Gutxienez 25 langile kaleratu dituzte Bizkaiko Foru Aldundiaren garbiketa zerbitzuan. Gehienak Covid-agatiko errefortzu lanak egiten ari ziren, eta kontratuak egun batetik bestera amaitu zaizkie. Honen aurrean, LABek mobilizazioa egin du Aldundiaren aurrean, “Aldundiak murriztu eta Optimak kaleratu egiten du” leloarekin.
BBVA eta Banco Sabadell-en balizko fusioa ez da albiste ona ez enpleguarentzat ez euskal jendartearentzat
Mota honetako operazioak goi-mailetatik planifikatzen dituztenek, enplegua eta herritarren beharrizanak kontuan hartu gabe, soilik jokatzen dute horrela eta epe laburrean, herritarren beharrizan finantzarioen kontrako eraso berri baten aurrean egon gaitezke. Ikuspegi soilik ekonomikotik egiten ditu, kosteak murriztu nahian, ekar litzakeen ondorio larriekiko inolako axolarik izan gabe.
Honezkero disimulatu ere ez dute egiten, bai balizko fusio honekin bai duela gutxi iragarritakoekin bankako oligopolio baterantz goaz. Laster, finantza entitate gutxi batzuk kontrolatuko dute merkatuaren %80a eta horrela, euren poltsikoak berotzen jarraituko dute milaka lanpostu suntsitzearen kontura, zerbitzuak garestitu eta gero eta komisio gehiago kobratu eta bulegoak itxiz herritarrak zigortuz, finantza-bazterketa sortuz eta zerbitzu okerragoa emanez.
BBVA eta Banco Sabadellen artean iragarritako balizko fusio honek sakondu egingo du finantza sistema espekulatiboan eta herritarren, familien, enpresan eta herritarren beharrizanetatik.
LABetik konpromisoa hartzen dugu enplegua eta langileen lan-baldintzak defendatzeko, egungoak zein etorkizunekoak, langile guztien eskubideen errespetua exijitzeko, murrizketari gabe, bi entitateetako langileek etorkizuna berma dadin. Hala ere, ez dugu ahaztu behar berebiziko premia duela Banka Publikoa izateak.
Premiazkoa da banka publiko batek, herritar zein sektore produktiboei, guztion eskura egongo diren finantza-zerbitzuak bermatzea, eta ez inposatu nahi dutena bezalako finantza-sistema espekulatibo eta monopolista.
Aiaraldeko etorkizunaren alde mobilizatuko gara, enpleguaren eta lan duinaren defentsan
Hauxe da gaurko agerraldian irakurri dugun oharra:
Gaurko prentsaurreko honetan, Aiarako LABeko ordezkari eta delegatu ezberdinak gaude, industria-sektorekoak: Tubacex, Tubos Reunidos, Megatech, Inauxa, Amurrio Ferrocarril, Aiala Vidrio, Maderas…, bai eta Merkataritza, Osakidetza, Hezkuntza, jantokiak, etxez etxeko laguntza eta administrazio publikoko ordezkari sindikalak eta pentsiodunak ere, eskualdea bizi duen egoera ekonomikoaren irakurketa ezagutarazteko eta azaroan “AIARALDEKO ETORKIZUNAREN ALDE! ¡Por un empleo y una vida digna!” lemapean deitu ditugun mobilizazioen berri emateko.Â
Aiara alarma gorrian dago, eta ez bakarrik COVIDen gaur egungo datuengatik, enpleguaren suntsipena eta lan-baldintzen eta soldaten jaitsieren mehatxua kezkagarriak direlako. Aipamen berezia merezi dute Tubacexen langileen kaleratzeko mehatxuarekin gertatzen ari dena, Tubos Reunidosen inguruan dagoen ziurgabetasun handia, osasun publikoko langileen eta zerbitzuen egoera, ostalaritzaren eta merkataritzaren sektorearen egoera, eta eskualdeko hainbat enpresa txiki edo autonomo pairatzen ari diren egoera… Zerrenda honekin luzaroan jarrai genezake, Aiaraldeko ekonomiaren panorama negargarria adierazten diguna.

Langabeziari buruzko zenbakiek berez hitz egiten dute, eta eskualdearen langabezia-tasa Euskadirena baino askoz handiagoa izan da aspalditik. 2020ko iraileko datuen arabera, Amurriok %15,4ko langabezia-tasa du, eta Laudiok, % 14koa, EAEkoa %10,3an dagoenean.
Langabeen kopuruari dagokionez, 2019ko urriko eta 2020ko datuak alderatuz gero, langabeen kopuruak % 16,3 egin du gora, eta gora egin du sektore guztietan. Igoera handienak industrian (%23 gehiago), eraikuntzan (% 16) eta zerbitzuetan (% 13 eta 195 langabe gehiago) izan dira. Amurrioko eta Laudioko udalerrietan igo da gehien langabeen kopurua. Urrian Arakaldon, Amurrion, Artziniegan, Aiaran, Laudion, Okondon, Orozkon eta Urduñan 2685 langile zeuden langabezian (%57 emakumeak eta %43 gizonak); eta zeudela esaten dugu oraindik ostalaritzaren itxiera dekretatu gabe zegoelako eta faktore horrek eta beste batzuen ondorioak oraindik jaso gabe daudelako. Gaur egungo datuak okerragoak direla esan dezakegu.
Eta hau ez da COVIDek sortutako osasun-krisiaren ondorio soilik. Denok dakigunez, hau atzerago doan kontu bat da, azken hamarkadetan Aiaran bizi dugun egoera areagotu eta okertu du pandemiak.
Krisiak krisi, ikusi dugun gauza bakarra izan da eskubideak eta lan-baldintzak galtzea eta enplegua suntsitzea, erreferentziazko enpresak ugari itxi dira, enpresa-proiektu berririk gabe, eta, kasurik onenean, eskualdetik kanpo lana bilatzera behartuta. Azken urteotan, ehunka gaztek eta ez hain gaztek alde egin behar izan dute gure eskualdetik, beste eskualde batzuetan edo Euskal Herritik kanpo lana eta bizimodua bilatzeko.
Argi esan behar dago, Aiaraldeko zerbitzuak eta sare ekonomiko eta soziala bultzatzeko udalez gaindiko administrazio publikoen inplikazioa ia hutsaren hurrengoa izan dela, eta eskualdea urte luzez alde batera utzi dutela. Eusko Legebiltzarrean Aiaraldeko egoera ekonomikoa suspertzeko ponentzia abian jarrita, espero dugu klase politikoaren inplikazioa errealagoa eta propaganda gutxiagokoa izatea, eta egoera hori aldatzen joatea.
Baina, aurreko krisietan bezala, ezin dugu Aiarako egoera sozioekonomikoak hobera egingo duenaren zain egon; bada garaia aktibatzeko, aldarrikatzeko eta kalera ateratzeko, kalitatezko zerbitzu publikoen alde, enpleguaren defentsan, lan-baldintza eta gizarte-eskubideen alde… Azken batean, enplegu eta bizitza duinen alde, eta gure eskualdearen eta langileen etorkizunaren alde.
LABek parte hartu eta bat egin du eskualdeko hainbat enpresa-batzordek, jantokietako langileek, hezkuntzakoek, Osakidetzakoek, zahar-egoitzetakoek, pentsiodunek, Aiaraldeko Greba Batzordeak, ostalaritzako sektoreak… egindako mobilizazioekin. Horretan jarraituko dugu, baina eskualde gisa erantzuteko unea ere bada. Horregatik, gaur, prentsaurreko honekin, gure eskualderako etorkizunaren aldeko kanpaina bati hasiera emango diogu. Ostiral honetarako kotxe-karabana bat antolatu dugu eta datorren ostiralerako, hilaren 27rako, mobilizazioa deituko dugu arratsaldeko 18:00etan Laudion.
Amaitzeko, hurrengo aste eta hilabeteetan gure eskualdearen etorkizunaren alde eta langileen eskubideen alde mobilizatzen jarraitzeko konpromisoa adierazi nahi dugu LAB Aiaratik, osasun-egoerak horretarako aukera ematen badigu. Aiaraldeko sektore ezberdinen arteko aliantzak bilatzeko konpromisoa ere hartzen dugu, gure eskualdeak bizi duen egoerari erantzuteko.
Ezinbestekoa da Gipuzkoako LIDLeko dendetako langile-taldea indartzea, pandemiak eragindako egoeratik harago
LIDLek 9 denda eta 220 langile inguru ditu Gipuzkoan. Martxotik jo eta su ari dira lanean langileak. Hasieran enpresak neurri batzuk hartu bazituen ere, hilabeteak aurrera joan ahala, ustezko normaltasunaren aitzakian enpresa erlaxatzen joan da eta, eta gaur egun, langileak bakarrik aurkitzen dira denda aurrera ateratzeko garaian.
Hasieratik egindako eskaera da; ezinbestekoa da LIDLeko dendetako langile-taldea indartzea. Eta ez da Covid-19aren pandemiak zein ondoriozko segurtasun neurriak lan karga biderkatu dutelako bakarrik, lehenagotik ere ezagutzen genuen egunerokoa delako. Eta orain, ia 8 hilabete beranduago, oraindik ere pandemia garaian eta Gabonek dakarten salmenten igotzearekin, LIDLeko langileak nekatuta eta haserre daude.  Â
Azken asteetan, gainera, hainbat dendetan egoerak eztanda egin du. Galarretako dendan, esaterako, 10 pertsona bajan izan dira ia bi astez. Eta enpresak kontratazio puntualen bat egin badu ere, lanaldiak handitu edo beste dendatik laguntzaren bat bidali, ezinezkoa da 10 pertsonen lana ordezkatzea. Eta beraz, gainontzeko langileen bizkar erori da denda, ezer gertatu izan ez balitz bezala aurrera ateratzea. Honezkero handia den lan karga areagotzeaz gain, tentsioa biderkatzea ekarri du honek. Presioa, denbora guztian berandu eta presaka dabiltzalako lanean, haserrea lan ordu gehiago egin behar dituztelako, nekea behar bezala atsedena hartu ezin izan dutelako, larritasuna segurtasun neurriak dendan betearazteko, beldurra langileek ere gaixotzeko.
Galarretan bezala, Eibarren 9 langileren hutsunea izan dute. Duela aste batzuk antzekoa gertatu zen Hernaniko zein Azkoitiko dendetan, 4-5 lankideren hutsunearekin. Eta denetan, langileek egin behar izan duteahalegina aurrera ateratzeko. Batzuetan, gainera, beste denda batzuetatik errefortzuak eginda, eta, beraz, haien dendetan ere, lan kargak eraginda.
Honek ezin du horrela jarraitu. Langileen osasun fisiko zein psikologikoan eragin zuzena du, eta, neurriak hartu ezean, horrelakoak zein bestelako arriskuak biderkatu egingo dira.
LAB sindikatutik, egoera honi aurre egiteko, ondorengo eskaerak helarazi dizkiogu enpresari:
– Kontratazio gehiago egitea denda guztietan.
– Nahi duten langileei lanaldiak handitzea.
– Dendetako aforoak gehiago mugatzea.
– Produktuen aniztasuna mugatzea.
– Dendak arratsaldeko 20:00etarako, beranduenez, ixtea.
– Produktibitatea presio mekanismo zein helburu bezala ez erabiltzea.
Enpresarekin harremanetan gaude, eta oraingoz kontratazio eta lanaldiak handitzeko saiakera egingo dutela adierazi badute ere, beste neurrien inguruaz ezezkoa besterik ez dugu jaso. Horregatik, berriz azpimarratu nahi dugu, epe motzean beste neurriak direlako benetan langileen eguneroko lan karga aritzen lagunduko dutenak, eta, noski, segurtasun neurriak bermatzen.
Bestalde, LAB sindikatutik, modu urjentean azken hilabeteetan langileok egindako sakrifizio zein esfortzua balioan jartzeko neurriak eskatzen ditugu. Galdutako atseden egun bakoitzeko bi eskatzen ditugu, eta orokorrean egindako esfortzu plus hori konpentsatzeko, langile guztientzako lau opor egun gehiago eskatzen ditugu.

