2026-01-21
Blog Page 401

Sortutako enpleguaren ezaugarriek ez digute baikortasunerako tarterik uzten: iraileko kontratu berrien %92 behin-behinekoak dira

Irailak abuztuak baino datu hobeak erakutsi dizkigu langabeziari dagokionez. Izan ere, hilabete honetan, Hego Euskal Herrian 4.133 gutxiago daude langabeziaren zerrendetan.

Langabezia orokorrean gutxitu bada ere, gazteen langabeziak gorantz egin duela esan beharrean gaude. Nafarroako Foru Erkidegoan 25 urte azpiko langabetu gutxiago badaude ere, Euskal Autonomia Erkidegoaren igoera handiak Hego Euskal Herrian aurreko hilean baino %2,74 gazte langabe gehiago izatea eragin du.

Urte arteko datuei erreparatuz ere, langabeziak beherantz egin du nabarmen, baina iazko urtea enpleguari begira oso berezia eta eskasa izan zela kontuan izanik, 2019ko datuekin alderatzea lehenetsi dugu. Datu horien arabera, enplegua oraindik sindemia aurreko datuetara iritsi gabe dago, izan ere, %5,63 altuagoa dugu langabezia, eta gazteen artean portzentai hori %20,79 arte igotzen zaigu.

Sektoreen araberako langabezia datuei so eginez, enpleguaren berreskurapen handiena zerbitzuetan eman bada ere, 2019ko datuekin alderatuz sektore berean aurtengo Irailean baino 6.000 langile gehiago zeuden lanean data horietan.

Gaurko titular gehienek enpleguaren errekuperazioan jarri ahal dute azpimarra, baina sortu den enpleguaren ezaugarriek ez digute baikortasunerako tarterik uzten, izan ere, Irailean egin diren kontratu berri guztietatik %92 behin-behinekoa baitzen. Hego Euskal Herrian enpleguaren eremuan dugun prekaritate maila eskandaluzkoa da. Egungo sistema neoliberalaren helburua ez da inolaz ere kalitatezko eta nahiko enplegu eskaintzea euskal jendarteari.

Datu horiei Enplegua Aldi Baterako Erregulatzeko Txostenen (EABET) eraginpean dauden langile horiek guztiena gehitu behar diegu gainera. Langile horien kopurua iazko hilabete okerrenetatik urrun badago ere, oraindik 11.335 langile daude EABET baten eraginpean, horien %55 emakumeak izanik.

Azken egunetan onartu berri du Espainiako Estatuko Gobernuak EABET-en luzapena 2022ko Otsailaren 28 arte. Ordurako, dagoeneko ia bi urte luze igarota egongo dira sindemia egoeraren ondoriozko EABET-en lehen dekretua onartu zenetik. Eta bi urteren ondoren oraindik 11.335 langilek jarraitzen dute hari batetik zintzilik, euren lanpostura itzultzeko aukerarik izango ote duten segurtasunik gabe.

Tubacex-eko gure sail sindikalak ezezkoa eman dio Eusko Jaurlaritzak enpresan aurkeztutako proposamenari

233 egun daramatzagu. 233 eguneko mobilizazioak, atezaindegietan egotekoak. Gure aldarrikapenak Euskal Herriko txoko guztietara eramateko 233 egun, finean  233 borroka egun. Langileria eta Enpresa-Batzordea bat eginda egon diren borroka bat, Aiaraldea eskualdeak lagundu digun borroka bat. Gazte, pentsiodun eta feministekin partekatu dugun borroka bat. Gaurkoan EZ esan diogu aldi berean harro eta atsekabetuta sentiarazten gaituen proposamen bati. 

7 hilabeteko borrokaren ondoren, harrotasunez esan dezakegu: borrokak merezi du. Tubacexen inor ez dago soberan, hilabete luze hauetan erabili dugun leloa errealitate bihurtu da, azken proposamenean kaleratzerik ez baitago. 

Hala ere, nahiz eta lorpen garrantzitsu hori eskuratu, LABen afiliazioak erabaki du akordioa ez sinatzea. Arrazoia da bidesari bat ordaintzea eskatzen digutela, guretzat onartezina dena eta sen ona urratzen duena:

– Akordioan soldatak ia 4 urterako izoztea planteatzen da, 2025ean galdutako erosteko ahalmena berreskuratuko dugunaren bermerik gabe.

– Enplegu-berme bat planteatzen da, langile-kopuruari buruz hitz egiten duena, baina ez pertsonei buruz.

– Eta onartezinena dena: lanaldia 3 urtez lanaldia 40 orduz luzatzea planteatzen du. Horrek, langileen lan-baldintzak okertzeaz gain, hurrengo 3 urteetan 50 lanpostu baino gehiago sortzeari uko egitea da. Aiaraldeko eskualdeko lanpostuak dira, eta horregatik LABek ezin du akordioa babestu. Guztiz lotsagarria da Eusko Jaurlaritzako Lan eta Enplegu Sailak langileak kaleratu nahi izan dituen eta azken urtean langile guztientzat lanik eza argudiatu duten bi ERTE aplikatu dituen enpresa batean lanaldia handitzea proposatzea.

Amaitzeko, gure hasierako ideia berretsi nahi dugu: borrokak merezi du. Antolaketa, langileen arteko aliantza eta borroka dira lanpostuak, lan-baldintza duinak eta, azken batean, bizitza duina defendatzeko bidea.

Prekaritateak lehorrean zein itsasoan hil egiten duela salatu dugu Ondarroan

Arrantzale bat hil da aste honetan Frantziako Estatuko uretan, eta, berriro ere, agerian geratu da armadoreen interes ekonomikoen gainetik babestu beharra dagoela langileen bizia. Hildako arrantzaleak 40 urte zituen, senegaldarra zen jaiotzez eta Ondarroan zuen bizitokia. Hain zuzen ere, Ondarroako portuan egin dugu protesta, euskal gehiengo sindikalak deituta, Chemaipa enpresaren bulegoen aurrean, azken lan heriotz hau salatzeko.

Borrokaren bidez enplegua bermatu dugu Tubacex-en, eta enpresa gezurretan ibili dela agerian utzi dugu

Tubacexeko gatazkaren parte diren hiru aldeek bilera egin dute gaur: Tubacexeko Zuzendaritzak, Eusko Jaurlaritzak eta Enpresa Batzordeak. Bilera horretan, Eusko Jaurlaritzak behin betikotzat jo duen proposamen bat helarazi du. Ondoren, enpresa batzordearen gehiengoak hasierako akordio bat sinatu du. LABek ez du sinatu.

Lehenik eta behin, esan nahi dugu hasierako akordio honek ez duela nahitaezko kaleratzerik aurreikusten, eta LABentzat garaipen hori Tubacexen plantillaren eta Enpresa Batzordearen batasunaren eta Aiaraldeko eskualdearen eta gurekin batera egon den Euskal Herriko langileen arteko borrokaren eta konpromisoaren emaitza da.

7 hilabeteko borrokaren ostean, enpresak amore eman behar izan du eta kaleratzeak egiteari uko egin behar izan dio. Tubacexeko zuzendaritzak unearen araberako egoera bat erabili nahi izan du langileak kaleratzeko, eta, borrokari esker, langile horiek beren lanpostuetara itzuli ahal izan dira.

Argi eta garbi esan nahi dugu enpresak ezin izango zuela kaleratzeko erabakia hartu Eusko Jaurlaritzaren babesa izan ez balu. Gatazka honetan, langileek Euskal Herriko eskualde oso bat eta langileria izan dituzte bidelagun, eta Tubacexeko zuzendaritzarekin, berriz, Eusko Jaurlaritza egon da. Eusko Jaurlaritzak ez dagokion domina bat zintzilikatu nahi du, eta LABek ez du onartuko.

Lotsagarria da Eusko Jaurlaritzak gatazka honetan guztian izan duen zeregina, batez ere azken bi aste hauetan: Lan eta Enplegu Sailarekin izandako bileretan, Eusko Jaurlaritza Tubacexeko Zuzendaritzarekin lerrokatuta egon da. Horren erakusgarri da, behin betikotzat jo zuen proposamen bat helarazi ondoren, Zuzendaritzak proposamena aldatzea onartu zuela, nahitaezko kaleratze batzuk onartuz eta murrizketa berriak gehituz, urte honetako abenduaren 31 arte indarrean zegoen hitzarmena ez aplikatzeagatik.

Lehen proposamenean jadanik lanaldia 40 ordu luzatzea jasotzen zen 2022, 2023 eta 2024an. LABentzat, guztiz onartezina da, hain zuzen ere, Lan eta Enplegu Sailak lanaldia handitzea proposatzea langileak kaleratu nahi izan dituen eta azken urtean langile guztientzat lan-falta argudiatutako bi ERTE aplikatu dituen enpresa batean. 

Salatu egiten dugu, halaber, langileak sobera omen zeuden lantokietan lanaldia handitzea eta lan karga areagotzea enpresen bideragarritasunerako alternatiba moduan planteatzea.  Eusko Jaurlaritzak bere egin du planteamendu hau. Inork ez du esango Tubacex gezurretan ibili dela?

Horregatik guztiagatik, eta nahitaezko kaleratzeei uko egiteak dakarren garaipena kontuan izanda ere, LABek hasierako akordio hau gure afiliazioari helaraziko diogu, eta hark erabakiko du zein izango den LABen azken jarrera akordio honen aurrean.

Azkenik, LABeko atal sindikalaren azken erabakiaren berri emateko, prentsaurrekoa egingo dugu, afiliatuen batzarra amaitu ondoren, bihar ostirala, urriaren 1ean, 16:00etan, Bilboko gure egoitzan (Errekalde Zumarkalea, 62).

HABEk ezarritako euskaltegien finantziazio-sistema berriak ez die erantzuten sektoreko beharrei

Komunikabideetan aspalditik iragarri eta oihartzun handia eman ondoren, asteazkenean, hilak 29, EHAAn argitaratu da HABEren 2021-2022 ikasturterako euskaltegientzat subentzio sistema berriaren ebazpena. Langileen lan baldintzak hobetzeko helburu duela dioten arren, asmo hori langileekin eta langileen ordezkariekin kontatu gabe jarri dute martxan, eta LABetik ez-nahikotzat jotzen dugu sektoreak dituen beharrei aurre egiteko.

Akordioak bi arlotan eragiten du soilik: irakasleen soldatetan eta eskola-orduetan. Bi alderdi horietan aurrerapauso bat egon dela aitortzen badugu ere, arautu barik geratzen dira langile guztien lan-baldintzak (egutegia, ordu osagarriak, lizentziak, baimenak…), baita irakasleak ez direnen soldata ere. Azken finean, sektoreko langileentzat ez da nahikoa daukaten egoera prekariotik irteteko eta hain beharrezkoa duten egonkortasuna eta lan-baldintza duinak izateko.

HABEk ezarritako finantziazio berria ildo zaharretik doa, subentzio bidezko sistemari eusten baitio. Subentzioak, legez, finantzazioaren %70eko langa gainditu ezin duenez, herri-ekimeneko euskaltegiek eta pribatuek matrikula garestitu beharra izango dute ikasturtea aurrera ateratzeko. Beraz, Jaurlaritzak hedabideetan egiten duen propagandak dioenaren aurka, euskara ikastea ez da doakoa izango, gero eta garestiagoa baizik. 

Administrazioak urte luzez alde batera utzi duen helduen euskalduntzearen sektoreari finantzazioa hobetzea eta hau egonkortzea positiboa da, baina proposatutako finantziazioa, diru-laguntza den heinean, sasi-egonkortze bat baino ez da. Gainera, helduen euskalduntzearen sektorea ez dute herri ekimeneko euskaltegiek eta pribatuek bakarrik osatzen; horiei udal euskaltegiak gehitu behar zaizkie, eta hauek bestelako errealitatea dute. Akordio honek ez die erantzuten udal euskaltegietako berezko egoera ezta arazoei, ezta gutxiago ere. Euskaltegi hauetan dauden arazoak herri ekimenekoetan eta pribatuetan daudenaren adina diren arren, inbertsioa askoz ere txikiagoa da: herri ekimeneko euskaltegiei eta pribatuei 26 milioi euro emango zaizkie, eta euskaltegi publikoei, berriz, 12,7 milioi.

Hori dela eta, ez-nahikotzat jotzen dugu euskaltegien finantziazioa eta HABEri sektorearen ereduaren inguruko eztabaidarako marko bat zabaltzea exijitzen dio, non helduen euskalduntzea unibertsala, doakoa, publikoa eta kalitatekoa izango den. Aldi berean, euskaltegien titularrei lan-hitzarmen propioaren aldeko urratsak ematea eskatzen diegu.

Erandioko Udaleko gure delegatuek Osoko Bilkurara eraman dituzte etxez etxeko laguntzaileen aldarriak

Etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileentzat uztailean indarrean jarritako lan-egutegi berria bertan behera uztea eta funtsezko zerbitzu hau ematen eta jasotzen dutenen baldintzak hobetzeko neurriak hartzea eskatu dugu Erandioko Udalean.

Izan ere, Erandioko Gobernu Taldeak erabaki baitu langileen lan-egutegia aldatzea eta Gabonetako zein Aste Santuko egun libreak kentzea langileei: urteko lan-egutegian egun libre gutxiago eta lanegun gehiago. Lan-baldintzen funtsezko aldaketa horrekin Udalak diru apur bat aurreztuko du, egun horietan ordezkapenak egiten dituzten lan-poltsako langileen gastua. Gobernu taldeak langileen lan-baldintzak okertzen ditu, lan-poltsatik egiten diren kontratazioak murrizten ditu eta etxeetan ematen diren zerbitzuei minutuak kentzen dizkie… eta horrela gastu gutxiago.

Horregatik, etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileek asteazkenero egiten dute elkarretaratzea udaletxe aurrean, euren kexa adierazteko, egun libreak behar beharrezkoak dituztelako lanak dakarkien karga fisiko eta emozionalari aurre egin eta deskonektatzeko.

Azkenaldian, erakunde asko ari dira propaganda egiten zaintza eta zaintzaileak zaindu behar direla azpimarratuz, baina, propagandak propaganda, Erandioko udal agintarien ekintzak kontrako norabidean, beste behin ere.

Ez dugu onartzen zaintza alorrean murrizketarik txikiena ere egitea, eta ez dugu onartzen langileen atseden egunak kentzea. Atsedena osasuna da.

Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuan eta gainerako Gizarte Zerbitzuetan baliabide gehiago inbertitzeko eta lan-baldintza hobeak ziurtatzeko aldarria egiten dugu.

Arrantzaleen biziak babestu behar dira, armadoreen interes ekonomikoen gainetik

Bart, Frantziako Estatuko kostaldean arrantzan ari zen Ondarroako Kaxarra itsasontziko (Chemaipa S.L.) arrantzale batek, Ondarroan bizi zen 40 urteko senegaldar batek kasu honetan, bizia galdu zuen bertan gertatutako istripu baten ondorioz. 

Lehenik eta behin, gure babesa eta gure elkartasuna adierazi nahi diegu bere sendiari eta beste bizi berri baten bila beraien herriak utzi eta gure artera etortzen diren langileei eta komunitateari. Gehienetan, guk  nahi ez ditugun lan gogorrak hartzen dituzte beregain. Lan hauekin batera, lan hauek daramaten prekaritate eta miseria guztiak jasatera kondenatuta daude; kasu honetan, arrantza gisako sektore gogor batean, eskubiderik eta segurtasunik gabekoa. 

Euskal Herrian, gutxienez 48 langile hil dira urtea hasi denetik. Odol jarioak ez du etenik. Lan istripu hauek estatistika hutsa dira hainbatentzat; alegia, instituzioentzat, Osalanentzat, Lan Ikuskaritzarentzat, enpresarientzat. Baina, guretzat erailketak dira.

LABetik betidanik eskatzen ari gara arrantza sektorearentzako lan baldintza duinak. Hau da, interes ekonomikoen gainetik arrantzaleen segurtasuna bermatu behar dela eta egokitzen zaizkien atsedenak bete ditzatela, bai itsasoan eta baita lehorrean ere. Zergatik? Itsasoko lan baldintza gogorrek, segurtasun eta atseden ezak sortutako arriskuek eta nekeak arrantzaleen bizia jokoan ipintzen dutelako, hain justu. Orain gertatu den bezala. Noiz arte itxaron behar da neurriak hartzeko istripuak eta ezbeharrak ez gertatzeko?

Protokoloak porrot egin du

Kasu honetan, istripuen inguruko protokoloaren porrota salatu nahi dugu. Izan ere, istripu larria gertatu ostean helikoptero bidezko ebakuazioa erabakitzen duen medikuak ez zuen arriskurik ikusi, eta zauritutako langilea hil egin da istripua jasan eta ordu batzuetara.

Azpimarratu nahi dugu inoiz ez dugula onartuko langileen segurtasunaren aurretik irizpide ekonomikoak gailentzea. Irmoki salatu nahi dugu, kasu honetan, hori gertatu dela. 

Emergentziazko protokoloa aldatu egin behar da akats larri honen ostean. Ebakuazio erabakia hartzen den gunea eta bere irizpideak guztiz egokitu behar dira. LAB sindikatuak modu zorrotzean egingo du egoeraren azterketa datozen egunetan.

LABetik bai armadore elkarteei,  baxurako kofradiei, EAEko Arrantza Sailari eta Espainiako zein Frantziako Gobernuei honako hau exijitzen diegu: arrantza arduratsu eta iraunkorraren alde egin dezatela; arrantzaleen baldintzak hobetzeko, belaunaldi aldaketarako eta gure flota bideragarria izateko apustua egin dezatela eta euren probetxurako arrantzale-langileon eskubideekin eta biziarekin ez jolasteko.

LABentzat armadoreen interes ekonomikoen gainetik arrantzaleen bizia dago eta horren alde borrokatuko dugu. Hala, ostiralean, urriak 1, euskal gehiengo sindikalak deituta, mobilizazioa egingo dugu Ondarroan, 12:00etan, portuko sarreran; Chemaipa enpresaren bulegoen aurrean. “Prekaritatea hiltzailea. Lan istripu gehiagorik ez!” izango da elkarretaratzearen leloa.

Garbiñe Aranburu: “Posible egin dezagun Euskal Herrian Madrilen posible ez dena”

Programa Sozioekonomikoaren aurkezpenean jakinarazi bezala, enpleguaren, zaintza lanen eta ondasunaren banaketaren alde borroka egiteko unea da, bai lantokiz lantokiko borroken bidez, baita mobilizazio orokorren bidez ere. Norabide horretan ekarpena egiteko, mobilizazioa egin dugu Bilbon, Eusko Jaurlaritzaren egoitza eta Iberdrola Dorrearen artean. Amaiera ekitaldian, borrokaren adibide diren zenbait ordezkariren aldarrien ostean, Garbiñe Aranburu idazkari nagusiak hitza hartu du.

Hain zuzen ere, Euskal Herritik eta Euskal Herrirako Greba Orokorra egiteko garaia dela azpimarratu du: “Posible egin dezagun Euskal Herrian Madrilen posible ez dena. Euskal Herrian borroka dezagun, Jaurlaritza eta CONFEBASK, Nafarroako Gobernua eta CEN, presionatzeko eta langileen mesedetan izango diren erabaki eta politika publikoak garatzeko”.

Garbiñe Aranbururen hitzetan, “ziklo mobilizatzaile berri bat irekitzeko arrazoiak soberan daude, greba orokor berri baterako arrazoiak soberan daude. Greba Madrilera begira, bai, greba Madrileko erabakietan eragiteko helburuarekin, bai, baina greba, batez ere, Euskal Herritik eta Euskal Herriarentzat”.

Irekitzen ari garen mobilizazio ziklo berriak emaitzak emango dituen ziurtasun osoarekin bagoaz Grebara. “Bagoaz Grebara irekiak ditugun borroka sindikal eta sozialei babesa eta bultzada berri bat emateko, etorkizunean borroka gehiago pizteko baldintza berriak sortzeko. Greba Orokorrak bestelako herri mugimenduekin elkarlana sustatzeko aukera ere ematen digu; pentsionistak, mugimendu feminista, gazteak, migranteen eskubideen defentsan ari direnak… Bagoaz Grebara, Madrilen eta Euskal Herrian eragin asmoz, Patronalari eta bere menpeko Gobernuei abisu argi bat bidaltzeko”, adierazi du.

Bat egiten dugu pentsiodunen mugimenduak Bruselara egindako martxarekin

LABetik Hego Euskal Herriko Pentsionisten Mugimenduak, Estatuko beste mugimendu batzuekin batera, Bruselara egindako martxarekin bat egin nahi dugu. Pentsionistak Enplegu eta Politiko Sozialetako Komisioarekin eta hainbat europarlamentarirekin bilduko dira, Euskal Herriko kaleetan astero astero presente dauden aldarrikapenak Europara eramateko helburuarekin. Urriaren 1ean, ostiral honetan, milaka eta milaka pentsionista aterako dira kalera berriro ere.

Ezinbestekoa da mobilizazioak ugaritzea eta aldarrikapenen konfluentziaren alde lan egitea. Zentzu horretan, LABen determinazioa argia da; lan zentroetan eta kaleetan borrokak biderkatzea, langile klase bezala aurrera egitea bermatuko digun greba orokorra izanik ortzimuga.