2026-05-01
Blog Page 294

Hilaren 15ean greba egingo dugu Nafarroako Osasunbidean

LAB, SAE, UGT, ELA eta CCOO sindikatuok osasun langileentzako berehalako lan eta soldata hobekuntzak exijituko dizkiogu Nafarroako Gobernuari, eta ireki dezala negoziazio prozesu bat ordezkaritza sindikalarekin arazo horiek konpontzeko

Bukatzear dagoen legealdi hau hasi zenean, inork ez zuen imajinatzen nolako lana egin beharko zuten osasun langileek Covid-19aren pandemiaren ondorioz. Harrezkero, agerian gelditu dira bai osasun sistemaren egiturazko defizitak, baita plantillak dituen arazo larriak ere.

Medikuek, gizarte-langileek, erizainek, administrariek, osasun arloko eta erizaintzako teknikariek, sukaldeetako eta garbiketako langileek, zeladoreek eta Osasunbideko gainerako langileek inoiz ezagutu gabeko pandemiari aurre egin zioten nork bere lanpostutik lanean, etxeko konfinamenduaren “babesetik” kanpo. Garai hartan, pandemiaren ondorioak erabat ezezagunak ziren, eta lehenengo olatuetan gaixotasun oso larriak eta heriotza ugari gertatu ziren. Eta ez dezagun ahaztu: kasu askotan, langile horiek babes neurri egokirik gabe aritu ziren lanean, norberaren eta ingurukoen osasuna arriskuan jarriz, mundu osoan babes ekipamendua falta zelako.

Bada, inor gutxik imajinatuko zuen orduan hainbat hilabeteko ahalegin eta sakrifizio izugarri horrek hain aitortza txikia izanen zuenik Estatuko eta Nafarroako gobernuen aldetik. Are, langile publikoen erosahalmenaren galera ere ekarri du horrek, pobretze bidean jarri dituelarik eta baldintzak are gehiago hondatu direlarik. Bere buruari Gobernu aurrerakoia deitzen badio ere, guztiz kontserbadorea izan da, legealdia bukatzen utzi baitu plantillako kolektibo profesionalen aldarrikapenei heldu gabe.

Eta ez hori bakarrik. Nafarroako Gobernuak negoziazio mahaiak debaluatu ditu, megafonia aparatu huts bat balira bezala erabiltzen baititu. Behean sinatzen dugun sindikatuok badakigu haien asmo bakarra dela itxurak egitea, alde bakarreko informazio hori negoziazio prozesu baten edo elkarrizketa sozialaren ondorioa dela aurkezteko, baina oso argi erakutsi dute ez dutela eztabaida-bide horietan sinesten. Eta larriagoa dena: sindikatuekiko konfiantza giroari traizio egin diote. Izan ere, legealdi osoan sindikatuen eskakizunei ezetz esan diete; esaten ziguten legez ezinezkoa zela soldatak igotzea, eta orain, kolektibo profesional jakin batzuetarako igoerak proposatzen dituzte..

Abalatu duten premisa bakarra hau da: “Banatu, eta irabaziko duzu”. Ezer gutxi inporta zaie lan baldintzak eta zerbitzu publikoak hobetzea.

Laburbilduz: Nafarroako Gobernuak Osasunbideko plantilla erabat desmotibatzea lortu du; Mahai Orokorra, Mahai Sektoriala eta negoziazio prozesuak hutsaren hurrengoa dira berarentzat; eta sindikatuen ordezkariak gogaitu ditu, engainatuak eta gutxietsiak sentitzen direlako. Gainditzeko zaila den errekorra, benetan. Duela urtebete, Osasunbideko sindikatu guztiek protesta-ekintza bat antolatu zuten “Osasuneko langileak abandonatuak” lelopean, lan baldintzak hondatzen ari zirelako eta aurrekontuetan beren eskakizunei erantzuteko partida ekonomikorik jasotzen ez zelako.

Eskakizun horiek egin zirenetik urtebete igaro da eta ez dute bat ere onartu. Hori dela eta, Osasunbideko LAB, SAE, UGT, ELA eta CCOO sindikatuok uste dugu osasun langileentzako lan eta soldata hobekuntza horiek ezin direla gehiago atzeratu, eta Nafarroako Gobernuari erreklamatzen diogu ireki dezala negoziazio prozesu bat ordezkaritza sindikalarekin arazo horiek konpontzeko.

Hori helburu, ikusirik Foru Administrazioak ez duela ezer egiten eskakizun horiei erantzuteko, hemen bildu garen sindikatuok zenbait mobilizazio eginen ditugu hurrengo egunetan. Besteak beste, greba-deialdi bat iragartzen dugu otsailaren 15erako Osasunbidea-Nafarroako Osasun Zerbitzuan. Eta Nafarroako Gobernuaren aldetik erantzun egokirik jaso ezean, ez dugu baztertzen orain iragartzen dugun greba hori luzatzea.

Langabeziaren igoera emakumezkoena izan da esklusiboki

Gaurko langabeziaren datuek aurreko hiletik igoera erakutsi dute batez beste, are gehiago gazteenen eta emakumeen artean. Egun 144.903 langabe gehiago daude Hego Euskal Herrian, horien %60 emakumea.

Gaurkoan hiru elementu azpimarratu nahi ditugu datuei dagokienez: lehena, emakumeen langabeziaren igoera. Izan ere, igoera emakumeena izan da esklusiboki, gizonen langabeziak beherantz egin baitu. Bigarrena gazteenen langabeziaren igoera litzateke, batez bestekoa baino hiru aldiz gehiago igo baita. Eta azkena, eta aurretik azpimarratu ditugun datuekin bat datorrena, zerbitzuen sektoreko enpleguaren bilakaera, gainerako sektore guztietan langabeziak behera egin arren, zerbitzuen sektorean izanik igoera garrantzitsuak batez bestekoa erabat baldintzatu arte.

Askotan salatu izan dugu “erabili eta botatzeko” enplegua dela hemen sortzen dena, merkatuaren interesen arabera eskubiderik sortzen ez duten kontratuak gailentzen direla. Eta azken lan erreformak datuak nolabait zuzentzeko helburua izan zuen arren, dagoeneko ezin da errealitatea ezkutatu: urtarrilean egin diren kontratuen %74 behin-behinekoa izan da, probaldiko kaleratzeak neurrigabe igo dira, behin-behinekotasuna aldizkako finko gisa ezkutatzen ari dira. Enplegua sortu eta deuseztatu egiten da, sektore kalteberenen ezegonkortasuna agerian geratuz. Eta kontuan izan behar dugu datu horietatik kanpo geratzen direla egoera administratibo irregularrean dauden langile guztiak eta lurpeko ekonomian lan egiten dutenak.

Sortu eta deuseztatzen den enplegu hori ezegonkorra eta prekarioa da. Ipar Hegoaren Ikusmiran txostenak publiko eginiko datuen arabera, bi langiletik bat egoera prekarioan dago, langabezian, 1.400 euro azpiko soldatak jasotzen edota inolako soldatarik gabe etxeko eta zaintza lanak burutzen, horietatik gehienak emakumeak. Gainera, astelehenean publiko eginiko Lan Harremanen Kontseiluaren txostenak soldaten eguneratzea KPI-aren azpitik egiten ari dela utzi du agerian, hori eguneratzea dagoen kasuetan, sektore asko eta asko baitaude euren lan hitzarmenaren alde borrokan akordio duin bat lortzeko patronalaren ezezkoaren aurrean.

Egoerak neurri ausartak eskatzen ditu, Euskal Herrian bertan erabaki eta egikarituko diren neurriak. Estatu mailako akordio eta legeek ez digute balio: lan erreformak argi erakutsi digu beste modu bateko legeak behar ditugula hemen. Bestetik, aste honetan bertan egin dute Estatuko gobernuaren eta Estatuko sindikatuen arteko Lanbidearteko Gutxieneko Soldataren (LGS) igoeraren akordioa. 1.080 euroko LGS ez da nahikoa Euskal Herrian, bertako errealitateak 1.400 euroko gutxienekoa eskatzen du. Bada garaia bertako instituzio eta patronalak hemengo errealitatearen arabera eta bertako langileen aldarrikapenak aintzat hartuz posizionatu daitezen. Guk, hori horrela izan dadin borrokatzen jarraituko dugu.

Urte hasieratik hil den 6. langilearen heriotza salatu dugu Donostian

Asteartean 32 urtetako A.A.A. langilea hil zen Donostian, altueratik erorita. Azken honekin, gutxienez 6 dira Euskal Herrian urte hasieratik hildako langileak. Gaur salatu dugu bere heriotza Donostian, gehiengo sindikalarekin batera, Telefonicaren egoitza aurrean egin dugun kontzentrazioan.

Bizkaiko esku-hartze sozialeko hitzarmenak pairatzen duen blokeoarekin amaitzeko ordua dela aldarrikatu dugu

Sektoreko delegatuek mobilizazioa egin dute Bilbon, Foru Aldundiaren aurrean. 3000 inguru dira Bizkaian desparekotasun sozialak eta bizi baldintza zaurgarriak pairatzen dituzten pertsonekin lan egiten duten beharginak.

Adierazi nahi izan dugu azken negoziazio mahaian patronalak sektorearekiko enpatia eta lotsa gutxi izan duela eta langileok bizi dugun errealitateari buruzko ezjakintasun handia erakutsi duela. Besteak beste, lan osasunean babes berezia izan behar duten arriskuen inguruan hitz egitean, behin eta berriro zenbait kolektiboa estigmatizatzea egotzi die langileei. Bada, patronalak gertaerak jasotzea, urtebete barru ebaluazioa egitea eta, horren arabera, neurriak hartzea proposatu du soilik, mahaian parte hartzen dugun sektoreko langileek esaten genuenari entzungor eginez.

Soldatei dagokienez, sindikatuok sektoreak pairatzen duen erosahalmenaren galera aipatu dugu, eta patronalak, inolako lotsarik gabe, gezurti eta demagogo deitu gaitu; izan ere, patronalaren arabera sektoreko langileok ez dugu erosahalmenik galdu. Hori gutxi balitz, soldatetan 2022rako inolako igoerarik ez ezartzea proposatu du, 2023rako KPIren azpitik %2,5a eta 2024/2025erako KPIren azpitik %3,5a.

Iraindu egin gaituzte langileok, eta haserre gaude. LABeko kideok uste dugu mahaia desblokeatzeko salto kualitatibo bat eman behar dela, eztabaida langileen batzarren erdigunean kokatu eta haserrea kalera atera.

Hauteskunde sindikaletan azken lau urte hauetan gehien hazi den sindikatua gara

Lau urtean behin egiten den hauteskunde sindikaleko epealdi trinkoaren lehen txanpa amaituta (2022ko iraila eta abenduak 31 bitartekoa), honako hauek dira ondorio nagusienak: EAEn %20ko langara gerturatu eta bigarren sindikatu gisa indartu da LAB; Nafarroan, berriz, %17aren gainetik egonkortu da, lehen sindikatutik 8 puntu baino gutxiagora.

2021etik 2022ra  bilakaerak motelaldia izan badu ere, LAB da azken lau urteko epealdian gehien hazi den sindikatua hala EAEn nola Nafarroan. Honela, azken garai trinkoarekin alderatuta (2018), LAB emaitza onak lortzen ari da eta datozen hilabeteetan, garai trinkoaren bigarren txanpan, emaitza horiek hobetzea da bere erronka.

Izan ere, hainbat hauteskunde prozesu atzeratu dira eta maiatza bitartean enpresa pribatu askotan eta bereziki administrazio publikoetan, non LABek ordezkaritza handia duen, egingo dira hauteskundeak (besteak beste EAEko irakaskuntza publikoa martxoa amaieran eta Nafarroako administrazio publiko osoa maiatzean).

Hauteskunde emaitzekin batera, afiliazioaren inguruko datuak nabarmentzekoak dira, parekorik ez duen hazkundea izan baitu LABek: kasik %14ko igoera azken lau urteotan.

Hauteskunde sindikalen emaitzak EAEn

Hona hemen EAEko behin behineko emaitzen arabera 2018 eta 2022 artean emandako eboluzioa:

Ikus daitekeenez, gora-behera handirik gabeko lau urteko epealdi honetan LAB da hazten den sindikatu bakarra (%0,50 gehiago), gainontzeko sindikatuek egonkor jarraitu (UGT, CCOO) edota beheranzko joera duten bitartean (ELA). Honela, EAEko bigarren sindikatu gisa indartu eta hirugarren sindikatua den CCOOekiko tartea handitu du LABek; kasik 200 ordezkari gehiago dauzka orain.

Hauteskunde sindikalak emaitzak Nafarroan

Nafarroan, berriz, honako hauek dira behin betiko emaitzak:

Honela, 2021etik 2022ra %0,13 jaitsita ere, Nafarroan LAB da lau urteotan gehien hazten den sindikatua (+%0,92) ELAren aurretik (+%0,34), CCOO iraun eta UGT beherantz egin duen bitartean. Honela, 2010etik hona ematen ari den aldaketa mantso baina sendoak jarraipena izan du azken lau urteotan. 2010ean lehen sindikatua zen UGTren eta LABen artean 18 puntuko aldea zegoen; gaur egun, aldiz, 8 puntu baino gutxiagokoa da, oraindik orain zenbait eremutan LAB sindikatuari hauteskundeetan berdintasunez parte hartzeko eskubidea bermatzen ez bazaio ere. Kontutan hartzeko beste datua, honako hau: 2010ean UGT eta CCOO %55,96 batzen zuten, 2022an berriz %48,8; alegia, bi sindikatu hauek jada ez dute gehiengorik Nafarroan.

Haueskunde sindikalen emaitzak Hego Euskal Herrian

Hego Euskal Herriko datuak, honako hauek:

Ikus daitekeenez, LAB da hazi den sindikatu bakarra, gainontzekoak mantendu (UGT, CCOO) ala apur bat jaitsi diren bitartean (ELA).

Hauteskunde sindikalen emaitzak Ipar Euskal Herrian

Jakina denez, hauteskunde sindikaletan Ipar Euskal Herria ez da hautes-barrutitzat hartzen eta ez dago sindikatu bakoitzaren ordezkaritzaren inguruko datu orokorrik. Edozein kasutan ere, LABen indarra areagotu da 2022an zehar, zerbitzu publikoetan eginiko hauteskundeetan lortutako emaitzei esker. Udaletan 5 ordezkari gehiago eskuratu eta hezkuntza publikoan lehen aldiz ordezkaritza izatea lortu du.

Afiliazioa Euskal Herrian

Afiliazioari dagokionez LABen hazkundea ikusgarria izaten ari da: kasik %14ko igoera izan du lau urtetan. Honela, 41.889 izatetik 47.742 afiliatu izatera pasa da, kasik 6.000 gehiago. LAB sindikatuak lan baldintza prekarioak dituzten sektoreengana gerturatzeko egiten ari den ahaleginaren emaitzetako bat da.

Aipatzekoa da emakumeek afiliazioan duten portzentaia areagotu dela azken lau urteotan: afiliatuen %41,9 izatetik %43,58 izatera igaro dira. LAB sektore feminizatuetan egiten ari den lanaren isla da hori.

Bizkaiko metalgintzako gehiengo sindikalak batzarretan berretsi dugu bitartekaritza proposamena

LABek, CCOOk eta UGTk batzarrak egin dituzte delegatuekin eta militantziarekin gaur, sindikatu bakoitzak bitartekaritza-proposamenaren inguruan duen jarrera adosteko. Hiru sindikatuok iragarri dugu batzar guztietan berretsi dela Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Lan Sailak aurkeztutako proposamena.

Igor Arroyo: “Medikuen Sindikatuak eskatzen duenak ez dauka ez hanka eta ez buru: esklusibotasunagatiko gehigarria kobratzen jarraitzea eta, aldi berean, kontsulta pribatua ireki ahal izatea”

Nafarroako osasungintza publikoan esklusibotasuna kentzearen inguruko eztabaidari buruz galdetu diote gaur goizean LABeko koordinatzaile orokorrari, Igor Arroyori, Naiz Irratian. Bada, kritiko azaldu da Gobernuarekin nahiz Medikuen Sindikatuak egindako eskaerarekin, zeina “xelebre” gisa deskribatu duen. Klasismoa leporatu die esklusibotasuna kendu baina, hala ere, Osasunbidean soilik jarduteko konpromiso horren truke ordaintzen den gehigarria jasotzen jarraitzeko eskatzen duten sendagileei. Gogorarazi du, hala ere, Medikuen Sindikatuak ez dituela osasungintzako langile guztiak ordezkatzen, eta azpimarratu du badirela klase kontzientziadun profesionalak, horietako zenbait LABen dihardutenak.

Horrez gain, baina, aktualitateari lotutako beste hainbat kontuz mintzatu da Arroyo mikrofonoaren aurrean, hala nola Espainiar estatuak atzo bertan iragarritako neurriari buruz. Horren arabera, gutxieneko soldata 1.080 eurokoa izatera pasako da. Albiste ona dela uste badu ere, azpimarratu du laburregi geratzen dela Hego Euskal Herriko errealitateari erantzuteko. Izan ere, gutxieneko soldata herrialdeko batez bestekoaren %60aren pare egoteko irizpideari jarraikiz, hegoaldeko lau lurraldeetan 1.400 eurokoa izan beharko litzatekeela gogorarazi du.

Esteka honetan entzun daiteke elkarrizketa osorik: https://irratia.naiz.eus/eu/info_irratia/20230201/medikuen-sindikatuak-etekin-pertsonalari-begiratzen-dio-ez-zerbitzu-publikoari

Ondasunaren banaketarako soldatak duintzea eta zerga politika berria aldarrikatu ditugu

Langileon bizi baldintzen prekarizazioari eta pobretzeari aurre egiteko beharrezkoak dira ondasunaren banaketaren aldeko politikak, soldatak duintzearen zein aurrekontu eta zerga politikaren bidetik.

Atzokoan gutxieneko soldata eguneratzeko akordioa erdietsi zuten Espainiako Gobernuaren eta CCOO eta UGTren artean. Gutxieneko soldata igotzea pobretzeari aurre egiteko neurri egokia izanik, Euskal Herriko errealitateari erantzuteko motz geratzen den igoera da atzo adostu zutena.

Europako Karta Sozialak ezartzen duen moduan, gutxieneko soldata batez besteko soldataren %60an ezarri behar dela defendatzen du LABek, eta kopuru hori Hego Euskal Herrian 1400€-koa da. Zenbateko horretara iristeko, borondatea besterik ez da behar; eskuduntza eza aitzakia hutsa da. Akordio Intersektorial baten alde egiteko dei egin diogu patronalari, eta Jaurlaritzari eskatu diogu enpresariak interpelatzeko gai honi dagokionez. Era berean, soldaten eros ahalmenari eustea ezinbestekotzat jotzen dugu.

Soldatekin batera, politika publiko birbanatzaileen alde egin behar da eta horretarako zerga politika berria behar dugu. Atzo jakin genuenez, EAJren eta PSEren artean eztabaida hau irekitzeko asmoa adierazi zuten. Sakoneko aldaketak behar dira, eta ez da aurpegi zuriketarako momentua. Zerga politika berriak langileen beharrei erantzuteko, eztabaida honetan parte hartze soziala bermatu behar dela aldarrikatzen dugu.

LABen denbora daramagu zerga politika berria, diru gehiago bilduko duena eta progresiboa izango dena aldarrikatzen. Kapital errentak eta irabazi enpresarialak gehiago zergapetuko dituena. Badago tartea horretarako; izan ere, gogoratu behar dugu egun zerga sistema ez dela batere progresiboa, zerga bilketa osoaren %80 baino gehiago langile errentatik datorrela. Aldiz, sozietateen gaineko zergaren, hau da, enpresek beren irabaziengatik ordaintzen dutenaren pisua %7 baino ez da. Langileok probretzen ari garen bitartean, enpresariak aberasten ari dira; asko eta asko dira irabazi handiak dituzten enpresak eta iraingarriak diren dibidendo banaketak egiten dituztenak.

Langileen aldarrikapenak entzun eta blokeoarekin amaitzea exijitu diegu Bizkaiko Foru Aldundiari eta GUFEri

Azken urteotan Bizkaiko Foru Aldundia eta Gizarte Urgazpenerako Foru Erakundeko (GUFE) langileok gure lan baldintzen negoziazioan pairatzen ari garen blokeoa eta murrizketak salatzeko, LABek mobilizazioak egin ditu azken egunotan. Horrela, urtarrilaren 24an Ogasunean mobilizatu ginen, 26an Gizarte Ekintzan eta gaur, Foru Jauregian, Bilbon Aldundiak dituen lan-zentrorik handienetan. Mobilizazio hauek Aldundiari eta GUFEri langileen haserrea erakusteko helburua izan dute.

Hau da une honetan negoziazio mahaian gertatzen ari den dinamikaren emaitza:

  • Inflazioaren ondoriozko soldata-galera, KPItik urrun dauden igoerekin eta, are gehiago, sektore pribatuko eremuetan izandako igoeren azpitik.
  • Aurrerapenik ez kontziliazio eta erantzukidetasun neurrietan, baita neurriak hartzen dituzten pertsonak zikoizkeriaz eta mesfidantzaz tratatzea ere.
  • Telelanaren proposamen urria eta behe kategoria batzuekiko diskriminatzailea, langileekiko mesfidantzatik egina.
  • Egonkortze prozesuetan prozesu hauen berezko helburua, hau da, kontsolidazioa bera zailtzen duten erabakiak hartzea.
  • Erretiro-adina atzeratzeko eta erretiro aurreratua zigortzeko politika atzerakoienekin lerrokatzea (izan ere, alde bakarrez bertan behera utzi baitute erretiroa aurreratzea posible egiten zuen Giza Baliabideen Plana).
  • Gizarte-zerbitzuetan politika neoliberalak areagotzea, egoitzetako plaza publikoak suntsituz.
  • Euskeraren normalizazio planeko neurriak aplikatzeko interesik eza, eta hautaketa-prozesuetako destinoak aukeratzean hizkuntza-eskakizuna dutenekiko jarrera zigortzeailea.
  • Atzerapenak eta hartutako konpromisoak ez betetzea: berdintasun plana, lekualdatze-lehiaketak, …
  • Behe kategorien suntsiketaren eta prestigioa kentzearen bidea Administrazio guztiz teknifikatuaren norabidean.
  • Lan osasunean atzerapausu nabarmenak (esate baterako osasun arrazoiak izanda ere telelana ukatzeko erabakiak).
  • Interinoekiko bidegabeko diskriminazioa.

Azpimarratu nahi dugu blokeo egoera hau EAJk Bizkaiko Ahaldun Nagusi izateko proposatu duen hautagaiaren garaian gertatzen ari dela nagusiki; Elixabete Etxanobe da gure negoziazio eta lan harremanen arduradun politiko zuzen eta nagusia, eta bera ardura honetan dagoenetik sindikatuok, murrizketak eta blokeoaz gain, planteatutako gaiei buruz jaramonik ere ez egitea pairatu behar izan dugu. Zintzoki ez dugu uste hori denik bizkaitarron arazoez ardura nagusia hartu nahi duen pertsonak erakutsi beharko lukeen jarrera, halako jarrerarekin, ahaldun nagusi ateraz gero bizkaitarrok gureak eginda gaude.

Hala, Funtzio Publikoko gaien Ahaldun bezala eskakizun bat helarazi nahi diogu, negoziatzeko borondatea erakus dezan.

LABen ustez, une honetan badira agendan etorkizuneko Bizkaiko zerbitzu publikoak definitu dezaketen gai oso garrantzitsuak, hala nola nolako tokia eman nahi zaion Aldundian eta GUFEn euskarari, digitalizazio eta telelanaren aukerak baliatuz lan egiteko eta gure zerbitzuak emateko era eraginkorrago eta inguruarekiko errespetuzkoagoa eraikiko dugun ala ez, lan egonkotasunaren alde egiten den ala ez, adinekoen zaintzarako zerbitzuak pribatizatzen jarraituko duten ala plaza publikoak sortuko dituzten, langile interinoen eskubideak berdintzeko ahaleginak egiten diren ala ez, adineko langileen erretiroa aurreratuz zerbitzu publikoetan langile gazteei aukerak ematen zaizkien ala ez, kontziliazioa errazten den ala mehatxutzat jotzen den…

Gai hauek guztiek garrantzia handia izan dezakete Bizkaiko instituzio nagusian lan egiten dugun pertsonentzat, baina baita zerbitzu publikoen jasotzaile diren bizkaitar guztientzat, eta hauei heltzeko jarrerarik onena blokeoa gainditzea eta benetan entzuketa aktiboa praktikatzea dela irizten diogu.