Mercabilbaoko sarreren kontrolaz arduratzen diren ALSEko langileek lehen lanuzte eta mobilizazio eguna egin dute gaur, eta elkarretaratzea egin dute 04:00etatik 08:00etara Basauriko lan-zentroaren aurrean. Ostegunean, abenduaren 9an, bigarren lanuzte eta mobilizazio egun bat egingo dute, 04:00etatik 08:00etara. Eta abenduaren 23 eta 30ean, beste horrenbeste egingo dute, 6 orduko lanuztea eginez, 03:00etatik 09:00etara.
Salatu dute enpresa publikoko langileek historikoki egiten zituzten funtzioak betetzen dituztela, baina lege- baldintza askoz okerragoekin. Gainera, adierazi dute lan egiten duten baldintza materialak jasanezinak bihurtu direla, batez ere ezarritako sistemen funtzionamendu txarrak eta egiten duten lanaren muturreko fiskalizazioak eragiten dituzten arrisku psikosozialen ondorioz. Azken urtean, aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboa nola aldatzen zen ikusi dute, Lanbidearteko Gutxieneko Soldatara kondenatuta egotera pasatuz.
Honetaz gain, salatu dute ALSE enpresak euren grebarako eskubidea urratu duela, Mercabilbao eta Bilboko Udalaren eskutik, langileei lan-zentroa aldatu dielako eta ordezkatu egin dituelako. Horregatik, LABek ALSE enpresa, Mercabilbao eta Bilboko Udala demandatu ditu grebarako eskubidea urratzeagatik. Sindikatuak 7.501 eurotako kalteordaina eskatu du langile bakoitzarentzat sortutako kalteengatik.
Mercabilbaoko sarreren kontrolaz arduratzen diren ALSEko langileek lehen lanuzte eguna egin dute, euren lan-baldintzen defentsan
Pentsio sistema publiko eta propioa izan dugu hizpide gaurko barne mintegian
Madril eta Pariseko gobernuek pentsio sistema publikoa ahuldu, erretiro adina atzeratu eta pribatizatzeko hartutako erabakiak langileriaren bizi baldintzen aurkako eraso gisa ulertzen ditugu eta gaineratzen dugu badagoela indarra, aukera eta beharrizana bertako langile eta pentsiodunen bizi baldintzak ziurtatuko lituzkeen pentsio sistema propioa eraikitzeko.
Abenduaren 6 honetan Donostian bildu gara LAB sindikatuko hamarnaka militante eta pentsio sistemaren inguruko hainbat aditu eta aritu, sindikatuak antolatutako barne mintegian. Jardunaldiari Igor Arroyo Leatxe Koordinatzaile Orokorrak eman dio hasiera. Arroyok gogorarazi du pentsio sistema langile mugimenduaren historian garaipen garrantzitsua izan dela eta oldarraldi neoliberalak berau pribatizatzeko eta erauzteko saiakera ez dela nolanahikoa. Langileok sortzen dugun aberastasunaren bidezko banaketa eta enpleguaren ibilbidea amaituta bizi baldintza duinak ziurtatzeko pentsio sistema unibertsal eta publikoaren garrantzia azpimarratu du. Modu berean, sindikatuak bere Programa Sozioekonomikoan bildutako banaketa hirukoitzaren proposamenak zehaztu ditu eta bost urte hauetan Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak erakutsitako borroka eta determinazioa goraipatu.
Saioaren lehen mahai-inguruan, Euskal Herriko pentsiodunen egoeraren argazkia bildu da, baita azken erreformek Hego Euskal Herrian zein Ipar Euskal Herrian eragindako egoera azpimarratu ere. Horrela, Hego Euskal Herriari dagokionez erretiro adina 67 urteetara atzeratzea, pentsio pribatuen eredua hedatzeko erabakia eta egunotan aztertzen ari diren kotizazio urteak luzatzeko nahiak aztertu dira. Ipar euskal Herriari dagokionez, ereduaren konplexutasuna zein datuak eskuratzeko ezintasuna izan dira azpimarratutako bi gako nagusi.
Bigarren mahai-inguruan, pentsio sistema publiko eta propioa eraikitzeko bideragarritasun ekonomiko, instituzional eta politikoa aztertu dira, eta honen ereduaren inguruan ikuspegi feminista eta eraldatzailetik ber-aztertzeko beharraz aritu dira hizlariak. Egungo eskumenekin bidea egiteko aukera, pentsio minimoak osatu eta soldata minimoari lotzeko aukerak eta babes sistema propiorako LABek aurkeztutako Gizarte Segurantza eta Lan Koderako proposamena ekarri dira gogora.
Mintegi honen xedea, pentsio duinen aldeko borrokari ekarpena egin eta bertako sistema eraikitzeko urratsak eman daitezen aldarrikapen eta tresna berriak eskaintzea izan da. Euskal langileriari Madrilen eta Parisen posible ez dena Euskal Herrian eraikitzeko deia eginez amaiera eman diote mintegiari.
Gaur, abenduaren 6an, ez dugu zer ospatu
Abenduaren 6a jai egun inposatua da Hego Euskal Herrian, Espainiako Konstituzioaren urteurrena dela eta. Bada, lan egutegi propio bat aldarrikatzen dugun neurrian, planto egingo diogu inposatutako jai egun horri, eta lan eguna izango da guretzat. Hain zuzen ere, egoitza guztiak zabalik izango ditugu, ohi moduan.
Espainiatik alde egin nahi dugunok ez dugu ezer ospatzeko. 1978az geroztik geure borondatearen kontra lotzen gaituen katea, Espainiako Konstituzioa, lan duina eta bizi duinaren aurkako eraso zuzena da. Eta zer esan emakumeon* egoera espezifikoari dagokionez, Konstituzioaren aterkipean garatu den sistema kapitalista eta heteropatriarkalaren ondorio baitira egun bizi-bizirik dauden diskriminazio ezberdinak, soldata arrakala eta indarkeria matxista.
Ez dugu zer ospatu, baina badugu zer borrokatu: independentzia, sozialismoa eta feminismoa. Demokrazia, justizia eta bakea. Burujabetza. Konstituzio propio bat, Estatu egitura propio bat. Azken batean, Euskal Errepublika aldarrikatzen dugu. Berton bizi gara, berton egiten dugu lan, eta gure lan egutegia berton erabakitzeko eskubidea dugu. Hori dela eta, gaur normaltasunez izango ditugu zabalik gure egoitzak, beste edozein lanegunetan bezala.
Dimisioak eta kargu-uzteak Osakidetzan urteetan zehar eman den gobernantza-ereduaren hondatzearen ondorio dira
Osakidetzako zuzendaritzak beste behin ere agerian uzten du bere ezgaitasuna. Ez gaude ados Osakidetzako goi-karguen kanporatzeen osteko balorazioaren atzean ezkutatzen den klasismoarekin. Gogaitasuna zuzendaritza-taldeengana iristen ari da, baina ez da zerbait berria, guztiz kontrakoa baizik. Aspalditik, autoritarismoak Osakidetzako gobernantza-eredu guztiak ordezkatzen ditu, zuzendaritzei handi datozkien karguetan betikotzeko ahaleginean.
LABek agerian utzi nahi du milaka profesionalek duela hilabeteak dimititu izango luketela, ahal izan balute. Donostialdeako zuzendaritzan ematen ari den egoera euskal osasungintza publikoko langile-oinarrian orokortzen ari den gogaitasunaren isla da.
Errefortzu falta, narriadura-aurreikuspenak, autoritarismoa, lan-kargak, eskubideen murrizketak, eta abar. aspalditik hainbat mobilizazio eta grebetan salatu ditugun gaiak dira. Zuzendaritza minimoki profesionala izango balitz, gatazka batzuk konponduta egongo lirateke duela urte batzuk. Osakidetzako zuzendaritzak minimoki profesionala izango balira, duela hilabete batzuk dimitituko zuketen. Baina betiko estrategia berari jarraitzea erabaki dute, akatsak estaltzea euren karguen obedientziatik tira eginez eta plantilla gutxietsiz. Gobernantza-ereduaren usteltzea hain da jasanezina eta osasunaren aurkako erasoak hain dira larriak, ezen kargu-uzteak beharrezkoak baitira, eta Urkulluk sinatu behar ditu.
Egungo zuzendaritzarekin ez dago konponbiderik, ez delako zuzendaritza bat, pentsamendu bakarreko batzar militar bat da, sekulako gogortasunarekin bakarrik zuzentzeko gai dena, gabezia asko eta garrantzitsuak baititu.
Egungo zuzendaritza da dimitu behar duena edo kargua utzi behar duena, eta sailburuak gogoeta sakon bat egin behar du, edo gogaitasuna bere bulegora ere iritsiko da.
Greba deitu dugu abenduaren 5, 7 eta 9an Bizkaiko Etxez Etxeko Laguntzan eros ahalmena berreskuratzearen alde
Gaur astelehena, lehen greba egunean, sektoreko langileek mobilizazioa egin dute Bilboko Udaletxean Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuaren (EELZ) Bizkaiko Hitzarmen Kolektiboaren negoziazioak 7 urte blokeatuta daramatzala salatzeko, patronalek ez baitute akordiorik lortu nahi. Sektoreko enpresak diru asko irabazten ari dira, eta uko egiten diote emakume langile hauen erosteko ahalmena berreskuratzea adosteari. Patronalei gogorarazten diegu langile horiek ematen duten zerbitzua funtsezkoa dela pertsona askorentzat eta pandemia garaian sektoreko langileak gaixotu egin zirela beren lana egiten jarraitzeko.
Errealitateak erakusten digu EELZ bezalako zerbitzu publiko bat enpresen esku uzteak 1.200 langile baino gehiago prekarizatzea esan nahi duela. 2015az geroztik inolako soldata-igoerarik gabe lan egiten duten langileak, eta horrek hilean gutxienez 281,33 euroko erosteko ahalmena galtzea dakar. Hala ere, denbora-tarte horretan bertan, hau da, azken hitzarmena sinatu zenetik, enpresek % 20-23 gehiago jasotzen dute zerbitzu-ordu bakoitzeko.
LABentzat ezinbestekoa da enpresa-putreen politika horri erantzutea. Guretzat ezinbestekoa da, edozein akordio lortzeko, sektoreko langileek gaur egun jasaten duten erosteko ahalmena berreskuratzea. Eta uste dugu patronalaren immobilismoaren aurrean greba beharrezkoa dela. Ez da egiten dugun lehena, 53 greba egun daramatzagu bizkarrean.
Nahiz eta deialdia egin duten sindikatuen aldetik modurik egokienak ez izan, LABek grebara joko du abenduaren 5ean, 7an eta 9an. Hiru greba-egun horiek greba eta mobilizazioen ziklo berri baten hasieratzat hartzen ditugu, akordio bat lortu arte. Akordio horren bidez, gutxienez, hilean 281,33 ā¬-ko galdutako erosteko ahalmena berreskuratuko lukete langileek.
LABek borroka, mobilizazio eta grebarako batasun sindikala elikatzen jarraitzeko konpromisoa hartu du, patronala mugiarazteko beharrezkotzat jotzen duguna. LABek ez du onartuko EELZko langileen erosteko ahalmena berreskuratzea ziurtatzen ez duen jarrera posibilistarik. Eta, jarrera horretatik, langile guztiak animatzen ditu abenduaren 5eko eta 7ko grebetan parte hartzera.
Abenduaren 7an, asteazkena, asteko bigarren greba egunean. LABek elkarretaratzea egingo du Bilbon, Aztertzen enpresan (Simon Bolivar, 1) 11:00etan. Abenduaren 9an, ostiralean, Bilboko Udaletxean mobillizatuko da 11:00etan.
Helegitea aurkeztu dugu Lanbide Heziketako irakasle teknikoen kontsolidaziorako meritu-lehiaketan
EAEko Legebiltzarreko alderdien gehiengoak onartutako Hezkuntza Akordioan hezkuntza sistemaren hizkuntza-ardatza euskara dela jaso arren, Jokin Bildarratzek zuzentzen duen sailak euskara baztertu du Lanbide Heziketako irakasleei dagokienez, Lanbide Heziketako irakasle teknikoen kontsolidaziorako meritu-lehiaketan, lan-postuen erdia Bigarren Hizkuntza eskakizunik gabe atera baitu. Hori dela eta, LABek helegite partziala egin du eta plaza guztiak 2. Hizkuntza Eskakizunarekin atera daitezen eskatu du, hori baita Lanbide Heziketa euskalduntzeko beharrezko pausoa.
LABek behin baino gehiagotan salatu du Lanbide Heziketako eskaintza publikoan ez direla betetzen Lanbide Heziketako Legeak jasotzen dituen euskara bermatzeko artikuluak. Era berean, Jaurlaritzak argitaraturiko Lanbide Heziketako planetan ez da jasotzen euskara indartzeko estrategiarik eta A ereduko eskaintza da nagusi hein han-di-handi batean.
Langileei dagokienez, irakasle euskaldunen bazterketa ematen da. Izan ere, karrerako funtzionarioen kasuan, 2. Hizkuntza Eskakizuneko plazetan dauden irakasleak bigarren mailako irakas-eak dira 1. Hizkuntza Eskakizuna dutenen aurrean. Lehenengoek euskaraz zein gaztelaniaz (baita zen-bait kasutan hirugarren hizkuntz batean ere) eskolak eman ahal dituzten arren aurten gauzatuko den lekualdatze-lehiaketan bakante horiek momentuz ez zaizkie irakasle euskaldunei eskaini, ezkutuan utzi eta irakasle ez-euskaldunei soilik gordetzeko.
Hori dela eta, Lanbide Heziketa euskalduntzeko bidean, LABek uste du ezinbestekoa dela plantilla euskalduntzea, euskarazko ikasketen eskaintza handitzea ahalbidetzeko bide bakarra baita.
Irakasle tekniko ez-singularrak
Era berean, LABetik Jaurlaritzari interpelatzen diogu martxoaren 31ko 3/2022 Lanbide Heziketaren ordenazio eta integrazioaren legeak ezartzen dituen 16 espezialitate ez singularretako lanpostuetan dauden irakasleen etorkizuna lehenbailehen sindikatuekin ados dezan. Izan ere, lege berriak 10 espezialitate singular jasotzen ditu irakasgai profesional batzuekin lotuta, baina gaur egun dauden beste 16 espezialitate teknikoren irakaskuntza, aldiz, irakasleriaren kolektibo orokorrean sartzen ditu, horiek emateko goi-mailako ikasketak exijituz.
Saharar eta euskal ordezkariak esperientziak zein gogoetak trukatzen ari dira emakumeen ahalduntze politikoari buruzko tailerretan
Saharako errefuxiatuen kanpamenduetan da GarbiƱe Aranburu, Euskal Herritik joan den ordezkaritzaren parte da LABeko Koordintzaile Orokorra. Eremu politiko eta sozialeko sei emakumek osatzen dute taldea, eta haien homologo sahararrekin biltzen ari dira bertan. Euskal Fondoak eta Euskadiko Saharar Ordezkaritzak antolatu dute bidaia.
Elkarrekin gogoeta egin, esperientziak trukatu eta etorkizunean berdintasuna oinarri izango duten proiektuetarako ideiak partekatzen ari dira gaur, emakumeen topagune diren tailerretan, Ausserd Wilayako emakumeen etxean.
Ahalduntze politikorako lan saioetan nor bere esperientziatik aritu dira euskal ordezkariak. āGertatzen zaigunari, zailtasunei, emozioei izena jartzen hastea, eta hori modu kolektiboan egiteaā aldarrikatu du Aranburuk. āArazoa ez gara gu, sistemak ematen digun papera baizikā. Eta gogoratu du LABen eta LABetik aritzeko ere emakumeek bide luzea egin behar izan dutela, duela 30 urte plan feministarekin emakumeen parte hartzea sustatzen hasi eta egungo sindikalismo feministarainokoa.
Eliteek, gizonek gobernatutako munduan āemakumeak ezinbestekoakā garela gogorarazi du Aranburuk, āguk eta gure lanak bizitza sostengatzen diitugulakoā. Eta ahalduntzerako deia egin du, āahalduntzea baita geure buruaren gaineko kontrola hartzea, geure gaitasunez jabetzea, geure buruarengan konfidantza izatea, burujabe izateko modu bat, erabakitzeko gaitasunerakin eta askeā.
Bizkaiko metalgintzan negoziaziorako deia FVEMi
Bizkaiko metalgintzako gehiengo sindikalak oso positibotzat jo dugu gaurko egunaren jarraipena, aurreko jardunaldien ildotik, % 85 ingurukoa izan baita. Gehiengo sindikalak mahaian negoziatzeko deia egin dio FVEMi, eta greba-aste honetan milaka lagunek zabaldu duten mezua entzun dezala.
Ildo horretan, LABek, CCOOk eta UGTk negoziazio-mahaiaren bilerara deitu dugu FVEM, hilaren 12ko asterako. Agendak egokitu eta data zehaztea falta da.
Hego Euskal Herriko bi langiletik bat prekarietate egoeran bizi da, langabeziak behera egin arren
Langabeziak behera egin du Hego Euskal Herrian, 2022ko azaroan 142.203 langabe zenbatu dira (pasa den hilean baino 817 gutxiago). Nafarroan, aldiz, langabeziak %0,7 egin du gora eta pasa den hilean baino 218 langabe gehiago daude.
25 urtetik beherako biztanleriaren artean, ordea, langabeziak zertxobait egin du gora (%0,16), bereziki gizonezkoen artean. Eta generoaren araberako azterketarekin jarraituz, emakumeen artean jaitsi da gehien langabezia pasa den hilabetearekiko (emakumeen langabeziak %0,77 egin du behera, gizonezkoenak, aldiz, %0,28).
Emakumeen langabezia jaitsiera, ordea, ez da estrukturala (pasa den urtean baino %7,7 gizonezko gutxiago baitaude langabezian, emakumeen artean langabezia %2,71 jaitsi den bitartean). Datua, egungo testuinguru sozioekonomikoari erabat lotuta ulertu behar da; izan ere, zerbitzuak sektoreak izan du langabezia jaitsierarik adierazgarrienetakoa, %0,90a, eta gogora dezagun sektore honetan emakumeak direla gehiengoa.
Langabezia datua bizitzaren garestitzeak ekarri duen kontsumo ohituren aldaketari lotu ahal zaio edota, datorrenaren beldur, herritarrak gastuak murrizteko harturiko neurriei (adib, gabonetako erosketak aurreratzea eta azaroko eskaintzak baliatu izana). Hori dela eta, zerbitzuetan enplegua mantendu dela pentsa liteke, ezegonkorra, prekarioa eta feminizatua.
Kontratazio datuak aztertuz gero, kontratu mugagabeen kopurua handituz joan arren (azaroan egin diren kontratazio berrien %74,79a mugagabea da), pentsa daiteke kopuru nahiko esanguratsu bat aldizkako finkoak izatera pasa dela (3.433 kontratu mugagabe bilakatu baitira).
LAB sindikatutik salatu izan dugunez, aldizkako kontratu finkoen atzean ezegonkortasun tasa handia dago. Patronalak lan erreformak ahalbideraturiko kontratu mota berri hau baliatzen ari dira ezegonkortasun hori bere interesen alde lerrokatzeko. Era berean, ehunka iruzur salaketa egon dira, aldizkako finkoak behin behinekotasuna estaltzeko baliatzen ari direla salatuz.
Ipar Hegoak berriki argitaratu duen Ikusmiran azterketaren arabera, Hegoaldeko eta Nafarroako langileen lan eta bizi baldintzak prekarioak dira. Langabeziatik haratago, Hego Euskal Herriko 25 eta 64 urte arteko %53,52a egoera prekarioan bizi da, hau da, bi langiletik batek ez du lan duina edota diru-sarrera nahikoak. Datu honi, pentsionisten %34,5ak 1.000ā¬tik beherako pentsioa jasotzen duela gehitu behar diogu.
Bizitzaren garestitzeak langileon erosahalmenean galera ekarri du eta Lan Harremanen Kontseiluaren azken datuen arabera, langileen erdiak baino gehiagok hitzarmena eguneratu gabe du. Beraz, gero eta enplegu prekarioagoa dugunez, enpleguak jadanik ez du bermatzen pobreziatik ateratzea edota diru-sarrera nahikoak edukitzea modu duinean bizi ahal izateko.
Testuinguru zail eta ezegonkor honetan, LAB sindikatuak borroka ziklo berria zabaldu eta langileria euren lan eskubideen defentsak modu eredugarrian ari da. Horren erakusle, azken urteetan ezagutu dugun konfliktibitate handiena bizitzen ari garela.
Patronala da langileen lan baldintza prekarioen erantzule nagusia eta administrazioa ez da gai (edo ez du borondate politikorik) langileoi lan baldintza duinak bermatzeko. Hori dela eta, Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua klase lehentasuna dela aldarrikatzen dugu.