2026-01-12
Blog Page 241

Beste Euskal Herri bat, ‘beste mundu bat’ aldarrikatuko dugu Maiatzaren Lehenean

Bizi dugun krisia egiturazkoa da eta langileen bizimodua zaildu baino ez du egiten, kapitalak aberastasuna metatzen jarraitzen duen bitartean. Hori guztia dela eta, LAB Euskal Herri osoan zehar zortzi mobilizazio egingo ditu Maiatzaren Lehenean, erantzuleak seinalatu eta errotiko aldaketaren beharra plazaratzeko asmoz. Garbiñe Aranburu koordinatzaile orokorrak eta Maider Jauregi komunikazio arduradunak aurkeztu dute sindikatuaren aurtengo irakurketa eta irudia.

Hego Euskal Herriko egoera sozioekonomikoaren azterketa kaleratu du berriki sindikatuari lotutako Ipar Hegoa fundazioak, Ikusmiran txostenaren 13. zenbakia. Azterketa horrek, Maiatzaren Lehenean kaleak betetzeko arrazoiak indartu egiten ditu.

Herri baten egoera sozioekonomikoaren bilakaera eta osasun ekonomikoa neurtzeko BPGren bilakaera aztertzea ez da nahikoa, kapitalari interesatzen zaion adierazlea da eta enpresa handien interesei erantzuten die. Lan guztiak ez ditu aintzat hartzen, sortzen den aberastasuna nola banatzen den ez du aztertzen eta ez du aberastasun hori sortzeko zer nolako aztarna ekologikoa izan den aztertzen.

Ikusmiran azterketan ekonomiaren azterketa beste begirada batetik egin dugu. Bertan, Euskal Herriko langileriaren lan eta bizi baldintzetan eragin zuzena duten lau aldagaietan jarri dugu arreta, ehun ekonomikoaren eta lan merkatuaren bilakaera, zerga politika eta Euskal Herriko ekoizpen ereduak ingurugiroan duen eragina aztertu ditugu.

Lau ondorio nagusi utzi ditu azterketak:

1. Ehun ekonomikoa ahultzeko joera mantendu egiten da. Industria sektorearen gainbehera iraunkorra da eta zerbitzuetan oinarritutako ekonomia handitzen ari da. Egia da industriaren pisua BPGn igo dela azken urteetan, baina energia enpresa handien irabazien eraginez izan da. Horrek ez du esan nahi industriaren osasuna hobetu denik.

2. Lan erreproduktibo eta produktiboaren arteko banaketa bere horretan mantentzen da. Lan merkatu arautuan ari diren langileen soldata eta lan baldintzak okertzen ari dira. Oinarrizko produktuen eta elikagaien prezioek gora egiten jarraitzen dute eta langileak eros ahalmena galtzen ari dira.

3. Sortzen den aberastasunaren birbanaketarako politikarik ez dago. Euskal Herriko politika fiskalak enpresen mozkinak mantentzea du helburu. Gure herrian, Europar Batasunaren bataz bestekoaren gainetik sortzen da aberastasuna. Baina beste herrialde batzuetan baino okerrago banatzen da, kapital eta errenten arteko arrakala handituz, Hego Euskal Herriko presio fiskala (%30,2), Europako Bataz Bestekoaren oso azpitik dagoelako (%40,6).

Diru gehiago biltzeari uko egiteak eta biltzen dena behar bezala ez banatzeak zerbitzu publiko duinak garatzeko aukera mugatzen du, izan osasungintzan, etxebizitzan edo zaintzan.

4. Ekoizpen eta kontsumo ereduak eragin negatibo eta eustezinak sortzen ditu. Larrialdi klimatikoaren alarma guztiak piztuta daude eta Berotegi Efektuko Gasen isurketa murrizteko politika publikorik ez da garatzen. Energia, industria eta garraioa aztertu ditugu eta azken 30 urteetan izaniko bilakaeran ikusten da ez dela apenas hobekuntzarik izan. EAEn %0,81 eta Nafarroan %1,97 besterik ez dira murriztu.

Ikusmiran azterketak indartu egiten du LABek sistemari egiten dion kritika. Krisia egiturazkoa da, herritar guztien lan eta bizi baldintzen kalitatea okertzen ari da, langileontzat bizimodua zailtzen ari da, egoera zaurgarrian eta pobrezian dauden herritarren kopuruak gora eta gora egiten jarraitzen du. Langileak desjabetzen diren aldi berean, energia enpresen irabaziak, banketxeenak, zaintzarekin negozioa egiten duten enpresenak edo elikagai banaketa kate handienak gora doaz.

Krisiak bata bestearen atzetik kateatzen ari direla ere gogorarazi dugu. Hala, bizitza duinarekin kontrajartzen da egungo eredu kapitalista zisheteropatriarkala, gainprodukzioan eta kontsumoan oinarritzen den kapitalak geroz eta poltsiko gutxiagotara doan aberastasuna metatzen jarrai dezan.

Pandemia ostean, kapitalismoan sakontzen jarraitu baino, politika publikoen norabide aldaketa baten beharra aldarrikatzen ari da LAB, bizitza erdigunean jarriko duen eredu ekonomiko eta sozial baterako trantsitzio ekosozialista eta feminista.

Hartzen ari diren erabaki politikoek, sindikatuaren aburuz, ez dute norabide aldaketa hori bultzatzen. Ez dira nahikoak bizi dugun krisi ekosozialari erantzun egoki bat emateko eta eragin jasanezina sortzen duen ekoizpen eta kontsumo ereduari bere horretan eusten zaio.

Hala, trantsizio ekosozialista eta feminista aldarrikatzen du LABek, ekoizpen eta kontsumo eredua aldatu eta zaintza, lana eta ondasuna banatuta, bizitza bizigarriago egiteko.

Beraz, Maiatzaren Lehenean kalera aterako dira, egoera honen erantzuleak seinalatzera, patronala eta instituzioei bakoitzari dagokion ardura har dezala eskatzera. Bada garaia hitzarmenak berritzeko, 1.400 euroko gutxieneko soldata ezartzeko, lanaldi murrizketaren eztabaidari heltzeko. Bestalde, zaintza sistema publiko komunitarioaren bidean aurrera egiteko aitzakiarik ez dago. Izan ere, baditugu eskumenak bestelako zerga politika bat egin eta zerbitzu publiko duinak garatzeko.

Maiatzean hauteskunde politikoak dira eta alderdi politikoei gai guzti hauetan jarrera argiak eskatzeko unea izango da. Agenda politikoan langileen aldeko aldarrikapenak erdigunera ekartzeko eskatzen die LABek.

Ez dago eraldaketarik aktibazio sozialaren bidez patronala eta instituzioak horretara behartu gabe. Hala, lantokietan eta kalean borroka ziklo berri bat abiaraztea beharrezkoa dela esan izan dugu. Ari gara Euskal Herriko langileok, ez dugu amore emateko asmorik, ez gara etsipenean geratzeko jaioak, gure lanaren bidez sortzen dugun aberastasuna lehiatzeko grina badugula erakusten ari gara eta emankorra izaten ari da borroka sindikal eta sozialen emaitza.

Aurtengo Maiatzaren Lehenean, antolakuntza eta borrokarako deia berretsi nahi du LAB sindikatuak, egiteko beste herri bat, beste mundu bat eraiki nahi dugulako. LABen proiektuarekin bat egiten duen orori, langile orori dei egiten diogu kalera ateratzeko, sistemak langileon artean sortu nahi dituen arrakalak gaindituz, pentsionista, emakume, gazte, migrante eta arrazializatu guzti guztiok langile klase beraren parte garela sentitu eta elkartasunez eta elkarrekin bete ditzagun kaleak.

Maiatzaren Leheneko LABen mobilizazioak

  • Baiona: 10:30ean tren geltokitik
  • Bilbo: 11:30ean Zabalburu plazatik
  • Donostia: 12:00etan Easo plazatik
  • Eibar: 12:00etan Untzaga plazatik
  • Gasteiz: 12:00etan Martxoaren 3ko plazatik
  • Iruñea: 12:00etan Gazteluko plazatik
  • Maule: 11:00etan Herriko etxetik
  • Tutera: 12:30ean Foru plazatik

Iruñean hildako etxerik gabeko pertsonaren heriotza salatzen dugu eta udalari eskatzen diogu aterpetxea ixteko hartutako erabakia zuzentzeko

Datuak eztabaidaezinak dira. Historia berriro errepikatzen da. Egun horiek iristean, horrelako instalazioak turismoaren zerbitzura jartzea erabaki ohi dute; etxerik ez duten pertsonak, aldiz, bizitza galtzeko arriskuan jartzen dituzte”, adierazi du sindikatuak. Hori dela eta, udalari exijitu dio atzera botatzeko duela bi aste hartutako erabakia, etxegabeentzako aterpetxea ixtearena.

LABek heriotza horien erantzule egiten ditu administrazio eta eragile politikoak; izan ere, erabateko probeziaren aurkako borrokari beharrezko arreta eman ordez, gero eta desberdintasun eta pobrezia handiagoa eragiten duen sistema ekonomiko bat defendatzen jarraitzen dute.

Etxebizitza duinik gabe bizitzera kondenatutako gizakiak dauden bitartean eta pertsona guztiek etxebizitza izateko eskubidea bermatzen ez den bitartean, gertaera horiek berriro gertatuko dira. Ezin dugu beste minutu bat bera ere itxaron pertsona gehiago kalean ez hiltzeko behar diren neurriak hartu arte.

Aspalditik salatu izan du LABek etxebizitza-politikak oso urrun daudela etxebizitza duina izateko eskubidea bermatzetik, inbertsio publikoa handitu behar duela horretarako, eta negozioa eta merkantilizazioa saihestuko dituen politika aktiboa behar dela. Etxebizitzak ezin du produktu espekulatiboa izaten jarraitu.

Neurriak har daitezke eta hartu behar dira jendea zubi baten azpian edo kutxazain automatiko batean gaua igarotzera bultzatzen duten egoerak errotik aldatzeko. Hori funtsezkoa da horrelako heriotza gehiago deitoratu nahi ez baditugu. Nafarroan lan eta bizitza duinak bermatu behar dira.

LAB, ELA, STEILAS, CCOO eta UGT sindikatuok greba deitu dugu apirilaren 25ean Gizarte Ekimeneko ikastetxeetan

Lan Hitzarmenaren negoziaketak blokeatuta daude patronalek ez dutelako edukien gaineko proposamenik egiten.

Gizarte Ekimeneko sindikatuek, Lan Hitzarmen berriaren negoziazio mahaia bloketatuta dagoela partekatzen dute. Patronalek edukien gaineko proposamenik ez dutelako mahai gainean jartzen. Beraz patronalen inmobilismoaren aurrean, mobilizazioei ekiteko erabakia hartu dute. Aurreneko mobilizazioa martxoaren 23an izango da. 11.00etan elkarretaratzea egingo dute Bilboko Jesuitak ikastetxearen aurrean. Eta apirilaren 25ean greba deitu dute.

Lan hitzarmen berriaren negoziaketa prozesuan, 13 negoziazio bilera gauzatu dituzte jadanik. 2022Ko maiatzean hasitako negoziaketetan, sindikatu guztiek ildo berdintsutik doazen eskaerak jarri dituzte mahai gainean.

Patronalek ordea ez dute inolako negoziaketarako borondaterik erakutsi. Are gehiago, jadanik aurreko Lan hitzarmenean lortutako eduki batzuen inguruan atzerapausoak planteatu dizkiete.

Azken negoziaketa mahaia otsailak 2an izan zen. Bilera hura, hurrengo mahai baterako datarik gabe amaitu zen. Izan ere, Kristau Eskola eta AICE-IZEA patronalek oso argi adierazi zuten ez zutela edukien inguruko proposamenik egingo. Edukiak jarri ordez, Eusko Jaurlaritzarengana eskutik joateko planteamendua egin zieten sindikatuei. Horretarako, aurreko Lan Hitzarmenaren negoziaketetan erabilitako argudio berdinak jarri dituzte aitzakia gisa. Ziurgabetasun eszenatoki bat eta ikastetxeen bideragarritasuna bermatzeko beharra.

Sindikatuek oso presente daukate Eusko Jaurlaritzak baduela zeresanik. Baina baita, azken hitzarmena sinatu zenetik inoiz baino finantzaketa handiena jaso dutela ere. Uste dute egindako planteamenduak, edukiak jarri gabe mobilizazioa ekiditeko patronalen estrategia bati erantzuten diola. Patronalek negoziazio kolektiboari zilegitasuna kendu eta gatazka berriro sortzeko hautua egin dute.

Hori horrela, sindikatuek mobilizazioetara joko dute. Aldarrikapen nagusiak lan zamak arintzeko neurrietan, sektore feminizatu eta prekarizatuenentzat hobekuntzetan, KPIaren araberako soldata igoeretan, lanpostuak mantentzeko neurrietan eta Lanbide
Heziketako edukietan oinarritzen dira. Euskara planak, berdintasun planak eta lan osasuna eta bereziki arrisku psikosozialak abordatzeko planak ere jomugan ditugu sindikatuek.

Gizarte Ekimeneko aurreko lan hitzarmenaren aldeko prozesuan sektore honetako langileek argi erakutsi zuten beraien mobilizazio gaitasuna. Sindikatuek beraz, Lan Hitzarmen berriaren alde mobilizatzera eta borrokatzera deitzen dituzte.

Correosen langile gehiago eta kalitatezko zerbitzua exijitzeko elkarretaratzea egin dugu Hondarribian

Hondarribiko Correoseko langileek kontzentrazioa egin dute gaur goizean, kontratazio faltagatik protesta egiteko. Lanpostuak ez betetzea kezkagarria da, eta denbora asko daramate egoera hori jasaten.

Hondarribia hazten ari da eta banaketa-langileen kopurua, aldiz, jaisten. Correos-ek ez ditu bete langileen absentzia-egunak, nahiz eta behar besteko aurrerapenarekin programatuta egon. Ez da betetzen ari Posta Zerbitzu Unibertsala. Horrela, gutunak eta jakinarazpenak berandu eramaten dira eta, langilerik ez dagoenez, enpresak beste produktu mota batzuk lehenesten ditu, hala nola paketeria.

Gainera, udako arratsaldeetan bulegoa ixten denez, plantilla murriztu egiten dute, eta Hondarribiko bizilagunek Irungo bulegora joan behar izaten dute. LAB, CCOO, ESK eta UGT sindikatuok salatu nahi dugu horrek dakarren gehiegizko ahalegina, langileen lan-baldintzei eragiten diena.

Datorren maiatzaren 7an enplegua finkatuko da hemendik oso gertu, baina eskainitako plazak asko direla iruditu arren, asko lanaldi partzialekoak izango dira, eta, beraz, Correosen prekarietatea handitu egingo da.

24 ordu baino gutxiagoan lanean hil diren bi garraiolarien heriotzak salatzeko elkarretaratzean parte hartzera dei egiten dugu

Atzo Zanbranan hil zen kamioilariaren ostean, gaur beste lankide bat zendu da Erriberabeitian. Azken horrekin, aurten Euskal Herrian lan istripuetan 17 behargin hil dira, horietako lau garraiolariak. Apirilaren 21ean intersindikalarekin batera elkarretaratzea egingo da Arabako SEA patronalaren aurrean.

Gaur goizaldean zendutako kamioilaria Jutrova de Transportes enpresako langilea zen, eta 48 urte zituen.

LABek atzo bertan argitaratu zuen oharrean azpimarratu zuen garraio sektoreak pairatzen dituen lan arrisku erantsiak prekarietate arazo sakonagatik sortuak direla. Gaurko heriotzak, bada, salaketa hori berretsi baino ez du egin.

Garraioaren sektorea da laneko ezbeharren gaitza gehien pairatzen dutenetako bat. Hala, iaz 11 garraiolari hil ziren lan-istripuz. Ez gara nekatuko lan-istripuak lan-baldintza txarren eta prebentzio eta segurtasun-neurri faltaren ondorio direla salatzeaz.

Prekarietatearekin amaitu behar da. Patronalaren inpunitatearekin amaitu behar da. Erakundeek ezin dute jarraitu beste aldera begiratzen, bestela gertatutakoaren konplize izango dira.

Honekin, ostiralean, hilak 21, LAB, STEILAS, ESK, HIRU eta EHNE sindikatuok elkarretaratzea deitu dugu Gasteizko SEA patronalaren egoitzaren aurrean, 11:00tan.

Etxebizitza eskubidea bermatzea eskatuko du LABek Iruñean mahai-inguru eta elkarretaratze banarekin

Etxebizitzaren merkantilizazioa espekulazioaren bidez aberastasuna metatzeko erabiltzen ari diren honetan, LAB sindikatuak etxebizitza duina eta kalitatezkoaeskuratzeko aukera unibertsala bermatzea eskatzen du, hori egitea nahitaezkoa baita langileen oinarrizko bizi-baldintzak duintzeko. Aldarrikapen horrekin lotuta, LAB sindikatuaren Abiatu komunitateak mahai-ingurua antolatu du apirilaren 19rako eta elkarretaratzea apirilaren 27rako, biak ala biak Iruñean.

Kapitalak, aberastasunaren metaketari eusteko, langileon bizitzako eremu guztiak prekarizatzen ditu, bizi-baldintza duinak izatea gero eta zailagoa bihurtuz eta pobretzea zabalduz. Langileon aurkako prekarizazioa ez da lantokietan soilik ematen eta, horregatik, LAB sindikatua bizi-baldintza duinen aldeko borrokan aurrera urratsak egiteko tresna berriak sortzen dabil: esaterako: ABIATU, ekintza sozialeko komunitatea.

Egun, etxebizitzarena langileon pobretzerako eta prekarizaziorako eremu nagusi bat da, eta horregatik etxebizitza duin eta eskuragarriaren aldeko borroka dugu lehentasuna. Kalitatezko etxebizitza izatea eskubidea izan beharko litzatekeen arren, egun, pribilegio bihurtu da.

Nafarroako herritarren erdia baino gehiago dira alokairuan edota hipoteken bidez oraindik ere etxebizitza gastuei haien diru sarreren zati handiegia bideratu behar diotenak. Egun, Nafarroan diru-sarrera baxuagoak dituzten etxebizitza unitateek euren gastuen %43 etxebizitzara bideratzen dituzte. Gainera, azken urteetan alokairuak garestitu dira, azken urtean tipo-aldakorreko hipotekak 300 eurotik gora garestitu dira, eta aldiz langileok borroka asko egin behar izaten ari gara soldaten eros-ahalmena ez galtzeko eta soldata duinak lortzeko.

Iruñean etxebizitzarekin dagoen arazoa begi-bistakoa da. Azkenengo urteetan etxebizitza publikoak ez dira promozionatu, eta egungo soldatekin merkatu pribatuko alokairuak ez dira eskuragarriak langile gehiengoarentzat. Hortaz, langabeentzat, gazteriarentzat eta oro har langileentzat, etxebizitza eskuratzea luxuzkoa den zerbait bihurtu da oinarrizko eskubidea izan behar zenean. Urrutira joan gabe, 2023ko otsailean, Iruñean, etxebizitzaren alokairuaren batez besteko prezioa 1.031 euroan zegoen.

Etxebizitza desmerkantilizatzeko politikak behar ditugu. Alokairu sozialaren eskaintzak egun dagoena baino askoz altuagoa beharko luke izan. Madriletik iragarri berri diguten aldaketa legislatiboak nekez konponduko du arazoa alokairu sozialari lehentasunez eutsi ezean.

Beharrezkoa da etxebizitza eskubidea bermatzeko neurriak hartzea, lehentasunez etxebizitzaren prezioa mugatzea eta jaistea, etxe-kaleratzeen aurkako babesa, espekulazioaren eta funts putreen aurkako neurriak, eta etxebizitza parke publikoaren handitzea. Madrilen eztabaidagai dago Etxebizitza Legea, printzipioz, Nafarroako legea garatu eta urrats berriak egiteko balio beharko zukeena.

Honengatik guztiarengatik, datozen egunetan eginen ditugun bi ekimenen berri eman nahi dizuegu:

Apirilaren 19an, asteazkena, 19:00etan, Iruñeko Geltokin antolatu dugun mahai-inguruan parte hartzera gonbidatzen zaituztegu. Mahai-inguru honetan etxebizitza problematikaren ertz ezberdinak aztertuko ditugu –tartean estatuko etxebizitza legeaz ere arituko gara–, orokorrean eta Iruñerriari erreparatuta.

Hizlariak: Núria Comerma (Sindicat de Llogaters i Llogateres), Joxe Abaurrea (Iruñeko hirigintzako zinegotzi ohia), Harituko kide bat eta Malickgueye Ladiane (langile senegaldarra).

Apirilaren 27an, osteguna, 19:00etan, Iruñeko Udaletxe Plazan “Zuen aberastasuna, gure miseria. Etxebizitza duina guztientzat” lelopean elkarretaratzea eginen dugu.

Jarraipen handia izan du Osakidetzako Trasfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroan deitutako grebak

Osakidetza mugitu dadin eskatzeko beste grebaldi bat abiatu dute gaur langileek, apirilaren 30ean amaituko dena

Osakidetzako Trasfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko langileek beste grebaldi bat hasi dute gaur, 13 egunekoa. Orain arte egindako beste hamalau egunekin batera, guztira 27 greba egun lirateke.

Aurreko deialdietan gertatu bezala, jarraipen handia izan du oraingoak ere, Lan Sailak ezarritako gutxieneko zerbitzuak neurrigabeak izan arren. Pairatzen duten soldata diskriminazioa eta Osakidetzaren immobilismoa salatzeko helburuarekin manifestazioa egin dute goizean Bilbon, 08:00etan EITBtik abiatu eta Lurraldeko Osasun Delegaritzan amaitu dena.

Negoziatzeari uko egiten dio Osakidetzak. Ondorioz, langileekiko mespretxua adierazteaz gain, ESIetako hainbat tratamendu eta interbentzio arriskuan jartzen ditu, odolaren, ehunen nahiz odoletik eratorritakoen erreserbak murrizten baitira. Bada, egoera hori gehiago larritu daiteke, harik eta ebakuntzak bertan behera utzi behar izan arte.

Azken asteotan hainbat arduradun politikori, tartean Lehendakariari, entzun behar izan diegun arren Osakidetzaren arazoa ez dela dirua, gogorarazi behar da Osasun Sailak uko egiten diola kolektibo horrek pairatzen duen soldata diskriminazioarekin behin betiko amaitzeari, eta gatazka irekita mantentzea hautatu duela.

Trasfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko beharginek grebak egin dituzte 2021eko abenduan, 2022ko apirilean eta abenduan eta 2023ko otsailean. Hal ere, Osakidetzak beren aldarrikapenei entzungor egiten jarraitzen du.

Sindikatuek behin eta berriro eskatu diote Osakidetzari Mahai Sektorialeko gai zerrendan sartzeko langileen aldarrikapenen negoziazioa. Azkenengoz apirilaren 3an helarazi zioten eskaera hori. Hala ere, Osakidetzak jaramonik egin gabe jarraitzen du.

Horrez gain, 2023ko apirilaren 14an greba komiteak Osakidetza, Hezkuntza Saila eta Trasfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko zuzendaritza deitu zituen Lan Harremanen Kontseiluan biltzeko, baina ez ziren bertaratu. Beren argudioa izan zen gaia Mahai Sektorialean landu beharrekoa dela. Dena den, aurrez azpimarratu dugun bezala, uko egiten diote foro horretan gai hori lantzeari.

LAB, SATSE, ELA, CCOO, UGT eta UTESE sindikatuok berriz ere exijitzen diogu Osakidetzari langileen aldarrikapenei kasu egin eta gatazkari amaiera emateko.

Eskola jangeletako langileek negoziazio prozesuaren beharra helarazi diote beste behin ere Hezkuntza Sailari

Gaur, Andoni Alonsok, LAB sindikatuko kolektibitateetako arduradunak, Gasteizko Parlamentuko hezkuntza batzordean parte hartu du Hezkuntza Sailak jangelekiko eta bertako langileekiko duen jarrera eta eskola publikoetako jangeletako langileen ordezkariekin elkarrizketa-mahai bat sortzeari uko egin izana salatzera.

Joan den urtarrilean, eskaera bat egin genien Jokin Bildarratzi eta Xabier Aizpuruari, elkarrizketa-mahai bat sortzeko eskatuz, honako gai hauei buruzko negoziazio-prozesu bat hasteko, eta gaur egun, erantzunik gabe jarraitzen dugu:

  • Ikastetxe publikoetako derrigorrezko hezkuntzako eta Haur Hezkuntzako jangelak arautzen dituen 2000ko martxoaren 22ko agindua
  • Kudeaketa zuzeneko jangelen funtzionamenduari buruzko zirkularra.
  • Ikastetxe publikoetako ikasleen eskola-garraioari buruzko 2015 urteko dekretua.

Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak eta Xabier Aizpurua sailburuordeak uko egin diote araudi horiek negoziatzeari, azpikontratatutako langileak garelako eta jangelako zerbitzua kudeatzen duten enpresekin negoziatu behar dugulako.

Zerbitzuaren enpresa emakidadunekin hitzarmen kolektiboa negoziatuko dugu, baina ez jangelen funtzionamendu-araudiak, Hezkuntza Sailaren eskumen esklusiboa baita.

Argi utzi nahi dugu azpikontratatutako langileak garela, horrela Hezkuntza Sailak nahi duelako.

Zergatik exijitzen diogu Hezkuntza Sailari sindikatuen langileen ordezkariekin negoziatzera esertzeko? Araudi desberdinetan gure lan-baldintzei zuzenean eragiten dieten alderdiak jasotzen direlako, hala nola ratioak, funtzioak, lanaldiak, jangelako ordutegia…

Langileek ahal duten guztia egiten dute kalitatezko zerbitzu segurua eman ahal izateko, baina gero eta zailagoa da, lan-baldintzak okertzen ari baitira.

Egunetik egunera, ez dagozkien gero eta funtzio gehiago beren gain hartu behar dituzte. LAB sindikatuak askotan salatu du Hezkuntza Sailaren aurrean, honek entzungor eginez.

Jangela funtsezkoa da ikasleek beren etapa akademikoan jasotzen duten hezkuntza integralean, 0 urtetik hasi eta derrigorrezko hezkuntza amaitu arte; beraz, ikastetxeko beste gune bat bezala hartu behar da, non ikasten eta hezten jarraitzen den, eta ez da zerbitzu osagarri huts gisa baloratu behar, Hezkuntza Sailak egiten duen bezala. Bada garaia, bai hezkuntza sailak eta bai gainerako hezkuntza komunitateak jangelako langileak ere hezitzaileak garela aitortzea.

Argi dago Hezkuntza Sailari ez zaiola batere axola jangelen zerikusia duen guztia, eta horren erakusgarri da Hezkuntza Lege berrian ahaztutakoak garela berriz ere.

Jangela seguru eta kalitatezkoak nahi ditugu, bai langileentzat, bai ikasleentzat, eta horretarako ezinbestekoa da Hezkuntza Sailak baliabide gehiago ematea. LAB sindikatuak hezkuntza sailari aurkeztutako proposamena, gaur Parlamentuko hezkuntza komisioan gainontzeko alderdi politikoei aurkeztu diegu.

Ezin dugu ahaztu behar, jangeletako eta eskola-garraioko langileok, hezkuntza-komunitatearen parte garenez, zalantzarik gabe, ezin dugula erabakiak hartzen diren guneetan parte hartu, hezkuntzako gainerako profesionalek, familiek barne, egiten duten bezala. Adibidez, ikastetxe batean eskola-ordutegia aldatzea proposatzen bada, familiek, irakasleek eta gainerako profesionalek parte har dezakete erabaki horretan; guk ez. Ikastetxe batean erabakitzen bada astean arratsalde batean irakasleen formakuntzarako eskolarik ez egotea eta horrek jangelako ordutegia egunero 15 edo 30 minutu murriztea badakar, eta, beraz, gure lanaldia murriztea eta horrekin batera soldata murriztea, eta lan bera denbora gutxiagoan egitea; guk ere ez.

Hau esanda, LAB sindikatuak Jokin Bildarratzen Hezkuntza Sailari exijitzen dio jangelen aldeko benetako apustua lan egin dezala eta lehenbailehen dei ditzala langileen ordezkariak elkarrizketa-mahai batera, 2000ko martxoaren 22ko agindua eta jangelen zirkularra negoziatzeko.

Suhiltzaileen lege berria ez da behar bestekoa

LAB sindikatuko ordezkariak Gasteizko Legebiltzarreko batzordean izan gara gaur, eta salatu dugu testu berrian jasotako neurriek ez daukatela zehaztasun nahikoa.

Suhiltzaileen funtzioen definizioari, formakuntza zehatzagoaren beharrari, zerbitzuaren publikotasunari, genero berdintasunari eta hautaketa prozesuei egin diegu kritika, besteak beste. Legeak hari gehiegi uzten ditu solte, eta hainbat kontu zehazteko beharra azpimarratu dugu, langileen ordezkariekin batera, beti ere.

Zehazteko beharra

Legeak ez ditu aintzat hartzen funtzio guztiak, eta horren adibide da salbamenduari dagokion bakar bat ere ez dela ageri. Ildo beretik, oraindik ere faltan igartzen dugu suhiltzaileen profilaren definizioa, merezimenduen balorazioa edota gainditu beharreko probak baldintzatzen baititu horrek. Bestalde, jasotzen diren funtzioak babes zibileko planen aurreikuspen eta taktika operatiboen arabera banatzen dira. Bada, horrek dakarrena da langileak etorkizunean gerta daitezkeen aldaketen mende egotea.

C1 mailara igarotzea jasotzen du legeak, sindikatuaren eskakizun historikoa, alegia. Horren ondorioz, sartzeko probetan Batxilergoa edo Lanbide Heziketako Erdi Mailako Zikloa eskatuko da. Hala ere, hainbat zalantza ditugu soldatari, hirurtekoei eta beste zenbait konturi buruz. Gainera, interesgarria litzateke suhiltzaileen benetako lanari loturiko erdi mailako ziklo bat sortzea.

Suhiltzaile gisa karrerako funtzionarioak hautatu eta prestatzeko prozesuei dagokienez, uste dugu eskumenak, diseinua eta egikaritzea argi eta garbi zehaztu behar direla, zerbitzuetako arduradun teknikoekin eta langileen ordezkariekin batera. Azpimarratu behar da, gainera, proba psikotektnikoen eta elkarrizketen pisua gehiegizkoa dela.

Bestalde, LABek uste du gehiago definitu beharko litzatekeela legeak bigarren jarduerari buruz jasotzen duena, hau da, adina, gaitasun fisikoak, ezgaitasuna edo bestelako arrazoiak tarteko, lanpostuen funtzioak moldatzeari buruz. Eskubide hori aitortu beharko litzateke langileen ordainsarietan galerarik eragin gabe.

Halaber, goardietan parke bakoitzerako ezarritako gutxieneko langile kopurua bermatu behar da, aintzat hartuta barne-funtzionarioen gehienezko kupoak ezin duela inola ere %6 baino handiagoa izan. Plazak betetzeko beharrizana begibistakoa da.

Horrez gain, sindikatuen eta beste gizarte antolakunde batzuen partaidetza oso murritza da, eta benetako ordezkaritza sindikalaren beharrizana aldarrikatu dugu.

Arkauteren rolari kritika

Zerbitzuak kudeatzeko ereduari dagokionez, onargarria den kudeaketa bakarra Toki Erakundearena berarena da, eta horrek ziurtatuko luke zerbitzu publikoa.

LABek beste behin ere arbuiatu du Arkauteko Akademiari legeak ematen dion gehiegizko erabakimena. Horixe bera kritikatu genuen erakunde horrek kudeatutako Enplegu Eskaintza Publikoaren harira ere; izan ere, haserrea sortu zuen, besteak beste, prozesua ez zelako zorrotz egokitu oinarrietan jasotakoari. Gertatutakoa ikusirik, arraroa eta arriskutsua iruditzen zaigu akademiari ematen zion boterea. Larrialdietarako akademia gisa aurkezten bada ere, polizia ereduari jarraitzen dio. Gaur egun Arkautek ez dauka ez gaitasunik ezta baliabiderik ere suhiltzaileen hautaketa prozesua behar bezala gauzatzeko, besteak beste, legez ez delako bere eskumena. Gainera, akademia horrek formakuntzaren gaineko eskumena izanik ere, ez dauka baliabiderik hori aurrera eramateko.

Lanpostuen izendapenei dagokienez, sindikatuaren ustez beharrezkoa da izendapen militarra alboratu eta administrazio publikoekin bat datozen terminoak jasotzea (parkeko burua, etab.). Horrez gain, zerbitzuek beharrezkotzat jotako beste lanpostu tekniko batzuk, administratiboak edota ofiziotakoak adskribatu ahal izan beharko lituzkete.

Berdintasuna

Aintzat hartu beharreko beste alderdi bat da suhiltzaileena sektore oso maskulinizatua dela. Azken urteetan kolektiboan ezarritako berdintasun neurriek ez dute fruiturik eman, eta azpimarratzekoa da emakumeen presentzia ez dela areagotu. Hori dela eta, neurri integral eta eraginkorrak eskatu ditugu, zuzeneko nahiz zeharkako diskriminazioari aurre egingo diotenak, aurrez identifikatuta zeintzuk diren emakumeei lanbide horretarako sarbidea oztopatzen dieten arrazoiak. Suhiltzaileen iruditegia ezin daiteke maskulinitate hegemonikoaren bueltan eraiki. Horregatik guztiagatik, uste dugu ezinbestekoa dela lan komunikatibo eta pedagogiko egokia diseinatzea. Lanpostu batzuk emakumeentzako gordetzea erabilgarria izan daiteke, baldin eta beste neurri batzuekin batera badator.