2026-01-11
Blog Page 204

Osakidetzako larrialdietako langileek Parlamentuaren aurrean egin dute protesta

Kontzentrazioa egin dute Gasteizko Parlamentuaren aurrean, LAB, ELA, CCOO, SATSE, ESK, SME eta UGTren deialdiari jarraiki. Izan ere, langileek borrokan jarraitzen dute egoera jasanezinaren aurrean.

Urte honetan zehar, Osakidetzako larrialdietako enpresako Langileen Batzordea osatzen dugun sindikatuok, plantillarekin batera, behin eta berriz salatu dugu zuzendaritzaren negoziatzeko borondaterik eza. Gaur egun, gai gatazkatsuak konpondu gabe daude oraindik, eta egoera batzuk okertzen ere ari dira.


Irailaren 29an Langraizen bizi-euskarri aurreratu bat izango duen beste base bat irekitzeko prozesua azkar eta gardentasunik gabe kudeatu dela salatzen dugu. Oscar Aller egungo gerenteak, Osakidetzako larrialdietako erakundeko gerente lanak utzi baino egun bat lehenago izango da hau eta sindikatuok modu estraofizialean jakin behar izan dugu irekiera horren berri, nahiz eta kudeaketa-taldearekin negoziatzen aritu garen, larrialdietako gainerako langileen lan-baldintza eta karteldegi berdinak lortzeko.

Unitate hori denek eskatzen zuten, baina ez egungo lan-eskubideek okerrera egiten duten langileen kudeaketarekin. Hilabeteak daramatzate errespetatu beharreko lan-eskubide horien alde borrokan, eta zuzendaritzaren aldetik ez da borondaterik egon benetako negoziazio batekin konpontzeko. Beste alde batetik, zerbitzuaren kudeaketa gero eta eskasagoa da. Egun askotan ikusten dute langileek txandak ez direla langile nahikoekin betetzen, eta horrek okerrera egin du udan. Urteko 365 egunetan 24 orduz ematen den zerbitzua denez, ez dira betetzen herritarrei arreta ezin hobea emateko ezarritako gutxienekoak ere. Hori langileen kudeaketa txarretik dator, urteak baitaramatzate kudeaketa hori pairatzen, baina ez da hobetu, nahiz eta salaketa eta mobilizazio ugari egin diren.

Azken aldian, estaldura-falta horren egoerarik larrienetako bat salatu da: Arrasateko ZIU mugikorrean medikurik ez izatea. Osasun Sailak datu osatu gabeekin erantzun dio salaketa horri, Osakidetzako larrialdietako egungo gerenteak, Eusko Legebiltzarreko Osasun Batzordean, ekainaren 5ean egin zuen bezala. Horrekin ikusten dugu Emergentziak eta Osakidetzako zuzendaritzek ez langileen gure lanaren ezagutza nahikorik, gizarteari mezu okerra bidaltzen ari direla, eta horrek ezinegon handia eragiten diela langileei.

Horregatik, euskal gizarteari jakinarazi nahi diote oinarrizko zerbitzu bat direla, eta zerbitzu horretan gutxieneko batzuk bete behar direla, EAEn gertatzen den edozein gorabeheraren aurrean une oro prest egoteko.

Larrialdietako zerbitzuko zuzendaritzak duela hiru urteko arazo berberak ditu mahai gainean, orain larriagoak. Izan ere, zuzendaritza sendo eta indartsu batekin topo egin
beharrean, Langileen Batzordeari aurre eginez, konpontzeko gai ez den egoera bati aurre egin behar dio, eta kudeaketa oso ezegonkorra da.

Egoera horren aurrean, uztailean zerbitzuko zuzendaritza osoaren dimisioa eskatu zuten langileek, eta abuztuan kudeatzailearen dimisioaren berri iritsi zitzaien. Baina langileen eskubideen galera-egoera hori eta zerbitzuaren kalitatea desblokeatzeko, langileen ordezkariek zerbitzuko zuzendaritza osoaren dimisioa eskatzen jarraitzen dute, eta, aldi berean, Osakidetzako Giza Baliabideetako zuzendariarekin elkarrizketa-bide bat irekitzeko eskatzen dute. Ezinegon egoera honen aurrean, berriro ere mobilizatu dira, Osakidetzako larrialdietako zuzendaritzak benetako negoziaziorako borondaterik ez duela salatzeko eta langileentzako eta zerbitzuarentzako baldintza duinak eskatzeko, horrela, euskal herritarrei erantzun duina eman ahal izateko.

Behargin guztiek egin dute bat Mecanerren itxieraren aurkako greba deialdiarekin

Goizean goizetik piketeekin abiatu dute eguna, eta manifestazioa egin dute lantegian hasi eta udaletxeraino, argi uzteko lanpostuen defentsan borroka egiteko prest daudela. Urdulizko udal ordezkariekin bilera bat ere egin dute beren kezkak adierazi eta egoeraren berri emateko.

Autogintzako sektorean dihardu Stellantis taldearen baitan dagoen Urdulizko Mecaner lantegiak, eta berau ixteak 148 behargin kaleratzea ekarriko luke. Hilabete hasieran izan zuten horren berri langileek, eta enpresaren erabakiari aurre egiteko antolatu dira. Hala, greba eguna deitu zuten gaurko, eta langileen %100ak bat egin du lanuztearekin.

Itxiera prozesuaren baitan Elorritxueta-Viveroko adingabeak beste zentro batzuetara bideratu eta gainkarga areagotu dute

Beharginek elkarretaratzea egin dute Bizkaiko foru jauregiaren aurrean, eta salatu dute aldundiak zentroa ixteko emandako argudioak ez direla zuzenak. Hala, Galdakaon kokatutako egoitzaren zerbitzua bertan behera uzteak gainerakoen gainkarga baino ez du ekarriko.

Bizkaiko Foru Aldundiaren zerbitzua eta Emankor Taldearen baitan dagoen Landalan enpresak kudeatzen duen El Vivero Adingabeen Zentroa irailaren 30ean itxiko dute eta 19 langile kaleratuak izango dira.

Aurreko egunetan, egoitzan gelditzen ziren 22 adingabeak Bizkaiko beste egoitza batzuetara lekualdatu dituzte; Loiu, Zornotza, Urduña edo eta Izurzan dauden adingabeen beste egoitza batzuetara, hain zuzen ere. Bizkaiko Foru Aldundiaren Gizarte ekintzako buru den Amaia Antxustegi Ziardaren arabera, Inoren kargura ez dauden Adingabe Atzerritarren presentziak behera egin du eta hori da Vivero egoitza ixtearen arrazoia. Baina aipaturiko egoitzak gaur egun gainezka daude. Agintzari kooperatibak Zornotzan zuzentzen duen egoitzak, adibidez, Foru Aldundiarekin 60 plaza hitzartuta ditu eta aste honetan bertan 65 ume inguru dituzte. Beraz, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Landalan-Emankor taldeak Elorritxueta-Vivero zentroaren itxiera eta langileen kaleratzeak gauzatzeko emaniko argudioak ez dira zuzenak.

Hala, langileek mobilizazioekin jarraituko dute datozen egunotan. Hala, bihar, hilak 22, 11:00etan elkarretaratzea egingo dute Emankor-Landalan enpresak, Elorritxueta-Vivero kudeatzen duenak, Bilboko Kale Nagusiko 16. zenbakian dituen bulegoen aurrean. Horrez gain, hilaren 27an 08:30ean mobilizatuko dira Gernikako Juntetxean, eta irailaren 29an, gaur bezala, Bizkaiko Foru Jauregiaren aurrean.

Greba deitu dugu EAEko anbulantzia zerbitzuan

Urriaren 9a, 10a eta 11 izango dira greba egunak. Patronalak negoziazioa blokeatu baino ez du egiten, eta langileen baldintzek okerrera egin dute, besteak beste, KPIaren aldakuntza eta beste murrizketa batzuk tarteko.

Negoziazio-mahaiaren 25 bilera eta hitzarmen autonomiko berria sinatzeko urte eta erdi baino gehiago igaro dira. Aldi horretan, mahaian sindikatu guztiok planteatu ditugu gure aldarrikapenak, honako hauek erreferentziatzat hartuta: garraio sanitarioko langileen baldintzak Osakidetzako langileen baldintzekin parekatzea, plantillen erosteko ahalmenari eustea eta itundutakoa betetzeko bermea.

Hala ere, denbora horretan guztian, anbulantzien patronalak etengabe blokeatu du negoziazio autonomikoa, baina ez die erantzun alderdi sozialak planteatutako aldarrikapenei, eta hitzarmenaren negoziazioarekin zerikusirik ez duten sabotaje-ekintzak baliatu ditu negoziazioa blokeatzeko. Badakigu enpresari %30 igo zaiola finantzaketa lehiaketa berri honetan, eta langileek gehiago eta okerrago lan egin behar dutela hilaren amaierara iritsi ahal izateko; langileen soldata-egoera, berriz, larriagotu egin da KPIren aldakuntza-tasa handiekin, eta % 12 inguruko eroste-galera metatu da soilik bi ekitalditan.

Enpresek, lehiaketa publikoen finantzaketa ez ezik, lehiaketa pribatuen finantzaketa ere jasotzen dute (futbol-partidak, herrietako jaiak, kontzertuak, etab.). Lehiaketa horietan, baldintza-agiriei adskribatutako plantillak erabiltzen dituzte, legez kanpoko praktika bada ere; izan ere, hitzarmenaren 18. artikuluak jasotzen du aparteko orduak langile baten eta beste baten arteko txanda-aldaketan baino ez direla erabiliko.

Ordua da sektoreko langileak antolatzeko eta indar egiteko, patronalak edukia duten proposamenak negoziatu eta mahai gainean jar ditzan. Beraz, LAB, ELA, LSB USO, UGT, CCOO eta ESK sindikatuok honako deialdi hauek egin ditugu:
Kontzentrazioak:
IRAILAKREN 29A, 9: 30EAN, BILBOKO LHKn (urkixo zumarkalea 2)
URRIAK 5 10:30 EUSKO LEGEBILTZARRAREN KONTZENTRAZIOA
EGUN OSOKO GREBA-EGUNAK 9 10 11

AENAk euskararekiko erakutsitako errespetu falta deitoratu du Bilboko Aireportuko LABek

Sail sindikalak salatu du asteon argitaratu den publizitatean euskarazko esaldiak oker idatzita zeudela, eta zuzendaritzak euskaldunon hizkuntzarekiko duen axolagabekeriaren isla dela dio.

Jarraian irakur daiteke LABeko sail sindikalak idatzitako komunikatua:

Begiak odoletan, euskara zaurituta

Duela 75 urte, 1948an, Bilboko Aireportuak bere jarduerari ekin zion, Euskal Herriko aireportu-azpiegitura garrantzitsuena inauguratu zelarik.

La Paloman lan egiten dugunok beste guztiok bezala ezagutu dugu efemeridea; AENAk aste honetan El Correon eta beste egunkari batzuetan argitaratu duen publizitatearen bitartez, alegia.

Zuzenena guztion ospakizuna izatea litzateke; izan ere, gure lantokia ez ezik, Bilboko Aireportua azpiegitura garrantzitsua bihurtu da, eta eragin handia du gure inguruko ekonomia-, gizarte-, enpresa- eta turismo-sarean.

Baina aldebakartasunak horixe dakar; urteurrenak ohoratzen dira adostasunik gabe, eta horrela, erabakitzen dutenek, Bilboko Aireportuko alma mater-a kanpo uzten dute eta Mihiluzen azaltzeko modukoak diren hanka-sartze hauek gertatzen dira.

AENAri eta Bilboko Aireportuko Zuzendaritza honi, ikuspegi ekonomikoa, soziala eta herri-ikuspegia falta zaie. Ez dute onartzen hazkunde handiaren eta emandako zerbitzuaren kalitatearen motorra – sariekin aitortua izan dena eta nazioarteko rankingetako buru izatea lortu duena– – aireportuko langileak direla: AENA, kontratak, azpikontratak eta handling konpainiak. Gainera, euskal jendartearekiko inolako sentsibilitate eta errespetu kultural eta linguistikorik ez dutela erakusten ari dira.

75. urteurrenerako AENAk ordaindutako publizitatea benetako errespetu falta da, iraina: ez dira gai euskaraz lau hitz zuzen idazteko. Eta hori ezin da ulertu euskal hiztun guztien hizkuntza-eskubideen aurkako eraso gisa baizik; gainera, koofizialtasunarekiko kudeaketa arduragabea erakusten du, hutsegite larriak ekar ditzakeena.

LABeko atal sindikaletik, enpresak eta Zuzendaritzak behin eta berriz euskarafobiazko jokabideak izaten dituztela salatu nahi dugu, eta, beraz, horrelako publizitate-kanpaina iraingarririk berriro ez errepikatzea eta burugabekeria horren egileen barne-erantzukizunak argitzea eskatzen diegu.

Era berean, iruditzen zaigu berehala ezarri behar dela aireportuan gure hizkuntzaren erabilera normalizatua bermatuko duen Euskara Plan bat.

Azken 24 orduotan bi lan-heriotza gertatu izana salatzen dugu

Elkartasuna adierazi nahi diegu Adunan traktorea gidatzean izandako istripuaren ondorioz zendutako emakumearen eta bere lan saiotik etxera bueltan in itinere istripua izan zuen Haurreskolak Partzuergoko langilearen familiakoei, lagunei eta lankideei.

2023an, gutxienez 38 langile hil dira lan istripuz Euskal Herrian dagoeneko. Lehen sektorea da, behin eta berriz, hilkortasun tasa altuena pairatzen duena, eta oraingoan ere, beste heriotza bat gertatu da sektore honetan, kasu honetan Adunan.

Atzo arratsaldean hil zen 35 urteko emakumea, malda handi batean traktore bat gidatzen ari zela istripua izan zuelarik. Salatu dugu lehen sektoreko sasoi bilketa lanetan diharduten langileek ez dutela lan-osasuneko bermerik izaten. Modu honetan, ez patronalak eta ez administrazioak ez dituzte beharrekoak diren neurriak hartzen, eta gabezia hauen emaitzak eragiten dituzte istripuak.

Jakinik aldikako lan hauetan ingurunea, makinaria eta batzuetan, prozesua bera ez ezagutzeak arriskuak biderkatzen dituela, Osalani eta lan-ikuskaritzari eskatzen diegu plangintza espezifikoa egin dezatela langile kolektibo hau artatzeko. Hala, formakuntza  eta eskuragarri jartzen zaien makinariaren kontrola egingo litzateke, beste prebentzio neurrien artean, beti ere patronalaren kontura.

Haur eskolako langilea hilik in itinere istripuan

Atzo, Haurreskolak Partzuergoko hezitzaile ordezko bat in itinere izandako auto istripuan hil zen lanetik bueltan zela, Amurrion.

Partzuergoko langileen desplazamentu kopuru handiari aurre egiteko berehalako neurriak behar direla nabarmendu dugu. Hala, desplazamenduak murrizteko egindako proposamenak berehala martxan jartzeko eskatzen dugu: ordezkagunea, permutak, leku aldatzeak.

Amaitzeko, bi heriotza hauek salatzeko intersindikaletik egingo diren kontzentrazioetan parte hartzeko deia luzatzen dugu. Hala, ostiralean, hilak 22, 12:00etan elkarretaratzea egingo da Adunako herriko enparantzan. Amurrion gertatutako in itinere heriotzari dagokionez, Haurreskolak Partzuergoaren egoitzaren aurrean mobilizatuko gara ESK, STEILAS, EHNE eta HIRU sindikatuekin batera, Eibarren (Otaola hiribidea, 29). Irailaren 22an izango da azken mobilizazio hau, 11:00etan.

Urriaren 11n grebara joko dugu EHUn

Lan baldintzen prekarizazioa salatu eta langileok gure eskubideak defendatzera mugitzeko deiekin hasi dugu ikasturtea EHUn. Bada oraingoan, LAB, CCOO, STEILAS eta ELA sindikatuok urriaren 11n egun osoko greba egitera deitzen ditugu EHUko irakasle eta ikertzaile guztiak.

Unibertsitate Sistemako Lege Organiko berriaren USLOren gainean errektoretza-taldeak egiten duen irakurketa interesatuak eragin zuzena izan du ordezko irakasleen kontratu berrietan; haiek, gehienetan, soldata prekarioekin (<800€) ordaindutako arduraldi partzialekoak izango
baitira hemendik aurrera. Hori onartezina da, baina gure lan baldintzen okerragotzea ez da oraingo auzia eta ez die bakarrik ordezko irakasleei eragiten. Aspalditik datorren kontua da eta irakasle-ikertzaile guztioi eragiten digu. Egiturazko arrazoiak ditu atzean eta zerikusia dute, batez ere, unibertsitate publikoaren, alegia EHUren, behar bezalako finantzaketa ezarekin.

Urteak daramatzagu ikusten nola joan diren irakasleen ordezkapenen baldintzak okertzen eta gutxitzen. Nola garai batean ziurrak ziren ordezkoak (adibidez, gurasotasunak) zenbaitetan ukatzen hasi ziren, nola ordezko irakasleak lanean hastea hilabetetan atzeratzen zen eta nola ordeztu gabeko lan zama lankideen bizkar erortzen zen. Hau guztia ikasleen kalterako ere, taldeak batzera behartuta. Orain, ordezkoen kontratazio eredu berriaren interpretazioak arazoa areagotuko du. Ordezkapenena, beraz, guztion arazoa da.

EHUko Errektoretzak, prestatzen ari omen den Irakasleen Plan Zuzendaria aipatzen du arazo hauen irtenbide modura, ordezkoen kontratazio beharrak zeharo murriztuko omen dituena. Zentroen eta sailen zuzendariekin izandako bileretan azaldu zieten arabera, irtenbidea oso sinplea da: ordezkoak ez diren eta irakasle atxiki berriak ez diren gainerako irakasleen irakaskuntza kreditu-ahalmena handitzea. Baina Sail batzuetan urte gutxi barru izango diren erretiroen kontura egin dituen irakasle laguntzaile doktore batzuen kontratazioaz aparte ez dugu Plan horren arrastorik ezagutzen.

Kontrara, bai ikusi dugu, ordea, nola iaz aldebakartasunez deuseztatu egin zuten erretiroen akordioa eta ondorioz gogortu egin diren borondatezko erretiroak sustatzeko baldintzak, plantillaren erreleboa erraztu ordez, hura zaildu duten. Ikusi dugu nola inposatu zaizkigun zentroak ixtea edo nola okertu diren oinarrizko lan-baldintzak, adibidez berokuntza murriztea. Eta ezagutu dugu baita abian dagoen Jardun Akademikorako planaren (JAP) erreformaren asmoak ere (Unibertsitateak irakaskuntza, ikerkuntza eta kudeaketa lanak aitortzeko erabiltzen duen tresna), beharrezko berrantolamenduaren aitzakiarekin, murrizketekin datorrena, irakasleon lan zamak areagotzeko.

Eta ikusten ari gara nola oraindik mantendu egiten diren irakasle-ikertzaile kolektiboen arteko bereizketak eta diskriminazioak, hala Eskoletako eta Unibertsitateko irakasleen artean irakas zamari dagokionean nola arduraldi osoko eta partzialekoen artean, edota irakasle ikertzaile iraunkor eta aldi baterakoen artean zenbait osagarri eskatzeko orduan (irakaskuntzako bosturtekoak, ikerkuntzako seiurtekoak…) eta dagoen burokratizazioa. Diskriminazio berriak ere sortu dira, lehengoko irakasle atxikien eta egungo irakasle laguntzaile doktoreen artean, adibidez, baldintza ekonomiko berdinen pean irakastordu kopuru ezberdinak eman behar baitituzte.

Ikertzaile hasiberriak ere prekarietate handian lan egitera behartzen dituzte ibilbide akademikoaren hastapeneko urteetan, doktore-tesia egin bitartekoetan, alegia, gutxieneko soldatatik gertu irabazten dutelarik. Eta ikerkuntzako ibilbidea egonkortu ezinda jarraitzen dute doktore ondoko ikertzaile askok eta askok, zenbaitetan puntako ikerkuntzako lana oso baldintza eskasetan egitera behartuta. Era berean, ikertzaile iraunkorrei ukatu egiten zaie beren lanbide- karreran gora egitea.

Funtzio Publikoko beste sektoretan bezala EHUko langileok ere ikusi dugu nola joan den murrizten gure soldaten balioa urtetik urtera. Azken urteotako soldata igoerek ez dute, ezta urrik eman ere, bizitzaren garestitzea konpentsatu. Irakasle eta ikertzaileon kasuan gogoan izan behar dugu aparteko osagarri gehigarriak izoztuta eta eguneratu gabe daudela 2006. urtean sortu zirenetik. Osagarri haiek, balioaren % 30 baino gehiago galdu dute urte hauetan.

Beraz, uste dugu badela EHUn mobilizazio sendo bat abiatzeko arrazoi ugari. Horregatik, EHUko irakasle eta ikertzaileak deitzen ditugu greba egitera urriaren 11n, honako aldarrikapenen multzo hauen inguruan:
1- Ordezko irakasleak:
1.1- Lanaldi osoko irakasle-ikertzaileen ordezkapenak lanaldi osora
1.2- Lanaldi partzialean dauden irakasleen gainerako aktibitateak (klaseen prestakuntza, formazioa, oinarrizko kudeaketa/koordinazio lanak eta irakasgaiari lotutako ikerketa) aitortu eta ordaindu. 41/2008 dekretua aldatu soldatak egokitzeko.
2- Irakaskuntza-zama:
2.1- Irakaskuntza-zama handitzeari ez! JAPeko kreditu kopurua mantendu IRI kolektibo guztiak sartuz eta beraien artean oreka bilatuz.
2.2- Sailak hornitu. Plantillak handitu.
2.3- Burokratizazioari mugak jarri.
3- Erosahalmena:
3.1- Soldatak handitu galdutako erosahalmena berreskuratzeko.
3.2- Diskriminaziorik ez bosturtekoak eta seiurtekoak eskatu, aitortu eta jaso ahal izateko. Meritu nahikorik duten aldi baterako irakasle-ikertzaileen diskriminazioari ez!
3.3- Osagarri gehigarriak eguneratu.
4- EHUko finantziazioa:
4.1- Finantziazioa handitu EAEko BPGren % 1era heltzeko. Plangintza adostu eta publikoa egin.
4.2- Baliabide ekonomiko hauek langileriara ere bideratu; EHUko plantilla handitu eta gaztetu.

EHUn prekarizaziorik EZ! Urriaren 11an grebara!

Bilbobuseko murrizketak salatu eta hitzarmena eguneratzeko negoziazioa eskatu dugu

Autobus elektrikoak metroak sortutako energiaz hornitzean datzan Medusa proiektua aurkeztu du gaur Bilboko autobusen hiri-garraio enpresak; bada, langileek elkarretaratzea egin dute txanponaren beste aldea ikusarazteko. Izan ere, 2021eko abenduaren 31z geroztik ultraaktibitatean dago bertako langileen baldintzak arautzen dituen hitzarmena, eta berau eguneratu ahal izateko negoziatzeko eskatzen diote zuzendaritzari. Aintzat hartzekoa da azken soldata eguneratzea 2021ari zegokiona izan dela.

Hala, gaur Bilbobusen kotxeretan aurrera eramandako mobilizazioaren bidez plantilla bizitzen ari den egoera salatu dugu. Izan ere, prekaritatea gero eta handiagoa da, soldatak eguneratzeke izateak eros-ahalmenaren galera ekarri du eta, gainera, alde bakarreko eskubideak ezabatzen dituzte, aitortuak eta finkatuak izateaz gain, hitzarmenean jasota agertzen baitira, hala nola aparteko ordainsarien aldi baterako ezintasun-osagarria.

2024an gutxieneko pentsioa 1.080 euroraino osagarritzea bilatzen duen herri ekimena abiatu dugu Nafarroan

Nafarroa Garaiko hainbat eragile eta kolektibo sozialok 1.080 Orain herri ekimena aurkeztu dugu gaur, Parlamentuko taldeei eskatzeko 2024ko Aurrekontu Legeak barnebil dezan gutxieneko pentsioa kopuru horretara osagarritzeko behar den diru kopurua. Azaroaren 11n manifestazioa eginen dugu Iruñean, 17:30ean Baluartetik abiatuta.

KOMUNIKATUA

Pentsio-sistema publiko batek zahartzaro duina bermatu behar du. Gaur egun, hori gertatuko dela ziurtatzeko modu bakarra da Nafarroako erakundeek konpromisoa hartzea, aurrekontuen bidez, 1.080 eurora iristen ez diren pentsioak osatzeko.

Egungo errealitate sozioekonomikoaren ondorioz, gizarteko sektore gero eta zabalagoek ez dute gutxieneko diru sarrerarik jasotzen duintasunez bizi ahal izateko. Nafarroan 50.949 pertsonak 1.080 eurotik beherako pentsioa jasotzen dute, eta horietatik % 66 emakumeak dira. Beste behin ere, argi geratzen da pentsioetako genero-arrakala egia ukaezina dela, emakumeek bizitzan zehar egin dituzten ordaindu gabeko zaintza lanekin erabat lotuta dagoena.

Ez dugu ezinezkorik ez aparteko ezer eskatzen: 2024rako Nafarroako Aurrekontuetan gutxieneko pentsioaren osagarria 1.080 eurotan 14 ordainsaritan ezartzeko eskariari bultzada bat eman nahi diogu. Horrek pobreziaren atalasearekin gutxieneko pentsioa eguneratzeko bidean jarriko gintuzke, Europako Gutun Sozialak ezartzen dituen diru sarreren nahikotasun irizpideetan. Pobrezia atalase horrek, beste faktore soziosanitario batzuekin batera, zalantzarik gabe eragiten dio pertsonen osasunari.

2022an, Gizarte Segurantzak berak osatu zituen gutxieneko pentsio horiek, ezkontidea ardurapean ez zuten 65 urtetik gorakoentzat, 685 € arte, 14 soldatatan. Nafarroako Gobernuak, zerga kenkarien bidez, zenbateko txikiko alarguntasun eta kontribuzio pentsioak osatzen zituen, 776 euroraino. 12.000 pentsiodun izan ziren, 12 milioi euro inguruko kostuarekin.

2023an, Gizarte Segurantzak gutxieneko pentsioak 743 € arte osatuko ditu, eta Nafarroako Gobernuak gauza bera egingo du 14 ordainsariko 845 eurora iritsi arte.

Gaur egun, Nafarroan, Gizarte Segurantzaren gutxieneko pentsioa 743 eurotik 1.080 euro arte osatzeak 32.000 pentsioduni eragingo lieke; horietako % 66 emakumeak lirateke, eta kostua 60 milioi euro ingurukoa izango litzateke.

Borroka hori errenta bermatua handitzeko eskariarekin lotzen da, zailtasun ekonomikoak dituzten familiei gutxieneko diru sarrerak ziurtatzera bideratua. Horrela, bazterketa arriskuan dauden pertsonei diru sarrera duinak ziurtatuko zaizkie bizitzako etapa guztietan, aberastasuna banatzen lagunduz.

Foru erakundeek eskumen juridiko eta legal nahikoak dituzte osagarri hori ezartzeko. Hori guztiagatik, adierazpen hau sinatzen dugunok erreklamazio justu hori defendatzeko eskatzen diegu Parlamentuko talde politiko guztiei, beharrezkoa izan daitekeen aurrekontu partida onartuz.

Beraz, eskatzen dugu 2024ko Aurrekontu Legeak onar dezala nafar guztien gutxieneko pentsioa kopuru horretara iristeko behar den kopurua. Nafarroako herritar guztientzako bizitza duin baten alde, 1.080 euroko gutxieneko pentsioa, orain.