2026-09-10
Blog Page 15

Eskola garraioaren eta jolastokiko zaintzaileen gatazkari premiazko konponbidea emateko exijitzen diogu Hezkuntza Sailari

2026-2027 ikasturtea hasi baino lehen soldata gatazkari irtenbiderik eman ezean mobilizazioak hasiko dituzte Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako langileek.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren menpe dauden Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) eskola-garraioko eta jolastokiko zaintzaileen hitzarmen kolektiboa negoziatzeko gaur egin den mahaian aurrerapen partzial batzuk egin dira. Hala ere, soldaten auziak irtenbiderik gabe jarraitzen du.

Bileran, patronalak, zehazki zerbitzuaren egungo esleipenduna den Interim enpresak, egoera ekonomiko oso kezkagarrian dagoela adierazi du, eta adostutako soldata igoerak bere gain hartu ezin dituela ziurtatu du, zerbitzuaren lizitazio publikoetan jasota ez zeudela argudiatuz.

LABetik argi eta garbi adierazi dugu plangintza edo enpresa-kudeaketa txar baten ondorioak ezin direla langileen bizkar jarri. Langileak ezin dira izan besteen akatsen ondorioak ordaintzen dituztenak, eta beren lan- eta soldata-baldintzak ezin dira okertu beraiei ez dagozkien erabakiengatik.

Zuzenean Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailari egozten diogu sortutako egoeraren erantzukizuna. Eskola-garraioko langileen eta jolastokiko zaintzaileen soldatak Hezkuntza Saileko lan-kontratudun beharginen soldatekin %100ean parekatuta daude. Eskubide hori erabat onartuta dago, eta ez dago zalantzan, ezta negoziazioaren mende ere. LABen ez dugu atzerapausorik onartuko urteetako borroka sindikalaren eta mobilizazioaren ondoriozko lorpenean.

Bereziki larria da, errealitate horren eta horrek dakartzan betebehar ekonomikoen jakitun izanik, Hezkuntza Sailak soldata-parekatze hori zerbitzuaren lizitazioetan behar bezala ez islatzea. Ez gaude ustekabeko arazo baten aurrean, baizik eta aurreikusi zitekeen eta aurreikusi behar zen egoera baten aurrean. Horregatik, langileek ezin dituzte ordaindu administrazioaren eta enpresa esleipendunaren planifikazio faltaren ondorioak.

Hori dela eta, Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuari exijitzen diogu berehala jarduteko eta behar diren baliabide guztiak jartzeko datorren ikasturtea hasi baino lehen konponbide bat bermatzeko.

Konponbide egokirik lortu ezean, ikasturtea mobilizazioekin hasiko dute EAEko eskola garraioko langileek eta jolastokiko zaintzaileek.

Euskal eskola publikoaren eskola-garraioa zerbitzu publikoa da, eta horren azken erantzukizuna Eusko Jaurlaritzari dagokio. Hori dela eta, exijitzen dugu bere ardurak bere gain har ditzala eta lan eta soldata baldintza duinak berma ditzala egunero zerbitzu hau posible egiten duten langile guztientzat.

LABen langileen eskubideak defendatzen jarraituko dugu eta ez dugu onartuko zerbitzu publiko honen kudeaketa eskasaren ondorioak beharginen gain jartzea.

Lan-osasuna bermatzeko neurriak exijitu ditugu Bizkaiko suhiltzaileentzat

Gaur berriz ere, Bizkaiko Foru Aldundiko suhiltzaileak Foru Jauregian mobilizatu dira, beren lana egitean osasunaren eta segurtasunaren arloko hobekuntzak aldarrikatzen jarraitzeko, bai eta beren kategoria profesionala aitortzeko ere.

Kontzentrazioan zehar, NBEak (Norbera Babesteko Ekipamenduak) deskontaminatzeko egungo protokoloaren erakustaldia egin da, gabeziak agerian uzteko.

Mobilizazio horiek Aldundiko langileek egin berri dituen eta langile guztiei eragiten dieten mobilizazioei gehitu behar zaizkie, Hitzarmen-Akordio berri baten benetako negoziazioaren alde. Hala, azken urteetako soldata-galera salatu dugu, negoziazio seriorik ezaren ondorio dena, bai eta karrera profesional horizontala arautzeko beharra ere.

LABetik berriki helarazi diogu Funtzio Publikoari negoziazio mahai berezi baten eskaera, kolektiboaren aldarrikapenak jorratzeko: C2 kategoriatik C1era igarotzearen ondoriozko aldaketak, lanpostuen balorazio berria, bigarren mailako jarduera…

Erantzuna da ez dutela mahai berezirik osatzeko beharrik ikusten, banan-banan tratatzen dituztela foro ezberdinetan eta, beraz, ez digutela deituko. Gai hauek behar diren foro guztietara eramaten jarraituko dugu.

Laneko Segurtasun eta Osasun Batzordean jakinarazi dugu NBEak deskontaminatzeko protokolo berri bat behar dela, segurtasun- eta prebentzio-irizpideak bermatzeari lehentasuna emateko. Gure proposamena kontuan hartu dute eta ekarpenak egiteko epea ireki dute.

Hitzetatik harago etxebizitzaren erronkari heltzeko erabakiak eta beharrezkoak diren politikak garatzeko unea dela ohartarazi dio LAB sindikatuak Nafarroako Gobernuari

LAB sindikatuak etxebizitzaren eremuan ekintza sindikala antolatzeko hautua egin du, eta hala egiten ari da Txantrea (Ezkaba), Buztintxuri, Sanduzelai, Etxabakoitz eta Arrotxapea auzoetan, bertako bizilagunekin batera. Etxebizitzarako ekintza sindikalak eta borrokak dagoneko aukerak eragin ditu premiazko eta larrialdizko irtenbidea eskatzen, 2027. urtean babes ofizialeko 190 etxebizitzek babes sozial hori gal ez dezaten, etxebizitza horietan maizterrak mantenduz. Hala ere, etxebizitzaren egoerak Nafarroan bestelako erabakiak eta politikak eskatzen ditu. Sindikatuaren ustez, orain da momentua etxebizitzaren erronkari heltzeko, kalera ateratzeko eta Gobernuak bere konpromisoa frogatzeko.

Jaime Iribarren (LABeko Ekintza Sozialeko Nafarroako arduraduna) eta Imanol Karrera (LABeko bozeramailea Nafarroan) hedabideen aurrean azaldu dira LABek Nafarroan garatzen ari den etxebizitzarako ekintza sindikalaren berri emateko eta etxebizitzaren egoerari buruzko sindikatuaren hausnarketak partekatzeko. Izan ere, bere praktika aintzat hartuta, LAB etxebizitza sindikatua ere bada dagoeneko.

Lehenik Imanol Karrerak hartu du hitza eta argia izan da PSN, EH Bildu eta Contigo-Zurekin alderdiek etxebizitzaren legea aldatzeko egin duten proposamenaren harira, ostegun honetan Parlamentuan bozkatuko dena: “Ezkabako bizilagunekin batera LAB egiten ari den etxebizitzarako ekintza sindikalaren ondorio instituzionala da”, eta horregatik balorazio positiboa egin du, “etxebizitza horiek merkatu librera joatea saihestuko da babes sozialari eutsiz eta maizterrak etxebizitzetan mantenduz”.

LABeko bozeramailearen ustez, “etxebizitzek funts putre baten jabetza izaten jarraituko dute, alokairuagatik negozioa egiten jarraituko dute. LABen iritziz, etxebizitza guzti horiek administrazio publikoarenak izan beharko lirateke. Beraz, enpresariek ordaindu ez dituzten etxebizitza batzuen jabeak dira. Hau ikuspegi demokratiko batetik onartezina da eta Gobernuaren esku-hartze publikoa legezkoa izateaz gain, erabat justifikatuta dago”. Argudio horrekin jarraituz, eta Txibite lehendakariak «esku pribatuetan lur asko dagoela» hitzak gogora ekarriz, LABen aldarrikapena desjabetzea dela azaldu du Karrerak. Beraz, honako galdera utzi du airean: “Noraino iristeko prest daude Txibite eta Alfaro andereak langileen gehiengo sozialaren beharrak defendatzeko?”.

Karrerak aipatu du etxebizitzaren erronkari behar bezala heltzea dela antidotorik onena eskuin muturraren aurrean eta langileei alternatiba dagoela erakusteko: “Madrilen Ayusok alfonbra gorria jartzen dio Testari. Nafarroan beste gauza bat egiteko aukera dago, egin dezagun”.

Amaitzeko eta eskuinaren jarrerarekin lotuta, Geroa Bai alderdiari mezu argi bat igorri dio: “ez itzazu Ezkabako bizilagunak eta langileak bakarrik utzi. Osteguneko Lege Proposamenak babes juridiko osoa dauka. Beraz, benetan zalantza horiek juridikoak dira edo Adania eta Errotabidea bezalako enpresa pribatuen interesak nola defenditu pentsatzen ari zarete? Edo familien alde edo enpresen alde, kasu honetan ez dago beste aukerarik”.

Testaren kasua Etxabakoitz, Sanduzelai, Buztintxuri, Artika eta Arrotxapea auzoetan

Ondoren Jaime Iribarrenek, Ekintza Sozialeko Nafarroako arduradunak, hitza hartu du azken hiru urte hauetan LABek garatutako etxebizitzarako ekintza sindikala azaltzeko, Ezkabako kasua ez baita bakarra. Bere hitzetan “aholkularitza kolektiboaren bidez dozenaka afiliatu lagundu ditugu; etxegabetzeak gelditu, alokairu fidantzak errekuperatu, kontratuen luzapenak kudeatu eta ohikoak diren hamaika arazori irtenbidea eman diegu. Ikasturte hasieran gatazka kolektiboak antolatzen hasi gara. Etxebizitzaren inguruko ekintza sindikal integrala egiten dugu, afiliatuekin, kalean eta bizilagunekin batera. Etxebizitza departamentuarekin harremanak ditugu arazo guzti hauei konponbide bat eman diezaioten”. Etxebizitzaren arloko ekintza sindikal horren aldarrikapenak eta lehentasunak zehaztu ditu LABeko Ekintza Sozialeko arduradunak: “publikazioa (desjabetzea), titulartasun publikoa; kontratu mugagabeak; eta prezioak jaistea”.

Babes Ofizialeko Etxebizitzak diru finantzaketa publikoarekin eraikiak dira. Egungo egoera UPN-PSN gobernuek hamarkadetan garatutako etxebizitza politikaren ondorioa dela azpimarratu du Iribarrenek. “Diru publikoarekin etxebizitzak eraiki dira higiezin patronal pribatuen esku uzteko, beraien interesak asetzeko”. Testaren kasuan Gobernua berandu iritsi dela azaldu du Iribarrenek, “Nafarroak inoiz ezagutu ez duen ariketa espekulatiboa gauzatu nahi du”. Egun BOE izateari utzi dioten Testako blokeetan alokairuan bizi diren familiei irtenbide bat ematea beste bide batetik egin beharko dela ere adierazi du. “Etxebizitza negozioa borobil atera zaio Testari, doakoa guztion kontura. Alde batetik, administrazio publikoaren finantziazioarekin; bestetik, urte hauetan (25 urte inguru), alokairu-kuoten bidez. Horri begira ere jarri da LAB sindikatua. Ezkaban bezala, Testako bizilagunekin antolatzen hasiak gara eta Testak aurrean izanen gaitu, ondorio guztiekin”.

Iribarrenek berretsi du Karrerak egindako desjabetzearen aldeko aldarrikapena, “inolako zalantzarik gabe desjabetu egin beharko lirateke, kostuaren erdia baino gehiago administrazio publikoak ordaindu duelako, beste erdia, maizterrek. Testak doan atera zaiona saldu nahi du, bere titulartasunekoa delako. Hala ere, ez da onargarria Testari bi aldiz ordaintzea. Izan ere, etxebizitza horiek erosteko Gobernuak 50 eta 100 milioi arteko kostua aurreikusten du. Burugabekeria horren aurrean, desjabetzea da konponbidea”.

Mobilizazioak

â–ş Ostegun honetan, ekainaren 25ean, goizeko 11etan, Nafarroako Parlamentuaren aurrean (Baluarte plazan).

â–ş Ekainaren 30ean, arratsaldeko 7etan, “Testa espekulatzaile! ¡ExpropiaciĂłn!” lelopean kontzentrazioak Buztintxurin, Sanduzelain, Etxabakoitzen eta Arrotxapean.

Eusko Jaurlaritzako administrazio orokorrean Gazteberritze Plana #LortuDugu

Akordioak Eusko Jaurlaritzako Administrazio Orokorreko eta organismo autonomoetako milaka langileri eragingo die, eta erretiroari, belaunaldi ordezkapenari eta ezagutzaren transmisioari erantzuteko neurriak jasoko ditu. Gainera, urrats garrantzitsua izango da jendarteak zaintza lanen inguruan pilatu duen zor patriarkala aitortzeko eta ordaintzen hasteko.

LABen Gazteberritze eta Belaunaldi Erreleborako Plana sinatzea erabaki dugu, azken urteetan egin ditugun proposamen gehienak aintzat hartu direlako eta langileekin eta afiliatuekin egindako kontraste prozesuaren ondoren. Akordioak Eusko Jaurlaritzako Administrazio Orokorreko eta organismo autonomoetako milaka langileri eragingo die, eta urte luzez blokeatuta egon den gai bati irtenbidea emateko lehen urratsa izango da.

Akordioak administrazio horren erronka nagusietako bati erantzuten dio. Izan ere, Administrazio Orokorreko eta organismo autonomoetako plantillaren batez besteko adina 55 urtetik gorakoa da, eta urteetan ez da egon erretiroaren, belaunaldi ordezkapenaren eta ezagutzaren transmisioaren inguruko neurri eraginkorrik.

Gogorarazi behar dugu azken urteetan administrazioak kendu egin dituela erretiroari lotutako pizgarriak, eta errelebo kontratua ere blokeatuta duela. Horren ondorioz, administrazioak ez du izan plantilla berritzeko tresnarik, eta langile askok ez dute aukerarik izan beren lan ibilbidearen azken urteak modu planifikatuan antolatzeko.

Akordioaren lorpen nagusietako bat da langile guztiei irekitzen zaiela. LABen hasieratik defendatu dugu plana ez zela kolektibo jakin batzuetara mugatu behar, eta horregatik lortu dugu neurriak funtzionarioei, bitarteko langileei eta lan kontratudunei aplikatzeko aukera jasotzea.

Era berean, bereziki nabarmentzekoa da erretirotik gertu dauden langileak ez direla planetik kanpo geratuko. LABen ekimenez, akordioak berehalako aplikazioa eta atzera eragina ahalbidetzen duten neurriak jasotzen ditu, datozen hilabeteetan erretiroa hartuko duten langileek ere planaren onurak baliatu ahal izan ditzaten.

Bestalde, akordioak lehen aldiz aitortzen ditu zaintzagatik hartutako lanaldi murrizketek eta eszedentziek langileen ibilbidean izan dituzten ondorioak. Urte luzez, zaintza lanek kostu profesional eta ekonomiko handia izan dute, bereziki emakumeentzat*. Zaintza lanak emakumeen* bizkar utzi dituen eredu patriarkalak milaka langile zigortu ditu beren lan ibilbidean, soldatan eta etorkizuneko eskubideetan. Akordio honek egoera hori denboran konpentsatzeko aukera ematen du, eta jendarteak zaintza lanen inguruan pilatu duen zor patriarkala aitortzeko eta ordaintzen hasteko urrats garrantzitsua da.

Azpimarraten dugu, dena den, akordioa ez dela helmuga, abiapuntua baizik. Planak urteroko jarraipena eta berrikuspena izango ditu, eta LABen lanean jarraituko dugu neurriak hobetzeko eta langileen eskubideak zabaltzeko.

Gogorarazten dugu akordio hau ez dela administrazioaren ekimen hutsaren emaitza, urteetako aldarrikapen, mobilizazio eta presio sindikalaren ondorio zuzena baizik. Horregatik, administrazioari eskatzen diogu plana berehala martxan jartzeko eta adostutako neurriak lehenbailehen aplikatzeko.

Ez da aukera bat Enplegu Publikoaren Legearen moldaketaren eztabaidan orain arte bezala jarraitzea

Euskararen normalizazioan aurrera egiteko aste erabakigarri honetan, EAJri exijitzen diogu negoziazioari bide emateko eta euskal gehiengo sindikalaren aldarrikapenak lege moldaketan txertatzeko.

Eusko Legebiltzarrean eztabaidagai dagoen Enplegu Publikoaren Legea aste erabakigarrian sartu da. Ostegunean erabakiko dute alderdiek lege moldaketei bide emango dieten edo ez.

Garrantzia handiko inflexio puntu baten aurrean gaude, eta lege moldaketarik ez onartzea ez da aukera bat guretzat, inola ere ez. Izan ere, ezin dugu ahaztu azken asteotan euskararen normalizazioan atzerapausoak eragiten ari diren erabakiak hartzen hasiak direla tokiko administrazioak. Era berean, aurkako epai berriak ezagutzen jarraitzen dugu; Eibarreko Udaleko edo Kabiako lanpostuetan hizkuntza eskakizunak murriztu dituztenak, esaterako.

Oldarraldia sustatu duten CCOOk, UGTk eta PSEk ez dute nahi legea aldatzerik, ez bada okerrera. Nahikoa dute egungo legeak indarrean jarraitzearekin eta epaitegiek ezarri duten ikuspegi murriztailearekin.

Parlamentuko eztabaidaren aurrean, beraz, LABek EAJri exijitzen dio negoziazioari bide emateko eta bere lege proposamenean onartzeko sarbidean lanpostu publiko guztietan derrigorrezkoa izango dela euskararen eskakizuna, hori gaztelaniaren pare jarrita, hizkuntza eskakizunen salbuespenak administrazio bakoitzaren hizkuntza plangintzari lotuz eta salbuetsitakoak ere era progresiboan euskalduntzeko bidea eginez.

Era berean, Enplegu Publikoaren Lege moldaketak erabakiko duenaz gaindi, ezinbestekoa da bertako negoziazio kolektiboko markoak babestea eta lan hitzarmenetan euskararen normalizazioan eta lanpostuen hizkuntza eskakizunetan erabaki, adostasun eta akordioak egikaritzea, izan Jaurlaritzaren zein diputazioen menpeko edozein lan hitzarmenetan zein tokiko erakundeen negoziazio markoetan, Udalhitzen barne.

Aniztasun funtzionala duten pertsonen eskubideak eta bizi-kalitatea mehatxatzen dituzten dekretuen aurrean, elkarrizketa exijitu diogu Bizkaiko Foru Aldundiari

Aniztasun funtzionalaren sektoreko LABeko delegatuek eta dekretuek eragiten dieten familiek esku-hartze publiko bat egin dute Batzar Nagusietan, eta 2026ko apirilaren 1ean onartutako Foru Dekretuen eragina aztertu dute.

Dekretuok jasotzen dituzten zazpi alderdi xehatu dituzte hitzartzean, eta, delegatuen iritziz, horiek larriki honda ditzakete aniztasun funtzionala duten pertsonen eta haien familien bizi-kalitatea, autonomia eta eskubideak. Delegatuek erakundearekin benetako elkarrizketa prozesua lehenbailehen irekitzea eskatu dute.

Hitzartzea egin duten LABeko ordezkariak sektoreko zuzeneko langileak dira, eta urte askotako esperientzia dute aniztasun funtzionala duten pertsonei laguntzen. Beren eguneroko lana laguntza pertsonalizatuan, loturak mantentzean eta pertsona bakoitzaren ezagutza sakonean oinarritu da. Delegatuek ohartarazi dute dekretu berrien zenbait alderdik arreta-eredu hori desegin dezaketela.

Hitzartzean nabarmendutako zazpi puntu nagusiak honako hauek izan dira:

1. Egokitasun-ziurtagiriak kentzea

Dekretuek ezabatu egiten dituzte erabiltzaileen profilen eta dauden baliabideen arteko egokitasuna bermatzen zuten ziurtagiriak. LABeko ordezkariak beldur dira neurri horrek zerbitzu beraren barruan beharrizan heterogeneoagoak egotea eragingo ote duen, horrek arreta espezializatua zailago egingo bailuke eta sektoreko langileen lan-baldintzak okertuko bailituzke.

2. Laguntzak mugatuta 18-64 urte bitartekoentzako

Dekretu berriek ezartzen dutenez, laguntza espezializatuak mugatu egingo dira 18 eta 64 urte bitarteko adin-tartearentzako. LABeko ordezkariek salatu dutenez, neurri horrek aniztasun funtzionalaren errealitatea aintzat hartzen ez duen logika administratiboa ezartzen du; izan ere, aniztasun funtzionala dutenek etengabeko laguntzak behar dituzte bizitza osoan zehar, ez zahartzaroan bakarrik.

3. Nagusien egoitzetara nahitaez bideratzea

64 urte betetzean, bizileku izan dituzten baliabide espezializatuak utzi eta adinekoentzako egoitzetara joan beharko dute erabiltzaileek. LABeko ordezkariek eta familiek haustura traumatikotzat jo dute neurri hori, behartzen baititu etxea uztera, errutinak galtzera, erreferentziazko profesionalengandik aldentzera eta lotura afektiboen sare osoa hutsetik berreraikitzera.

4. Aldi berean baliabide publiko bakarreko mugapena ezartzea

LABeko ordezkarien arabera, hainbat zerbitzu publiko — hala nola laguntzak dituen etxebizitza bat eta eguneko zentro bat — bateragarri egiteko ezintasunak zuzenean mugatzen du gizarteratzea, eta komunitatean parte hartzeko, gizarte-harremanetarako eta garapen pertsonalerako aukerak murrizten ditu.

5. Laguntza eskaintzen den etxebizitzetarako exijentzia gehiago, finantzaketa handiagorik gabe

Etengabeko arretarik gabeko 24 orduko etxebizitzetarako baldintzak aldatzeak ekarriko du plantilla handitu eta ratioak berrikustea; aldiz, oraingoz ez dago aurreikusita hitzarmen ekonomikoak berrikustea. LABeko delegatuek exijitu dute edozein eskakizun berri bideragarri egiteko beharrezko baliabide ekonomikoekin batera egin dadila, eta azpimarratu dute langileek beraiek jasango dutela hori ez egitearen eragin zuzena.

6. Familiak zigortzen dituzten koordaintketa sistemak

Dekretuetan aurreikusitako koordainketa-sistemak gurasoen diru-sarrerak hartzen ditu kontuan. LABeko ordezkariek eta eraginpeko familiek salatu dute horrek zigor ekonomikoa dakarkiela bizitza osoa zaintzari eta laguntzari eusten daramaten familiei, eta alderatu dute seme-alabei guraso nagusien bizilekua ordaintzeko eskatzearekin, haien senide izate hutsagatik.

7. Pertsona erdigunean: Egia ala erretolika hutsa?

Esku-hartzearen amaieran galdetu dute ea dekretu horietan jasotako neurriek benetan sistemaren erdigunean jartzen duten pertsona, edo, aitzitik, ea administrazio-irizpideak lehenesten dituzten aniztasun funtzionala duten pertsonen premien, loturen eta bizi-proiektuaren gainetik. LABeko ordezkariek azpimarratu dute errealitate hori hobekien ezagutzen dutenak erabiltzaileekin eta haien familiekin egunero bizi diren langileak direla.

Aipatutako guztia ikusita, LABeko ordezkariek Bizkaiko Foru Aldundiari honako eskakizun hauek helarazi dizkiote:

– Sektoreko beharginekin, ordezkari sindikalekin, familiekin eta erabiltzaileekin benetako elkarrizketa prozesu bat abia dadila dekretuak behin betiko ezarri aurretik.

– Baliabideak eskuratzeko egokitasun irizpideak berrikustea, sektoreko langile eta delegatuekin batera.

– 64 urtetik aurrera laguntzak eskuratzen jarraitzeko bermea, adin-irizpide administratiboek inposatutako etenik gabe.

– Laguntzadun etxebizitzetarako ezarritako exijentzia berrien bideragarritasuna bermatzeko hitzermen ekonomikoak eguneratzea.

– Koordainketa sistemaren berrikuspena, familientzako zigor ekonomikoa desagerrarazteko.

– Baliabideen osagarritasuna aitortzea benetako gizarte-inklusiorako erreminta gisa.

Gizarte inklusiboa ez da neurtzen pertsonak produktiboak direnean artatzeko moduaren arabera, baizik eta bizitza osoan laguntza behar dutenei laguntzeko moduaren arabera, haien loturak, erabakiak eta bizi-proiektua errespetatuz.

Bada, zaintza eredu duin eta errespetuzko baten alde, LABetik mobilizazioak iragarri ditugu sektorean. Ostegunean, hilaren 25ean, 10:30ean, elkarretaratzea deitu dugu Bizkaiko Batzar Nagusien aurrean. LABeko ordezkariak eta sektoreko langileak mobilizatuko gara Gizarte Ekintzako foru diputatuari azalpenak eskatzeko apirilaren 1ean onartutako dekretuen eraginagatik. Hala, jakinarazi nahi diogu aniztasun funtzionala duten pertsonen eskubideen murrizketak ez direla onargarriak eta herritarrek erantzunak nahi dituztela.

75 ekarpen egin dizkiogu Nafarroako Unibertsitate Sistemaren Foru Lege Aurreproiektuari sistema publiko, propio eta euskaldunago bat bultzatzeko

Era berean, Euskal Herriko gainerako unibertsitateekin lankidetza handiagoa izango duen unibertsitate-sistema propioaren eskumenak indartzea proposatu dugu.

Joan den ekainaren 12an amaitu zen Nafarroako Unibertsitate Sistemaren Foru Lege Aurreproiektuari ekarpenak egiteko epea, eta LABetik gogor aritu gara hori hobetzeko lanean. Horrela, 75 proposamen aurkeztu ditugu Nafarroako testuinguruari eta NUPeko beharrei erantzungo dien lege bat lortzeko.

Gure ekarpenekin bilatu nahi izan ditugun helburu nagusiak honakoak izan dira: Nafarroako unibertsitate-eskumen osoetan aurrera egitea, Euskal Herriko gainerako lurraldeetako unibertsitateekin eta erakundeekin lankidetza egituratzea, NUPek Nafarroako unibertsitate sistemaren erakunde nagusi gisa duen funtzioa indartzea, unibertsitateko zerbitzu publikoaren kalitatea hobetzea, finantziazio nahikoa eta egonkorra bermatzea, politika feminista eraginkorretan aurrera egitea, euskararen erabilera indartzea, unibertsitateko langile guztien lan baldintzak duintzea, unibertsitateko bizitzan parte-hartze sozial eta demokratikoa zabaltzea, eta unibertsitate publikoko ikasleen prestakuntza-beharrei erantzuna emateko lehentasuna izan dezatela funts publikoekin sostengatutako baliabideek.

Hona hemen gure ekarpenekin hobetu nahi izan ditugun alderdiak:

  1. Unibertsitate publikoa sistemaren ardatz: NUP indartzea Nafarroako unibertsitate sistemaren zutabe gisa, finantzaketa nahikoa bermatuz eta aukera berdintasunean, ikerketan, gizarte kohesioan eta euskararen sustapenean duen papera sendotuz.
  2. Finantziazioa: BPGren % 1eko helburura iritsi arte progresiboki aurrera egingo duen finantziazio publiko egonkorraren alde egitea.
  3. Euskararen sustapena: hizkuntza eskubideak bermatzea eta euskararen presentzia areagotzea, plangintza espezifiko baten eta baliabide egokien bidez.
  4. Kanpoko praktika akademikoak funts publikoekin sostengatutako zentroetan: funts publikoekin sostengatutako hezkuntza-, osasun- eta gizarte-zentroek Nafarroako unibertsitate publikoetako ikasleen curriculum-praktiken beharrei lehentasunez erantzutea bermatzea.
  5. Gizarte Kontseilu pluralagoa: jendartearen eta unibertsitatearen ordezkaritza zabaltzea, horrela parte-hartzea, gardentasuna eta unibertsitatearen autonomia indartuz.
  6. Ezagutzaren ikuspegi zabala: jakintzaren arlo guztien balioa aitortzea eta transferentziaren kontzeptua zabaltzea, berrikuntza soziala, kulturala eta instituzionala ere har ditzan.
  7. Nafarroako gizarte osoarekiko konpromisoa: eragile sozial, kultural eta komunitarioekiko harremana bultzatzea, horrela ingurumenaren, jendartearen, kulturaren eta ekonomiaren jasangarritasuna sustatuz.
  8. Politika feministak: genero-ikuspegia zeharka txertatzea irakaskuntzan, ikerketan eta unibertsitate-kudeaketan.
  9. Unibertsitate-sistema propioa izatea eta lankidetza handiagoa Euskal Herriko gainerako unibertsitateekin: Nafarroako unibertsitate-arloko eskumenak sendotzea, bai eta Euskal Herriko gainerako unibertsitate eta erakundeekin egiten duen lankidetza akademikoa, zientifikoa eta kulturala ere.
  10. Langile guztien lan-baldintzak hobetzea: behin-behinekotasuna murriztea, plantillak egonkortzea, ordezkapenak betetzea, gainkargak prebenitzea, kontziliazioa, lan osasuna bermatzea, berdintasuna, giza baliabideen nahikotasuna eta negoziazio kolektiboa.
    1. Irakasle eta ikertzaileei: irakasle eta ikertzaileen kasuan funtzionarioen eta lan-kontratudun irakasleen artean parekatze akademikoa, bai eta neurri espezifikoak ere barne-sustapenari, jarduera akademiko guztiak aitortzeari, irakaskuntza- eta ikerketa-dedikazioa antolatzeari eta lan-ondorioak dituzten erabaki akademikoak langileen legezko ordezkarien parte-hartzearekin eta negoziazioarekin artikulatuko direla bermatzeari dagokionez.

      Eta ikertzaileei dagokienez, unibertsitate-sistemaren barruan duten aintzatespena indartzea, haien ibilbideen egonkortasuna hobetzea, lan baldintza egokiak bermatzea eta ikerketa langile figura prekarioetan edo unibertsitatearen ohiko plangintzan behar bezala txertatuta ez daudenetan oinarritzea saihestea. Era berean, karrerari, sustapenari, egonkortzeari, ordainsariei, prestakuntzari, mugikortasunari, kontziliazioari, berdintasunari eta laneko osasunari buruzko neurrietan ikertzaileak ere sartzea proposatzen da.
    2. Teknikariei, kudeaketako langileei eta administrazio eta zerbitzuetako langileei: NUPen funtzionamenduan duten funtsezko eginkizuna aitortzea, eta plantilla handitzea, egonkorra izatea eta eskubide profesional aitortuak izatea. Gainera, teknikarien, kudeaketako eta administrazioko eta zerbitzuetako langileen eta irakasle eta ikertzaileen arteko proportzioa pixkanaka indartzea proposatzen da, lehenengoen plantilla handituz, eta ez bigarrenena murriztuz. Helburua da zerbitzuen kalitatea hobetzea, kudeaketa profesionalizatzea eta gaur egun irakasle eta ikertzaileek jasaten duten karga burokratikoa murriztea.

      Era berean, planteatzen da langile horien jardunaren eta karrera profesionalaren ebaluazioa ordezkaritza sindikalarekin negoziatuz eta adostuz egitea. Prestakuntzan, mugikortasunean, lanpostuen horniduran, sustapen profesionalean eta ordainsari osagarrietan eragin zuzena duten gaiak dira, eta, beraz, behar besteko bermeekin ezarri behar dira.
  1. Gardentasuna eta etika: giza eskubideekiko konpromisoa, gardentasuna, kontuak ematea eta praktika akademikoak indartzea.

Jakitun gara, hala ere, lana ez dela amaitu eta aurreproiektu honek oraindik ibilbide luzea duela. Beraz, LABetik oso gertutik jarraituko dugu tramitazio honen garapena, eta tentuz aztertuko dugu gure ekarpenak zein neurritan onartzen dituzten. Nafarroako unibertsitate-sistemarentzat funtsezkoa izan daitekeen une batean gaude, eta ez dugu amore emango NUP ardatz eta erdigune izango duen sistema unibertsitario bat eraikitzeko; finantzaketa nahikoa eta egonkorra izango duena, genero-ikuspegia eta hizkuntza-eskubideak kontuan hartuko dituena, eta unibertsitate-bizitzaren parte-hartze sozial eta demokratikoa zabalduko duena, Nafarroako herritarren beharrei erantzuteko.

Gaur, berriro ere Udalhitzeko mahaia blokeatu dute EAJk eta PSEk, aurrerapausorik ez dutelako eman euskararen gaian zein zerbitzu publikoen kudeaketan

EAJk eta PSEek, Enplegu Publikoaren euskal Legearen moldaketaren eztabaida aitzakiatzat erabiliz, lan-hitzarmen batek jaso ditzakeen klausuletan ez dute aurrera egin nahi izan, eta merkantilizazioa ekiditeko formulak baztertu dituzte negoziazioa blokeatuz, beste behin ere.

Gaur bildu da berriz Udalhitz berria negoziatzeko mahaia, aurreko ostiralean EAJ eta PSEk mahaia zerbitzu publikoen kudeaketaren gaiarekin zein euskararekin blokeatu ondoren. Gehiengo sindikalak babesten ez genituen proposamenak inposatu nahi zizkigutelako mahaitik altxatu ginen orduan.

Aurreko astean gertaturikoa oso larritzat jo genuen, eta mahaian adierazi genien, batetik, adar jotze bat zela hori; eta bestetik, Udalhitz berria negoziatzeko bi gai horiek desblokeatu zitzatela zein negoziatzen jarraitzeko egutegi bat aurkeztu zezatela.

Zerbitzu publikoen kudeaketaren gaian mahaian bertan agertu dira alderdien arteko desadostasunak eta gaiak blokeatuta jarraitu du. Bezperan usteko adostasun zabal batetara heldu ziren EH Bilduren proposamenaren gainean, baina gaur PSEek eta Independienteek atzera egin dute. Horrela, merkantilizazioa ekiditeko formulak adostu gabe jarraitzen dugu.

Euskararen gaian ere blokeoak eta inposaketak jarraitu du. EAJk, PSEk eta Independienteek negoziazio eremua baldintzatu nahi dute. Parlamentuaren eztabaida aitzakiatzat hartuta lan-hitzarmen batek jaso ditzakeen klausula konkretuak negoziatzeari eta adosteari uko egin diote beste behin ere. LABetik adierazi diegu parlamentuan erabakiko dena eta Udalhitzen adostu dezakeguna uztargarriak direla, beste hainbat sektoreetako lan-hitzarmenetan hizkuntza eskakizunei buruzko erabakiak adostu baitira lehenago ere. Hori horrela, EH Bilduren proposamenaren aurrean abstenitu daitezela eskatu die LABek eta haien proposamena atzera botatzeko, langileon ordezkaritzaren gehiengoa, %83tik gorakoa, osatzen dugunon iritzia errespetatu dadin.

Hala ere, EAJ, PSE eta Independienteak ez dira EH Bilduren proposamenean abstenitu eta haien proposamena mahaitik erretiratu gabe jarraitu dute, Udalhitzeko mahaia erabat blokeatuz. Izan ere, puntu horretan aurrera egin ezean LABek adierazi du, bere aldetik behintzat, ez dela Udalhitz berrirako adostasunik egongo eta udalez udal borrokatuko dituela klausula hori jasoko duten neurriak.

Gainerako gaien inguruan, berriz, ez da aurrerapenik egon. Euskararen gaiaren zein zerbitzu publikoen kudeaketaren blokeoa baliatu eta negoziazioa baldintzatzen jarraitu baitute EAJ, PSE eta Independienteek. Aurreakordio hori lortzeko, beraz, oraindik orain hauek dira LABentzat ezinbestekoak diren edukiak:

• Indarraldia: 6 urteko indarraldia oso luzea da eta murriztu behar da, neurri gehienak oso berandu aplikatzea ekarriko baitu horrek.

• Pribatizazioak gelditzea eta publifikazioak egitea bertako langileak subrogatuz (EH Bilduren proposamenarekin bat eginez).

• Enpleguari lotuta: langileen arteko mugikortasuna ahalbidetzea eta lanaldi partzialek %10 ez gainditzea (lehentasunez sektore feminizatuetakoak %100ean osagarrituz). Horrekin batera hautaketa prozesu propioak eta mankomunatuak egitea hauek ordezkari sindikalekin adostuz.

• Gazteberritze planak eta aurrez erretiratzeko neurriak zehaztea, langileei lanera ez joateko askoz denbora gehiago emanez.

• Soldatak berreskuratzeko zorra onartzea eta erosahalmena bermatzeko igoerak egiteko tresna ezberdinak adostea. Horien artean karrera profesionala objektiboa eta langile guztiei aplikatzekoa eta ezartzekoa izan dadila.

• Klausula bat ezartzea azpikontrataturiko langilerik ez dadin egon 1.500 €ren azpitik.

• Euskararen ezagutza eta erabilera bermatzea (EH Bilduren proposamenarekin bat eginez).

Inflexio puntu baten aurrean gaude eta orain da adostasunetara iristeko momentua; Udalhitzen lan-hitzarmen berria lortzeko zein Udalhitzetik kanpo dauden udalen negoziazioetan eragiteko unea da. LABek udako etenaren aurretik negoziazioan aurrera egiteko lanean jarraituko du, maiatzaren 14ko eta ekainaren 4ko grebetan langileek erakutsitako indarra baliatuz eta grebetan atera diren langileen aldarrikapenak mahaian borrokatuz.

Gainera, LABek adierazten du beharrezkoa balitz mobilizazio berriekin zein greba dinamikarekin jarraitzea ez duela inondik inora baztertzen. Alderdiek egiten dituzten mugimenduen eta mahaira ekarriko dituzten edukien araberakoa izango da hori.

HHEEetako zerbitzu orokorretako langileak beharra sortzen denean bertan ordezka ditzaten exijitzen dugu

Dagoeneko bi ikasturte oso daramatzagu Nafarroako Gobernuko haur eskoletako zerbitzu orokorretako langileen ordezkapenak egiteko arazo larriekin. Horrelako kontratazioak, egiten badira, oso berandu egiten dira, zoritxarrez. Eta batzuetan enpresa pribatuetara ere jotzen dute kontratazioak egiteko. Horrek tentsio larria eta gainkarga handia eragiten die langileei, horretarako beharrik izan gabe.

Haur eskoletako zerbitzu orokorretako langileak ez ordezkatzeak arrisku larrian jartzen du haurren eta langile guztien ongizatea. Garbiketako eta sukaldeko langileak funtsezko zutabe dira 0-3 urtekoen zikloan. Haien lanak zuzenean eragiten du haurren osasunean, segurtasunean, garapen kognitiboan eta ongizate emozionalean, eta arlo horiek guztiak kaltetzen ari dira kudeaketa eskas horren ondorioz.

Zerbitzu orokorretako langileak ezinbesteko babesa dira infekzioei aurre egiteko. Haien lanak eragin zuzena du arlo hauetan:

  1. Osasuna eta prebentzioa: Etengabe desinfektatzen dituzte haurren aldalekuak, katuka ibiltzeko guneak, jolasguneak, bainuak eta erabiltzen diren gainerako espazio guztiak, birusen eta bakterioen hedapena murriztuz.
  2. Bigarren mailako atxikimendu-figurak dira: Haurrek egunero ikusten dituzte langile horiek. Tratu adeitsua izateak segurtasuna eta konfiantza ematen die haurrei zentroan.
  3. Hezkuntza-laguntza: Ingurunea ordenatua mantentzen dutenez, haurren kontzentrazioa errazten dute eta istripuak saihesten dituzte. Espazio garbi, argitsu eta usain onekoa izateak lasaitasuna sortzen du, eta horrek ikasgelako estres- eta negar-maila murrizten du.
  4. Protokolo seguruak: Produktu ez-toxiko espezifikoak erabiltzen dituzte, higienizazio sakona bermatzen dutenak haurren arnasketa edo larruazalaren osasuna arriskuan jarri gabe.

Horregatik guztiagatik, LABek exijitzen du beharra sortu eta berehala ordeztu ditzatela haur eskoletan lan egiten duten zerbitzu orokorretako langileak, 0- 3 zikloko haurren segurtasuna bermatzeko. EZIN DA BIHARKO UTZI HAUR ESKOLETAKO GELEN ETA GAINERAKO GUNEEN GARBIKETA!