2026-02-01
Blog Page 484

‘Black Friday’ egunean Ernairekin mobilizatuko gara Iruñean, gazte langileen prekaritatea salatzeko

LAB sindikatuko eta Ernai gazte antolakundeko hainbat kidek agerraldia egin dugu gaur, Decathlon enpresak Berriozarren duen saltoki handiaren parean, gazte langileen prekaritatea salatzeko ortzirale honetan Iruñean mobilizatuko garela iragartzeko. LABek eta Ernaik adierazi dugu Black Friday eta gisako ekimen kapitalistek kontsumismo basatia sustatzen dutela eta milaka langile gazte, emakume eta migratzaile “erabili eta botatzeko langile” bilakatzen dituztela.“Bizi-baldintza eta lan-baldintza tamalgarrien sinonimoa da Black Friday”, adierazi dugu. “Erabateko behin-behinekotasuna dakar, partzialtasuna, estaldurarik eza eta gizarte-prestaziorik eza. Etorkizun beltzera kondenatzen gaitu. Baina gu etorkizuna argitzera goaz”.

“Etorkizuna argitzera goaz” lelopean, beraz, mobilizatzera deitu ditugugazte langileak LABek eta Ernaik. Hitzordua azaroaren 27an izanen da, 19:00etan, Iruñeko Entzierroaren monumentuaren parean, Karlos III.a etorbidean.

LABek eta Ernaik salatu dugunez, gazte langileen Nafarroa Garaiko langabezia datuak gero eta tamalgarriagoak dira. Urriko datuen arabera, 2020ko otsaileko datuekin alderatuta, 25 urtetik beherako 1.331 gazte gehiago daude lanik gabe; horrek erran nahi du % 42ko igoera izan dela; denetara, Nafarroan 25 urtetik beherako 4.515 gazte daude langabezian. Bertzetik, aipatzekoa da langabeen erdiek 35 urte baino gutxiago dituztela; 35 urtetik beherako gazteen langabezia-tasa % 20,2koa da -hau da, bortzetik bat langabezian dago- eta behin-behinekotasun tasa %52,4koa dela.

Black fridayeta gisakoek, ordea, ez dituzte halako zenbakiak zuzenduko, LABen eta Ernairen ustez. “Black Friday ez da egun soil bat, aste oso bat baizik, mugarik gabe kontsumismoa ospatzeko, gure bizitzak eta emozioak diruaren eta kontsumoaren bidez merkaturatzeko. Beste era batera esanda, alde batetik, multinazional handien (Media Markt, El Corte Ingles, Amazon, Inditex, …) diru-sarrerak mugarik gabe handitzeko estrategia kontsumista bat da, merkataritza txikia suntsituz. Bestetik, gure bizi-erritmoa bizkortzea. Gero eta denbora gutxiago dugu atseden hartzeko, gozatzeko eta zoriontsu izateko. Denbora guztia lan egiteko eta kontsumitzeko erabiltzen dugu”.

“Black Friday, beraz, dirua eta kontsumoa da, gutxi batzuentzako mozkinak handitzea”, esplikatu dugu LABek eta Ernaik. “Neoliberalismoa da, kapitalismoa. Gure lanen prekarizazioa dakar, berez, lan-baldintza kaskarrekin. Gainera, eragiten duen kontsumismoak bizitza- eta lan-erritmo onartezina ezartzen digu, eta horrek gure atsedena eta gure familiekin eta lagunekin izan nahi dugun bizitza baldintzatzen du”. Hari horri tiraka, LABek eta Ernaik Nafarroako Gobernua eta enpresaburuak kritikatu ditugu igande eta jaiegunetan irekitzeko 2021eko egutegia egun bat luzatzea adostu dutelako. “Bost axola zaizkie zaie gure osasuna, kontziliazioa, atsedena eta lan-baldintzak”.

Sindikatuok greba dinamikari hasiera emango diogu Haurreskolak Partzuergoan

Hauxe da LAB, STEILAS eta ELA sindikatuon oharra, gaur egindako greben erregistroaren harira osatua:

Aurrekontu faltagatik Haurreskolak Partzuergoan indarrean dugun Lan Hitzarmena eta sinatuta dauden akordio desberdinak ez dituela betetzen onartu zuen Zorione Etxezarraga Partzuergoaren gerenteak Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordean pasa de astelehenean, hilak 16.

Gauzak horrela, ikasturte honetan oraindik mahai negoziatzailea deitu gabe jarraitzen dute, Hezkuntza saileko ordezkariaren zain dago gerente dugun Zorione Etxezarraga anderea, Bildarratzen Hezkuntza sailak albo batera utzi gaitu. Pazientzia agortu zaigu.

0-3 hezkuntza-zikloaren garrantziaren aitortza eskateaz gain, jaiotzatik hezkuntza-eskubidea aldarrikatzen dugu eta, horregatik, Haurreskolak Partzuergoaren erabateko doakotasuna eta sarbide unibertsala bermatzea eskatu ditugu.

Haurreskolak Partzuergoko hitzarmen eta akordio desberdinak ez dira betetzen ari, eta, ondorioz, haur hezitzaileon eta kudeaketako langileen lan baldintzak okertu eta zerbitzuaren kalitatea kolokan jarri dira.

Irakaskuntza publikoko gainontzeko kolektiboetan lan-hitzarmen berrien negoziaziorako atea zabaldu denean, gurean oraindik aurrekontuek mugatuta gaude. Horrela, gure eskubideak zapalduta ikusten ditugu egunero eta, bitartean, Eusko Jaurlaritzak Haurreskolak Partzuergo publikoaren etorkizuna kolokan jartzen du.

LAB, STEILAS eta ELA sindikatuok Haurreskolak Partzuergoaren aurrekontua handitzeko momentua dela azpimarratu nahi dugu. Era berean, Zorione Etxezarragaren dimisioa eta Hezkuntza Sailaren kudeaketa zuzena exijitzen ditugu: bada garaia Jokin Bildarratz Hezkuntza Sailburua arduraz jokatzen hasi eta dagokion erantzukizuna bere gain hartzen hasteko.

Egoeraren larritasuna kontuan hartuta, haurreskoletako langileoi mobilizazioekin jarraitzea eta sakontzea beste biderik ez zaigu geratu. Momentuz abendurako bi greba-egun deitzea adostu dugula, abenduaren 10 eta 16an, honako aldarrikapen hauen baitan:

Haurreskolak Partzuergoaren gerenteari,
– Lan-hitzarmen eta akordio desberdinak berehala betetzen hasteko konpromisoa har dezala: desplazamendu gehiago ez gauzatu, aparteko orduen erabilerarekin bukatu, ordezkapenak bete, e.a.
– Hezkuntzako beste sektoreetan bezala, Lan-hitzarmen berriaren negoziazioa abian jartzeko konpromisoa.

Eusko Jaurlaritza eta Hezkuntza Sailari,
– Irakaskuntza publikoan Osakidetzak egiten duen NBEen horniketan Haurreskolak Partzuergoa sartzea
– Haurreskolak Partzuergoaren integrazioa Hezkuntza Sailean.
– Hurrengo urteko aurrekontua handitzea Legebiltzarrak eskatutako doakotasunean urratsak emateko, lan-hitzarmen eta akordioak bete ahal izateko eta kalitatezko hezkuntza zerbitzua bermatu ahal izateko.

Lan-zentroetako indarkeria matxistaren aurrean benetako protokoloak aldarrikatuko ditugu enpresa eta administrazioetan

Etzi da azaroaren 25a, Indarkeria Matxistaren kontrako Nazioarteko Eguna. LABek mobilizazioak egingo ditu Hego Euskal Herriko hiriburuetan eta beste eskualde batzutan, “indarkeria matxista identifikatu, salatu eta borrokatu!” lemarekin:

–  Donostian, 11:00etan Eusko Jaurlaritzan (Andia, 13)

–  Bilbon: 11:00etan Udaletxean

–  Iruñea. 12:00etan CEN

–  Gasteiz: 11:00etan Aldundiaren aurrean (Probintzia plazan)

Indarkeria matxistaren kontrako protokoloen garrantzia azpimarratuko du LABek aurten, Ildo horretan, enpresa eta administrazioei exijituko die protokolo espezifikoak eta eraginkorrak abian jartzea.

Era berean, LABek bat egiten du Euskal Herriko Mugimendu Feministak azaroaren 25ean, arratsaldez, hiri eta herrietan deitu dituen mobilizazioekin eta dei egiten die langileei euretan parte har dezaten.

Azken datuen arabera, indarkeria matxistak gora egin du hilabete hauetan. Bizi dugun salbuespenezko egoerak argi uzten du jendarte gisa dugun askatasun-murrizketa, non argi eta garbi baiezta baitezakegu emakumeok pandemia honen ondorio zuzenenak pairatuko ditugula eta jasango ditugula. Gure bizitzaren prekarizazioa etengabea da eta egoera honetan intentsitate handiagoz gertatzen da.

Indarkeria matxista egiturazkoa da. Bizitzako esparru guztietan gertatzen da. Ez da eremu pertsonal edo pribatukoa, edo bi pertsonaren artekoa, ezta “gaixo” batzuen ekintza ere. Sistema patriarkalak emakumeok eta sexu-genero arauarekiko disidenteak garen pertsonak egokitu nahi diguten mendeko lekuan mantentzeko duen moduetako bat da.

Beraz, lan-eremuan ere gertatzen da: ostalaritzan, lantegietan, udaletan, garbiketan, Eusko Jaurlaritzan, nekazaritzan, etxeko lanean, nagusien egoitzetan, supermerkatuetan, etxez etxeko laguntzan, edozein bulegotan, merkataritzan, garraioan, baita gure erakunde eta sindikatuetan ere. Guztion ardura da baliabide eta mekanismo guztiak martxan jartzea, horrelakorik gerta ez dadin. Baina, noski, erantzukizun guztiak ez dira berdinak. Lan- arloan, enpresari dagokio horrelako indarkeriak prebenitzeko eta, behin gertaturik, aurre egiteko eta erreparatzeko mekanismo horiek erabiltzea.

Enpresa bati horrelako protokoloa martxan jartzeko eskatzen diogunean, gure uste osotik eta erantzukizun kolektibotik ere egiten dugu. Horregatik, ez dugu indarkeria matxista beste batzuek erabiltzen duten zerbait izango balitz bezala jokatzen, eta gure esparruetan horretatik libre egongo bagina bezala. Guk ere horrelako tresnak ditugu, gure erakundeak indarkeria matxistarik gabeko guneak izatea nahi dugulako.

Hori dela eta, azaroaren 25ean indarkeria matxistaren aurkako protokoloek gure erakundeetan ere duten garrantzia azpimarratu nahi dugu. Indarkeria matxistaren aurrean ezer ez egiteak hura legitimatzea esan nahi duelako, horretaz ez hitz egiteak ez duelako desagerraraziko, eta uste dugulako, balio feministetan oinarritutako erakunde gisa, indarkeria matxistari aurre egin behar diogula. Gure apustua indarkeriaren erreparazioa, ez- zigortzailea eta erantzukizun komunitarioa da.

Ildo horretan, lantokiei exijitzen diegu protokolo espezifikoak eta eraginkorrak abian jartzea. Eta salaketa bat dagoen bakoitzean aktibatzeko eta ikertzeko eskatzen dugu. Ez digu ezertarako balio protokoloak izateak gero aktibatzen ez badira. Eta hori guztia, gure erantzukizunetik eta eredutik exijitzen dugu. Indarkeria matxista borrokatu!

Etxeko langileak

Azken hilabeteetan LABen antolatzen hasi diren etxeko langileak azaroaren 28an aterako dira kalera. Izan ere, langile hauek ez dute azaroaren 25an mobilizatzeko aukerarik izango, asteazkena izanda, lanean egongo baitira. Indarkeria matxistak eurena bezalako sektore prekarioan dituen adierazpide zehatzak salatuko dituzte.

Santi Brouard eta Josu Muguruza gogoan izan ditugu

Azaroaren 20aren etorrerarekin, urtero moduan, gogora ekarri ditugu duela 36 eta 31 urte, hurrenez-hurren, erahildako Santi Brouard eta Josu Muguruza politikari abertzaleak. Bat egin dugu Bilbon goizean egindako omenaldiarekin.

Eskola jangeletako langileekin hitz egin dezala eskatu diogu Jaurlaritzari; aldebakartasunera eta inposaketara itzul ez dadila

Mobilizazioa egin dugu Gasteizen, Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aurrean, EAEko eskola jangela seguruak eta kalitatezkoak aldarrikatzeko. Hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzako hezkuntzako sindikatu guztiekin azaroaren 10erako aurreikusitako bilera bertan behera utzi ostean, 9 egun beranduago berririk gabe jarraitzen dugula salatuko dugu.

Urriaren 20ko bilera batera deitu zuen Jaurlaritzak, lehen greba deialdia egin baino egun bat lehenago. Horren ondoren, berriz ere beste bilera batera deitu ziguten azaroaren 10erako, hitz egiten jarraitzeko.

Azaroaren 6an, mezu elektroniko baten bidez jakinarazi ziguten, agenda-arazoak zirela medio, azaroaren 10eko bilera bertan behera geratuko zela eta 9an data berria jakinaraziko zigutela. Ordutik astebete baino gehiago igaro da eta deialdi berririk gabe jarraitzen dugu.

Jangela seguruak eta kalitatezkoak aldarrikatu nahi ditugu, bai langileentzat bai ikasleentzat, eta horretarako beharrezkoa da ratioa jaistea, langile gehiago kontratatzea eta lanaldiak handitzea.

Hezkuntza Sailari eskatu diogu aldebakartasunera eta inposaketara itzul ez dadila, eta jangeletako langileen ordezkariekin hitz egin dezala.

Euskal presoen eskubideen defentsan mobilizatu gara Bilbon

LAB, ELA, UGT, ESK, STEILAS, CGT/LKN, CNT, EHNE, HIRU eta Etxalde sindikatuok elkarretaratzea egin dugu Bilbon, euskal presoen eskubideen alde, hileroko dinamikari jarraiki. Hain zuzen ere, Sare erakundearen Izan Bidea ekimenaren baitan egin dugu mobilizazioa, Plaza Eliptikoan.

Presoen egoerari heltzea eta konponbide bat ematea premiazkoa dela adierazi dugu, eta Espainiako Gobernuari salbuespenezko espetxe politikarekin amaitzeko exijitu diogu.

Errotiko aldaketak eskatu ditugu fiskalitatean, bizitza lehenesteko

Gaur, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartako ordezkariok, tartean LABeko kide Edurne Larrañagak, 2020-2021erako aldarrikapen fiskalak jasotzen dituen dokumentua erregistratu dugu Hego Euskal Herriko foru instituzioetan. Hain zuzen ere, Gipuzkoako Foru Aldundian adierazpenak egin ditugu, Kartaren proposamenaren berri emateko.

Gaur egungo testuinguruan, zor publikoak gora egingo du. Ez hainbeste aurrekontu-hornidurak handitzen direlako, baizik eta diru-bilketaren beherakadagatik.

Zerga-sistemaren diru-bilketarako gaitasuna eta progresibitatea indartu behar dira, ez egoeraren arabera, baizik eta behin-betiko, diru-sarrera publikoen bolumena handitzeko, zerga-ekitatea eta zerga-progresibitatea handitzeko eta banaketa-gaitasuna hobetzeko.

Helburu horiekin, honako hauek proposatzen ditugu:

1. Aberastasunaren jabetza zergapetzea: Gaur egun, aberastasunaren gaineko fiskalitatea hutsala baino ez da, eta, beraz, premiazkoa da aberastasun metatuaren gaineko zerga eraginkorra izatea. Helburua: baliabide publikoak berreskuratzea, aberastasun handiei presioa eginez.

• Berehala, errekargu espezifiko bat ezartzea, progresiboa izango dena eta %1 eta %10 artekoa.

• Zerga aldatzea: ondarearen gaineko zergaren tarifa bikoiztea; hobariak kentzea eta salbuetsitako gutxienekoa 350.000 eurotan kokatzea. Zerga honen eta PFEZren zerga osoaren muga ezabatzea.

2. Sozietateen gaineko zerga: lortutako etekinen arabera ere ordaindu behar dute enpresek.

• Zergaren kenkari eta pizgarri fiskal guztiak ezabatzea.

• Zerga tasa %35era igotzea.

• Errekargu berezi bat ezartzea Sozietateen gaineko Zergaren aitorpenean, 2019ko irabazien %20koa.

• Zerga erabiltzeari uztea lurraldeen arteko lehia fiskala elikatzeko, eta zerga-paradisuen eta etekinen desbideratzearen aurkako borroka gogortzea.

3. PFEZ progresiboagoa:
• Kapitalaren tarifa espezifikoa kentzea, errenta-iturri guztiek tratamendu bera jaso dezaten eta

karga progresiboko eskala berari lotuta egon daitezen.

• Zergaren progresibitatea handitzea, gehieneko tasa marjinala %60ra igoz eta tarifa-tarteen kopurua handituz.

4. Oinarrizko produktuei BEZa murriztea eta luxuzko produktuetan BEZa handitzea.

5. Zerga-arloan erabakitzeko eta ezartzeko gaitasun osoa aldarrikatzen dugu.

Irmoki salatzen dugu EAJ-PSEren gobernuak euskararen ikaskuntzaren doakotasunerako legea atzera bota izana

Eusko Legebiltzarrean enegarrenez euskararen doakotasuneran inguruko eztabaida gauzatu den honetan, LABek berretsi egiten du 2019ko martxoan kaleratu zuen proposamena, eta inoiz baino indar geahiagorekin garatzeari ekin behar zaiola uste du.

LAB sindikatuaren iritziz, onartezina da gaur Eusko Legebiltzarren gertatu dena. EAJ-PSEren gobernua euskararen kontra eta herritarron hizkuntza eskubideon kontra kokatu da, euskararen legeari ezeko botoa emanez. PP eta VOX alderdiek egin duten bezala, alegia.

Bihar Euskaraldiaren bigarren edizioa martxan jarriko denean, zein zilegitasun izango du gobernuak? Gaur euskarari ostikoa eta bihar entitate eta arigune gisa beren burua saldu?

Doakotasuneran eztabaida honek bukaera behar du behingoz, eta badirudi betikotzen ari den gaia dela. Irtenbidea behar du, eta jendarteak eskatzen duen soluzioa gauzatzea dagokio Eusko Jarlaritzari. Alegia, helduen euskalduntzearen benetako doakotasuna. 2018an onartutakoari bide eman eta urratsak egiten jarraitzea.

Gure herrian euskara hizkuntza normala eta normalizatua izan dadin klabea da botere publikoek herritarrak euskararen ezagutzara erakartzea eta euskara jakiteko baliabide errealak, doakoak, publikoak eta kalitatekoak eskaintzea.

Kontuak horrela, LABen iritziz, helduen euskalduntzearen sektoreak eraldaketa sakona behar du eta legebiltzarreko alderdiei helarazi dizkiegu gure proposamenaren oinarriak, 2019an egin genuen bezala.

Euskal Herrian helduen euskalduntzea eta alfabetatzea 4 oinarri hauen gainean eraiki behar da:

• Unibertsala izan behar da: euskal herritar orok du euskara ezagutzeko eskubidea eta botere publikoek hori bermatu behar dute

• Doakoa izan behar da: pertsona baten euskalduntze-prozesua noiz bukatzen den zaila bada ere zehazten, Europako Hizkuntzen Erreferentzia Markoan oinarrituta, herritarrek euskalduntze-prozesu osoa amaituta izango dute erabiltzaile gaitua direnean, hau da, gutxienez C1 maila lortzen dutenean.

• Publikoa izan behar da: Helduen euskalduntzea bermatzea botere publikoei dagokie; eta LABen iritziz, publikotasuna bermatze aldera, helduen euskalduntzea Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailean kokatu behar da. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailari dagokio, sistema antolatzea eta kudeatzea, finantzatzea, titulazioak kudeatzea, baliabide didaktikoak eta pedagogikoak bermatzea eta sortzea, irakasleen etengabeko formazioaz arduratzea, langileak kudeatzea …

• Kalitatekoa izan behar da: kalitatekoa bai erabiltzaileentzat, zein langileentzat.

Euskara ikasi nahi duten herritarrek instalazio duinak, ratio egokiak, baliabide pedagogiko egokituak… eduki behar dituzte eta hori bermatu behar zaie. Are gehiago bizi ditugun garaiotan.

Sektoreko langile guztiek lan-baldintza duinak, egonkortasuna, formazioa, errekonozimendua eta etorkizuneko aukerak eduki behar dituzte.

Euskara ikastea eskubidea da!

Jarraipen zabala izan du EAEko Hezkuntzako eta EHUko azpikontratatutako garbitzaileen grebak

Hezkuntza Sailaren eta UPV/EHUren menpeko zentroetako azpikontratatutako garbitzaileek hilabete honetarako aurreikusita dauden bi greba egunetatik lehena egin dute gaur, LAB, ELA, UGT, ESK eta CCOO sindikatuok deituta. Bigarren greba datorren asteazkenean, hilak 25, izango da.

Ikasleen kolektiboek eta irakasleek lagunduta, mobilizazioak hasi dituzte goiz-goizetik. Hala ere, fakultate bunkerizatuak, ikasleentzako sarbide-kontrol zorrotzak eta segurtasuneko langileen jarrera zorrotza aurkitu dituztela salatu dute. Bilbon, gainera, Ertzaintzak protestan parte hartu duen lagunetako bat zigortzeko proposamena egin du. Gasteizko campusean greba-batzordeak ere ezin izan du EHUren instalazioetan sartu.

Hala eta guztiz ere, mobilizazioek jarraipen zabala izan dute. “Funtsezkoak gara, baina minimotan gaude” lelopean, pandemiaren ostean euren egoera kaskarra larriagotu egin dela salatu dute. Gaur egun, oraindik ez daude behar diren norbera babesteko ekipamendurik, bajek bete gabe jarraitzen dute, eta lana biderkatu egin da maiztasunak eta zereginak areagotu egin direlako Covid19aren ondorioz. Posible al da 4 ordu lan egiten duen langile batek komunak hiru aldiz garbitzea eta desinfektatzea, ikasgelak bi aldiz garbitzea, zakarrontziak hustu eta garbitzea, ikastetxe osoko pomoak, ateak, eskudelak, zoruak, telefonoak… desinfektatzea?

Garbitzaileek enpresei, Hezkuntza Sailari eta UPV/EHUri eskatu diete inplikatzeko. Gutxieneko zerbitzuen aginduek gure lanaren funtsezkotasuna behin eta berriro berretsi besterik ez dute egiten, baina egitateak nahi ditugu, konpromisoak nahi ditugu eta negoziatzera eseri nahi dugu 6 urte betetzear dagoen gatazka bati irtenbideak aurkitzeko.

Konpromiso hori gabe, mobilizatzen jarraituko dutela argi dute.