2026-01-29
Blog Page 454

Pikete Feministak instituzioak interpelatu ditu, zaintza lanak behingoz aitortu ditzaten

EAEko gizarte zerbitzuetan grebara deitu dugu martxoaren 4aren etorrerarekin. Zaintza lanak aitortzea aldarrikatuko dugu goizean goizetik, funtsezkoak diren sektore feminizatu hauetan dagoen prekarietatea salatzeaz gain, sistema publiko unibertsal, doako eta komunitario baten alde. Hain zuzen ere, Pikete Feministak Bilbo, Gasteiz eta Donostiako kaleak hartu ditu, eta instituzioak interpelatu ditu.

Bilbon, Eusko Jaurlaritzaren egoitzan hasi dugu Pikete Feminista; Donostian, Gipuzkoako Foru Aldundian. Gasteizen ere instituzioen itzulia egin dugu. Hiru hiriburuetan gune esanguratsuetara eraman ditugu gure aldarriak; Bilboko Misericordia helduen egoitzara edo Donostiako Askatasunaren Hiribidera, kasu. Azken honetan, protestaren baitan errepidea moztu dugu bost minutuz, gure aldarrikapenak jendarteratzeko:

-Gizarte zerbitzu guztiak publifikatu, langile guztiak subrogatuz.

-Gizarte zerbitzuen eredua aldatu behar da; besteak beste, sarbidea erraztu eta orokortuz, arreta sistemak arautu eta pertsonen autonomia sustatu.

-Erabiltzaile eta langileen parte hartzea sustatu.

-Langileen lan baldintzak hobetzeko erabakiak hartu behar dira, lan hitzarmenak desblokeatuz eta ratioen dekretuak behar bezala eguneratuz. 

-Gizarte-zerbitzuen multzoa arautu behar da, Eusko Legebiltzarraren eskakizuna betez, dagozkion dekretuak eginez eta onartuz, erabiltzaileen eta langileen parte-hartzearekin.

-Behar besteko aurrekontu-hornidura bermatu behar da, gizarte-zerbitzuen eta zainketa-zerbitzuen euskal sistema publikoa aurrera eramateko, kudeaketa zuzenekoa, komunitarioa, unibertsala, doakoa eta kalitatezkoa.

Azken finean, gizarte zerbitzuen sistemak eredu aldaketa oso bat behar du. Urteak daramatzagu langile, erabiltzaile eta erabiltzaileen senitartekoak administrazio ezberdinak interpelatzen. Zaintzen ez duen eredua alde batera utzi behar da, negozioa eta pribatizazioa alboratuz. Gizarte zerbitzuak publifikatu eta zerbitzu hauen kalitatea bermatuko dituzten arauak onartu behar dira instituzioetan. Langile eta erabiltzaileen iritzia kontutan hartzea beharrezkoa da.

Iruñeko Benecke Kaliko enpresan akordioa lortu dute, langileen borrokari esker #LortuDugu

Langileak joan den otsailaren 22az geroztik zeuden greba mugagabean, eta borroka dinamika bertan behera uztea erabaki dute, Landabengo industriagunean kokatua dagoen enpresaren zuzendaritzarekin akordioa lortu eta gero. 2022. urteko abenduaren 31 arte enplegua bermatzea adostu dute, besteak beste. Enpresa batzordeak, LABek buru, modu baikorrean baloratu du langileen batzarrak babestutako akordioa. “Borrokaren benetako fruitua ez da lortutako momentuko emaitza, erakutsitako batasuna baizik”, adierazi du enpresa batzordeak, honako oharrean:

Hoy, miércoles 3 de marzo, los trabajadores y las trabajadoras junto a la mayoría del Comité de Empresa (LAB, IND, ELA) hemos desconvocado la huelga indefinida que veníamos manteniendo desde el pasado lunes 22 de febrero tras lograr un acuerdo con la Dirección de Benecke Kaliko.

El acuerdo se ha producido cuando la Dirección de la Empresa ha aceptado la propuesta que hemos realizado desde la mayoría del Comité. Esta propuesta había sido previamente consensuada en asamblea por todos los trabajadores y trabajadoras en huelga y contempla varios puntos:

-Garantía de empleo hasta el 31 de diciembre de 2022.

-Inicio de negociaciones el día 12 de marzo entre la Dirección y el Comitéabriendo también la participación a la plantilla donde se recogerán los distintos compromisos necesarios para lograr restablecer un clima laboral que posibilite unas relaciones laborales normalizadas y sin autoritarismos.

-Sobre el ERTE para el 2021 que ha finalizado “sin acuerdo” la Dirección reducirá su aplicación hasta un máximo de 35 días de regulación por trabajador y complementará el salario en un 80% y las pagas extraordinarias las complementará en un 90%.

-Una mejora hasta el límite de la indemnización legal por despido improcedente para el trabajador despedido.

La huelga indefinida había sido convocada por todo el Comité de Empresa salvo por un integrante del grupo INDEPENDIENTE. No obstante, durante el transcurso de la huelga los dos integrantes del Comité por el sindicato UGT decidieron, unilateralmente, entrar a trabajar abandonando así a la plantilla. Y entraron solos porque nadie les siguió. A pesar de la actitud mostrada por estas dos personas, la plantilla, que salió unida a la huelga, ha vuelto a entrar más unida y más fuerte que nunca.

Desde la mayoría del Comité de Empresa valoramos muy positivamente la pelea que han llevado a cabo los trabajadores y las trabajadoras de Benecke Kaliko y aplaudimos la determinación que han tenido en todo momento de luchar y de lograr el objetivo. Una pelea en la que se han implicado casi en su totalidad los trabajadores de producción habiendo hecho de esta unidad su mejor herramienta de lucha. Queremos hacer una mención especial con mucho cariño al compromiso y el coraje mostrado por nuestras compañeras del Comité de empresa por el grupo INDEPENDIENTES que, además de convocar la huelga, han sido las únicas del personal de oficinas que la han secundado hasta el final. Asimismo queremos resaltar que el verdadero fruto de nuestra batalla no está en el resultado inmediato sino en la unidad que hemos logrado afianzar junto con la mayoría de la plantilla donde ha prevalecido en todo momento la empatía y la solidaridad. Una solidaridad y una unión que nos permitirá afrontar nuevas peleas.

Zorionak a todos los y las huelguistas!!!

PAI programari dagokionez, PSNk, UPNren lepotik burua

PAI programa azkenaldian guztion ahotan dabil edo guztion belarrietara iritsi da behintzat. Ezaguna da Castejongo eskolaren afera, bai eta PAI programatik ateratzeko Nafarroako Hezkuntza Departamentuak ezarri dizkion trabak ere, bata bestearen atzetik gainera.

PAI programa ingelesa ikasteko edo, hobeki esanda, edukiak ingelesez ikasteko programa dela esango dugu. Egia da programa eleanitzak edo irakaskuntza eredu eleanitzak egokiak izan daitezkeela baina, lehenik eta behin, gogoratu behar dugu PAI programa zertarako ezarri zen; hobeki esanda, nola eta zertarako inposatu zen Nafarroan. Bada argi eta ozen esateko, euskara baztertzeko diseinatu zen programa hau. 

Baina, kasu honetan, Castejongo egoera ezberdina dela esan genezake. Castejongo biztaleriaren artean eta, ondorioz, ikasleen artean afrikar jatorriko ikasle ugari dago. Gaztelania ez da haien ama hizkuntza, eta irakasgai gehienak hizkuntza horretan ematea nahikoa erronka bada. Hau nahikoa ez, eta ikasgaien zati handi bat ingelesez jarri diete. Honek, argi dago, kaltea besterik ez die eragiten. Baina, kaltea, kasu honekin eta migrazioarekin zerikusirik ez duten ikasleen artean ere suertatzen dela jakina da.

Horri gehitu behar zaio PAIk ez duela ikasleen ingelesaren ezagutzan berebiziko hobekuntzarik ekarri eta hainbat ikasgai ingelesez ikasteko curriculumean aldaketak egin behar izan direla edukiei dagokienez.

Azkenik, gogoratu Castejongo eskolaren eskola kontseiluak gehiengo handiz onartu zuela PAItik irteteko ekimena.

Honengatik guztiarengatik, Castejonek PAI lerroan ez jarraitzeko egin duen eskaria erabat zilegia dela iruditzen zaigu eta PSNk gidatzen duen Hezkuntza Departamentuari prozesu hori burutzeko oztoporik ez dezala jarri galdatzen diogu. Erabat ulertezinak iruditzen zaizkigu orain arte jarri dituen oztopo eta aitzakia guztiak, batez ere PAI egitasmoa bere unean UPNren proiektua izan baitzen –D ereduaren hedapena geldiarazteko, besteak beste-.

Garai berrietarako mentalitate berriak behar ditugu, eta hizkuntzak altxor komun gisa hartzea ezinbesteko da horretarako, ez lehia politiko eta soziala aurrera eramateko aitzaki modura. 

45 urte geroago, memoriak eta borrokak bizirik jarraitzen dute

Martxoaren 3aren etorrerarekin, Euskal Herriaren historian gertatutako pasarte lazgarrienetako bat gogora ekarri dugu: 1976ko martxoaren 3an, Espainiako Poliziak bost langile hil zituen Gasteizen, Zaramaga auzoko San Frantzisko Asiskoa elizan, langile asanblada baten aurka oldartu eta gero. Hala, Pedro Maria Martinez, Francisco Aznar, Romualdo Barroso, Jose Castillo eta Bienvenido Pereda erail zituen. Bada, 45 urte geroago, biktima horiek ez dute egia, justizia eta erreparazioarik jaso. Errealitate honen aurrean, LABek omenaldia egin du Gasteizen, arratsalderako euskal gehiengo sindikalak deitutako manifestazioarekin bat egiteaz gain; azken hau, “Zaintza, oroimena eta borroka” leloarekin. Hain zuzen ere, goizean, ekitaldia egin dugu Martxoak 3 plazan, lana eta bizitza duina ardatz, langileon borroka lehen lerrora ekarrita; emakumeena bereziki.

Zentzu honetan, gure ekitaldian, duela 45 urte hil zituzten langileak gogora ekartzeaz gain, emakumeen papera nabarmendu dugu, orduko borroka horietan zein egungo borroketan ere. Hala, zaintza lanen aitortza aldarrikatu dugu, eta martxoaren 4an gizarte zerbitzuetan greba eguna dugula gogoratu dugu; feminizatuta eta prekarizatuta dauden zerbitzuetan, hain justu. “Bizitza erdigunean jartzea eta zaintzen ardura partekatzea da gure erronka. Izan ere, orain antolatuta dauden bezala, zaintzak jasanezinak dira. Ezin dugu beste aldera begiratu zaintza horiek ematen ari diren baldintza ez duin eta prekarioen aurrean, langile askoren esplotazioaren eta esklabotzaren bidez. Ezin ditugu zaintzaileen lan eta bizi baldintza prekarioak onartu, ezta minutu bat gehiago ere”, aipatu du Zerbitzu Soziokomunitarioko delegatu Idoia Ibarrolak.

Ez ahaztea, amore ez ematea, borrokan jarraitzea… horixe da martxoaren 3 hartatik geratu zaigun ondareetako bat; “bizitza duin baten alde, bizi izatea merezi duen bizitza baten alde. Zaintzak erdigunean eta pertsonak, eta ez kapitala, garrantzitsuena diren bizitza”.

Igor Arroyo: “Sistema errotik aldatu nahi dugu”

LABeko idazkari nagusi ondoko Igor Arroyok ere hitza hartu du goizeko ekitaldian, eta adierazi du gaur egun inork gutxik jartzen duela zalantzan aldaketa ekonomiko, sozial eta politiko sakonak gertatuko direla hurrengo hamarkadan, Euskal Herrian zein mundu osoan. Aldaketak nork gidatuko dituen eta zein den aldaketen norabidea dira jokoan dagoena.

Gure apustua zein den berretsi du Arroyok: “Batetik, Aldaketa prozesuaren kontrola hartu nahi dugu. Ekonomiaren gaineko kontrola, politika publikoen kontrola hartu nahi dugu. Herri burujabetza nahi dugu, herriaren aldeko politikak egiteko. Boterea hartu nahi dugu, instituzioetan, kalean, lantokietan eta baita ere etxean, gizonok ditugun pribilegioak auzitan jarriz. Bestetik, Sistema errotik aldatu nahi dugu. Bizitza erdigunean jarriko duen eredu berri bat eraiki nahi dugu. Esplotaziorik gabeko eredu bat, patriarkaturik gabekoa. Eta norabide horretan, trantsizio ekosozialista eta feminista bat gauzatu nahi dugu Euskal Herrian”.

Programa sozioekonomikoa aurkeztu dugu, eta eztabaidatzen ari gara. Sistema kapitalista, heteropatriarkal eta ekozidaren alternatiba integrala irudikatzeko saiakera da. Lan Kode bat diseinatu dugu, Euskal Langileen Estatutu bat, erabat berritzailea eta iraultzailea. “Proposamen utopikoak dirudite. Baina utopiarik gabe ez dago mugimendurik”, adierazi du.

Idazkari nagusi ondokoaren hitzetan, “gu martxan gaude. Gu partida hau jokatzera goaz. Sistemari hordagoa botatzera goaz. Eta ez gaude bakarrik. Euskal Herrian bada eremu sozial, sindikal eta politiko zabal bat aldaketak eskatzen dituena; eta aldaketa horiek gauzatzeko boterea, burujabetza, eskatzen duena”.

Martxoaren 8an, sektore feminizatuen duintasuna eta aitortza aldarrikatuko ditugu #FuntsezkoakBeti

Erraza da zaintza langileak funtsezkoak direla eta beraiek gabe bizitza ezinezkoa dela esatea. Askotan nabarmentzen da egiten duten lana ezinbestekoa dela eta lehen lerroan egon direla pandemia osoan, guzti guztia ematen. Hunkigarria da txalotzea eta egiten duten lanaren garrantzia goraipatzea.

Baina hau guztia praktikan jarri behar denean bukatzen dira erraztasunak, eta oztopoak besterik ez dira jartzen. Ez dira berez txarrak ziren lan baldintzak hobetu, ez dira plantillak indartu, ez dira ratioak handitu hirugarren adineko egoitzetan, ezta etxez etxeko laguntza zerbitzuan ere. Lan osasuna ziurtatzeko ezer ez. Etxeko langileen eskakizunen aurrean ezer ez. Migranteak gehienak, ikusezinak eta prekaritate gordinean berriro ere. Egiten dutena behar beharrezkoa da eguneroko zaintzan, baina ikusezinak jarraitzen dute, prekaritatea besterik ez. Esanak esan, aitortza sozial, politiko eta ekonomikorik gabe orain ere. Aitortzeak hasieran esandako guztia errealitate egitea ekarriko lukeelako, eta hori ez da gertatu. Prekaritatea kronifikatu eginda sektore feminizatuetan.

Ez da kasualitatea emakumeak* izatea lan prekarioenak betetzen ditugunak; zaintzarekin eta bizitzaren iraunkortasunarekin lotzen diren lanak, hain zuzen ere. Sistema kapitalistari bost axola zaiolako bizitza, bere intereserako explotatuko duen lan indarra behar du, hori da axola zaiona, eta emakumeak* badira askoz hobe. Sistema, gaur dagoen bezala, ez litzateke bideragarria izango eguneroko lanak aitortuko balitu, ikusten ez den eta prekarioan egiten den milioika emakumeen* lana aitortuko balitz.

Lan merkatu arautuan sektore feminizatuetan ikusten ditugun baldintzak onartezinak dira: miseriazko soldatak, asko 1.000 eurotik beherakoak. Lanaldi partzialak, behin behineko kontratuak, hitzarmenik ez… Justizia sozialetik begiratuz gero, jasangaitzak dira arautu gabeko sektoreetan eta ekonomia murgilduan ari diren emakume* zaintzaileen egoera. Ezin ditugu onartu.

Zaintzen berrantolaketa sozialaren eta demokratizazioaren aldeko urratsak egin behar ditugu, urgentziazkoa da. Bidezkoa den banaketa egin behar dugu. Negozioa egiteari utz diezaiotela. Sistema publiko komunitario baterako oinarriak jarri behar dira, pertsona guztiak behar dugun momentuan zainduak izango garela ziurtatuko duena. Zaintzaileetzat zein zainduentzat duinak diren baldintzetan egingo direla bermatuko duena. Horrela egiten badugu, ez da inor zapaldu beharko norbaitek zaintzak behar dituelako. Hori da gaurko egoera.

Emakume* langileok borrokan jarraituko dugu gure eskakizunak lortu arte:

> Zaintza lan guztien duintasuna ziurtatzea. Aitortza politiko, ekonomiko eta soziala.

> Lan baldintza egokiak sektore feminizatu guztietan.

> Zaintza lanak publifikatzea. Negozioarekin bukatzea.

> Soldaten genero arrakala deuseztatzea.

> Zaintza langile guztien erregularizazioa. Zaintzaile bat ere ez eskubiderik gabe.

> Sexuaren araberako lan banaketa gainditzea.

> Zor patriarkala aitortzea.

> Hitzarmen kolektibo propioak eta bertakoak sektore feminizatu guztietan.

Emakume* langileok borrokan!

#FuntsezkoakBeti

Langabezia ondorio sozial larriak eragiten ari da

Otsailean erregistratutako langabeziaren bilakaera oso desberdina izan da Hego Euskal Herriko lurraldeetan, Nafarroa izan baita langabeziak gora egin duen herrialde bakarra. Hain zuzen ere, aurreko hilabetean baino 1.261 langabe gehiago zenbatu dituzte Nafarroan, eta langabeziara baturiko 3 pertsonatik 2 (kopuru garbietan) emakumeak izan dira.

Aurreko urteko hilabete berarekin alderatuta, enplegu zerbitzu publikoek 20.800 langabe gehiago zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian. Horrek esan nahi du %15,7ko igoera izan dela gizonen artean eta %12,3koa emakumeen artean. Baina gazteek jaso dute kolperik gogorrena, urtez urteko hazkundea %34,5ekoa izan baita.

Bake-garaian ezagutzen den beherakada ekonomiko handiena da, eta ondorio sozial larriak eragiten ari da. Hala ere, egoera ahulenean zeuden kolektiboek pairatzen dituzte lan-baldintzen okertzearen ondorio txarrenak.

Krisiaren aurreko egoerak lehendik zeuden gizarte-arrailak handitzen laguntzen zuen. Hiru izan dira desberdintasun horiek areagotzeko faktore nagusiak: enpleguaren prekarietate eta hauskortasun handia; soldata arrakalak gero eta handiagoak izatea eta legeriak gutxieneko soldata duina ez bermatzea; eta babes sozialerako sistema ahulak izatea politika sozial atzerakoien ondorio gisa.

Bestalde, jarduera ekonomikoa gelditzeak kontratazioaren beherakada handia eragin du, eta, ondorioz, egiturazko langabezia-maila altuari lan-aukerarik eza gehitu behar zaio.

Horrela uler daiteke zergatik izan den iraupen luzeko langabezia langabezia osoaren %50, duela urtebete ehuneko hori %44 zen bitartean.

Egoera horrek kalte egiten die lan bila ari diren pertsona guztiei, baina bereziki gazteei, laneratze-fase betean baitaude; baita 55 urtetik gorakoei ere, birziklatze profesionalerako zailtasun gehiago baitituzte eta oso egoera zailean baitaude etorkizuneko erretiroari begira.

Paradoxikoki, gaur egun, lanpostuen berreskurapena errazteko modurik eraginkorrena ez dira enplegu-politikak, baizik eta berragerpenak prebenitzea eta txertaketa-erritmoak bizkortzea, batez ere EAEn, Espainiako Estatuaren azken muturrean baitago emandako dosien ehunekoari dagokionez.

Nafarroan aurten izandako lehen lan heriotza salatu dugu Iruñean

LAB, ELA, ESK, STEILAS, EHNE, HIRU eta CGT sindikatuok elkarretaratze bat eginen dugu iragan astean Soraurenen gertatu zen lan istripu hilgarria salatzeko. Elkarretaratzea Nafarroako Jauregiaren aurrean egin dugu. Dagoeneko, aurten, gutxienez zortzi langile hil dira lan istripuz Euskal Herrian.

“Langile bakar batek ere ez zuen lanera joan nahi” #LortuDugu

Beste hamaika enpresatako langileak bezala, Abadiñoko Transmisiones La Magdalenako (LAB 3, CCOO 1) langileek oso gaizki pasa zuten 2020ko martxo eta apirilean, COVIDaren kudeaketa dela eta. Lanera bueltarazi zituzten pandemiaren gogorrenean, ez jakintasun handiena zegoen unean. Patronal handien beharretara egindako irakurketak eta aholkuak egin zituzten publiko, bai Espainiako Lan Ministerioak zein Arantxa Tapiak. LABek salatu egin zuen egoera hori, Bilbon egindako agerraldian azaldu bezala. Epaia irabazi da, eta La Magdalenako gure delegatu Ander Ortuoste, Zigor Ena eta Iban Gallastegirekin hitz egiteko aprobetxatu dugu, haien balorazioaren berri izateko.

-Epaia gure aldekoa izan da, zorionak! Nola hartu duzue berria?

Pozik, nahiz eta jakin arrazoia genuela, azkenean onartu digutelako. Lehen instantzian, epaia ez zen gure aldekoa izan. Badakigu bide judizialak ez direla beti langileon bide lagun. Hala ere, errekurtsoa jartzea erabaki zen eta aurrera egitea. Orain jaso dugun sententziak oso egoera injustu bat azalarazi du, pozik gaude.

-2020ko martxoa eta apirila gogorrak izan ziren. Nola bizi izan zenuten zuek?

Oso gogorrak izan zen garai hori. Dena oso nahasia zegoen, segurtasunez lan egiteko ia EPIrik ere ez geneukan, ez babes neurririk, ez protokolorik… Langile guztiak beldurtuta joaten ginen lanera. 

-Ulertu zenuten pandemia baten erdian, lanera bueltatzeko esan zizuetenean?

Ez genuen ulertu. Egun batzuk lehenago, enpresa bera izan zen lanera ez joateko esan ziguna. Bi egun beranduago, ordea, berriro ere lanera bueltatzeko agindu ziguten. Orduan ez genuen ulertzen gertatzen ari zena, eta oraindik ere ez gara hura ulertzeko gai. Telebista eta bestelako hedabideetan egoera zein larria zen, osasun zentroetan zer nolako egoerak zeuden, osasun langileek musukorik ere ez zutela bagenekien… Egoerak egunez egun larrira besterik ez zuen egiten, eta gu, beste hainbat langile bezala, lanera bueltatzera behartu gintuzten. Ulertezina zen eta ulertezina da.

-Nola hartu zuten albistea gainerako langileek?

Langile batek ere ez zuen lanera joan nahi. Plantoa prestatu genuen, beste hainbat lan zentrotan egin zuten bezala; argi genuen ekintza sindikala zela bidea. Batzuek, ordea, ez zuten plantoa babestu eta mehatxuak hasi ziren, eta, plantoa eginez gero, zigorrak egongo zirela esan ziguten; bide judizialari hasiera ematea erabaki genuen. 

-Orain gutxi ere greban egon zarete. Pankartan haserre gaude, irakurri ahal izan dugu. Zergatik?

Daukagun gerentziarekin oso haserre gaude, ez du gurekin batzartu nahi, eta inposaketa harremana besterik ez du nahi langileekiko, gure lan sindikala ere boikoteatuz. Eskala bikoitza, kamerak, lan karga handiagoak… 

Haserre egoteko beste arrazoietako bat, orain urtebete, gerentziaren eta langileen ordezkarion arteko harremanak ezberdinak zirela. Harremana zegoen, batzarrak egiten ziren… 2020ko apirilean lanera bueltarazi gintuztenean, eta guk salaketa jarri genuela jakin zutenean, orduan aldatu zuten jarrera. Zer uste zuten, bada, gure eta gure senide guztien osasunagatik kezkatuta geunden, gure osasuna defendatu beharra genuen. Urtebete beranduago, egoera horrekin nekatu gara eta mobilizatzen hastea erabaki dugu. Oso argi daukagu, oraingoan ere, ekintza sindikala dela bidea eta horretan gabiltza eta jarraituko dugu.

Osasunarekin joan den udaberrian eta enpleguarekin orain, Jaurlaritza langileak abandonatzen ari dela salatu dugu

LABeko Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiboko idazkari Xabier Ugartemendiak eta Idazkaritza Juridikoko arduradun Ainhize Muniozgurenek, Jesus Gutierrez abokatuarekin batera, agerraldia egin dute, EAEko Auzitegi Nagusiak sindikatuak jarritako salaketa baten alde emandako epai garrantzitsu baten berri emateko. Hain zuzen ere, pandemiak eragindako joan den urteko itxialdian, Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak eta Madrilgo Gobernuak oinarrizkoak ez ziren zerbitzuen geldialdiarekin eginiko kudeaketa guztiz okerra izan zela onartu du epaitegiak.

Ainhize Muniozgurenek azaldu bezala, 10/2020 Errege Dekretuaren bidez berreskuratu beharreko ordainduriko baimena (PRR) ezarri zen martxan. Haren helburua zen oinarrizko zerbitzuak soilik mantentzea martxan, gainerako aktibitate oro geratuz 2020ko martxoaren 30etik apirilaren 9ra artean. 

Transmisiones La Magdalena enpresa nekazaritza arloan transmisiorako makinetarako zuhaitzen fabrikazioan jarduten da, eta, hasiera batean, aipatu dekretuaren baitan, ez zen oinarrizko zerbitzua. Horregatik, martxoaren 30 eta apirilaren 1ean langileei lanera ez joateko agindu zieten. 2020ko martxoaren 31n, ordea, Espainiako Industria, Merkataritza eta Turismo Ministerioak “interpretaziozko nota” bat atera zuen, zeinarekin 10/2020 Errege Dekretuak albo uzten zuen inportazio eta esportazio aktibitatea ardatz zuten enpresak berriz lanean has zitezkeela jasotzen zuen. Horrela, aipatu dokumentuan oinarrituta, La Magdalenako langileei lanera itzultzeko agindu zieten apirilaren 2tik aurrera, argudiatuz enpresaren aktibitatearen %90a esportazioan datzala. 

LABetik demanda jarri genuen aldarrikatuz Espainiako Industria, Merkataritza eta Turismo ministerioak ateratako nota ez zela baliozkoa, eskumenik ez zuelako; eta, ondorioz, langileak lanera itzultzeko aginduak ez zuela oinarririk, ezin baitzen aipaturiko nota izan hori ahalbidetzen zuen marko juridikoa. Era berean, eskatu genuen aktibitatea berreskuratzearen neurria atzera botatzeko eta langileei integritate fisikoa zein morala urratua izanagatik 50.000 euroko indemnizazioa emateko. 

Bilboko arlo sozialeko 9.epaitegiak demanda atzera bota zuen; aldiz, otsailaren 9an, EAEko Auzitegi Nagusiak emaniko epaiak onartu egin du LABen errekurtsoa eta arrazoia eman digu: batetik, sententziak jaso du Industria, Merkataritza eta Turismo Ministerioak igorririko nota ez dela aplikagarri, ez baitzuen horretarako eskumenik; eta ondorioz, enpresaren jarduna ezin zen oinarrizkoa izan. Bestetik, enpresa langileei 50.000 euroko indemnizazioa ordaintzera kondenatu du euren integritate fisiko eta morala urratu izanagatik. 

Patronalaren interesak, osasunaren gainetik

Xabier Ugartemendiaren esanetan, epaiak argi uzten du, itxialdi garaian, “Jaurlaritzako Garapen Ekonomikoko sailburu Arantza Tapiak eta Espainiako Industria ministro Reyes Marotok patronalaren interesak jarri zituztela langileen osasunaren gainetik; patronalak dirua irabazten jarrai zezan bermatzeko, langileak arriskuan jarriz. Eta ez du LABek esaten; EAEko Auzitegi Nagusiak esaten du, hots, langileen segurtasun fisikoaren oinarrizko eskubidea urratu dela”.

Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiboko idazkariaren hitzetan, “pandemiaren erdian, Jaurlaritzak patronalaren etekinak langileen eskubide eta bizitzaren gainetik jarri ditu. Osasunarekin joan den udaberrian eta enpleguarekin orain, Jaurlaritzak langileak abandonatzen ari da”.

Ardurak

Ardurak argitu daitezen, LABek bi ekimen jarriko dituela martxan aurreratu du Ugartemendiak:

-Fiskaltzaren esku jarriko dugu EAEko Auzitegi Nagusiak emandako sententzia, aztertu dezan ardura penalik ote dagoen Jaurlaritzako Garapen Ekonomikoko Sailak eta Espainiako Industria Ministerioak izandako jardunean.

 -Ordezkaritza dugun enpresetan araketa egingo dugu, jakiteko lanak martxan mantendu zituzten enpresen artean Errege Dekretuak baimentzen ote zien hori egitea edo ez; ezezkoa bada, beste pauso legal batzuk eman ahal izateko.

“Langileek ez dugu krisi hau ere ordaindu behar”, erantsi du Ugartemendiak.