2026-01-24
Blog Page 439

Helduen euskalduntzerako euskaltegiek eta HABEk adostutako finantzazio sistema berria ez da nahikoa sektoreko langileentzat

LABek azkenengo urteetan ordezkariekin eta afiliazioarekin egindako sektorearen hausnarketaren ostean, helduen
euskalduntzea eta alfabetatzea unibertsala, doakoa, publikoa eta kalitateazkoa izan behar dela uste dugu:

• Unibertsala izan behar da: euskal herritar orok du euskara ezagutzeko eskubidea, eta botere publikoek hori bermatu
behar dute.

• Doakoa izan behar da: pertsona baten euskalduntze-prozesua noiz bukatzen den zaila bada ere zehazten, Europako
Hizkuntzen Erreferentzia Markoan oinarrituta, herritarrek euskalduntze-prozesu osoa amaituta izango dute erabiltzaile
gaitua direnean, hau da, C1 maila gutxienez lortzen dutenean. Euskara ikasteko gaur egungo subentzio-sistema gainditu
eta benetako doakotasuna bermatu behar zaie herritarrei.

• Publikoa izan behar da: Helduen euskalduntzea bermatzea botere publikoei dagokie; eta LABen iritziz, publikotasuna
bermatze aldera, helduen euskalduntzea Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailean kokatu behar da. Azken honi dagokio,
sistema antolatzea eta kudeatzea, finantzatzea, titulazioak kudeatzea, baliabide didaktikoak eta pedagogikoak bermatzea
eta sortzea, irakasleen etengabeko formazioaz arduratzea, langileak kudeatzea.

• Kalitatezkoa izan behar da: bai erabiltzaileentzat, zein langileentzat. Euskara ikasi nahi duten herritarrek instalazio
duinak, ratio egokiak, baliabide pedagogiko egokituak… eduki behar dituzte eta hori bermatu behar zaie. Sektoreko
langile guztiek lan-baldintza duinak, egonkortasuna, formazioa, errekonozimendua eta etorkizuneko aukerak eduki behar
dituzte.

Berriki prentsa bidez jakin izan dugu Euskaltegi pribatuetako titularrek eta HABEk finantziazio sistema berria adostu dutela
eta ordezkari sindikalak ez dituzte kontuan izan, negoziazioen berri ere ez die eman HABEk.

Akordio horrek langileen lan baldintzak hobetzeko helburu duela diote, baina langileak aldebiko –HABE eta Euskaltegi
pribatuetako titularrak- negoziaziotik kanpo utzi dituzte; langileen ordezkari legalei ez diete proposamena helarazi ezta
eztabaidatu ere egin. Formen aldetik oso larria. Batez ere LABek komunikazio kanal bat irekita izan duelako azken urtean
HABErekin, aspaldidanik eskatu zuelako eztabaidan parte hartzea langileen ordezkari legal garen heinean.

Administrazioak urte luzez abandonatuta izan duen helduen euskalduntzearen sektoreari finantzazioa hobetzea eta
egonkortzea positiboa da; proposatutako finantziazioa sasiegonkortze bat baino ez den arren. Baina, helduen
euskalduntzearen sektorea ez dute euskaltegi pribatuek bakarrik osatzen. Udal euskaltegiek ere errealitate bat dira eta
akordio honek sektorearen alde publikoa ez du kontuan hartzen, horrek pribatizazioa bultzatzen du eta publiko-pribatu
zatiketan sakontzen du.

Akordioak 2 arlotan indarra egiten du; soldatak eta ordu lektiboak. Bi alderdi hauetan aurrerapasu nabarmenak aitortzen
baditugu ere, euskaltegi bakoitzaren esku uzten du neurri hauek aplikatzea, administrazioak diru publikoaren
fiskalizaziorako bermerik gabe eta 4 urterako. Sektoreko langileentzat hori ez da nahikoa prekaritatetik irteteko.

Euskaltegi pribatuen arduradunek eta HABEk sinatutako akordioa LABek ez du nahikotzat jotzen eta oraindik ere hainbat
gai arautu gabe geratzen direla azpimarratu nahi dugu: urteko lanaldia, ratioak, ordutegiak, lizentziak eta baimenak…
Hori dela eta, LABek HABEri sektorearen ereduaren inguruan eztabaidarako marko bat zabaltzea exijitzen dio. Aldi berean
Euskaltegi pribatuen titularrei patronal bat osatzea eskatzen diegu, datozen asteetan LABek 1. helduen euskalduntzearen
sektoreko mahai negoziatzailea deituko baitu.

Sistema honek gaixotu eta hiltzen gaituela salatuko dugu Lan Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Egunean

Asteazkenean, apirilaren 28an, Lan Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Eguna da, hots, aldarrikapen, mobilizazio eta lan prekaritatearen ondorioz lanean beren lanpostuetan hil eta osasuna galdu duten pertsona guztiak omentzeko eguna.

Urtero legez, euskal gehiengo sindikalak deituta, Hego Euskal Herriko hiriburuetan mobilizatuko gara egun horren bueltan: Gasteizen, apirilaren 27an, 11:30ean, Lakuan; eta apirilaren 28an bertan, Bilbon, 11:30ean, Bizkaiko Aldunditik abiatuta; Donostian, 11:30ean, Lan Ikuskaritzatik; eta Iruñean, 11:30ean, CEN patronaletik.

Garbiñe Aranburu: “Ez gaituzte bidetik aterako; jarraituko dugu eredu sindikal feminista borrokalaria praktikara eramaten”

Iruñeko kaleak hartu ditugu, aste honetan izandako atxiloketak salatzeko, “Borroka sindikal feminista aurrera. El sindicalismo combativo no es delito” leloarekin. Gabiñe Aranburu idazkari nagusiak gogor salatu ditu egunotako gertakariak, asteartean atxilotuetako bi delegatu ondoan zituela: “Injustizia baten isla diren langileak delitu egile bezala tratatzen dituzte, eta, berriz, delitua egiten duen patronala, indarkeria aplikatzen duen patronala, zigor gabe geratzen da”.

Garbiñe Aranburun hitzetan, aste honetako polizia operazioa “eraso argi bat izan da kontrabotere sindikalgintzaren kontra; bereziki, eredu sindikal feminista praktikatzen duen LAB sindikatuaren aurka. Demokrazian ez garela bizi begibistan geratu da; sistema kapitalista demokratikoa ez dela, alegia. Gero eta botere gehiago pilatzen da esku gutxietan, gero eta irabazi gehiago, eta patronala harroputz agertzen zaigu, batez ere bere burua zigor gabe ikusten duelako. Estatuko aparatuak, izan legegile, judizial edo polizial, bere zerbitzura ditu, eta horrek zigorgabetasun hori ematen dio patronalari”.

Idazkari nagusiaren arabera, “bizitzen ari garena mundua aldrebes moduan ikusten dugu. Injustizia baten isla diren langileak delitu egile bezala tratatzen dituzte, eta, berriz, delitua egiten duen patronala, indarkeria aplikatzen duen patronala, zigor gabe geratzen da. Borroka sindikala ez da delitua, baina bai da delitua prebentzio neurriak ez betetzea, esaterako; honengatik, hainbat langile hil egin ohi dira lan istripuetan, eta horren aurrean inoiz ez dugu ikusi patronaleko kideren bat komisaldegian gaua pasa behar izan duenik”.

LABeko arduradunaren esanetan, “ez da kasualitatea ezta ere emakumeen egoera ikustarazteko eta prekaritate egoera horiek salatzeko eta borrokatzeko ekintza baten ondorioz izatea atxiloketak. Patronalak oso argi daki arazo larri baten aurrean egon daitekeela emakumeok ahalduntzen bagara, antolatzen bagara, gure eskubideen alde borrokara irtetzen bagara, eta horretan ari gara. Hori mozteko saiakera argi bat izan da aste honetakoa”.

Era berean, azpimarratu du atxiloketekin bidali nahi izan den mezua ez dela bakarrik LAB sindikatuari helarazitako mezu bat, “ezarritako eredu honen aurka doan edonoren kontrako mezu bat dela iritzi dugu; protesta sindikal eta sozialaren aurkako eskala errepresiboan urrats berri bat eman da. Ikusi dugu, azken egunetan, enpleguaren defentsan ari diren langileak nola jipoitzen dituen poliziak, euren eskubideen alde kalean diren ostalariak nola jipoitzen dituen. Mezu argi bat bidali nahi izan digute, baina guk oso argi dugu: ez gaituzte gure bidetik aterako, ez gaituzte kikilduko, ez dugu obedientziarik egingo. Jarraituko dugu LABen kontrabotere sindikalgintzarekin aurrera, jarraituko dugu eredu sindikal feminista borrokalaria praktikara eramaten”.

[IRUDI GALERIA] Borroka sindikal feminista aurrera!

Kalera irten gara Euskal Herriko hiriburu eta herrietan, larunbatean Iruñean (17:00, Baluarte) egingo dugun manifestazioaren bezperan, aste honetan gure sindikalismo borrokalariaren kontrako polizia operazioa salatzeko. Borroka sindikal feminista jopuntuan izan dute Nafarroan izandako atxiloketekin; protestetan argi utzi dugu borrokarekin jarraituko dugula, inoiz baino arrazoi gehiago dagoelako mobilizatzeko.

Borroka sindikal feministarako inoiz baino arrazoi gehiago ditugula berretsi dugu

Mobilizazio eguna izan dugu Euskal Herriko hiriburu eta herrietan (irudi galeria), larunbatean Iruñean (17:00, Baluarte) egingo dugun manifestazioaren bezperan, aste honetan gure sindikalismo borrokalariaren kontrako polizia operazioa salatzeko. Gasteizko mobilizazioan, Idazkaritza Feministako idazkari Eli Etxeberriak hartu du hitza, eta gobernuei eta patronalari mezu garbia luzatu die, polizia operazioa borroka sindikal feminista jopuntuan izan duela kontutan hartuta: “Ez duzue lortuko guk borroka uztea. Borrokan jarraituko dugu emakume guztiok lan baldintza eta bizi baldintza duinak izan arte”.

Hain zuzen ere, mobilizazioa eta borroka bidea direla berretsi besterik ez dute egin egunotako gertakariek. Zentzu honetan, Iruñeko mobilizazioa izango dugu larunbatean, eta Maiatzaren Lehenaren atarian gaude ere, gure borroka sindikal guztien topagune izango den eguna, “Aldaketa da aukera. Por un cambio de rumbo” leloarekin. Inoiz baino arrazoi gehiago ditugu mobilizatzeko.

Inoiz baino indartsuago

Eli Etxeberriak adierazi du ez dela kasualitatea atxilotutako gehienak emakumeak izatea eta sektore feminizatuen eta prekarioenen egoera salatzearekin lotutako ekintzengatik atzeman izatea; Martxoaren 8ko inguruan eta generoagatiko soldata arrakalaren salaketaren testuinguruan egin ziren ekintzengatik, alegia.

Hortaz, berretsi du atxiloketekin borroka sindikal feminista erasotu nahi izan dutela, “Euskal Herriko Mugimendu Feminista inoiz baino indartsuago dagoenean, eta sistema kapitalista heteropatriarkal arrazista kolonialista eta ekozida salatzen ari garenean; bizitza erdigunean jartzeaz ari garenean; feminizatutako sektore guztietako emakumeen lan baldintzak duintzea aldarrikatzen ari garenean, oinarrizkoak garelako, frogatu den bezala. Argi geratu denean bizitzarako beharrezkoak diren zaintzak ezin direla dauden bezala banatuta jarraitu, emakumeon* bizkar utzita”.

Eli Etxeberria.

Mezu bat helarazi nahi izan digute polizia operazioarekin, baina guk borrokarekin erantzuten jarraituko dugu. Hain justu, Sistema gure aldarrikapenak neutralizatzen eta zigortzen saiatzen ari da. LAB sindikatuaren aurkako eraso bat izan da. Erantzunaren kriminalizazioa bilatu da, baita sindikalismoaren kriminalizazioa ere. Gainera, emakume sindikalistek hasitako borrokei zilegitasuna kentzeko asmoarekin egin dira atxiloketak. Zigorra, errepresioa eta diziplinamendua izan da erantzuna, eskubideak aldarrikatzera, hitza hartzera edo egunero lan munduan aurre egiten diegun diskrimazioei salatzeko ekintzak egitera ausartzen garen emakumeontzat.

Eli Etxeberriaren hitzetan, “diziplinatu nahi gaituzte, beldurra izan dezagun, isilik egon gaitezen eta sumisoak izan gaitezen. Sistemari ez zaio batere gustatzen nahi gaituzten lekuetatik ateratzen garenean eta errebelatzen garenean. Emakume langileen aurkako erasoak ugaltzen ari dira: atxiloketak, isunak, grebak eraginik gabe uzteko %100eko gutxieneko zerbitzuak ezartzea, eguneroko kaleratzeak… Ez da kasualitatea, gobernuak eta patronala feministez mozorrotzen direnean, beraien berdintasun politiken porrota irudikatzen eta salatzen ditugunoi errotik isilarazten saiatzea, horretarako edozein errepresioarako medioa erabiliz. Gure presentziak kaleetan berarien porrota agerian uzten du. Hori ezin dute jasan”.

Hala, mezu garbi bat helarazi nahi diegu “isilik eta esklabo” nahi gaituzten patronalari eta gobernuei: “Ez duzue lortuko guk borroka uztea. Borrokan jarraituko dugu emakume guztiok lan baldintza eta bizi baldintza duinak izan arte. Zuen erasoek ez gaituzte geldiaraziko, ez gaituzte ahultzen, indartsuago egiten gaituzte. Ez dugu onartuko bidegabekerien eta diskriminazioen aurrean borrokatzeko eta erantzuteko moduak zein izan behar diren zuek esatea. Guk aukeratzen dugu nola borrokatu nahi dugun”.

Euskal presoen eskubideen defentsan mobilizatu gara Bilbon

LAB, ELA, UGT, ESK, STEILAS, CGT/LKN, CNT, EHNE, HIRU eta Etxalde sindikatuok elkarretaratzea egin dugu Bilbon, euskal presoen eskubideen alde, hileroko dinamikari jarraiki. Hain zuzen ere, Sare erakundearen Izan Bidea ekimenaren baitan egin dugu mobilizazioa, Plaza Eliptikoan.

Presoen egoerari heltzea eta konponbide bat ematea premiazkoa dela adierazi dugu, eta Espainiako Gobernuari salbuespenezko espetxe politikarekin amaitzeko exijitu diogu, Euskalduna Jauregian aurkeztutako adierazpenean esan bezala.

Donostiako Eusko Jaurlaritzaren pisuan izandako heriotza gizarte zerbitzu urrien eta arrazakeria instituzionalaren ondorioa da

LAB sindikatutik, Donostiako Eusko Jaurlaritzaren pisuan izandako heriotza gizarte zerbitzu urrien eta arrazakeria instituzionalaren ondorio dela salatu eta bertako langileei eta bazterketa sozialaren aurka egiten duten funtsezko lanari gure aitortza eta babes osoa adierazi nahi diegu.

Jatorri anitzeko pertsonen egoera administratiboa erregularizatzea ezinezko egiten duenez sistemak, egoera konplexu eta bikoitza pairatzen duten pertsonak dira, funtsezko eskubideen urraketa jasaten baitute, eta adingabeak izanik babesgabetasun egoera larritzen baita. Gizarte zerbitzuen sarearen barruan dauden bitartean nolabaiteko babesa jaso badezakete ere, 18 urte betetzean egun batetik bestera kale gorrian topatuko dituzte euren buruak. Zer funtzio betetzen du oinarrizko gizarte zerbitzu batek, ondoren berriro ere babesgabetasun egoerara itzularazten badituzte?

Ezbehar honen ondorioz berriz ere ikusi ditugu agintari eta hedabideak arreta fokua arazoaren muinetik desbideratzen. Gazte honen heriotza babesgabetasunean dauden pertsonei eskaintzen zaizkien zerbitzuak ez-nahikoak direlako gertatu da. Ziurgabetasun egoera tutela bukatu ostean jarraitu ezezik, larritu ere egiten delako gertatu da. Erroldatzeko eskubidea ere ukatu egiten zaielako gertatu da. Gizarte eta inklusio politikak babestu eta aukera berriak eskaini beharrean, desberdintasunak kronifikatzeko eta ezkutatzeko sare amaigabe gisa diseinatu dituztelako gertatu da. Eta ondorioz, zerbitzu hauetan baliabide falta izugarria delako gertatu da. Langileen gainkarga eta lan-baldintza prekarioen ondorioz, zerbitzu publikoek bermatu beharreko eskubide sozialak bermatu ezin dituztelako gertatu da. Zerbitzu publikoen pribatizazioarekin negozioa egiten dutelako gertatu da.

Zentzu horretan, guztiz lotsagarria iruditzen zaigu Gizarte Politiketako sailburu Beatriz Artolazabalek antzeztutako erakustaldia. Azpikontratazioa eta pribatizazioa sustatzen ari direnen hitz hutsek ez dute pobrezia eta bazterketa soziala are eta gehiago hedatu den larrialdi egoera baretuko. Ekintzak nahi ditugu.

Bizitza duina bermatzeko gabezia instituzional guzti hauen aurrean, lehenik eta behin, migrazio politika hiltzaileekin bukatzea ezibestekoa da, atzerritartasun legea indargabetuz eta une honetan behar-beharrezkoa den pertsona guztien erregularizazioa gauzatuz. Urjentziaz, inklusioa bermatzeko harrera politika eraginkorrak garatzeko ardura dute euskal administrazioek. Horretarako ezinbestekoa den gizarte zerbitzuen sistema publiko, kalitatezko, doako eta unibertsala aldarrikatuko dugu.

LAB sindikatutik pertsona guztien eskubideen defentsan lan egiten diharduten langileei, egunero gizarte egoera latzenetan bidelaguntza egiten duten horiei, gure babes adierazi nahi diegu. Sistema kapitalista, arrazista eta neokolonial honen zanpaketa egunerokotasunean gorpuzten duten pertsona gazte guztien elkartasunez jarduten jarraitzeko konpromisoa dugu, diskriminazio eta bazterkeria egoera ororekin bukatzeko.

“Ez da kasualitatea, borroka sindikal feminista gero eta indartsuagoa denean, erantzuna gogorra, bortitza eta muturrekoa izatea”

Iruñean LABen sindikalismo borrokalariaren kontra izandako polizia operazioaren harira, agerraldia egin dugu CEN Nafarroako Enpresaburuen Elkartearen aurrean, atxilotuek beraien eta sektore feminizatuetako zenbait delegatu eta langileen parte hartzearekin. Ostiralean hiriburu eta herrietan eta larunbatean Iruñean (17:00, Baluarte) mobilizatuko garela jakinarazi dute.

Hauxe da agerraldia dela-eta egindako adierazpena:

Behin eta berriz salatu dugun bezala, sistema kapitalista, heteropatriarkal, arrazista eta ekozidak emakumeen lan prekarioa eta doakoa baliatzen du; bizirik irauten du eta betikotu egiten da gure esplotazioaren kontura. Emakumeok egiten ditugun lanak, bai enplegu formalaren esparruan, bai hortik kanpo, bizitzaren jasangarritasunerako ezinbestekoak direnak, ikusezin bihurtu, pribatizatu eta prekarizatu egin dira luzaroan.

Baina gero eta gehiago gara Euskal Herriko mugimendu feministak eta borroka sindikal feministek irekitako bidean aurrera egitea erabaki dugunok. Sektore feminizatu eta prekarizatuetako langileok ez gaude prest sistemaren jokoa egiten jarraitzeko, ez eta sistemarentzat doan edo gaizki ordainduta lan egiteko ere.

Planto egitea erabaki dugu; planto soldata-arrakalari; bizitza pertsonala, lanekoa, familiakoa eta militantea bateratzeko ezintasunari; lan-baldintzei, lanaldi amaigabeei, miseriako soldatei eta aitortza ezari; laneko segurtasunik ezari eta osasun-galerari; lanaldi bikoitz eta hirukoitzei; zaintza lanak modu zuzen eta parekidean banatzen ez dituen ereduari. 

Egunero-egunero geure lantokietan pairatzen ditugun diskriminazio-egoera guztiekin amaitzea eskatzen dugu: adineko egoitzetan, garbiketan, etxeko lanetan, bulegoetan, supermerkatuetan, kontserba lantegietan, jantokietan, telemarketinean, ospitaletan, merkataritzan… Leku hauetan guztietan baztertuak, diskriminatuak eta prekarizatuta gaude.

Zaintza lan guztiak berrantolatzea eskatzen dugu, pertsona guztien bizitza duina izan dadin. Eta eskatu ez ezik, ekin ere egiten dugu, mobilizatu egiten gara. Feministok, sindikalistok, antolatzen ari gara, ekintzak egiten ari gara, plazara ateratzen ari gara, gure ohiko genero-roletatik eta mugetatik irteten ari gara; eta aldaketa erradikalak sustatzen ari gara.

LABeko sindikalistok protesta-ekintza bat egin genuen CENen egoitzan, bai, ISN enpresa ustiatzaile bateko kamioi batera igo ginen, baita ere, Patronala emakume langileen diskriminazioaren eta esplotazioaren arduraduna dela salatzeko.

Bere garaian Emakunderen eta, helduen egoitzetako gatazkaren testuinguruan, Gipuzkoako Foru Aldundiaren egoitza ere okupatu genituen; politikoki zuzenak diren diskurtsoak gorabehera, praktikan erakundeek politika diskriminatzaileak ontzat eman eta kasu askotan praktikan jartzen dituztela salatzeko.

Argi dago ezarritako boterea, Patronala, aparatu judiziala eta poliziala, gure ekintzak neutralizatzen eta zigortzen saiatzen ari direla, atxiloketen, isunen, grebak efekturik gabe uzteko %100eko gutxieneko zerbitzuen, eguneroko kaleratzeen bidez. Aste honetako polizia-muntaia, patronalaren eta haren zerbitzura dagoen aparatu judizial-polizialaren artean antolatua, horren erakusgarri da.

Ez da kasualitatea gure jarreraren aurrean sistemak erantzutea, eta egiten ari den bezala erantzutea. Gure borrokaren aurrean, sistema kapitalista heteropatriarkala berrarmatu egiten da. Zentsuratu egiten gaitu, atxilotu, zigortu, diziplinatu egin nahi gaitu, beldurra izan dezagun, isil gaitezen eta otzanak izan gaitezen. Izan ere, sistemari oso gogaikarria egiten zaio ezarri digun rolari guk uko egin eta errebelatzea.

Sistemari ez zaio interesatzen eta ezin du jasan gu, emakume langileok, aurrez aurre jartzea. Ez da kasualitatea borroka sindikal feminista gero eta indartsuagoa denean, oihartzun eta jarraipen handiagoa lortzen ari denean, “gugandik espero dena” alde batera uzten ari garenean, erreakzio gogor, bortitza eta muturrekoa izatea.

Ez da kasualitatea bi ekintza sindikal zehatzen inguruan antolatutako muntaia polizial hau Nafarroan gertatzea; izan ere, euskararekiko eta euskal kulturarekiko, aldarrikapen sozialekiko eta baita emakumeen* eskubideekiko ere izugarri oldarkorra izan den Erregimena jaun eta jabe izan baita lurralde honetan, eta oraindik ere Erregimenaren hainbat garrok bizirik baitiraute.

Ezarritako ordena zalantzan jartzen ari gara, eta garesti ordainduko dugula adierazi digute. Emakume eta langile gisa. Kapitalak ezin du jasan lan baldintza eta bizitza duinak eskuratzeko gure determinazioa; bere tresna guztiak jartzen ari da gure ildoa eragozteko. Alabaina, patroiek eta epaileek ez dakite beren erasoen aurrean indartsuago bihurtzen garela, elkartu egiten garela, antolatu egiten garela, babesa ematen diogula elkarri.

Sinetsarazi nahi digute emakumeok ez dugula zilegitasunik eta ez garela gure borroken subjektu politikoak, are gutxiago lan-arloan; ez gaudela baimenduta gure eskubideak eskatzeko. Bada, alferrik ari zarete, ez baitugu atzerapausorik emango, ez dugu aldarrikapen bat bera ere alde batera utziko, ez da kide bat ere geratuko bide ertzean; denak batera eta inoiz baino indar handiagoz borrokatzen jarraituko dugu.

Gora borroka feminista!

Gora sindikalismo feminista!