2026-01-02
Blog Page 271

LABek ez du elkarrizketa sozialean parte hartuko

Eusko Jaurlaritzako Lan eta Enplegu Sailburuak, Idoia Mendiak, adierazpenak egin ditu esanez ez duela baztertzen “LABek elkarrizketa sozialean parte hartzea”. Modu interesatuan egin ditu adierazpenak sailburuak, ondo baitaki zein den LABen posizioa elkarrizketa sozialari dagokionez. Argia eta ezaguna da LABek elkarrizketa sozialeko mahaiarekiko LABen jarrera: ez du parte hartzen, ezta hartuko ere, kritikatzen duen elkarrizketa sozialeko eredu horretan. Beraz, Idoia Mendiak aditzera emandakoa gezurtatzen du LABek.

LAB oso kritikoa da Eusko Jaurlaritzarekin, patronalaren interesen aurrean men egin eta ez dituelako bultzatzen eta sustatzen langileok behar ditugun akordioak. LABek bere azken Biltzar Nagusian bere profil soziopolitikoa indartzea erabaki zuen: egoera eraldatzeko proposamenak lantokietan eta kalean borrokatzeaz gain, parte hartze gune desberdinetan ere borrokatzea erabaki zuen, egungo Gobernua eta patronalaren arteko sintonia horiek agerian utziz.

Elkarrizketa Sozialeko mahaiari dagokionez, orain arteko erabakian berresten gara, beraz. Patronalaren eta Jaurlaritzaren politikak zuritzeko helburua baino ez du Elkarrizketa Sozialeko mahaiak. Bidenabar, esan, Estatuarekiko guztiz menpekoa den elkarrizketa eredu bat sustatu nahi dela, lan harremanetarako eta babes sozialerako marko propioa eratzeari bizkar emanez.

Idoia Mendia eta Jaurlaritzak, gehiengo sindikalak errespetatu eta gutxiengo sindikalarekin eraiki den elkarrizketa mahai antidemokratiko hori bertan behera utzi beharko lukete. Erabaki hori hartu ordez, errealitatea desitxuratu eta jendartea nahastu besterik ez dute egin, egiazkoak ez diren mezuak zabalduz.

Prekaritatea handitzearen truke, enplegua egonkor

Hego Euskal Herrian langabezia zertxobait igo da aurreko hilabetetik, azaroan baino 205 langabetu gehiago baitzeuden abendu bukaeran. Urte arteko datuei dagokionez ordea, iaz baino langabe kopuru txikiagoa dago. Datu orokorrez gain, interesgarria da kolektibo kalteberenen datuen bilakaera ikustea, sortzen eta deuseztatzen den enpleguaren kalitatearen inguruko informazioa ere jasotzen baitugu.

Emakumeak. Urte arteko datuei erreparatuz, arreta deitzen du adin tarte eta herrialde guztietan emakume eta gizonen langabeziaren bilakaerak joera desberdina izan duela. Nafarroako Foru Erkidegoan (NFE) esaterako, gizonen langabeziak %4,6 egin badu beherantz, emakumeenak gora egin du %1,1ean. Joera hori herrialdez herrialde errepikatzen da, eta emakumeen langabezia murriztu den herrialdeetan ere gizonezkoena baino proportzio txikiagoan gutxitu da. Hilabete arteko datuei erreparatuz ordea, emakumeen langabeziak beherantz egin du ia herrialde guztietan, gizonezkoenak gorantz egin duen bitartean.

Gazteak. 25 urte azpiko langileen langabeziak beherantz egin du, bai urte arteko datuei dagokionez, batez bestekoa baino gehiago murriztuz eta baita hilabete arteko datuei dagokienez ere. Datu horiek sortzen den enpleguaren kalitatearen inguruan gogoeta egin beharra erakusten dute. Izan ere, gazteek betetzen dituzten enplegu prekarioak dira sortzen ari direnak.

Lan erreforma burutu zenean, behin-behinekotasunaren ordez bestelako ezegonkortasun egoerak sortuko zirela genion, eta horrela ari da izaten, aldizkako finkoen figura indartu baita lehenago behin-behineko kontratua zutenen kalterako. Edonola ere, behin-behinekotasuna oso modu indartsuan mantentzen da oraindik, kontratu berri guztien %76,25 izateraino.

Datuak datu, langileriak badaki zein den bere eguneroko ogia: ezegonkortasuna eta prekaritatea enpleguan, prezioen garestitze orokorrek eragindako pobretze automatikoa, zerbitzu eta prestazio publikoen murrizketen ondoriozko pobretzea. Krisi ekosozial betea da bizi duguna, hiru langiletik bik prekarietate egoera bizi du, ezin dugu errealitatea eraiki datu horiekin.

Urgentziazko neurriak ezarri behar dira berandu baino lehen. Neurri horiek aberastasunaren bidezko banaketari erantzun beharko diete, baita zerbitzu publikoak indartzeari edota krisi ekologikoari bidezko aterabidea emateari. Eta horretarako, burujabetzen urratsak eman eta Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua eratzen hasi beharko gara gaurdanik.

2023an lan istripuan hildako langileak

LAN ISTRIPUAN HILDAKO LANGILEAK:
2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 20172018 – 2019 – 2020
202120222023

59

Araba: 11 | Bizkaia: 11 | Gipuzkoa: 16 | Nafarroa: 12 | Iparraldea: 5 | Kanpoan: 4

Prekaritateak eraildako 59. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/22Ziburu58 urteko langileaCiycnos itsasontziaItsasontzian lanean zebilela

Prekaritateak eraildako 58. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/22Ziburu30 urteko langileaCiycnos itsasontziaItsasontzian lanean zebilela

Prekaritateak eraildako 57. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/18OiartzunP.M.L.G., 58 urteko langileaDonostiako UdalaIn mision

Prekaritateak eraildako 56. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/15AndoainL.A.M.M., 52 urteko langileaHerreria Zaldigain S.L.Ez traumatikoa

Prekaritateak eraildako 55. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/12TuteraKamioi garraiolariaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 54. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/11Bergara64 urteko langileaAlcor seguridadLantokian bere buruaz beste eginda

Prekaritateak eraildako 53. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/12/5Erandio66 urteko langileaAstilleros MuruetaMetalezko pieza gainera jausita

Prekaritateak eraildako 52. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/29AtarrabiaC.A.L., 42 urteko langileaTotem diskotekaErasotuta

Prekaritateak eraildako 51. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/28Etxarri Aranatz51 urteko langileaIndustrial de Armaduras OmniaPrentsa mekanikoak harrapatuta

Prekaritateak eraildako 50. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/27GasteizDHLEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 49. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/27Zintruenigo54 urteko langilea
Construcciones metálicas Eneis
Altueratik erorita

Prekaritateak eraildako 48. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/24Kaseda46 urteko langileaViscofanEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 47. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/11/10Ondarroa66 urteko langileaCorvo arrantza-ontziaUretara erorita

Prekaritateak eraildako 46. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/23AbadiñoU.A.A., 46 urteko langileaElectricidad Anboto SLEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 45. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/18Erandio32 urteko langileaReformas MaverAmiantoa kentzeko lanetan altueratik erorita. Egun batzuk barru hil zen

Prekaritateak eraildako 44. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/16Itsasoan, kostaldetik 10 miliara59 urteko langileaArrantzontziaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 43. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/04La Puebla de Albortó (Zaragoza)58 urteko langileaGruas VallarínKarga gainera erorita

Prekaritateak eraildako 42. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/05Mallen (Zaragoza)E.J.G.C., 42 urteko langileaIn itinere

Prekaritateak eraildako 41. langilea
DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/01Lantziego61 urteko langilea

Prekaritateak eraildako 40. langilea
DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/10/01Lantziego60 urteko langilea

Prekaritateak eraildako 39. langilea
DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/23ZestoaA.E.V., 54 urteko langileaAcciona Facility ServicesIn itinere

Prekaritateak eraildako 38. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/19AmurrioI.S.C., 32 urteko langileaHaurreskolak PartzuergoaIn itinere

Prekaritateak eraildako 37. langilea
DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/19Aduna35 urteko langileaAburuza SagardotegiaTraktorearekin istripua

Prekaritateak eraildako 36. langilea
DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/08ElorrioF.T., 54 urteko langileaExplotación Forestal Zalduspe SLHiru egun lehenago izandako istripuaren ondorioz, zuhaitz batek buruan jota

Prekaritateak eraildako 35. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/07LegorretaJ.C.U., 50 urtetako langileaEredu S.Koop.Ez traumatikoa

Prekaritateak eraildako 34. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/09/06UrruñaI.D., 50 urtetako langileaHondeamakinak harrapatuta

Prekaritateak eraildako 33. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/08/30ZarautzA.J.L., 47 urtetako langileaELESA TRANSFORMADORES SAUEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 32. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/21Gasteiz33 urteko langileaMakina batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 31. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/17ArrasateConstrucciones MoyuaEz-traumatikoa

Prekaritateak eraildako 30. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/18PitillasC.P.Q., 56 urteko langileaPiensos CostaErrepide-istripua kamioia gidatzen ari zela

Prekaritateak eraildako 29. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/16ErandioJ.B.A., 61 urteko langileaObrador AsuaBerriEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 28. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/13Donostia62 urteko langileaIn itinere moto istripua

Prekaritateak eraildako 27. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/07/05Seychelleak44 urteko langileaINPESCAEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 26. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/06/05ZumarragaJ.C.P.T., 59 urteBTS RodsEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 25. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/06/04Oiartzun61 urteTransportes InsaustiEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 24. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/31Agurain61 urteKamioilariaErrepidean beste bi autorekin izandako istripuaren ondorioz

Prekaritateak eraildako 23. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/23ZaldibarJ.R., 52 urteIndustrias Gonzalo ArizagaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 22. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/21ArgedasJ.A.Z.H., 28 urteAN Avícola MélidaAuto istripua lanera bidean

Prekaritateak eraildako 21. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/18Burlata22 urteIturrondo industrialdeanMakina altxatzaile batek harrapatuta. Istripua gertatu eta sei egun beranduago hil da

Prekaritateak eraildako 20. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/11AzkoitiaR.O.G., 62 urteMontajes Olaizola S.L.Garabia maneiatzen zebilela altueratik erorita

Prekaritateak eraildako 19. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/05/05SantakaraLaneko kamioia gidatzen izandako istripua

Prekaritateak eraildako 18. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/04/23DonostiaA.R.J., 61 urteko langileaGureakEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 17. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/04/18Erriberabeitia48 urteko langileaJutrova de TransportesGidatzen zuen kamioia amilduta

Prekaritateak eraildako 16. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/04/17ZanbranaR.M.K., 39 urteko langileaStan Rad SLGidatzen zuen kamioia iraulita

Prekaritateak eraildako 15. langilea


DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/04/10Ekora21 urtetako langileaUpategiaGidatzen zuen traktorea iraulita

Prekaritateak eraildako 14. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/04/03Andosilla54 urtetako langileaConstrucciones Resano e Hijos, SLAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 13. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/03/27Albacete (Espainia)OñatransKamioi istripua

Prekaritateak eraildako 12. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/03/16Beasain60 urteko langileaCAFEz traumatikoa, handik 2 egunetara hil zen

Prekaritateak eraildako 11. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/03/07Tartas (Landak)27 urteko M.D.Ryam Bio-birfindegiaProduktu toxikoekin gertatutako intoxikazioa

Prekaritateak eraildako 10. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/03/03Baiona50 urteAuto tailerraAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 9. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/02/22Pasaia61 urteko F.L.M.Mendiola aroztegiaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 8. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/02/22Arrigorriaga51 urteko langileaConformados FACMEPieza batek jota

Prekaritateak eraildako 7. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/02/22Donibane Lohitzune52 urtetako A.L.San Tomas Akinokoa lizeoaErahilda

Prekaritateak eraildako 6. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/31Donostia32 urtetako A.S.S.Telefonicaren azpikontrata batean autonomo faltsuaAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 5. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/27Bilbo56 urteko M.E.C.M.Bilboko UdalaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 4. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/15AraiaHarrapaketa

Prekaritateak eraildako 3. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/12ZestoaI.A.E. 51 urteIndustrias ArtzubiaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 2. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/12ItzaA.A. 58 urteIruñerriko Mankomunitatea (SCPSA)In itinere

Prekaritateak eraildako 1. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
23/01/09IzarraR.U.S. 53 urteKutxabankEz traumatikoa

Nafarroako Zuraren Hitzarmena, sektoreko negoziazio kolektiboan borrokari uko egitearen bertze adibide bat

Nafarroako Zuraren industriaren hitzarmen kolektiboari buruzko gaurko bileran, ELA eta CCOO sindikatuek eta ADEMAN eta ACEN patronalek sektoreko langile-klaseak behar duena izatetik oso urruti dagoen akordioa lortu dute. Bertze adibide triste bat negoziazio kolektiboan, borrokari berriz ere uko egin baitzaio azkenean patronalaren planteamenduak onartzeko.
Ez da harritzekoa gaur lorturiko akordioan CCOO egotea. Bai, ordea, ELA egotea; izan ere bere diskurtsoetan behin eta berriz erraten dute ez dutela hitzarmenik sinatzen baldin eta KPIren igoera bermatzen ez bada. Oraingoan ikusi behar izan dugu nola ELAk —sektoreko ordezkaritza sindikalaren %50 inguru du— ontzat eman dituen patronalaren kalkuluak, 2021eko KPIari (%6,6) 2020ko KPI negatiboa (-%0,6) kenduz, eta 2022ko urtarrilaren 1etik aurrera soldataren %6ko igoera adostuz. Eta uko horrek ekarriko du sektoreko langileek ezin eutsi ahal izatea erosteko ahalmenari.
Erosteko ahalmena ez bermatzeaz gain, bi urteko indarraldirako akordio baten aurrean gaude, gainerako gaietan inolako aurrerapenik edo hobekuntzarik izan gabe. Horrez gain, urtean 8 orduko baimen ordaindua dugu ezkontideari, izatezko bikotekideari eta odol-ahaidetasuneko 1. mailako senideari tratamendu onkologikora laguntzeko. Baimen horrek ez die langileen beharrei erantzuten, kasu horietan sortzen zaizkien benetako premiei.
LABek azpimarratu nahi du akordio eskas horretara iritsi dela, sindikatu honen atsekaberako, patronalaren planteamenduak hobetzearen aldeko inolako mobilizazio edo borroka bultzatzatzeari uko eginez. Eta, azkenean, ELAk eta CCOOk patronalaren planteamendu horiek onartu dituzte, noski. Puntu honetara iritsita, galdetu beharko genuke zergatik utzi diren arautu gabe bi urtez sektoreko langileen lan baldintzak, azkenean patronalek ezarri dutena onartzeko.
LAB beti egonen da prest Nafarroako Zurgintzako langileen lan-baldintzak hobetzearen alde borrokatzeko eta horretarako, une honetatik aurrera, hurrengo hitzarmenaren negoziazioan jarriko dugu arreta.

Amazonen aurkako salaketa, greba eskubidea urratzeagatik

Abenduaren 22an eta 23an, Trapagarango Amazoneko langile gehienek LABek deitutako 2 greba egunekin bat egin zuten. Langileek ekoizpenaren zati handi bat geldiaraztea lortu zuten: 60.000 pakete inguru mugitu behar zituzten 2 egun horietan. Merkataritza elektronikoaren erraldoiaren zuzendaritzak sistematikoki urratu zituen askatasun sindikalerako eta grebarako eskubidea eta LABek Amazon salatu du Laneko eta Gizarte Segurantzako Ikuskailetzan.

Hauek dira Amazonek erabili zituen trikimailuak:

  • -Goizez lan egin ohi duten langileei txanda aldatu, gauez lan egitera bidaliz, grebalariak ordezkatzeko.
  • -Bizkaitik kanpoko beste lantoki batzuetako langileak ekartzea, grebalariak ordezkatzeko.
  • -Langile bera jardunaldi berean 4 lanpostu desberdin betetzen jartzea.
  • -Greba Batzordeko kideak lantokitik kanporatzea.
  • -2 arduradunen sarrerako ordutegia aurreratzea 3 trailer deskargatzeko, hori ez denean haien funtzioa.
  • -Lan egiten zuten langileek enpresak ezarritako segurtasun arau asko urratu zituzten, instalazioetara Norbere Babeserako Ekipamendurik gabe sartuz edo ibilgailuentzako soilik diren guneetara oinez sartuz.
  • Amazonek ekoizpena aurrera ateratzeko helburuarekin egin zituen grebarako eskubidearen urraketa horiek guztiak, baina 2.600 pakete baino ezin izan zituen atera, grebaren 2 egun horietarako aurreikusita zeuden 60.000 baino gehiagotatik. Gertakari horiek askatasun sindikalerako eta grebarako eskubideen urraketa dira, eta Laneko eta Gizarte Segurantzako Ikuskailetzari jakinarazi dizkiogu. Datorren astean, langileak berriro bilduko dira eta enpresaren itxitasunaren aurrean eman beharreko hurrengo urratsak zeintzuk diren erabakiko dute.

EAEko Hezkuntza Sailak ez du bertako langileak egonkortzeko borondaterik izan kontsolidazio prozesuetan

Abenduaren 31 heldu baino arinago lanpostu publikoen kontsolidazio LEP deialdiak argitaratu behar dira, eta, beraz, hauen oinarrien negoziazioak amaierara iritsi. Hori dela eta, atzo eta gaur, EAEko Hezkuntza Sailak argitaratu ditu deialdi eta oinarriak. LABek adierazten du Hezkuntza Sailaren menpeko langile kolektiboetan oro har ez dela negoziaziorik egon.

Lan-legepeko langileei dagokionean, kontsolidaziorako salbuespeneko deialdien oinarriak negoziatzeko Hezkuntza Sailak eskumen osoa izan badu ere, bertan lanean egon diren langileen esperientziaren baremoa %60ra mugatu du, EAEko funtzio publikoko aginduei jarraiki eta LABek proposaturiko %90ari muzin eginez. LABek salatzen du negoziazio kolektiboaren urraketa egon dela eta azken momentuan antzeztu dela balizko negoziazioa, zeinetan ekarpenak egiteko aukera oso mugatua izan den.

Sukalde eta garbiketan, ELA, UGT eta CCOOek deialdia babestu eta sinatu dute. Sinadura honek heziketa bereziko negoziazio guztia baldintzatu du, sukalde eta garbiketan sinatutako irizpideak heziketa bereziko deialdira trasladatu baititu Hezkuntza Sailak, negoziazioa itxiz. Ondorioz, ez da lortu atera zitezkeen lanpostu guztiak eskaintzea, ez eta 60 urte baino gehiago duten langileak babesteko neurririk ere, eta ez dakigu langile finkoen lekualdatzeak gauzatuko diren ere. Sukalde eta garbiketako oinarriez gain, Hezkuntza Sailak gainontzeko kolektiboetan ez du babes eta sinadurarik eskatu, izan ere, ez baitute behar, behin-behinekotasun tasa %8ra jaisteko salbuespeneko deialdiak gauzatu behar dituztelako.

Alta, LABek azpimarratu nahi du bestelako negoziazioa eman dela Haurreskolak Partzuergo publikoan, lan esperientziak % 75eko balioa izango baitu. Horretaz gain, prozesuaren izen-emate data zehaztu da, lanpostuen zerrenda berria negoziatuko da, hezitzaile historikoen akordioa errespetatuko da (1990ean lanean zeudenak eta 2008ko LEPa gainditu zutenak) eta finkoen lekualdatze lehiaketa hutsik dauden lanpostu guztiak eskainiz gauzatuko da, guztiak LAB sindikatuak eskatutako kontuak.

Irakasle funtzionarioen esparruan berriz, Hezkuntza Saila Madrilen zehaztutako irizpideak aplikatzera mugatu da eta Lanbide Heziketako irakasle teknikoen kasuan, 295 lanpostu 2. hizkuntz eskakizun gabe kontsolidatzera atera ditu. LABek juridikoki salatu du azken erabaki hau.

LAB sindikatuak erakutsi du borondate politikoa egonez gero aukera zegoela bertako langileak salbuespeneko kontsolidazio LEP deialdi hauen bidez egonkortzeko.

Gipuzkoako Eraikin eta Lokalen Garbiketako hitzarmena berriz ere negoziatzen hasteko baldintzak sortzearen aldeko apustua egiten dugu

Post pandemia kurtsoa bukatuta, berria hasi genuen irailean eta kezkaz bizi dugu oinarrizkoak izan garenon lana aitortu gabe jarraitzen duela ikusteak. Garbitzaileak gara, Gipuzkoako eraikin publiko zein pribatuak garbitzen ditugunak, ikastetxeak, enpresak, supermerkatuak, bankuak edota eskatzak. Gu gabe ezin dira gainontzeko lanak aurrera eraman. Baina baieztapen hori ikusezin izaten jarraitzen du.


Gipuzkoako garbitzaileon azken lan hitzarmena 2018koa da. Pandemiaren aitzakiarekin, gure eskubideen defentsa bigarren mailan jarri genuen, jendarte osoaren mesedetan. Baina bada garaia gu entzuteko. Azken bilera 2020ko ekainean izan zen. Ez patronalak ez gehiengo duen sindikatuak ez zuen mugimendurik egin negoziaketak bide onetik jartzeko.

Hitzarmena negoziatzen 2017an hasi zen arren, azken urtebete pasatxoan ez da mahai negoziatzailearen bilerarik egon. Gure aldarrikapen nagusia Gipuzkoako Garbiketa sektorean ere dagoen soldata arrakala ezabatzea da. Izan ere, eraikin eta lokaletako garbitzaileek 7.971,04€ gutxiago jasotzen dute urtean Kale Garbiketako kideekin alderatuta, gehienak gainera gizonak. Hau da, bien arteko aldea % 31,25ekoa da. Hori da soldata arrakala: gizonek eta emakumeek jasotzen dituzten lan sarien artean dagoen aldea. Baina arrakala soldata ezberdintasuna baino gehiago da. Eta hau, emakumeak garelako gertatzen da. Lan esparru feminizatuetan prekarietate handiagoa dago; emakumeen lana gizonezkoena baino gutxiago baloratzen da.


Langile guzti hauen errekonozimendua beharrezkoa da, eta horretarako LABek soldata duin baten aldeko borrokan jarraituko du. Bestalde, kontuan izanik sektore honetan pairatzen dituzten lanaldi partzialak, LABek lanaldi minimoen aldeko eskaera berretsiko du batetik eta baita ere, lanaldi partzialean lana egiten duten langileen konpentsazioa.


Nazkatu gara gehiengo horien adostasuna noiz iritsi zain egoteaz. Bagoaz gure behar eta eskaerak lehen lerrora ekartzea. Badugu nondik ikasi. Bizkaiko garbitzaileek, borrokaldi eredugarria egin dute LAB eta ESK sindikatuen babesarekin sortutako “Gora Garbitzaileak” plataformaren bidez. Borroka horrek bere fruituak eman ditu, eta Bizkaiko Hitzarmena berritzea lortu dute. Orain, gure txanda da!


Guzti honengatik, sinetsita gaude orain dela abagunea. Emakumeen borroka zein garbitzaileen lanaren balioa aho guztietan dabil bolo-bolo. Horregatik, lan honen atzean dauden langileen aurpegia eta lan zein bizi baldintzak agerian utzi nahi ditugu, eta hitzak hitzarmen duin batean bilakatu.

Gure lanaren bidez aberatsen den patronalari mezu argia bidaltzen diogu: soldata arrakala garbituko dugu! 1300X15 lortzera goaz!
LABek negoziazioari berrekiteko konpromisoa hartzen du, sektoreko langileak antolatu eta Gipuzkoako Eraikin eta Lokalen Garbiketako hitzarmena berriz ere negoziatzen hasteko baldintzak sortzearen aldeko apustua egiten dugu, bai urte hauetan galdutako eros ahalmena berreskuratzeko baita datozenetako lan baldintzak hobetzeko. Horregatik zaigu ezinbestekoa zure babesa.


Hemendik gutxira, zure enpresan hauteskunde sindikalak burutuko dira eta antolatzeak berebiziko garrantzia du; Horretarako ezinbestekoa da gehiengoak aldatzea. LABen hautagai izatera eta gure aldeko bozka ematera animatzen zaitugu. Gehiengoak aldatzeko garaia da.


Zurekin bagara!

Bilboko Udaleko aurrekontuetan zerbitzu publikoak garatzea eta kontratetan prekarizazioa saihestea eskatu dugu

Gaur Bilboko Udalaren 2023ko aurrekontua onartzeko azken Udalbatza egin da. Bertan, LABek aurkeztutako zuzenketa eztabaidatu da, eta ez da onartu. Honetaz gain, sindikatuak mobilizazioa egin du Udaletxearen kanpokaldean, aurrekontuotan zerbitzu publikoak garatzea eta kontratetan prekarizazioa saihestea eskatzeko.

LABen arabera, udal aurrekontuek herritarren beharrei erantzun beharko liekete. Horretarako, kalitatezko zerbitzu publikoen garapena lehenetsi beharko litzateke, denon artean sortutako aberastasunaren banaketa zuzena ziurtatuz. Hala ere, aurten ere, Bilboko Udaleko aurrekontuak ez du helburu hori beteko eta LABek zuzenketa egin dio aurrekontu honi.

Gaur onartu den Bilboko Udalaren 2023rako aurrekontuak, berriro ere, ez die erantzungo:

  • Udaleko langileekin hartutako konpromisoei.
  • Osoko Bilkuran onartutako Gizarte Politiken Itunari, ez duelako behar adina diru bideratzen itun hori garatzeko behar diren langileak kontratatzeko.
  • Herritarren eta udaleko langileen hizkuntza-eskubideak bermatzea helburu duen Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planari, ez baitu Plan hori garatzeko behar diren langileak kontratatzeko behar adinako aurrekontu-zuzkidura ematen.
  • Ez du emakumeen eta gizonen berdintasunaren alde egiten. Berdintasun Saila sortu zutenetik arlo honetako teknikari bakarra dago. Berdintasun-planak eta ordenantzak onartzea baliabide nahikorik ipini barik marketing eta iruzurra hutsa besterik ez da.

EAJ eta PSEk osatzen duten Bilboko Udal Gobernuak berdin jarraitzen du eta agintaldiko azken hilabeteotan, aurrekontuetan aldaketak egiteko aukera paregabea pasatzen utzi du.

Baina ez hori bakarrik, Udalak enpleguaren prekarizazioan duen erantzukizuna ez du bere gain hartu nahi.

Egun, kontrata askotan lana prekarizatuta dago, are gehiago sektore feminizatuetan (lanaldi partzialak, behin-behinekotasuna…), kasu batzuetan ez baitira betetzen Langileen Estatutuaren oinarrizko alderdiak, hala nola atsedenerako eskubidea. Udalak adi egon beharko luke eta espedientea egin beharko lituzke lan arloko araudia betetzen ez duten kontratak.

Aipamen berezia egin nahi diogu Bilboko Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuko langileen borrokari. Kolektibo honek 2015etik aurrera soldatak izoztuta ditu, nahiz eta Udalak zerbitzuagatik ordaintzen duen prezioa % 20an igo duen. Orain arte 57 greba egun eta mobilizazio ugari egin dituzte. Argi dute hitzarmen duin baten alde borrokatzen jarraituko dutela hori lortu arte.

Garaia heldu da. Kontratazioen baldintza-agirietan, bai udalarenetan bai udal enpresenetan, langileen lan-baldintzak prekarioak izan ez daitezen beharrezkoak diren klausulak sartu behar dira, hala nola:

  • Gutxieneko soldata: 1400 euro.
  • Herrialdeko lan hitzarmena betetzea.
  • Subrogazioa.
  • Kontratu mugagabeen kopurua saritzea.
  • Lanaldi osoen kopurua saritzea
  • Emakumeen eta gizonen arteko berdintasun-irizpideak sartzea, soldata arrakala besteak beste.

Beste urte batez, Udal Gobernuak ez du bere gain hartzen enpleguaren prekarizazioan duen erantzukizuna. Izan ere, enpresen etekina lehenesten jarraitzen du pertsonen bizi-kalitatearen gainetik. Gero eta langile pobre gehiago sortzen laguntzen ari da, enpresa pribatuen etekinak handitzeko.

Horrela, Bilboko Udaleko aurrekontuetan zerbitzu publikoak garatzea eta kontratetan prekarizazioa saihestea eskatu du LABek.

2018ko hauteskunde sindikaletako emaitzak hobetzen ari gara hainbat lan zentrotan

Hauteskunde sindikalen aldi trinkoan bete-betean sartuta gaudela, izandako emaitza esanguratsuen berri emateko moduan gaude. Irailetik hona lantoki ugaritan egin dira hauteskunde sindikalak eta hainbat lan-zentro garrantzitsutan sindikaturik bozkatuena izan da LAB, euren artean, CAFeko Irun eta Beasaingo lantokiak eta Gipuzkoako Foru Aldundia, 2018ko hauteskundeetan lortutako lehen postuari eutsiz. Prekaritate larrienaren adierazgarri izan daitekeen Trapagarango Amazonen ere irabazi ditu hauteskundeak LABek.

Sindikaturik bozkatuena izateaz gain, ordezkaritza ere handitu du hainbat lan zentrotan. Industria sektorean, Abadiñoko AL-KOn 4 delegatutik 5era pasatu da LAB; Gestamp Bizkaian, 11tik 14ra; Leitzako Torrespapelen, 9etik 10era; Zumaiako GKNn, 6tik 7ra; Asteasuko Siemens Gamesan, 7tik 9ra; Eibarreko Teknikerren, 9tik 10era; Atarrabiako Solidus San Andres paper-lantegian, 4tik 5era; Gasteizko Elecnorren, 2tik 3ra. Udal administrazioan, Oiartzungo Udala edo Lea Artibaiko Amankomunazgoa. Irakaskuntzan, Bergarako Aranzadi ikastola, Lazkaoko San Benito Ikastola, Santurtziko Bihotz Alai Ikastola, Zornotzako Lauaxeta Ikastola edo Orereta Ikastola. Soziokomunitarioan, Fundacion Ilundain Haritz-Berri Fundazioan, 9 ordezkaritik 13ra pasatu da LAB. 

Lan-zentro batzutan lehen aldiz izan da LAB garaile hauteskunde sindikaletan, adibidez, Usurbilgo Danfossen (ordezkaritza ez izatetik 5 delegatu edukitzera pasatu da); Oñatiko Hijos Juan de Garayn edo Beasaingo Fundiciones del Estanda. Industriaz gain, soziokomunitarioan ere lortu du LABek lehen aldiz garaile izatea, Basauriko Etxe Maitia zaharren egoitzan, Azpeitiko San Martin egoitzan, Gasteizko INDESAn. Udal batzutan ere lortu du beste horrenbeste, Ondarroakoan (funtzionarioetan), Gernikakoan, Ordiziakoan (funtzionarioak), Amurriokoan, Oñatikoan (funtzionarioak) edo Bastidakoan. Zerbitzu pribatuetan ere lortu du beste horrenbeste, Bizkaiko eskola garraioan, Bilboko Purificación García eta Carolina Herrera (Sociedad Textil Lonia), Oarso Bidasoako Cedipsa zerbitzuguneetan edota Ikertun, Gasteizko gizarte etxeetako liburutegiak. Tolosako Invizan ere (Asuncion klinika), lehen aldiz lortu du LABek lehen indarra izatea.

Aurretik aipatutakoez gain, beste hainbat lan-zentrotan ere izan da sindikaturik bozkatuena: Irurtzungo Hydro Extrusion Spain, Donostiako Añarbe UTE, Usurbilgo Isasi Uralde adin txikikoen zentrua, Belauntzako Cadinox, Fundiciones San Antonio de Urkiola, Cementos Lemona, Nafarraoko Gurpea Industrial SLU, Lasarteko Michelin edo Adunako Elkarren. 

Lehen aldiz hauteskundeak egin dituzten lantoki batzutan ere lehen indarra izan da LAB, hala nola, Gasteizko Olateken (egurgintza) eta Bizkaiko Landalanen (esku-hartze soziala), bakoitzean launa delegatu eskuratuz. 

Beste lan zentro batzutan ere handitu du LABek ordezkaritza, adibidez, Gasteizko Mecedes, Gasteizko Udala, Donostiako Askora (kolektibitateak), Euskotrenen  (Araban eta Bizkaian) edo gizarte ekimeneko CF Somorrostron.

Enpresa-batzorde batzutan indartsu sartu da, lehen aldiz aurkeztuta. Horrela 4 delegatu eskuratu ditu Donostiako Santo Tomas Lizeoan edo 3 Andoaingo La Salle Berrospen. 

Ipar Euskal Herriko Funtzio Publikoan ere hedatzen jarraitzen du LABek

Hegoaldeaz gain, Ipar Euskal Herrian ere egin dira hauteskunde sindikalak, eta lehen aldiz, 135 hautagai aurkeztu ditu LABek Funtzio Publikoko hiru adarretan (lurraldeakoan, ospitalekoan, estatukoan), berez garaipen bat dena.

Emaitzei dagokienez, goranzko joerari eutsi dio LABek, Urruñako Herriko etxean, 2 delegatutik 3ra pasatu da eta Ravel kontserbatorioan, delegatu 1 lortu du lehen aldiz.

Langileek LABen eredu sindikala babesten dutela erakusten dute datuek, euskal sindikalismo berriaren aldeko apostua indartuz. Horrela, aldi trinko honetarako jarri zituen helburuak lortzeko bidean da LAB.