2026-01-13
Blog Page 232

Eremu juridikoan ere ama bakarren eskubideak berma daitezela aldarrikatu dugu

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Eremu juridikoan ere ama bakarren eskubideak berma daitezela aldarrikatu dugu

Gizarte Segurantzak eta Espainiako Auzitegi Gorenak bat egin dute ama bakarren zaintza eskubideak ukatzeko estrategian. LABen, ordea, ama bakarren eskubideen alde egiten dugunez gero, erabakia onartezintzat jo dugu, eta zaintza eskubidearen garrantzia berretsi nahi izan dugu, dagokion eremu guztietan horien alde borrokatuko dugula ohartaraziz, baita eremu juridikoan bertan ere. Hori dela eta, mobilizazioa egin dugu gaur Gizarte Segurantzaren Gasteizko egoitzaren aurrean.

2023ko martxoaren 8an Espainiako Auzitegi Gorenak epai bidez ebatzi zuen ama bakarrek zaintza eskubide gutxiago izanen dutela bi gurasoko familiek baino. Izan ere, ordura arte hainbat auzitegi onartzen ari ziren, ama bakarrei bi gurasoko familien pareko prestazioa onartzea; hau da, 16 asteko bi gurasotasun prestazio pilatzeko aukera: 32 asteko gurasotasun prestazioa izatea guraso bakar batek. Orain, Auzitegi Gorenaren epaiaren bidez, ukatu egiten da baimenak gehitzeko aukera hori. Ondorioz, ama bakarreko familiek, orotara, 16 asteko zaintza baimena izanen dute, eta bi gurasoko familiek, aldiz, 32 astekoa.

Gizarte Segurantzak ere antzerako bidea zuen hartua lehenagotik. Izan ere, kasu gehienetan bi gurasotasun baimen metatzeko aukera ukatu egin du, familia ereduen artean desberdintasun argia eraginez. LABetik Gizarte Segurantzaren ukoaren aurrean helegiteak aurkeztu ditugu, eta orain arteko epai gehienak gure aldekoak izan dira.

Aipaturiko Auzitegi Gorenaren epaia errefusatu egiten dugu, eta ama bakarren eskubide urraketa dela ulertzen dugu. Jakitun gara afera Europako Batasuneko Justizia Auzitegira heldu dela, eta hark emango duen epaiaren zain gaude. Bitartean, bide judizialean borrokan jarraituko dugu.

LAB sindikatuak egoera honen aurrean zera adierazi nahi du:

Jendartea eta testuinguru soziala, familia eredu bakar batetik harago, aukera aniztasunaren aldeko trantsizioa egiten ari da, eta aukera horien artean dago ama bakarra izatea erabaki duten pertsonena. Baina, era berean, sistema kapitalista (zis)heteropatriarkal honen mekanismo guztiak familia eredu nuklearra indartu eta saritzera bideratzeaz gain, hortik kanpo kokatzen diren aukera guztiak zigortzen ditu. Sistemak tresna guztiak (baita juridikoak ere) ditu bere gain eredu hori birproduzitzeko, eta hau adibide bat gehiago da. Izan ere, bere interes ekonomikoetarako behar-beharrezkoa dauka familia eredu nuklearra.

Zapalkuntza bikoitzaz ari gara: sexuaren araberako diskriminazioa gertatzen da, guraso bakar gehienak emakumeak direlako, batetik, eta zaintza eskubidea bera urratzen da, bestetik, zaindua izan behar duen pertsona ere diskriminatu egiten delako. Hau da, zaintza berriro ere bazterrean geratzen da, eta zaintza bermatzeko gaur egun ditugun tresna bakarrak halako baimenak dira, lan produktiboaren logikatik diseinatutakoak eta bizitzaren jasangarritasuna balioan jartzen ez dutenak. Era berean, kontziliazioaren tranpaz eta sistemaren paradoxaz ere hitz egin behar dugu, zaintza lanak doakoak direnean eta sistemarentzako kostu ekonomikorik ez dutenean emakumeen gain geratzen baitira.

Nahiz eta berdintasun planetan eta zuriketarako erabiltzen diren legedien artean familia eredu ezberdinak izendatu eta teorikoki kontutan hartzen diren, praktikan argi ikusten da eredu bakarra dela nagusitasunez erdigunean kokatzen dena, eta gainontzeko guztiak bigarren mailakoak direla. Berdintasun politika hauek ez daukate gaitasunik normatik aterako den eredurik babesteko. Horregatik, politika feministak behar ditugu. Teorian eredu desberdinak aitortzen dira, baina ez dira bitartekoak jartzen eskubide berdinak izateko.

Ezin dugu onartu ama bakarren eskubideak urratzen jarraitzea. Beraz, LAB sindikatuak egoera honen aurrean honakoa aldarrikatzen du:

  • Zaintza erdigunean jarriko duen sistema oso bat. Zaintza Sistema Publiko Komunitarioa behar dugu.
  • Euskal Herritik eta Euskal Herrirako Lan Kode eta Gizarte Segurantza propio baterako lege bat behar dugu.
  • Marko propio bat behar dugu, zeinean eredu hegemoniko (zis)heteropatriarkaletik haragoko aniztasuna kontuan hartu eta errealitate horientzako eskubideak sortuko diren.
  • Eskubideak gauzatzeko bitartekoak eta aldaketa legalak eskatzen ditugu. Bestela, zuriketarako neurriak besterik ez dira.

Horrengatik guztiagatik elkartu gara gaur, Gizarte Segurantzak urratzen dituen ama bakarren zaintza eskubideen alde mobilizatuz. Beste behin ere egiaztatu dugu eskubideak ezin direla auzitegiek dituzten erabakien esku utzi. LABetik borroka soziosindikala indartzen jarraituko dugu, hori baita gizartearen eraldaketarako dugun tresnarik eraginkorrena.

Zuen negozioa, gure kolapsoa

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Zuen negozioa, gure kolapsoa

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Karta, EH Kapitalari Planto, Jauzi Ekosoziala eta beste hainbat eragilek agerraldia egin dugu gaur, Barakaldoko BECen aurrean. Bertan, maiatzaren 23an, 24an eta 25ean Barakaldon egingo den Munduko Bankuaren (MB) goi bileraren aurkako borroka sozialaren dinamika aurkeztu dugu.

Bertaratutako erakundeok adierazi dugu MB-aren topaketa horrek berdez estali nahi duela erakunde honek pobretzearen eta larrialdi klimatikoaren gainean daukan erantzukizun zuzena, honek bere sorreratik finantzatu izan baitu hainbat herrialderen espolioa.

Horregatik guztiagatik, salatu dugu Innovate4Climate izeneko goi bilera hau energia-lobby-en estrategiaren barruan dagoela eta negozio berdeko nitxo bat sortzeko helburua baino ez duela. Gaineratu dugu euskal alderdi neoliberalek ere etekina ateratzen dutela honetatik; hala nola EAJk eta PSEk, “horrela geure negozioaren gurpila eta beren lagunena elikatuz”.

Agerraldian parte hartu dugunok ukatu egiten dugu Petronor edo BahĂ­a de Bizkaia bezalako enpresek, CO2 emisioen erantzule nagusiak izanik, larrialdi klimatikorako inolako irtenbiderik eskainiko dutenik. Argi eta garbi adierazi dugu: Ezin daiteke oligopolio energetikotik etorriko den trantsizio justurik espero; hain zuzen ere, lurraldeen espoliazioaren eta jendartearen pobretzearen bidez aberasten direnengandik.

Hori guztia gertatzen da, esan dutenez, prekaritatea eta pobretzea handitzen ari den une batean, etxebizitzarekin egiten den espekulazioak, pentsioen murrizketak, osasuna, hezkuntza edota zaintzetako zerbitzu publikoak pribatizatzen ari diren une batean.

Bestalde, eten ez diren feminizidio eta indarkeria matxistak aipatu nahi izan ditugu. Mugetan ematen diren heriotzak eta militarizazioa, jazarpen arrazistak, mundu osoko gerrak ere aipatu nahi izan ditugu. Horiek guztiak, adierazi dugu, “gizarte gisa erantzun beharreko errealitateak dira”.

Erakundeek helburu pribatuetarako egiten den diru publikoaren erabilera salatu dugu, hain zuzen ere, goi bilera honetan aurkezten den trantsizio energetikoak lobby hauekiko mendekotasuna elikatu baino ez dute egiten.

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak, Euskal Herriak Kapitalari Planto plataformak eta Jauzi Ekosozialak indarrak batzeko deia egin dugu kolektibo sozial eta sindikal askorekin batera, eta mezu nagusia irmo adierazi dugu: “Munduko Bankua eta haren heriotza-politikak ez dira ongi etorriak; energia fosilak behin betiko utzi eta trantsizio ekosozial bidezkoa eta demokratikoa jarri behar dugu martxan”.

Administrazio arduradunei eskatu diegu eragile sozialen eta ekologisten proposamenak entzun ditzatela, behar den aldaketa egiteko haiek dauzkaten proposamenak; izan ere, esan dugunez, “trantsizio ekosoziala herritarren parte-hartze zabalarekin gauzatu behar da, lurraldearen beraren subiranotasun politikoa errespetatuz”.

Horregatik guztiagatik, hurrengo astean egingo diren ekintzetan parte hartzeko deia egin dugu, programa hau aurkeztuz:
â—Ź Maiatzaren 23an: kontzentrazio zaratatsua 8:30ean Ansio metroko irteeran, Barakaldon.
â—Ź Maiatzaren 24an: Bilboko Plaza Eliptikotik 19:30ean aterako den trantsizio ekosozialaren aldeko manifestazioa.
â—Ź Maiatzaren 25ean: hitzaldia Yayo Herrero ekintzaile ekofeministarekin 19:00etan BilboRock-en.

Kaleak hartzeko dei batekin eman diogu itxiera agerraldiari: “Atera ditzagun gure bandera eta aldarrikapenak, eta, elkarrekin, jendarte eredu-aldaketa posible dela eta borroka soziala bidea dela adieraztera goaz!”, adierazi dugu.

ERAGILE DEITZAILEAK: LAB, ELA, ESK, STEILAS, ETXALDE, OLATUKOOP, ERNAI, EKOLOGISTAK MARTXAN, GUNE EKOSOZIALISTA, EXTINCTION REBELLION BIZKAIA, FRIDAYS FOR FUTURE, SCIENTIST REBELLION EH ZIENTZIALARIEN MATXINADA, GREENPEACE, BASOA, SUKAR HORIA, BUTROI BIZIRIK, BARAKALDO NATURALA, OMAL, MUGARIK GABE, LUMALTIK, BIZILUR, BILGUNE FEMINISTA, BEA, EMF CUIDADORAS SANITARIAS, MUJERES DEL MUNDU, EH-KO EMAKUMEEN MUNDU MARTXA, ARGITAN EMAKUMEENTZAKO AHOLKU ETXEA, OEE BIZKAIA, MOC, GERRARI EZ PLATAFORMA, BERRIOTXOAK, GAUR GEROA PENTSIONISTAK, ONEKA EH EMAKUME PENTSIONISTEN PLATAFORMA, COLLECT LEONDINE BERA, URIBARRI PREST…

Urdulizko Santa Mariñe nagusien egoitzako beharginek borrokarekin jarraitzen dute eta asteon deitutako grebara batu dira

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Urdulizko Santa Mariñe nagusien egoitzako beharginek borrokarekin jarraitzen dute eta asteon deitutako grebara batu dira

Zerbitzua Mondragon Kooperatiba elkarteko Gestion de Servicios Residenciales (GSR) enpresak kudeatzen du duela urtebete baino
gehiagotik. Langileek, erabiltzaileek zein familiek pozik hartu zuten lantokiaren kudeaketa GSR-ra pasatzea, ordura arteko kudeaketa negargarria albo batera utzi eta langileon zein ematen genuen zerbitzuaren baldintzak aldatuko zirela pentsatuta. Gaur-gaurkoz, ordea, ez dute onerako aldaketarik igarri.

Urtebete igarota, penaz azaldu dute ezer gutxi aldatu dela eskaintzen den zerbitzuan eta langileen lan baldintzetan. Arduraz diote, gainera, bereziki larria iruditzen zaielako GSR Mondragon Kooperatiba elkarteko enpresa izanik izaten ari den jarrera.

Batetik, GSRk langileen antolakuntzaren eta sindikalgintzaren kontrako jarrera erakutsi izan du etengabe. Langileen ordezkaritza legala aukeratzeko hauteskunde prozesua oztopatu izan du hasieratik, eta prozesu horren ondorioz ordezkarienganako mespretxuzko jarrerak izan ditu.

Bestetik, enpresak urte honetan zehar etengabe hautsi du hitzarmen kolektiboa; kategoriagatik egokitzen ez zaizkien funtzioak egitera behartu ditu langileak edo funtsezko aldaketak egitera behartu askotan, esaterako. Ez-betetze hauen aurrean, enpresarekin egoera kudeatzeko dialogoa zabaldu nahi izan dute langileen ordezkariek, baina enpresak entzungor egin du eta Lan Ikuskaritzan salatu behar izan dute.

Halaber, entzun nahi ez dituen enpresa baten aurrean ahotsa altxatzera behartuta ikusi dute langileen beren burua. Bi hilabete daramatzate goiz eta arratsaldez 15 minutuko lanuzteak egiten, eta beste erresidentzietako langileekin batera LABek Bizkaian deitutako greba egunetan parte hartu dute. Bada, enpresak langileak batu, antolatu eta greba egiteko duten eskubidea oztopatu nahi izan du, mehatxuekin eta erabiltzaileen familiartekoak gure aurka jartzen saiatuta.

Hala ere, ez dute lortu, langileak batuta eta borrokarako prest baitaude, eta horrela erakutsi dute. Familiek ere aldarrikapenekin bat egin dute, eta horregatik beharginek eskerrak eman nahi izan dizkiete.

“Pertsonekin lan egiten dugun langileak gara, lan baldintza duinak, ratio jasangarriak eta kategoriaren araberako funtzioak exijitzen ditugu. Gure lan baldintzak borrokatuz zaintza sistema publiko eta duin bat borrokatzen dugu”, azaldu dute egoitzako langileen ordezkariek.

Horregatik, borrokan jarraituko dutela diote. Hilabete honetan zehar lanuzteak egiten jarraituko dute; hala, 11:00etan eta 17:00etan egoitzako atean batuko dira langileak, egoiliarrak eta familiartekoak, eta gaurtik eta maiatzaren 20ra LABek Bizkaiko egoitzetan deitutako greba egunetara batuko dira. Pribatizazioa zaintza langileen miseria dela eta zaintza lanak publikoak direla aldarrikatuko dute.

Osasun publikoaren desegitearen adibide da Etengabeko Arreta Guneak arriskuan daudela

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Osasun publikoaren desegitearen adibide da Etengabeko Arreta Guneak arriskuan daudela

Sagardui kontseilariak kontrakoa dioen arren, ageria da osakidetzako zuzendaritzaren  politika pribatizatzaile eta desmantelatzailea. LAB-en logika horretan kokatzen dugu egun Etengabeko Arreta Guneetan (EAG)gertatzen ari dena. Aste santuan Osakidetzak termometroa jarri zigun langile zein herritarroi osasun arretarako daukan eredua biziaraziz; Eredu zentralizatua, birtuala orain eta marginala izateko helburuarekin. Kontseilariak zenbaki eta erdi egien joko bitartez estali nahi izan zuena geratzeko datorrela argi dugu. Gaur egun medikurik ezean EAG-en itxiera errealitatearen parte izatea onartzen du osakidetzak, are gehiago kontseilariak esan bezala EAG bat berdin-berdin funtzionatzen duela medikuekin ala erizainekin artatua bada.

Logika pribatizatzaileari jarraituz egindako diseinuaren ondorioa zuzena da gaur egun errekurtso profesionalen falta. Are gehiago, badakite zer nolako eragina duen herritarren eta langileon osasunean baina beraien helburuak bestelakoak dira. Berdin zaie (erizainak dagozkion etxeetako artatzeaz gain, beste eremuetakoak ere egin behar izatea, langile horren lan karga izugarri haundituz ; zein etxean dagoen amamak ambulantzian joan behar izatea ospitalera etxean artatuko duen medikurik ez dagoelako.) horretarako herritarron eta langileen osasuna jokoan egon.

Gaur egun EAG-etan bizi den egoera jasangaitza da eta onartezina. Profesional medikuen formakuntza eta erakartze estrategia faltaren ondorioz, mediku nahikorik ez dago eta ondorioz gertatzen da, egon beharko liratekeen mediku kopura ez egotea, ala medikuaren ordez bi erizain egotea. Honek gehiegizko lan-karga eragiten du lanean dauden profesional medikuen kasuan, ondorio pertsonalak dituen zalantzarik ez daukagularik. Batzuek guardiak ordaintzeko sisteman jarri dute fokoa, ezberdin ordaintzen direlako Lehen arreta eta EAG-etako guardiak, bigarrenean gutxiago ordainduz. Lab-en iritziz, guardia bakoitzak bere dimentsionamendu egokia izan behar du, behar dituen profesional kopuruarekin. Hau LAB-entzako, marra gorria da eta Osakidetzari eskatzen dioguna da baliabideak jar ditzala herritarron osasuna eta langileena babestu ditzan.

Hortaz gain LAB-en iritziz, Osakidetzako zuzendaritzak, langileak arriskuan jartzen ditu.  Udaz geroztik Esi-etako zuzendaritzetako babesarekin, zelari zein erizainak babesgabe uzten ditu, beraien eskumenetik kanpo dauden erabakiak hartzera behartuz. Emergentzia baten aurrean, erizainak ezin du medikuaren agindurik barik, medikazioa eman. Emergentzia batek, berehala artatua izatea eskatzen du bizitza arriskuan baitago eta egoera honetan, telefono bidezko bitartekaritza bat ez da segurtasunez egin daitekeen artatzea. Osasun egoera ezberdinen aurrean, zelariek erabakiak hartzera behartuak dira. Egoera honetan, herritarron bizitzak arduratzen gaitu eta nola ez langileona.

Babesgabetasun honi gehitu behar zaio, zuzendaritzen aldebakartasuna, eta itxitasuna. Honek langileongan nekea eta frustrazioa  dakar. Bitartean zuzendaritzek beste aldera begiratzen dute egoera okerragoen mehatxupean. LAB-en ustez, Lehen arretak bere osotasunean estrategia berrikuspen bat behar du, komunitatearen parte hartzea nahita nahi ez bermatuko duena. Eskenatoki hori bitarte, kalean topatuko gara, Osakidetzaren desmantelamenduaren aurka eta osasun publiko eta kalitatezkoa eraikitzera bidean.  Maiatzaren 18 eta 19an Langileak GREBARA!

Zaintza zerbitzu sozialen pribatizazioaren erantzuleen aurrean mobilizatu gara

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Zaintza zerbitzu sozialen pribatizazioaren erantzuleen aurrean mobilizatu gara

Gaur Hirugarren Sektore Sozialaren Eguna ospatu da Donostian, EHU/UPVren Karlos Santamaria Zentroan. Bertan, euskal erakunde sozialek, instituzioetako ordezkariek, politikariek eta zaintza sektoreko hainbat patronalek hartu dute parte. Honen aurrean, mobilizazioa egin dugu zaintza zerbitzu sozialen pribatizazioa salatzeko.

Zaintza lanetan ari diren langileen miseriaren erantzule ez dira soilik enpresa pribatuak. Hirugarren sektoreak ere badauka zeresana guzti honetan. Hirugarren sektoreko hamaika erakundek osatzen dituzte gizarte esku-hartzeko edota aniztasun funtzionaleko patronalak. Eta gaur saritzen ari diren hirugarren sektore honen ardura da langile hauen prekarizazioa. Pribatizazioak miseria dakarrela salatu dugu gaur, baita hirugarren sektorearen esku uzten denean ere. Horregatik, gaurko ekitaldian argi utzi ditugu gure aldarrikapenak: Zaintza zerbitzu sozialen pribatizazioa bultzatzen dute instituzioek, eta euren aurpegi zuriketaren aurrean mobilizatu gara sektoreko langileak.

Sektore publikoak ez ditu zaintza zerbitzuak bermatzen eta instituzioek ez dute euren gain hartzen kudeaketa zuzena, botere kuota edota diru etekina lehenesten duten patronal eta enpresen esku uzten dituzte, langileen gure eta bizi baldintzen eta erabiltzaileen zainduak izateko eskubidearen gainetik. EAJk bultzatzen duen pribatizazioak eragin zuzena dauka zaintza zerbitzu sozialeko langileengan, eta honako ondorioak dakartza: prekaritatea, esplotazioa, partzialtasuna, lan karga jasangaitzak, lan osasun neurri eza, kontziliazio neurri eza…

EAJren logika kapitalistak ezin ditu zaintza langileen lan baldintzak denbora gehiagoz baldintzatu.

Zaintza zerbitzu sozialen publifikazioa exijitu dute, instituzioek kudeaketa zuzena bermatu behar dutela eta pribatizazioa zaintza eskubide unibertsaletik desagertzea.

Zaintza zerbitzu sozialeko langileak askotariko jardueretan aritzen dira. Egoitzetako langileak dira, etxez etxeko laguntzakoak, esku hartze sozialekoak, aniztasun funtzionalekoak, etxeko langileak… euren lana funtsezkoa dela eta sistema kapitalista eta zisheteropatriarkala zaintza zerbitzuetako langileen prekarizazio eta lan indarraren gainean eraikia dagoela salatu dute. Ez goaz sistema hau denbora gehiagoz sostengatzera. Sektoreko langileak langile publikoak gara eta instituzio eta patronalen aurpegi zuriketaren aurrean mobilizatzen jarraituko dugu. Zaintza zerbitzu sozialetako langileok lan publikoa egiten dugu, eta ondorioz, langile publikoak izan behar gara.

Nafarroako Foru Administrazioko arlo guztietan aurkeztu ditu LABek hautagaitzak, borroka sindikal guztietan eta erabakigune guztietan egoten jarraitzeko helburuarekin

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Nafarroako Foru Administrazioko arlo guztietan aurkeztu ditu LABek hautagaitzak, borroka sindikal guztietan eta erabakigune guztietan egoten jarraitzeko helburuarekin

Heldu den maiatzaren 17an hauteskunde sindikalak eginen dituzte Nafarroako Foru Administrazio osoan. Duela lau urtekoetan, LAB sindikatua izan zen bozkatuena, eta delegatu gehien lortu zituena (69 delegatu, bigarrenak baino 28 gehiago). Langileen babes zabal horri esker, azken urteetan LAB erabakigune guztietan egon da eta borroka sindikal guztiak lideratu ditu, betiere Administrazioko langile guzti-guztien eskubideak defendatzea eta beren lan baldintzak hobetzea helburu.

Euskarabidean, Irakaskuntzan, Justizian, Kirol Institutuan, Nafar Lansaren, NOPLOI Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuan, nukleoan, Ogasunean, Osasunbidean, PAGNA Pertsonen Autonomiarako eta Garapenerako Nafarroako Agentzian, eta suhiltzaileetan aurkeztu ditu hautagaitzak LAB sindikatuak. Foruzaingoan, ohikoa denez, ez. Gainera, 11 arlo horietako hirutan (nukleoan, PAGNAn eta Osasunbidean) bina zerrenda aterako ditugu, lan-kontratudunen zerrenda ere osatu baitugu.

Denetara Foru Administrazioko 32.000 langile publiko baino gehiago daude maiatzaren 17an bozkatzera deituak, 319 delegatu aukeratzeko; horietatik, gutxienez, 69 eskuratu nahi ditu LABek, eta lehen indar sindikala izaten jarraitu.

LAB sindikatua klase sindikatua da, baita Administrazioan ere. Eta sindikatu korporatibo korporatibistek egiten dutenaren kontrara, LABek plantilla osoa hartzen du kontuan eta garaipen kolektiboak lortzeko egiten du borrokan. Horren erakusgarri, LABek arlo guztietan atera ditu hautagaitzak. Sindikatu honen indarra bere jendearengan baitago; arlo guztietako, maila guztietako eta lanpostu guztietako askotariko jendearengan.

Arlo bakoitzeko hauteskunde liburuxkak

EAEko Enplegu Legeak ez du marko propiorantz urratsak emateko bokaziorik

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
EAEko Enplegu Legeak ez du marko propiorantz urratsak emateko bokaziorik

Oihana Lopetegi Ekintza Sindikaleko idazkariak eta Uxue Artetxe Lanbideko delegatuak agerraldia egin dute Gasteizko Parlamentuko Lan eta Enplegu Batzordean, EAEko Enplegu Legearen inguruan sindikatuak duen jarrera azaltzeko. Honela, eskumen osoak aldarrikatu dituzte enplegu politikaren esparruan, egungo markoa gaindituz, Euskal Herriko Lan Kodearen norabidean. Sindikatuaren Programa Sozioekonomikoan jasotako banaketa hirukoitzaren ildotik (zaintza, enplegua eta ondasunaren banaketa) joan dira LABen ekarpenak.

Gogoratu dute LABek Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua aldarrikatzen duela, Euskal Herrian bertan eta Euskal Herriarentzat diseinatutako enplegu politikak garatzea ahalbidetzeko ezinbesteko bitarteko gisa. Horrela, proposatzen diren lege eta araudiek egungo markoa gainditzera jo beharko lukete.

Honela, eskumenen mugak aipatu ditu Lopetegik, EAEn ez dugulako politika pasiboak garatzeko eskumenik: “enplegua eskubide subjektibo moduan onartu den arren, berau praktikan jartzeko tresnak zehaztea falta zaigu”.

Enplegu Legearen gabezietan sakondu du Lopetegik: “ez diogu markoa gainditzeko eta marko propio baterantz urratsak emateko bokaziorik ikusten. Ez du Estatuagandik menpekoa izango ez den elkarrizketarik bultzatzen eta ez dio legeak berak definitzen duen enplegu duin hori bermatzeko akordio interprofesionalei erreferentziarik egiten”.

Legean egiten den lan duinaren definizioa ere kritikatu du Lopetegik, ez baititu lana eta enplegua bereizten, eta horrek zaintza lanak, ordaindu gabekoak batez ere, ikusezin bihurtzera garamatza . “Zaintza lanak ez dira ez sozialki ezta ekonomikoki aitortzen”, gaineratu du.

Euskal Enplegu Sarea sortzea ere ahalbidetuko du legeak. Lopetegik zehaztu du “ikuspegi horrek ardura lan bila dabilen langilearen gain ezartzen du, administrazioak langile guztientzat enplegua bermatu beharko lukeenean langile guztientzat, eta berme hori gauzatu ezean prestazio bidez indemnizatu ez betetze hori”.

Lopetegik salatu du legeak lan eskaintza guztiak plataforma bakarrean jasotzeko helburua badu ere, enpresarien borondatearen esku uzten duela hori horrela izatea, bere esanetan: “Lanbide plataforma bakarra bihurtzeko aukera galdu da”.

Lanbideren pertsonifikazio juridikoaren berregituraketa ere aipagai izan du Lopetegik: “Zuzenbide pribatuko entitate publiko gisa definitzen da eta honek ere kezkatu egiten gaitu”. Egun, Lanbidek lan-eskaintzen %4 soilik kudeatzen duela ere gogoratu du.

Lanbideko langileen ikuspegia

Uxue Artetxe Lanbideko delegatuak bertako langileen ikuspegitik aztertu du legea. Horrela, gogoratu du Lanbide zuzenbide pribatuko erakunde publiko izan zela iraganean 11 hilabetez, eta denbora-tarte horretan langileen kudeaketa negargarria izan zela.

Lanbide zuzenbide pribatuko entitate publiko bihurtzea herritar zein langileentzat “arriskutsua” dela adierazi du Artetxek: “Desabantailak baino ez ditugu ikusten, baita kontrol ekonomikorik eta kudeaketa-kontrolik ez izatea ere, Funtzio Publikoak gainbegiratu beharko ez duelako”.

LABen iritzia “1.000 milioi euroko aurrekontua eta 1.200 langile dituen erakunde autonomo batean pribatizazioari ateak irekitzearen aurkakoa” dela gaineratu du Artetxek, eta aldaketa bultzatu duten alderdien aldetik justifikazio eta aldaketa horren beharraren azalpen serioa eskatu ditu.

ELA eta UGT Gipuzkoako metaleko langileen etorkizuna hipotekatzen ari dira

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
ELA eta UGT Gipuzkoako metaleko langileen etorkizuna hipotekatzen ari dira

Gipuzkoako metalgintzako hitzarmenaren negoziazioari amaiera eman diote ELA eta UGT sindikatuek ADEGirekin akordioa iragarrita. ADEGIren lehen proposamena erosi dute bi sindikatuek eta, aldi berean, Gipuzkoko metaleko langileak hitzarmen hobe baterako aukerarik gabe utzi dituzte. Horrela adierazi dugu gaur Donostian egindako agerraldian.

Amaitu da borroka, hasi baino lehen. Desmobilizazioaren aldeko apustua egin dute bi sindikatuek, LABetik deituak genituen 6 greba egunei bidea moztu diete, akordio merke baten truke.

Negoziazio prozesu formala hasi aurretik amaiera idatzia izan dute ELAk eta ADEGIk. ELAk bazekien hitzarmen hau sinatuko zuela. ELAk, beste negoziazio mahai batzutan ez bezala, oraingoan onartu egin du UGTren parte hartzea negoziazio mahaian, nahiz eta %10era ez iritsi. LABek beti irizpide berdina mantentzen du, bakoitza dagokion portzentaiarekin negoziazio mahaietan egotea defendatzen dugu. Aldiz, ELA eta koherentzia ez dira ongi ezkontzen, batzutan balio ez duenak beste batzutan balio die. Lekuan leku eta interes propioen arabera dihardu, beste behin ere. Oraingoan, azken emaitza negoziazioa abiatu aurretik idatzia zuenez, bidelagun merkeena aukeratu du, UGT, bere helburuak aurrera ateratzeko.

ELA eta ADEGIren arteko aliantza berresten du hitzarmen honek. Aste gutxitan bigarren adibidea dugu, elikagaien industriako merkataritza hitzarmenean, grebarako 24 ordu faltan sinatu zuten akordioa. Patronalak esan du, elkarrekin eta norabide berean ari dira arraunean. Ez da albiste ona Gipuzkoako langileentzat.

Gatazka desaktibatu nahi izan du ADEGIk, eta ELAk bake soziala oparitu dio. Uko egin dio langileak aktibatzeari, desmobilizazioaren aldeko apustua egin eta akordio hobe bati uko egin diote… horren atzean zer dagoen ELAk azaldu beharko du. Gipuzkoako langileen etorkizuna hipotekatzean ari dira.

Adegi eta ELAren arteko elkarlana salatzen dugu, Gipuzkoan badira ELAk sustatutako grebak bai, ADEGI patronal nagusia ez den sektoreetan, LAB ere parte da hainbat grebetan, baina Adegi nagusi den negoziazio mahaietan, ELAk uko egin dio mobilizazioari: Elikadura, Ostatuen hitzarmenean ere greba ekidin dute eta Gozogintza eta Okindegiko hitzarmenak greba deialdirik gabe sinatu dituzte.

Araba eta Bizkaiko metalean izandako borrokek ezarri dute aurrekaria Gipuzkoako metalean. Guztietan erabakigarria izan da LAB, grebak deitu, antolatu eta egin ditugu eta hiltzat ematen ziren hitzarmenak berreskuratzea lortu dugu. Borroka horiei buruz asko hitz egin dezakegu baina bi apunte:

Araban, 19 urte ondoren hiltzat ematen zen hitzarmena berreskuratu da. Sektore horretan 4. indarra izanik ere, bi urte baino gehiago mobilizatzen eman ditugu LABetik.

Bizkaian herrialdeko hitzarmenak eguneraturik ez egotearen alternatiba bakarra, sektore hitzarmena eguneratzea zela borrokatu du LABek, beste batzuek enpresa hitzarmenetara jotzen zuten bitartean.

LABen sektoreko hitzarmenaren aldeko determinazioa eta borrokaren aldeko apustuaren eraginez, bi herrialde hauetan lortu dugu CCOO eta UGT borrokara batzea.

Sektore hitzarmenen aldeko borrokan giltza izan gara kasu guztietan. Eta ADEGIk ere ongi irakurri du borroka horiek utzitako mezua. Gatazka ekidin nahi izan du, eta ELA topatu du bidean. Aliantza horrek, ADEGIri egiten dio mesede.

Gipuzkoako metaleko hitzarmena, beste herrialdetakoekin alderatuta hobea da, bestelako indar korrelazio bat dagoelako, eta LAB izan da gakoa horretan ere. Gipuzkoan ere, ELAk sektoreko hitzarmena alboratu eta sektorerik gabe, porrota dela agerian geratu den enpresa hitzarmenen aldeko apustua egin duenean, LABek atera izan du aurrera Gipuzkoan metaleko hitzarmena.

Akordio onak lortzeko borroka eraginkorrak. Hor dago eta egongo da LAB. Grebak deitu, landu eta egiten. Indarrak batzeko apustua egin dugu eta egiten jarraituko dugu. Gipuzkoan historikoki izan ditugun hitzarmen onak ez dira zerutik erori, gure indar-harremanei esker izan dira. Gu horretan gaude. LABek eta ELAk sektorea mobilizatzeko dugun gaitasuna askatu izan bagenu, bestelakoa izango zen indar korrelazioa eta hobea hitzarmena, enpresariei Gipuzkoan izaten ari diren irabaziak lehiatzeko eta prekaritatearen kontrako borrokan urrats berriak emateko.

Baina ELAk patronala aukeratu du bidelagun. Aliantzak ADEGIri mesede egiten dio. Zatiketa sindikala sustatzen du eta langileak ahultzen ditu, langileen desaktibazioa bilatuz. Adegiri, ezarri nahi duen Enpresa Kultura Berrian laguntzen dio eta kultura horrek asko du zaharretik, negoziazio kolektiboa ahulduz, langileen lan harremanak indibidualizatzea bilatzen duelako. ELAk alfonbra gorria jartzen dio estrategia honi.

[IRITZIA] Kattalingune Zerbitzua: eskubideak hauteskundeetako emaitzen menpe?

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
[IRITZIA] Kattalingune Zerbitzua: eskubideak hauteskundeetako emaitzen menpe?

LABeko kide diren Ainara LadrĂłnek eta Oihan Ataunek iritzi artikulua idatzi dute, salatuz Nafarroako Gobernua LGTBI+ pertsonei zuzendutako zerbitzu publikoa desagerrarazten ari dela:

LGTBI+ populazioa, Nafarroan, historikoki ikusezina, zaurgarria eta ahaztua izan da maila askotan (gizarte mailan, osasun arloan, hezkuntzan, justizian, kirolean), eta oraindik ere egoera ez da erabat konpondu. Kolektibo horren beharrak eta aldarrikapenak ez dira aintzat hartuak izan, hala nola askatasunez izateko, sentitzeko eta adierazteko eskubidea, eta horrek sufrimendua, estigmatizazioa, seinalatua izatea eta babesgabetasuna eragin dio gure gizartearen zati bati. Eskubideak murriztea ere ekarri die, eta, horregatik guztiagatik, komunitate gisa LGTBI+ pertsonekin dugun zor historiko hori aitortua izan beharko litzateke.

Azken urteotako aldaketa politikoei esker, Nafarroan, kutsu kontserbadore nabarmena duen gizartea izan arren, LGTBI+ pertsonen eskubideen aldeko hobekuntzak izan dira. Lehenik eta behin, laukoaren legegintzaldian (2015-2019), Nafarroan LGTBI+ herritarrentzako arreta hobetu zen eta Kattalingune Zerbitzu Publikoa sortu zen, Iruñean eta Tuteran bulegoak irekita. Gero, hirukoaren legegintzaldian (2019-2023), urtetik urtera hazten ari den aurrekontu-zuzkidura onartu izan da, eta horrek Irurtzun, Lizarra eta Tafallako arreta-bulegoak irekitzea ahalbidetu du.

Gaur den egunean, ordea, pena handiz ikusten ari gara PSNk eta Podemosek gidatutako Gobernuak, Nafarroako Berdintasunerako Institutuaren bitartez, Eva Isturiz buru duela, hain beharrezkoa den zerbitzu hori desegiten ari dela eta desagertzeko zorian utzi duela. Zerbitzua finkatu beharrean, linbo batean utzi du, hautetsontzietatik sortuko den hurrengo gobernuak erabaki dezan zer egin Kattalingunerekin eta, ondorioz, LGTBI+ pertsonen eskubideekin, batez ere landa-eremuetan.

LAB sindikatuan uste dugu ematen ari zen zerbitzuak ongi funtzionatzen zuela eta oso inplikatuak zeuden profesional adituak zituela. Aldaketa handirik ez zuen behar, orain arte bezala lanean jarraitzeko beharrezkoak ziren baliabideak indartzea izan ezik, eta ildo beretik jo beharra zegoen, hots: alde batetik, prebentzio lana landuz, aholkularitza pertsonal hutsera mugatu beharrean; bestetik, deszentralizazioa bultzatuz, landa-eremuetara zabalduz, Iruñeko hiri-nagusitasunari aurre egiteko, eta horretarako langile gehiago kontratatuz, daudenak kaleratu beharrean. Eta, azkenik, diru-hornidura gero eta handiagoa izango dela bermatuz, ezarri diren murrizketen eta egungo larrialdi-kontratu prekarioaren ordez, horrek arriskuan jartzen baitu zerbitzuaren jarraipena. Hori guztia harik eta gobernu berri batek konponbide bat aurkitu arte, gure gizartearen zati baten beharrak arretarik gabe gelditu ez daitezen.

Gure ustez, posible da hartu den bide okerra zuzentzea, eta lehenbailehen egin behar da. Borondate politikoa eta presako erabaki irmoak behar dira, eskubideak eta arreta-zerbitzuak ezin baitira hauteskunde-emaitzen menpe egon.

1...231232233...1,584Page 232 of 1,584

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLĂŤTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus