2026-01-24
Blog Page 438

Igor Arroyo: “Izan dadila Maiatzaren Lehen hau borroka aro berri baten erakusgarri”

Aritz Sorzabal
-
0
Igor Arroyo: “Izan dadila Maiatzaren Lehen hau borroka aro berri baten erakusgarri”

LABeko idazkari nagusi ondoko Igor Arroyok eta Ipar Hegoako analisien arduradun Oihana Lopetegik agerraldia egin dute, egungo egoera sozio-ekonomikoaren inguruko “Ikusmiran” txostena aurkezteko eta sindemia egoerak eskatzen dituen premiazko neurriak aldarrikatzeko: enplegu politika publiko bat, zerbitzu publikoen aldeko apustu sendo bat eta zerga politika berri bat.

“Ikusmiran” txostena. 2021eko maiatza. Egoeraren azterketaDeskargatu

Igor Arroyoren esanetan, “langileok bizi dugun krisi hau ez da orain sortu, ez du koronabirusak sortu. Langileriak bizi duen krisia aspalditik dator, gutxienez 2008tik. Urte hortatik aurrera, euskal langileon lan eta bizi baldintzak okertu egin dira nabarmen”.

Langileon krisiaren aterabidea ez datza Barne Produktu Gordinaren gora-beheretan, baizik eta bestelako adierazletan: soldaten zenbatekoa, erosmen ahalmena, zerbitzu publikoetako ratioak, etxebizitzaren bataz besteko prezioa… Adierazle horiek hobetzeko, euskal instituzioak egiten ari diren politika publikoak aldatu beharra dago.

Zentzu honetan, LABeko idazkari nagusi ondokoak premiazko hiru neurri exijitu ditu gutxienez: enplegu politika publiko bat, zerbitzu publikoen aldeko apustu sendo bat eta zerga politika berri bat. “Orain egiten dena ez da enplegu politika publikoa, eremu pribatuaren esku uzten da enpleguarekiko ardura”, adierazi du.

Zerbitzu Publikoei dagokienez, instituzioek langileon osasuna, zaintza, hezkuntza, etxebizitza edota prestazio sozialak bermatu behar dituztela nabarmendu du: “Lotsagarria da pandemia hasi eta urtebetera osasun eta zaintza sistema publikoan egindako inbertsio eskasa, edota osasun baliabide pribatuen gaineko kontrol publikoa hartu ez izana. Lotsagarria da zerbitzu publikoetan dagoen behin-behinetakosun tasa. Ulertezina da nolatan ez zaio heltzen behingoz Euskal Herrian bizi dugun zaintza krisiari”.  

Enplegu politika zein zerbitzu publikoen garapena finantzatuko duen zerga politika berri bat ezinbestekoa dela azpimarratu du Igor Arroyok: “Gehien dutenek gehiago ordaintzea, bidezkoa ez ezik, are eta beharrezkoagoa da oraingoa bezalako larrialdi egoeran”. 

Era berean, kaleratzeak nahiz prekarizazio prozesua errazten duen lan erreforma bertan behera utzi beharra dagoela esan du: “Lan erreformaz baliatzen diren Confebask eta CENi aurre egin beharra dago; ez dira patronalarekin akordio merkeak bilatzeko garaiak, baizik eta patronalarekin konfrontatzeko garaiak”.

Egoera aztertuta, euskal instituzioen borondate falta ikusita, borroka fase bat beharrezkoa dela berretsi du: “Aktibazio sozial eta sindikala beharrezkoa da politika publikoen norabidea aldatzeko”.

Bada, LAB bere ildoan berresten da: “Bagoaz borrokatzera, bagoaz politika publikoak aldatzera, bagoaz trantsizio ekosozialista eta feministari ateak irekitzera. Hori da Maiatzaren Lehenean adieraziko duguna. LABek antolatutako hogeita hamar bat mobilizazioetan parte hartzeko gonbidapena luzatzen diogu guk egiten dugun apustuarekin bat datozen langileei. Izan dadila Maiatzaren Lehen hau borroka aro berri baten erakusgarri”, erantsi du idazkari nagusi ondokoak.

Langileak lan zentroetan inpunitate osoz hil eta gaixotu egiten direla salatu dugu

Aritz Sorzabal
-
0
Langileak lan zentroetan inpunitate osoz hil eta gaixotu egiten direla salatu dugu

Lan Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Egunaren etorrerarekin, Hego Euskal Herriko hiriburuetan mobilizatu gara, “Sistema honek gaixotu eta hiltzen gaitu” leloarekin, euskal gehiengo sindikalak deituta. Gasteizen bezperan egin genuen elkarretaratzea, eta Iruñean, Donostian eta Bilbon gaur bertan egin ditugu manifestazioak. Azken honetan, Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiboko idazkari Xabier Ugartemendiak hartu du hitza, eta lan osasuneko politikak errotik aldatzeko garaia dela aldarrikatu du.

Xabier Ugartemendiak alternatibak ditugula adierazi du, baina borondate politikoa falta dela deitoratu du: “Guk borrokan jarraituko dugu, osasuna eta bizitza erdigunean jartzen duen eredu bat lortu arte. Osasuntsu eta bizirik etxera bueltatu nahi dugu”.

Hain zuzen ere, urtarrilaren 15ean EAE eta Nafarroako gobernuei egin genizkien eskaerak berretsi ditu:

-Zerbitzu publikoak indartu behar dira

-Enpresak kontrolatu behar dira, lantokietan osasun eta prebentzio neurriak betetzen direla egiaztatzeko. Horretarako behar beste baliabide jarri behar dira.

-Mutualitateak eta Prebentzio Zerbitzuak publifikatu behar dira.

-Prebentzio arloan zigortu dituzten enpresak kontratatzea debekatu behar da.

-Prebentzio sistema publiko eta propioa behar dugu.

Administrazio publikoaren konplizitatea

LABeko ordezkariak nabarmendu du langileen osasuna eta bizitza agenda politikoan egon behar duela eta norabide aldaketa beharrezkoa dela: “Herri honetan inpunitate osoz hil daitekeen leku bakarra dago: lantokiak, lan zentroak. Bertan langileak hil daitezke eta inork ez du ordaintzen, inor ez da erantzule eta ez dira konponbiderik jartzen”.

Patronala da egoera honen eragile eta arduraduna, Xabier Ugartemendiaren hitzetan; bere diru gosea lehenesten duelako langileen bizitzaren aurretik. “Baina, bide horretan ez daude bakarrik; administrazio publikoen konplizitatea dute. Hauek prebentzioari buruz mintzo dira, baina prekaritatea dakartzan politikak sustatzen dituzte, eta patronala txalotu eta babesten dute”, esan du.

Lan istripu-tasa hilgarria urtetik urtera handitzen ari da, eta eragin handiagoa du langile prekarioenen artean. Lotura oso erraza da: zenbat eta lan baldintza okerragoak, istripu gehiago, osasun galera gehiago: “Istripu eta gaixotasunen atzean ezkutatzen diren arrazoi nagusiak oso argiak dira: prekaritatea, azpikontratazioa, lan erritmo handiak, baliabideetan inbertsiorik ez, informazio falta eta prestakuntza eza”.

Lan Ikuskaritzari dagokionez, LABeko Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiboko idazkariaren arabera, “bere jarduera lantokietatik desagertu da, eta horrela ezinezkoa da prebentzio neurriak eta araudia betetzen direla kontrolatzea. Langileak abandonatu dituzte”.

Covid agerraldien %70a, lan esparruan

Koronabirusaren pandemiak izugarri tenkatu du Osasun Sistema Publikoa eta agerian utzi ditu lan arriskuen prebentziorako sistemaren gabezia larriak. Gaur da eguna oraindik ez dakiguna zenbat langile hil diren koronabirusagatik, lanean kutsatuta, baina berriki datu bat jakin dugu: EAEn, 2020ko urria eta 2021eko urtarrila bitartean sortu diren agerraldien %70a baino gehiago lan esparruan jazo dira.

Xabier Ugartemendiaren hitzetan, “enpresa askotan ez da neurririk ezartzen. Gaur egun bere horretan diraute lantokietako kutsatzeek eta agerraldiek. Herritarrei milaka zigor ezarri zaizkie koronabirusari aurre egiteko neurriak ez betetzeagatik; aldiz, enpresei zigorrik ez zaie ezarri. Nola da posible agerraldien %70a lantokietan gertatzea eta inongo prozedurarik ireki ez izana? Zenbat zigor ezarri dira aipatutako agerraldietan neurriak ez betetzeagatik? Bada, bakar bat ere ez. Banakako errua botatzen digute langileei, benetako arazoa alfonbra azpian ezkutatuz”.

Maiatzaren Lehenean Laudion Tubacex-eko enpresa-batzordeak deitutako manifestazioan parte hartzeko deia egiten dugu

Aritz Sorzabal
-
0
Maiatzaren Lehenean Laudion Tubacex-eko enpresa-batzordeak deitutako manifestazioan parte hartzeko deia egiten dugu

Tubacexeko enpresa-batzordeak Aiaraldeko enpleguaren alde maiatzaren lehenean, 18:30ean, Laudion egin duen “Enpleguaren Defentsan Aiaraldean” eskualdeko manifestazioaren deialdiaren berri izan ondoren, LABetik honako hau jakinarazi nahi dugu:

– Lehenik eta behin, bat egiten dugu Tubacex-eko enpresa-batzordeak egindako deialdiarekin, eta dei egiten diegu gure afiliatu eta jarraitzaile guztiei, bai eta eskualdeko gainerakoei ere, “Aiaraldeko enpleguaren aldeko” manifestazioan parte hartzera.

– Bigarrenik, eta erabakia hartzea kostatu zaigun arren, LABek, 13:00etan, Tubacexetik hasita Laudion egingo genuen manifestazioa bertan behera uztea erabaki dugu, indarrak batzeko eta Tubacex-eko manifestazioan gure militantzia guztiaren presentzia bermatzeko. Uste dugu orain inoiz baino garrantzitsuagoa dela langile-klasearen batasuna, eta zentzu horretan hartu dugu erabakia, eta Tubacexen zein Aiaraldean honetarako lanean jarraituko dugu.

– Aiaraldeko COVIDak baldintzatutako egungo egoeran bi manifestazio egiteko deialdiak, bi manifestazio horietako edozeini partaidetza eta eragina ken liezaiokeela uste dugu, eta horregatik baloratu dugu, Tubacex-eko langileek 129 kaleratzeen aurka egiten ari diren borrokari merezi duen lehentasuna ematea. Are gehiago Tubacex-en borroka Aiaraldeko enpleguaren suntsipenaren eta prekarietatearen aurkako erreferentzia, elkargune eta bultzada-punta bihurtu denean, eta deialdi hau eskualde osoko enpleguaren defentsan izanik.

– Manifestazioa bertan behera utzi arren, maiatzaren 1erako LABetik programatutako gainerako ekitaldiekin jarraituko dugu, goizean kotxe karabana bat egingo dugu Aiaraldean, Urduñako goizeko 10:00etan hasita, eta argazki erakusketa bat Laudion, Iñaki Montes LABeko delegatu eta argazkilariaren eskutik, Tubacexeko langileek 76 egun hauetan egiten ari diren greba eta borrokari buruzko erakusketa.

Azkenik, antolatzeko eta borrokan jarraitzeko deia egin nahi dugu, bai Tubacexen, bai Aiaraldean, bai Euskal Herri osoan. Gure eskualdean azken hilabeteetan gertatzen ari den bezala, asko gara kaleratzeen kontra, prekarietatearen aurka, pentsio duinen alde, zerbitzu publiko sendoen alde… borrokatzen ari garenak. Norabidea aldatzeko aukera dugu, antolaketa- eta borroka-bide horretan jarraitzen badugu. Aldaketa da aukera!

Gora maiatzaren lehena! Gora langileon borroka!

Maiatzaren Lehenean mobilizazioa indartzeko apustua berretsi dugu Nafarroan, aldaketa helburu

Aritz Sorzabal
-
0
Maiatzaren Lehenean mobilizazioa indartzeko apustua berretsi dugu Nafarroan, aldaketa helburu

Duela astebete Espainiako Poliziak egin zituen atxiloketak zirela-eta egin ezin izan zuen prentsaurrekoa eman du gaur LABek Iruñean, eta bertan Imanol Karrera bozeramaileak azaldu du aurtengo Maiatzaren Lehenean mobilizatzeko apustu irmoa egin duela sindikatuak. Hala, “Aldaketa da aukera. Por un cambio de rumbo. Zaintza, lana, bizitza, herria!” lelopean, Iruñean ez ezik, Altsasun, Azkoienen, Elizondon, Lizarra, tafallan eta Tuteran eginen ditu mobilizazioak LABek.

“Maiatzaren Lehena aldarrikapenerako eta klase harrotasuna erakusteko eguna dugu, norabide aldaketa  jomuga izateko”, adierazi du Karrerak bere mintzaldiaren hasieran. “Sistema honi ezin baitzaio eutsi, ez sozialki, ez ekologikoki. Aldaketak saihestezinak dira. Eta, beraz, jokoan dagoena, eztabaidagai dagoena, aldaketa horiek zein norabidetan egin behar diren da, eta horretara bideratu behar dira politika publikoak”.

Karreraren hitzetan, Nafarroako enpresaburuek argi baino argiago dute hori guztia, eta beren pribilegioak eta boterea erabiltzen ari dira beraien eskakizun guztiak nola edo hala ezartzeko. “Irabaziak jendearen gainetik, kodizia premiaren gainetik eta aberastasuna osasunaren gainetik. Horixe da patronalaren bide orria. Eta Nafarroako Gobernuak dena eman die; edo, hobe esanda, ez die ezer eskatu. CEN patronalak enpleguarekiko izan duen konpromisorik eza horrek dagoeneko enplegu suntsiketa ekarri du Nafarroan. Fiskalitateari dagokionez, gehien dutenek gehiago ordaintzeari ateak itxi diote, berdina egin dute ABEEEak osatzearekin. Eta Garbiketako grebarekin ikusi den moduan, eta enplegu planarekin eginen duten bezala, CCOO eta UGT sindikatuak gauzen logika horretara saldu egin dira”.

“Elite ekonomikoek eta politikoek beti irabazten duten logika horretaz nekatuta eta nazkatuta daude langileak”, erran du Karrerak. “Eta, horregatik, LABek norabide aldaketa defendatzen du: trantsizio ekosozialista eta feministaren bidean, garapen paradigma berri bat, demokratikoagoa. Hartara dator aurtengo Maiatzaren Leheneko leloa: Aldaketa da aukera”.

Bistan denez, norabide-aldaketa, trantsizioa, edo eredu ekonomiko eta sozial berri bat eraikitzea mundu mailako erronka bat da. Baina Karrerak sindikatuaren izenean azaldu duenez, argi izan behar da alternatiba hori herrialde bakoitzetik bultzatu behar dela. “Euskal Herrian, norabide aldaketa hori ezkerretik gidatu behar da, langileen parte-hartzearekin eta herri burujabetza prozesuan sakonduz.Bigarren urtez jarraian, pandemia egoera batean etorriko da Maiatzaren Lehena, eta koronabirusaren ondorioak ez dira osasun-krisi batera mugatu, lan-baldintzak eta bizi-baldintzak ere zeharo okertu ditu. Pasa den urtean, patronalak hala eskatuta, funtsezkoa ez zen jarduera ekonomikoa langileon osasunaren gainetik ezarri zutenak Maiatzaren Lehenaren indarra eta aldarrikapenak mugatzen saiatu ziren. Gogoratzekoa da LAB sindikatuak Nafarroa Garaian antolatu zituen ibilgailu karabana guztiak debekatu zituztela. Hala ere, oztopo eta debeku guztien gainetik, furgonetatan jarritako bozgorailu batzuekin langileon herri eta auzoetara eraman genituen gure aldarrikapenak. Gainera, CGT, ESK, Solidari eta Steilas sindikatuen elkartasunari esker, agerralditxo bat egin ahal izan genuen kalean. Aurten, baina, berriz ere kaleak hartuko ditugu, eta eskualdeka mobilizatuko gara.

NAFARROA GARAIKO MOBILIZAZIOAK                                                         

Apirilak 28

Doneztebe

18:30ean, Herriko ostatuan, Hokokedokumentalaren proiekzioa.

Apirilak 29

Bera

18:00etan, kultur etxean, “Zaintza lanak aitortu eta duindu. Lan hitzarmena orain!” hitzaldia Berako, Lesakako eta Elizondoko zahar etxeetako langileen eta Gaztelu Garralda LABeko sektoreko Nafarroako arduradunaren eskutik.

Apirilak 30

Lesaka

19:00etan, Arranon, “Gazteen prekaritatea eskualdea, aliantzak eta borrokak” hitzaldia, LABeko eta Ernaiko kideen eskutik.

Maiatzak 1

Altsasu

Manifestazioa 18:00etan, Netto-tik.

Aurizberri

Ernai eta Sorturekin batera, elkarretaratzea 12:30ean, Urrobi industrialdeko bidegurutzean.

Azkoien

Elkarretaratzea 10:00etan, Udaletxe plazan, eta auto karabana 10:30ean, Tuteraraino.

Elizondo

Manifestazioa 12:00etan, Herriko plazatik.

Iruñea

Manifestazioa 12:00etan, Gazteluko plazatik. // Gainera, LABek parte hartuko du 17:30ean Baluarte plazatik abiatuko den eragile sozialen manifestazioan.

Lizarra

Zutabea 11:30ean, Garcia Orcoyen ospitaletik, eta manifestazioa 12:30ean, Santiago plazatik.

Tafalla

Manifestazioa 12:00etan, Nafarroako plazatik.

Tutera

Manifestazioa 12:30ean, Foruen plazatik.

Eusko Jaurlaritzaren aurrean mobilizatu gara, langileon osasunaren defentsan

Aritz Sorzabal
-
0
Eusko Jaurlaritzaren aurrean mobilizatu gara, langileon osasunaren defentsan

Lan Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Egunaren bezperan mobilizatu gara Gasteizen, euskal gehiengo sindikalak deituta, sistema honek gaixotu eta hiltzen gaituela salatzeko. Lakuan egin dugu protesta, Eusko Jaurlaritza interpelatzeko.

Hego Euskal Herriko gainontzeko hiriburuetan apirilaren 28aren etorrerarekin irtengo gara kalera, urtero legez: Bilbon, 11:30ean, Bizkaiko Aldunditik abiatuta; Donostian, 11:30ean, Lan Ikuskaritzatik; eta Iruñean, 11:30ean, CEN patronaletik.

Gazteontzako lan eskubideen gida berritu dugu, egungo egoera sozioekonomikora egokituta

Aritz Sorzabal
-
0
Gazteontzako lan eskubideen gida berritu dugu, egungo egoera sozioekonomikora egokituta

LAB sindikatuak eta Ernai Gazte Antolakundeak gazteontzako lan eskubideen gida osatu dugu. 2014an atera genuen lehen aldiz elkarlanean gida, eta oraingoan egungo egoera sozioekonomikora egokitu eta zuzendu egin dugu.

Gazteontzako Lan Eskubideen GidaDeskargatu

Pandemiak gazteon egoera drastikoki okertu du. Esaterako, 16.196 gazte langabe daude egun Hego Euskal Herrian. Gainera, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan emantzipatzeko bataz-besteko adina 30 urtekoa da. Ikasturte hau bereziki zaila izan da ikasleentzat. Eta ezin dugu aipatu gabe utzi konfinamenduek eta haren ondorengo egoerak zein ondorio psiko-sozial izan dituen gugan: depresio eta suizidio tasek gora egin du, harremantzeko zailtasunak izaten ari gara…

Hala eta guztiz ere, gazteon egoera ez da ausazkoa: egiturazko errealitate bati erantzuten dio. Gazteok eskulan merkea gara, merkantzia erraza. Gazte langileon esplotazioa emankorra da: esperientzia ezaren izenean edo, praktika kontratu amaigabeei esker gure eskulanaz are gehiago aprobetxatzen dira. Ezin dugu beraz prekarietatea elementu koiuntural gisa kokatu, gazte-prekaritatea estrukturala da.

Hala, gazte prekaritatea agendan kokatzeko, eta gazteon interesak nahiz klase interesak borrokatzeko dugun beharrak Ernai eta LABen arteko aliantza birpentsatzera eta egokitzera eraman gaitu. Euskal langile klasea osatzen dugun gazte, jatorri anitzetako langile, langabetu, ikasle, emakumeok… denok gaude kapitalaren ofentsiba berri honen jopuntuan eta denok batera borrokatzeko tresnak behar ditugu.

Horietako tresna bat izan nahi du ondorengo gidak, baita Bizilan.eus atarian bildutako eduki lagungarriak ere. Gazteriak enpleguetarako sarbidean kontuan izan beharreko hainbat gako eta eduki azaltzen ditu gidak, baita ohikoak diren iruzurrak identifikatzen lagundu ere. Kapitalismoak Covid19ak eragindako krisi sozio-sanitarioa gazteon prekarizazioan sakontzeko nola baliatu duen ere azaltzen du eta azkenik, gazteek sindikatuarekin harremanetan jarri nahi izanez gero nora jo biltzen du gidak.

Hurrengo egunetan, gida hainbat herri eta hiritan aurkeztuko dugu. Hauexek dira hitzorduak:

NAFARROA

Lesaka, apirilak 30, 19:00etan, Arrano Elkartean

Altsasu, apirilak 30, 18:30ean, Gaztetxean

Leitza, maiatzak 5, 18:30ean, Herri Aretoan

ARABA

Gasteiz, maiatzak 14, 18:30ean, Gasteizeko Gaztetxean

Lautada, apirilak 30, 18:00etan, Aguraingo Gaztetxean

Aiaraldea, maiatzak 4, 18:00etan, Amurrioko Gaztetxean

BIZKAIA

Durango, maiatzak 1, 11:00etan, Andra Marin

GIPUZKOA

Orereta, apirilak 30, 18:30ean, Gaztañoko auzo elkartean

Hernani, maiatzak 21, 18:00etan, EHBilduren egoitzan

Lazkao, maiatzak 29, 11:00etan, Kulturetxeko erakusketa gelan

Plastiko beltzez estali ditugu Iruñeko komun publikoak, Udalak horiek itxi eta lanpostu guztiak ezabatu nahi baititu

Aritz Sorzabal
-
0
Plastiko beltzez estali ditugu Iruñeko komun publikoak, Udalak horiek itxi eta lanpostu guztiak ezabatu nahi baititu

LAB sindikatuko hainbat kidek sinbolikoki “estali” dituzte Iruñeko zenbait komun publiko, herritarrei ikusarazteko zer ekarriko lukeen horiek kentzeak. Izan ere, Iruñeko Udaleko Gobernu taldearen asmoa da komun publikoen zerbitzua automatizatzea eta, beraz, garbiketari lotutako lanpostuak desagerraraztea.

Dirudienez, kenduko duten lehen komuna Sarasate pasealekukoa izanen da -herritarren artean hagitz ezaguna dena- eta, ondorioz, bi lanpostu suntsituko dituzte. Baina Gobernu taldeak behin baino gehiagotan adierazi du denak kentzeko asmoa duela: 10 komun,  30 garbitzaile inguru dituztenak.

LAB sindikatuak ohartarazi nahi du, gainera, komun publikoetako langileek hilez hil nomina berandu kobratzen dutela; hilabete honetan, bertze behin ere, oraindik ez dute kobratu; eta egoera horren erantzule dira Iruñeko Udala eta egungo adjudikazioduna, Limpiezas Pilar Moreno.

Eusko Jaurlaritzak hiriburuetan egindako errekerimenduak arbuiatu eta Maiatzaren Lehenean mobilizatzeko deia egin dugu

Aritz Sorzabal
-
0
Eusko Jaurlaritzak hiriburuetan egindako errekerimenduak arbuiatu eta Maiatzaren Lehenean mobilizatzeko deia egin dugu

Gainontzeko sindikatuek bezala, LABek ere Gasteiz, Bilbo eta Donostian aurreikusitako mobilizazioetan itxiera perimetralaren baldintzak bermatzeko eskaria jaso du Ertzaintzaren aldetik.

Aipatutako hiru mobilizazioak ez dira LABek EAEn egingo dituen mobilizazio bakarrak. Izan ere, gainontzeko sindikatuak ez bezala, Maiatzaren Leheneko mobilizazioak deszentralizatzearen alde egin du LABek, bai herritarren parte hartzea errazteko baita joan-etorriak murriztu eta jende pilaketak ekiditeko. Osotara 27 mobilizazio antolatu ditu Euskal Herri osoan zehar.

LABen iritziz, sindikatu deitzaileei ez dagokie itxiera perimetralaren baldintzak bermatzea eta horrela jakinarazi dio Ertzaintzari idazki baten bidez. Sindikatuon eginbeharra da mobilizazio horien segurtasun baldintzak bermatzea eta horrela egingo du LABek, azken hilabeteetan burututako hamaika mobilizazioetan egin bezala.

Gainera, oroitarazi nahi dugu jarduera sindikala badela itxiera perimetral kasuetan aurreikusten den salbuespenetako bat; alegia, lanera joateko itxitako herrietatik atera daitekeen bezala, Maiatzaren Lehenekoa bezalako jarduera sindikaletara joateko ere egin daiteke.

LABen iritziz, Ertzaintzaren jokabidean atzean klasismo nabarmena dago. Pandemia hasi denetik ez dago egon enpresetan segurtasun neurriak bermatzeko inolako ahaleginik Ertzaintzaren edota Eusko Jaurlaritzaren aldetik. Egunero-egunero, milaka langile goaz lanera, ez nahikoa den garraio publikoan pilatuta kasu askotan. Eta joan-etorri horietan baino, kalean eta segurtasun neurri guztiekin egingo diren mobilizazioetan jartzen du arreta Ertzaintzak.

Ematen du koronabirusak baino, mobilizazio sozialak kezkatzen duela Eusko Jaurlaritza. Bada, LABek mezu argia helarazi nahi dio Eusko Jaurlaritzari: langileok erabaki dugu ez dugula krisi honen faktura ordainduko eta ez dugula inor atzean utziko, erabaki dugu zaintza, enplegua edota pentsiorako eskubidearen alde borroka egingo dugula, erabaki dugu premiazkoa den trantsizio ekosozialista eta feminista baten alde mobilizatuko garela. Ildo honetan, Maiatzaren Leheneko mobilizazioetara bertaratzeko deia luzatzen diegu langileei.

[IRITZIA] “Euskararentzat jarrera larriak Osakidetzan”

Aritz Sorzabal
-
0
[IRITZIA] “Euskararentzat jarrera larriak Osakidetzan”

Gotzone Amuriza, LAB Osakidetzako Euskara arduraduna

Idatzi honen bidez, euskararen inguruan Osakidetzaren erabakiek eta sindikatu batzuek —SATSEk bereziki— azken asteotan euskararekiko duten jarrerek sortu diguten kezkaren berri eman nahi dugu. Zehazki, kontratazio ebentualetan euskararen ezagutza eskatzearen inguruan azkenaldian eman diren zenbait erabaki eta jarrera.

Osakidetzan, EAEko enpresa publikorik handienean, 120.000 kontratazio inguru egiten dira urtero pertsonal finkoak betetzen ez dituen lanpostuak, lanak edo pertsonalaren hutsuneak betetzeko helburuarekin. Kontratazio zerrendak eta kontratazio sistema hau guztia arautzeko Kontratazio Akordioa dago, eta orain indarrean dagoena 2011koa da, garaiko Osakidetzako Zuzendaritzak inposatua eta babes sindikalik gabekoa.

Duela bi hilabete Osakidetzako Zuzendaritzak mahai sektorialean gauden sindikatuoi Kontratazio Akordio berri baterako proposamena helarazi zigun. Proposamen honek ez du euskara arloan aurrerapauso irmorik ematen, behin-behineko kontratazio gehienetan ez baitu euskararen ezagupena bermatzen.

Osakidetzan euskara eskakizunak egiturazko lanpostuei ezartzen zaizkie, eta behin-behineko kontratuak ez daudenez horiei lotuak, ez da euskararen ezagutzarik eskatu kontratu horiek betetzeko. Egoera horrek sekulako ondorio kaltegarriak sortu izan ditu euskarari dagokionez. Adibidez, euskara eskakizuna ezarria zuten lanpostuak bete izan dira euskaraz ez zekiten langileekin, edozein zelarik ere zerbitzua edo herria.

Azpimarratu behar da behin-behineko kontratu horiek, estrukturalak ez direnak, Osakidetzan urtean egiten diren 120.000 kontratu horien guztien erdiak izan daitezkeela, hau da, 60.000 kontratu inguru. Sarritan hilabete luzetako iraupena dute kontratu horiek, langile desberdinen bajak, oporraldiak… kubritzeko. Milaka kasutan, kontratazio ebentual horiek egiturazkoak izan beharko liratekeen lanpostuak betetzeko erabiltzen dira, modu iruzurtian, eta langile bera urte luzez egon daiteke lanpostu horretan, aldiro-aldiro luzatzen dioten kontratu ebentualen bidez. Ondorioz, zuzendaritzak Kontratazio Akordio berriaren bidez kontratazio horietan oro har euskararen ezagutza ez bermatzeak ondorio ezkorrak ditu Osakidetzako euskararen normalizazio prozesuan.

2011ko Kontratazio Akordioak zekartzan ondorioak zirela eta, egoera konpondu asmoz, 2013tik aurrera hainbat urrats eman dira Osakidetzan bertan eta baita Eusko Legebiltzarrean ere. Proposamen horiek medio, behin-behineko kontratuetan euskararen ezagutza beharrezkoa izateko gutxieneko irizpide batzuk ezarri dira. Adibidez, 2013. urtean Eusko Legebiltzarrak, EAJ eta EH Bildu alderdi politikoek adostutako proposamena medio, Osakidetzari eskatu zion euskarari dagokionez, lehentasunezkoak diren zerbitzuetako kontratazio ebentualetan oro har euskararen ezagutza lehenestea. Eta horrela jaso zen Osakidetzaren 2013ko II. Euskara Planean. Kontuan hartu behar dugu Euskara Planean jasotakoa bete beharrekoa dela.

Eta hara non, Kontratazio Akordio berria egiteko momentua heldu den honetan, inondik inora ez da bermatzen hori horrela izango denik. 

Honen harira, martxoaren 24ko mahai sektorialean, sindikatuok Osakidetzako zuzendaritzarekin gai hori eztabaidatu genuen. Sindikatuok kontratazio akordioaren inguruko ekarpenak egiteko txanda izan genuenean, bereziki deigarria eta larria iruditu zitzaizkigun SATSE sindikatuko ordezkariaren eskaerak. Osakidetzak planteatzen dituen aurrerapauso urrien aurka egin zuen, eta estrukturalak ez diren lanpostuetako behin-behineko ordezkapenetan eskatu zuen euskara inoiz ez izatea beharrezkoa, edozein delarik ere zerbitzu mota edota eremu linguistikoa.

SATSE sindikatuaren eskaera honek esan nahi du, besteak beste, erabat euskaldunak diren herrietako informazio guneetan, medikuntza, erizaintza, pediatria unitateetan ere, eta nahiz eta unitate horietako gehienetan lanpostuen %100ak euskara eskakizuna ezarria izan, euskararen ezagutza ez egotea bermatuta behin-behineko kontratazioetan.

Zoritxarrez, jakitun gara beste zenbait sindikatu ere, nahiz eta ez duten hain agerian adierazi, euskararen normalizazioa lortzeko neurriak ezartzearen aurkako presioa egiten aritzen direla. Bereziki deigarria da lanpostu mota zehatz bati lotuta dauden sindikatu korporatiboek euskararen gaian posizionamendu atzerakoiak izaten dituztela. Plazara begirako ekintzetan (Euskaraldia, Korrika…) euskararen bultzatzaile jartzen dute beraien burua, eta gero, benetan eragina izan behar duten guneetan, jarrera guztiz alderantzizkoak dituzte.

LAB sindikatuan kezkatuta gaude euskararen kontrako jarrera horiekin. Horregatik, Osakidetzako langileen defentsan dihardugun sindikatuak euskararekiko jarrera argi eta garbi adieraztea gonbidatzen ditugu. 

LABen ustez, bada garaia anbizioz jokatzeko, etorkizunari begira. Horregatik, guztiz euskalduna den Osakidetza aldarrikatzen dugu, ezin delako ulertu euskalduna ez den kalitatezko osasun sistema publikorik Euskal Herrian. Helburu horretarantz eman behar ditugu urratsak, ez kontrako norabidean.

Osakidetzako Giza Baliabideetako zuzendaritzari, Eusko Legebiltzarraren eskaera errespetatuz eta Euskara Planak agintzen duena betez, behin-behineko kontratuetan euskara bermatu dezala eskatzen diogu. Eta beste sindikatuei, zerbitzu publiko euskalduna lortzeko bidean behintzat inork ez dezala trabarik jarri.

1...437438439...1,586Page 438 of 1,586

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLĂŤTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus