2026-04-26
Blog Page 389

Otsailaren 22an Bilbon eta Iruñean mobilizatuko gara, soldata arrakalarik gabeko hitzarmen duinen defentsan

Aritz Sorzabal
-
0
Otsailaren 22an Bilbon eta Iruñean mobilizatuko gara, soldata arrakalarik gabeko hitzarmen duinen defentsan

Soldata arrakalaren kontrako eguna dela eta, Bilbon, Eusko Jaurlaritzatik Confebaskera egingo dugu protesta; Iruñean, berriz, CEN patronalaren aurrean egingo dugu elkarretaratzea. Mobilizazioak 11:30ean izango dira, “Bultza! Emakume* langileon hitzarmenak” leloarekin.

Soldata arrakalaren kontrako eguna: LABen irakurketaDeskargatu
MobilizazioakDeskargatu

Egungo jendartean dena da aldakorra, dena oso azkar doa. Informazioak hegan egiten du, sareak sutan daude gau eta egun, teknologiak bizimodu errazagoa eta atseginagoa saltzen digu. Hala ere, badira egiturazko elementuak, oinarrizkoak, aldaketa sozial, ekonomiko eta politiko nabarmenen aurrean ia aldatu gabe irauten dutenak; horien artean:sexuaren araberako lan banaketa.

Bere horretan dirau, sistema kapitalistak existitzen jarraitzeko zatiketa hori behar duelako; ahal duen guztia egiten du eta bere bitarteko guztiak martxan jartzen ditu horrela izan dadin. Gainera, sexuaren/generoaren araberako lan banaketa horrek badu jendartean ere onarpena. Sinestarazi digute lan batzuk egokiagoak direla emakumeontzat eta beste batzuk gizonentzat; lan maskulinizatuen eta feminizatuen arteko banaketa naturalizatu egin dute eta, hala, lan femeninoak eta lan maskulinoak “naturalki” existitzen direla islatzen dute. Era berean, “naturaltasunez” saltzen dute emakumeok zaintzaileak garela, gizonek horretarako denborarik ez daukaten bitartean.

Hori lantokietatik harago gertatzen da, jakina, lantokiak jendartearen isla baitira eta bertan jendartean gertatzen dena errepikatzen baita. Hori horrela izanik, inori ez zaio arraroa iruditzen gehiago kobratzea autoak egiteagatik pertsonak zaintzeagatik baino. Bizitza eta zaintza egintzat ematen dira, egiten dituen subjektua, emakumeak*, ikusezin bihurtuta.

Horrek soldata arrakala nabarmena eragiten du. Hau enpresetan gertatzen da, baina lantokietatik harago, orokortua dago. Beraz, lantokietan arrakala horiekin amaitzeak ez du saldata arrakalaren amaiera ziurtatzen.

Kontua ez da emakumeak* sektore maskulinizatuetan sartzea, hori bakarrik ez, baizik eta lan feminizatuek merezi duten balioa eta aintzatespena lortzea, eta, aldi berean, zaintza lanak demokratizatzea, desmerkantilizatzea eta modu bidezkoagoan banatzea. Zaintzaren sektoreko langileen lan baldintzak hain eskasak izateak badu erantzule argi bat: pribatizatzen duena eta zaintza negozio bihurtzen duena. Soldata arrakala eta lana sexuaren arabera banatzea eskutik doaz genero diskriminazioak betikotzeko, sistema kapitalistak kontzienteki bultzatu eta iraunarazten ditu.

Guk hainbat galdera egiten dizkiogu geure buruari:

• Logikoa eta “normala” al da emakumeek egindako lanetan gutxiago kobratzea?

• Zergatik kobratzen da industrian adinekoen egoitza pribatizatuetan baino %30 gehiago?

• Nola banatu daitezke eguneko orduak lan, atseden eta zaintzaren artean, enpleguak ia hamar ordu kentzen badizkigu?

• Zergatik gara oraindik emakumeak* kontziliazio neurriak eskatzen ditugunak?

• Zergatik ditugu emakumeok* lanaldi partzial eta aldi baterako kontratu gehienak?

• Emakume* migratuak eta arrazializatuak mendebaldeko gure jendarteetan zaintzaz modu prekarioan arduratzea kasualitatea da edo sistemak eragiten du?

• Irtenbidea al da Eusko Jaurlaritzak enpresa pribatuei diru publikoa oparitzea emakumeak* kontrata ditzaten? Ezin dira behartu edo lana sexuaren arabera banatzea onartzen ari gara?

• Nola daiteke sektore feminizatuetako hitzarmenen negoziazioek inoiz fruiturik ez ematea?

Honen ildotik, hitzarmen horien etengabeko blokeoa salatu nahi dugu: garbiketa, etxez etxeko laguntza, egoitzak baita hitzarmenik ere ez daukaten beste sektore batzuk ere, hala nola, etxeko lanen sektorea.

Blokeo hori patronalaren estrategiaren parte da, sistema kapitalista, heteropatriarkal, kolonialista, arrazista eta ekozidaren aginduei jarraiki, lanaren banaketak iraun dezan eta, ondorioz, emakume langileen soldata arrakalak eta prekaritateak.

Otsailaren 22an, denok kalera!

Sor dezagun arrakala sisteman eta buka dezagun lan guztien banaketa bidegabearekin!

Hitzarmenen desblokeoa orain!

Erabateko arrakasta izan du kaleratutako lankidea berriz onartzea eskatzeko Amazonen kontrata batean egindako lehen greba egunak

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Erabateko arrakasta izan du kaleratutako lankidea berriz onartzea eskatzeko Amazonen kontrata batean egindako lehen greba egunak

Gaurko, otsailaren 21erako eta 28rako deituta dauden hiru greba-egunen helburua honakoa da: langile baten kaleratzea eta Amazonen azpikontrata den E-BOX enpresa bere langileen aurka jartzen ari den zigorrak salatzea. Gaurko deialdia arrakastatsua izan da; izan ere, Amazonen jardueran eragina izan du, eta furgoneten irteera eta sarrera ordu eta erdi baino gehiagoz eten da, bai E-BOXen kontratarena, bai Amazonen gainerako kontratena.

Urtarrilaren 8an, E-BOX Last Milleko langileek hauteskunde sindikalak egin zituzten, eta LABen proiektu sindikalaren inguruan antolatzea erabaki zuten. Horren ondorioz, hainbat ekintza egin dira bai Lan Ikuskaritzan, bai epaitegietan, Amazonen azpikontrata honetako lan-baldintzak duintzeko.

Urtarrileko azken astean, enpresak oraindik ez zuen langileen erabakia onartzen, hau da, LAB izatea enpresan ordezkaritza sindikala duena eta bere plantillaren aurkako errepresio sindikal kanpaina hasi zuen. Amazonen enpresa azpikontaratatua ohartarazpenak eta enplegu eta soldata-zigorrak jartzen hasi zen, eta langile bat kaleratu zuen. Zehatutako langile guztiek, bai eta kaleratutako langileak ere, ekintza judizialak abiarazi zituzten aplikazio-hitzarmena aldatzeko, lan-baldintzak hobetzeko asmoz, eta enpresak, errepresio-neurri gisa, langileen zerrenda beltza egin zuen.

Amazonen azpikontratatutako enpresa langileak kaleratu eta zigorrak jartzen ari da, LABeko ordezkariarekin inolako harremanik izan gabe. Horren aurrean, LABen ordezkaritzak kaleratutako langilea berriz hartzeko eta zigorrak kentzeko eta elkarrizketak hasteko eskatu zion enpresari. Enpresak eskaerari jaramonik egin ez zionez, langileek greba egin dute gaur, eta beste horrenbeste egingo dute otsailaren 21ean eta 28an, kaleratutako lankidea berriz hartzeko eta zigorrak kentzea eskatzeko.

LAB sindikatuaren ustez, lan-gatazka horren erruduna E-BOX Last Mille enpresaren jarrera autoritarioa da, baina Amazon enpresa kontratistak ere badu erantzukizunaren zati bat, kontratetako langileen lan-baldintzez arduratzen ez delako. Amazonek Trapagaranen dituen kontratetako langileak LGS kobratzen ari dira eta eraginkortasun mugatuko hitzarmen bat aplikatzen diete. LABek, egoera horren aurrean, demandak jarri ditu kontrata honetan eta beste batzuetan, eta epaitegiak arrazoia ematen ari zaizkio. Adibidez, joan den ostegunean, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak Vayven Deliveryren errekurtsoaren aurkako ebazpena eman eta berriro ere LABi eman zion arrazoia enpresa honen aurka hasitako gatazka kolektiboan. Honek esan nahi du du kontrata horrek Bizkaiko errepide bidezko garraioaren hitzarmena aplikatzen hasi behar duela, honela, besteak beste, langileek hilean 800 euro gehiago kobratuko dituzte.

Horregatik guztiagatik, E-BOX Last Mille eta Amazoni eskatzen diegu egoera bideratzeko eta kaleratutako lankidea lanpostura itzultzeko eta zigorrak kentzeko, bestela, kalean izango baikaituzte gure lanpostuak defendatzen datorren otsailaren 21ean eta 28an egingo diren bi greba-egunetan.

Salatu dugu Xilema Fundazioak bost langile kaleratu dituela eta azpimarratu dugu Gobernuak egiten duen gizarte-zerbitzuen kudeaketa negargarriak sektorea prekarizatzen duela

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Salatu dugu Xilema Fundazioak bost langile kaleratu dituela eta azpimarratu dugu Gobernuak egiten duen gizarte-zerbitzuen kudeaketa negargarriak sektorea prekarizatzen duela

Elkarretaratzea egin dugu gaur, Xilema fundazioaren Iruñeko egoitzaren aurrean, fundazio horrek adingabeen oinarrizko egoitza-harreretako hezitzaileen artean egin dituen bost kaleratzeak salatzeko. Gure iritziz, Nafarroako Gobernuak oraindik ez du kalitatezko arretarik bermatzen babesik gabe dauden adingabeei laguntzeko zerbitzuetan. Hori dela eta, diru publikoarekin erabat finantzatzen diren enpresa edo fundazioek arbitrariotasunez funtzionatzen dute, eta horrek ez du inola ere laguntzen plantillak egonkortzen.

Sektorean lan egiten dugunontzat, aski ezaguna da gaur egun Xilema Fundazioak kudeatzen duen adingabeen baldintza-agiria oso urria dela, esku-hartze zuzeneko profesionalen kopuruari dagokionez. Izan ere, Nafarroako Gobernua ez zen gai izan LAB sindikatuak helarazi zizkien eskaerak eta beharrak entzuteko.

Hala eta guztiz ere, Xilema Fundazioak erabaki zuen baldintza-agirien gainetik Oinarrizko Egoitza Harreretan arratsaldeetan laguntzeko hezitzaile bat sartzea, hau da, guztira bost pertsona. Orain, Xilema Fundazioak argudiatu du horrek gainkostu handia dakarkiola, eta ezin duela hori bere gain hartu, Gobernuak ez baititu figura horiek finantzatzen, beharrezkotzat jotzen badira ere.

Xilema Fundazioaren Zuzendaritzak arrazoi ekonomikoak argudiatu ditu, baina Enpresa Batzordeari arrazoi hori justifikatzen duen dokumentu objektiborik aurkeztu gabe eta Batzordeari zenbaki bakar bati buruzko informaziorik eman gabe; azken bi urteetan galerak izan dituztela baino ez dute adierazi, hitzez gainera. Horrek ez du justifikatzen bost lanposturen amortizazioa, ez horixe.

Xilemak dioenez, Gobernuak eskatzen zienaren gainetik jartzen aritu dira; jakina, diru nahikoa (publikoa, zergadun guztiena) Gobernuak injektatzen zielako, beste gauza batzuekin egiten duten bezala. Orain aurreztuko duten dirua da, zertara bideratuko duten ere ez dakigun diru hori bera; lehentasunen kontua.

Jakin dugu lanean jarraitzen duten gainerako taldekideei ordutegiak aldatuko zaizkiela. Hezitzaileei beren funtzioak eta lan-gainkarga areagotuko zaizkie. Honezkero, edonor konturatuko zen zerbitzuaren kalitateak okerrera eginen zuela.

Nafarroako Gobernuak babesgabetasun-egoeran dauden adingabeei arreta emateko zerbitzuetan kalitatezko arreta bermatu gabe jarraitzen du. Gainera, oraindik ez du urratsik egin adingabeentzako gizarte-zerbitzuen baimenei, homologazioei eta funtzionamenduari buruzko dekretua arautzeko, eta gaur egun 1991koak indarrean jarraitzen du.

Gizarte-zerbitzuak kudeatzeko modu hori kaltegarria da langileentzat eta erabiltzaileentzat. Erregulaziorik gabe, plantillak batzuen eta besteen arbitrariotasunen eraginpean gaude, titulazioetan irizpideak aldatzen dira, guztion diru publikoaren kudeaketan profesionalik ez dago, kaleratze libreak eta ordutegi-aldaketak daude, eta abar. Hain sektore ahulean, plantillen egonkortasuna hain beharrezkoa denean, ez dugu borondate politikorik ikusten, ezta sakoneko irtenbiderik ere.

Horiek guztiak kontuan hartu ditugu langileok eta horren arabera jokatuko dugu, jarduera horiek behar diren lekuetan salatuz. Aspaldi esan genuen bezala, sektoreko hitzarmena irabazi ondoren, hurrengo ekintza-frontea langile-ratioak hobetzera bideratu behar dugu, lanean osasuna galdu gabe eskaintzen dugun arretaren kalitatea hobetu dadin. Esku-hartzea egin nahi dugu, ez asistentzialismoa.

Horregatik, Xilema Fundazioaren aurrean gure gaitzespena adierazi nahi dugu, kaleratzeak salatzeko eta arreta ratio duinak eskatzeko, azken finean, Nafarroan adingabeen arretarako kalitatezko zerbitzuak bermatzeko helburuz.

Arabako metalgintzan grebak beharrezkoak dira lan-baldintzak duintzeko

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Arabako metalgintzan grebak beharrezkoak dira lan-baldintzak duintzeko

Gaur, otsailak 14, berriro bildu da Arabako Matelgintzako Negoziazio Mahaia. Bileran, SEAk bere plataforma berritua aurkeztu du, sektoreko aldarrikapen nagusiei erantzuten ez diena. Horregatik, LABek uste du beharrezkoa dela grebak egitea, sektorean lan-baldintza duinak lortzeko.

LABek, ELAk eta CCOOk plataforma bateratu bat aurkeztu ondoren eta patronalak urtarrilaren 14ko bileran horri erantzuteko hilabete bat eskatu ondoren, gaur berriro bildu da Arabako Metalaren Negoziazio Mahaia.

Bertan, SEAk bere plataforma aurkeztu du, LABen ustez, sektorearen aldarrikapenetatik erabat urrun dagoena. Zentzu horretan, SEAk baztertu egin du lanaldia jaistea, Hego Euskal Herrian sektoreko handiena izanda; ez du jasotzen azpikontratetako langileen subrogazioa; ez eta ABLEeak, behin-behineko kontratazioa eta malgutasuna mugatzea ere; ez du kontratazioko iruzurraren aurkako neurririk hartzen; ezta laneko ezbeharren aurkako neurririk ere; ez du errelebu-kontratuaren alde egiten; ez du guztiz onartzen berdintasun erreal eta eraginkorra, ezta praktikak eta Formazio Duala duintzea ere…

Soldata-igoerei dagokienez, guztiz eskasak izateaz gain, uste dugu guztiz onartezina dela patronalak pentsioei aplikatutako formula tranpatira jotzea, hau da, urteko batez besteko inflaziora, benetako KPIa saihesteko eta igoerak, pentsioen kasuan bezala, baxuagoak izateko.

Horregatik guztiagatik, LABek uste du Arabako metalgintzan grebak egin behar direla lan-baldintza duinak lortzeko. Sektoreko langileak aktibatzeko unea da, lehenik eta behin larunbat honetan, hilak 19, Gasteizen egingo den manifestazio bateratuarekin eta ondoren grebekin patronalari presio egiteko eta sektoreko baldintzak duintzeko.

Behin-behinean dauden lanpostu guztiak finko egin eta bertako langileen egonkortasuna helburu ekingo diegu sektore publikoko negoziazio prozesuei

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Behin-behinean dauden lanpostu guztiak finko egin eta bertako langileen egonkortasuna helburu ekingo diegu sektore publikoko negoziazio prozesuei

Ez diegu erakundeen iruzur berririk onartuko eta orain arte kontratuen metaketaren bidez bete izan diren lanpostu guztiak finko egitea proposatuko dugu sektore publikoko negoziazio mahaietan. Horrekin batera, behin-behineko langileek bere lanpostuetan egonkortzeko neurriak proposatuko ditugu. Horrela adierazi dute Gorka Berasategi eta Eider Casanova Zerbitzu Publikoen Federazioko arduradunek, gaur egindako agerraldian.

Euskal erakundeetan dagoen behin-behinekotasun maila onartezina dela ez du inork ukatzen. Horrelaxe adierazi zuen 2016 urte amaieran Europako Auzitegiak, erakunde publikoen kudeatzaileen utzikeria eta egoeraren ez-legezkotasuna azpimarratuz.  Gobernuetako administrazioek diskurtsoan ere onartezina dela errepikatzen bazuten ere, urte luzeetan enplegu publikoa ez egonkortzeko apustu garbi bat egin dute, zerbitzu publikoak ahuldu eta pribatizatzeko xedea zuena.

Egoera horri aurre egiteko salbuespenezko neurriak erabaki behar zirela aldarrikatu dugu. LABeko kideok euskal negoziazio esparruan kokatu izan ditugu balizko salbuespeneko neurri hauek, enplegu publikoa kontsolidatzeko euskal  legeak, hain zuzen ere. Euskal erakundeen beharretara egokitzen den araua aldarrikatu izan dugu, baina, azkenean, Espainiako Diputatuen Kongresuak arautu ditu salbuespenezko prozesu hauek.

Ongi azaldu genuen moduan, lege honek ez du euskal instituzioetan dagoen behin-behinekotasunaren arazoa konponduko. Legea irakurrita, milaka lanpostu prozesu hauetatik kanpo geldi daitezke, eta horren ondorioz milaka langilek egoera berean jarraituko lukete. Legeak lanpostuen ezaugarrietan jartzen du arreta, ez ordea, langilearen egoeran. Negoziazio kolektiborako mugak nabariak izan daitezke, beti ere erakundearen borondatearen arabera, eta azken hitza berak du. Gure ustez, negoziazio mahaietan prozesuak gatazkatsuak izango dira eta mobilizaziora jo beharko dugula argi dugu borondate horiek baldintzatzeko.

Hori guztia horrela izanda, LABk negoziazio prozesu hauetarako bere lehentasunak zehaztu ditu. Arestian esan dugun moduan, LAB sindikatuak enplegu publikoa egonkortzeko prozesu hauek zerbitzu publikoak indartzeko eta erakunde publikoetako langileak bertan egonkortzeko baliatu nahi ditu. Hori dela eta, hauek izango dira negoziazio prozesu horietan ezinbestez defendatuko ditugun aldarrikapenak:

  • Behin- behinean dauden lanpostu guztiak deialdi hauetan atera behar dira. Hemen barneratzen ditugu programa kontratu guztiak, zerbitzu eginkizun guztiak, baita kontratu metaketaren bidez bete diren lanpostuak ere.
  • Dagoeneko indarrean dauden deialdiak prozesu hauen baldintzetara egokitzeko eskatuko dugu.
  • Lanpostuari egokitzen zaion gaitegia erabiltzea eskatuko dugu, gaitegi orokorrak alboratuz.
  • Bertako langileak egonkortzeko neurriak eskatuko ditugu, hala nola lan eskarmentua lehenestea, erakunde deitzailean lan egindako denbora lehenestea edo eta plaza atera ezean erakundean egonkortasuna bermatzeko neurriak. Arreta berezia jarri nahi dugu urte luzez enplegu deialdirik egon ez den emakumeen kolektiboetan, zerbitzu publikoak aurrera atera dituzten langileak bertan egonkortu daitezen.

Eusko Jaurlaritzari eta gainontzeko erakundeei jakinarazten diegu, negoziazio prozesuetan arestian esandako neurriak izango direla gure bide orria. Zerbitzu publikoen defentsan eta langileen eskubideen defentsan iruzur berrien aurrean tinko mantenduko gara.

Azken lan heriotza salatu dugu Barakaldon

Aritz Sorzabal
-
0
Azken lan heriotza salatu dugu Barakaldon

Euskal gehiengo sindikalak deituta, azken lan heriotza salatu dugu Barakaldon. Hain zuzen ere, 62 urteko eraikuntzako langilea obran lanean ari zela altueratik objektu bat erori eta azpian jota hil zen asteartean.

Eraikuntza sektoreak eta langileek ezin dutela egoera hau normaltzat eman nabarmendu dugu, ezta honetara ohitu ere.

“Garbiketa funtsezko zerbitzua izan da, baina, hala ere, patronalak soldatak izoztea proposatu digu. Onartezina da”

Aritz Sorzabal
-
0
“Garbiketa funtsezko zerbitzua izan da, baina, hala ere, patronalak soldatak izoztea proposatu digu. Onartezina da”

Gipuzkoako Aldundiko garbitzaile azpikontratatuek elkarretaratzea egin dute, Foru jauregiaren aurrean. Erosmen ahalmenaren galerarik gabeko hitzarmen bat aldarrikatu dute, eta hori lortu arte ez dutela etsiko nabarmendu dute.

Hitzarmen kolektiboa 2021eko maiatzetik ari da negoziatzen. Hainbat bilera egin ondoren, EULEN enpresak (zerbitzuaren arduraduna) argi utzi du bere jarrera: ez du KPIarekin lotutako planteamendu ekonomikorik egingo. LAB, ELA eta ESK sindikatuontzat ezinbestekoa da soldata-proposamenak KPIarekin lotzea, ezinbestekoa da langileek erosteko ahalmena gal ez dezaten, baina, ez hori bakarrik, enpresa honek 2021erako langileen soldata izoztu nahi du. 2021 pandemia urtea izan da, garbiketa funtsezko zerbitzua izan da, baina, hala ere, patronalak soldatak izoztea proposatu digu. Onartezina da.

Sindikatuok badakigu Gipuzkoako Foru Aldundiak ere baduela erantzukizunik zerbitzu honetan. Izan ere, pleguak argitaratu berri dira, eta administrazio publikoak erabaki behar du langileen interesak edo patronalaren interesak zaindu nahi dituen. Hainbat bilera-eskaera egin ondoren, aste honetan bertan erantzun digu Foru Aldundiak, astelehenerako bilera bat ezarriz. Bilera horretan Aldundiari eskatuko diogu pleguak preziorik baxuenean ez esleitzeko, hori bere erantzukizun zuzena baita.

Jaurlaritzari exijitu diogu Larrialdiak-Maiz Aldi Baterako Enpresa Elkarteko langileei zor zaiena berehala ordaintzeko

Aritz Sorzabal
-
0
Jaurlaritzari exijitu diogu Larrialdiak-Maiz Aldi Baterako Enpresa Elkarteko langileei zor zaiena berehala ordaintzeko

Mobilizazioa egin dugu Gasteizko Legebiltzarraren aurrean, “Gu kobratu gabe eta dirua Gibraltarren. Eusko Jaurlaritza erruduna” leloarekin. 2019an Larrialdiak-Maiz Aldi Baterako Enpresa Elkarteak utzi egin zuen Araba eta Bizkaiko anbulantzia zerbitzua, langileei soldatak zorretan utzita. Sententzien exekuzioak ezin dira burutu, egin beharreko ordainketa horiek kubritzeko abala Gibraltarren dagoelako. Hori salatzeko egin dugu protesta.

Hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritza da zerbitzuaren eta lizitazio publikoen gainean duen kontrol faltagatik sortu den egoera honen erantzulea.

Borrokako urteak eta urteak, 7 hitzarmen desberdin, urteko 2.000 lanordu baino gehiago, EPIekin etengabeko arazoak, zerbitzu defizitarioa… tratu txarrak jaso dituen sektore bat da Anbulantzietakoa, eta sektore horri ez zaio eman ez garrantzia, ez merezi duen balioa. Eusko Jaurlaritzak herritarrentzako funtsezko zerbitzu bat azpikontratatzen jarraitzen du, zerbitzu pobrea mantentzen du, hirugarrenen eskuetan, eta horrek diruak kezkatzen ditu, inoiz ez arabarren edo euskaldunen osasunak.

Sektore hori giza balioaz eta langileen gogoaz elikatzen da; izan ere, 2019ko abenduaren 31n, etxean geratu edo grebara joan beharrean, aparteko ordainsaria, jaiegunak eta abenduko gauak kobratu ez arren, eta kasu batzuetan askoz diru gehiago behar bazuten ere, lanera joatea erabaki zuten zerbitzua emateko. Administrazio publikoari zerbait ahaztu zaiolako, 2020ko urtarrilaren 1ean Bizkaian eta Araban larrialdiko anbulantziak egon baziren, ez zen izan enpresa bat anbulantziak jartzera etorriko zelako, baizik eta langileek.

2019ko abenduaren 31n, garai hartan Araban eta Bizkaiko zati batean zerbitzua ematen zuen enpresak, Larrialdiak-Maiz ABEEak, anbulantzia-lehiaketa utzi zuen, eta langileei aparteko ordainsaria, gaueko eta jaiegunetako ordainsariak eta kopuruak kobratu gabe utzi zizkien, kasu batzuetan aurreko hilabeteetatik arrastaka genbiltzan neurriz kanpoko kopuruak.

Bi urte baino gehiagoko epaiketen ondoren, langileen aldeko epaiak betearazi behar izan dira, zerbitzua utzi zuen enpresak ordainketarik egin ez zuelako. Eusko Jaurlaritzak atxiki egin zuen enpresa horrek zerbitzua ustiatzeko lizitazioa eraman zuenean aurkeztu behar izan zuen abala.

Bada, abal hori Gibraltarren dago, eta horrek esan nahi du ezin dela abala Eusko Jaurlaritzaren beraren zerbitzu juridikoen arabera gauzatu. Non zeuden zerbitzu juridikoak enpresak abal hori aurkeztu zuenean? Zer kontrol erreal du administrazio publikoak enpresei eta enpresek zerbitzua emateko aurkeztu behar dituzten abalei buruz?

Eusko Jaurlaritza da kontrol horren arduraduna, ez baitzuen kontrol hori egin, eta oso larria iruditzen zaigu lehiaketetara aurkezten diren enpresa pribatuen gaineko inolako kontrolik ez egitea, ezta horiek aurkezteko abalak kontrolatuz eta, ondoren, baldintza-agiriak betetzen dituzten kontrolatuz ere.

Zerbitzuaren arduraduna den aldetik, Eusko Jaurlaritzak zerbitzua eman zuten langile horiei ordaindu behar die, eta zerbitzua utzi zuen enpresari bidezkotzat jotzen duen erreklamazioa egin ondoren. Langileek ez dute administrazioaren kontrol faltaren pagano izan behar, ez eta pagotxa ere, dirua egitera bakarrik datozen enpresek eraman eta langileei egin eta egiten duten lanagatik ordaintzen ez dietelako.

Egitateak oso larriak dira, baina egitate horiek berriro gerta daitezke. Eusko Jaurlaritzak ba al daki non dauden anbulantzia-zerbitzua kudeatzen duten enpresen abalak? Zer gertatuko litzateke baten batek zerbitzua uzten badu, Larrialdiak-Maiz ABEEak 2019an egin zuen bezala? Eusko Jaurlaritzak berriro emango al du zerbitzua esku pribatuetan?

LABek exijitzen du Eusko Jaurlaritzak Larrialdiak-Maiz ABEEak langileei zor dizkien zenbatekoak berehala ordaintzea eta anbulantzia-zerbitzua argitaratzea, zerbitzua publiko egiteak zerbitzua hobeto kudeatzea ekarriko baitu, enpresa pribatuak diruarekin geratu gabe eta euskal gizarteari askoz garestiago atera gabe ustiapenerako esku pribatuei ematen zaien zerbitzu publikoa.

Bilboko Metroan mobilizatu gara Pikete Feministaren eskutik, garbiketako sektorean pairatzen dituzten sexu erasoak salatzeko

Aritz Sorzabal
-
0
Bilboko Metroan mobilizatu gara Pikete Feministaren eskutik, garbiketako sektorean pairatzen dituzten sexu erasoak salatzeko

Lantokian gertatutako beste sexu-eraso baten albisteak kalera atera gaitu berriro; oraingoan, garbitzaile baten aurkako erasoa izan da Sestaon. Sopelan gertatutako erasoa eta aste gutxira gertatu da. Sopelan, 71 urteko enplegatzaileak adin ertaineko etxeko langile bat bortxatu zuen.

Ez da gertaera isolatu bat. Ez da lehen aldia garbitzaile bat bere lantokian, lanera bidean edo etxera itzultzean, erasotzen dutela.

Gehiegi dira garbiketako langileek azaldutako kontakizunak: uniforme zuri berriak zein ondo geratzen zaizun komentario deserosoa, gaua denean eta korridorearen beste aldean norbait dagoela dirudienean sentitzen den hotzikara, zein Metro Bilbaon izandako gertaera antzekoa. Kasu honetan, Sestaoko geltokia garbitzen ari zela jasan zuen bortxaketa saiakera. Aipatutako kontakizun horiek guztiak indarkeriak dira.

Pikete Feministako kideek Portugalete eta Sestao arteko metro ibilbidean egindako ekintza dela-eta jakinarazitakoaren arabera, “mobilizatu egin gara, emakume eta garbiketako langile garen aldetik, nazkatuta gaudelako indarkeria hainbat eratan jasateagatik: indarkeria matxista, lan-indarkeria, gizarte-indarkeria. Nazkatuta gaude ikusezinak, gutxietsiak eta erasotuak izaten jarraitzeaz”.

Esan bezala, hori guztia salatzeko, Pikete Feminista egin dugu Portugaleteko metrotik Sestaoraino: “Bertan, emakume garbitzaileok jasaten ditugun indarkeria matxistak salatu ditugu 20 kontakizun eramanez eta metroaren erabiltzaileei esku-orriak banatuz. Ondoren, Sestaoko geltokian eskegi ditugu kontakizun horiek, gure lankideari eraso egin zioten lekuan, emakume eta garbitzaile izate hutsagatik jasaten ditugun egoerak salatzeko, eta, aldi berean, gure egoera agerian uzteko”.

Eraso horien aurrean, LAB sindikatuak enpresei eta administrazioei eskatu diegu beren erantzukizuna euren gain hartzeko eta emakume langile gisa ditugun eskubideak zainduko dituzten politikak garatzeko eta lan egiten dugun baldintza espezifikoen jarraipena egiteko.

Emakumeen aurkako erasoei ez! Ez lanean, ez inon! Bat erasotzen badute, denak erasotzen gaituzte!

1...388389390...1,612Page 389 of 1,612

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLÍTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus