2026-01-25
Blog Page 383

Greba orokorraren aukera zapuztua, borroka ziklo berria antolatzen jarriko ditugu gure indarrak

Euskal Herrian pandemia osteko garaiari ofentsiban ekiteko beharra eta baldintzak izanik, hilabeteak eman ditu LABek
Greba Orokorra aldarrikatzen eta proposamena lantzen.

Maiatzaren Lehenean plazaratu zuen sindikatuak borroka ziklo berria abian jartzen lagunduko lukeen Greba
Orokorraren beharra. Bi ikuspegitatik jotzen zen Greba Orokorra beharrezkotzat:

Alde batetik, pandemiak agerian utzitako hutsuneei nahiz langileongan izandako ondorioei erantzuna emateko;
besteak beste, osasun sistemaren ez nahikotasuna, zaintza sistema publiko komunitario baten gabezia edota
oinarrizkoak diren lanen izaera prekarioa.

Beste alde batetik, estatu mailan erabaki garrantzitsuak hartuko zirela jakitun (Europako Funtsek baldintzatutako
pentsio erreforma eta lan erreforma, besteak beste), erabaki horietan eragin eta, batez ere, Madrilen posible ez den
ibilbide eraldatzailea Euskal Herrian posible egiteko.

Ikasturte berriaren hasieran, beste hainbat eragilek adierazi zuten Greba Orokorraren aldeko jarrera, hala nola,
pentsiodunen mugimenduak eta gehiengo sindikaleko gainontzeko sindikatuek. Bazegoen Greba Orokorra deitzeko
gehiengo nahikoa, nahiz eta Greba Orokorraren izaeraren eta kudeaketaren inguruan jarrera desberdinak izan LABen
eta ELAren artean.

Greba Orokorraren izaerari dagokionez, LABek Euskal Herrian borroka fase berri bat irekitzeko mugarri gisa ulertzen
zuen bitartean, ELAk Madrilgo jokalekura eta agendara mugatu izan du. LABen ustez akatsa da hau, Madrilgo
jokalekua eta agenda indartu, eta Euskal Herrian egin beharreko bide propioa mugatu egiten duelako.

Greba Orokorraren inguruko kudeaketari dagokionez, LABek greba deialdia lehenbailehen egitea proposatzen zuen,
gertakarien eboluzioan ahalik eta eragin handiena izan zezan. Aldiz, ELAk Greba Orokorra urtea amaitu aurretik egin
behar zela esaten bazuen ere, deialdia egiteko “une egokienaren zain” egotea hobesten zuen, Madrilen hartuko ziren
erabakietatik Greba Orokorrerako pizgarria sortuko zelakoan.

Greba Orokorraren izaeraren eta kudeaketaren inguruan ikuspegi desberdinak egonda ere, bazegoen gehiengo
sindikal eta sozial bat Greba Orokorra urtea amaitu aurretik deitzeko prest. Gauzak horrela, hiru hilabete hauetan
zehar LAB Greba Orokorraren aurrelanketan aritu da, bakarka nahiz elkarlanean ekimenak antolatuz.

Urte amaiera gainean dugu eta, zoritxarrez, Greba Orokorra epea motzean antolatzeko prozesua kale itsura heldu da.
ELAk Greba Orokorra urtea amaitu aurretik egiteko erabakia adierazi bazuen ere, greba deialdia gauzatzeari uko egin
dio orain arte. Honela, Greba Orokorrik gabe amaituko da urtea. Grebaren pizgarri litzatekeen gertakari baten zain
egoteak, gertakarietan eragiteko aukera galtzea suposatu du.

Greba Orokorra antolatzeko saiakera nahiko genukeen emaitzarik gabe amaitu da. Hala ere, guretzat Greba Orokorra
ez da helburu bat, borroka aldi berri bat hauspotzeko tresna baizik. Momentuz tresna hau erabiltzerik ez badugu ere,
borroka ziklo berria martxan jartzeko helburuari eutsiko dio LABek. Datozen asteetan lantokietan borroka sindikalak
biderkatu, kalean dinamika soziala hauspotu eta lan eta bizi baldintzak eraldatzeko euskal bide orria sustatzen jarriko
ditugu gure indarrak.

Bada ordua langileon osasuna eta bizitzak aintzat hartuko dituen prebentzio politika eraginkor baten kultura sustatzeko

Abenduaren 3ko gauean, B.O.M. 44 urteko Markinako langile eta LABeko afiliatua hil zen Bergarako Fagor Ederlan lantokian, lan istripu ez traumatiko batean. Gainera, abenduaren 2tik 3rako goizaldean, 23 urteko emakume langile bat hil zen lanerako bidean, Cadreitan izandako auto istripu batean. Azken hauekin, aurten jada 59 langilek galdu dute bizitza Hego Euskal Herrian euren lanpostuetan, horietatik 15ek lan istripu ez traumatikoetan.

Ezer baino lehen, LAB sindikatutik gure doluminik zintzoenak helarazi nahi genizkieke hildako langileen lankide, lagun eta senitartekoei.

Bergarako heriotza hau ezin diogu halabeharrari egotzi. Oso irakurketa sinplista izango litzateke hori. Behin baino gehiagotan salatu izan dugu txanda sistemak eta bereziki gaueko lanak osasunean eragiten duen kalte fisiko eta psikologikoa: erritmo zirkadiarra kalteten du (gizakion prozesu fisiologikoak kontrolatzen duen giza erloju biologikoa) eta horrek hipertentsioa, estresa, nekea, insomnioa eta beste hainbat patologia eta arrisku sortzen ditu.

Argi daukagu baita ere, lantokietan egiten diren arriskuen ebaluazioetan ez direla jasotzen lanak errealki sortzen dituen patologia guztiak eta beraz, ez dela lan osasunaren zaintza integral eta eraginkor bat egiten. Hainbat eta hainbat gaixotasun profesional daude, isil isilean eta inor konturatu gabe langileen osasuna kaltetzen dutenak, eta kasu askotan langileari heriotza dakarkiotenak.

Bada ordua langileon osasuna eta bizitzak aintzat hartuko dituen prebentzio politika eraginkor baten kultura sustatzeko eta langileon lan eskubideak defendatzeko. Hor uste dugu administrazio publikoek erantzukizun handia dutela.

“Lantokietatik kanpo sindikatuak sustatu nahi dituen borroketan parte hartzeko modua da Ekintza Sozialeko Komunitatea”

Abenduaren 11n Bilbon, Bidebarrieta Kulturgunean, Ekintza Sozialeko Komunitatearen aurkezpen ekitaldia egingo dugu. Inposatzen diguten ereduari bulkada eraldatzailea ematera goaz, eta herritar guztiei dei egiten diegu aurkezpenera hurbil daitezen. Ekintza Sozialeko kide Endika Perezekin eta Alaitz Ajuriagerrarekin hitz egin dugu, Komunitate berriari buruzko xehetasunak ezagutzeko.

Hasteko, zer da Ekintza Soziala?

Endika Perez (E.P.): Duela bost urte egindako Biltzar Nagusian, LABek bataila nagusia Bizitza eta Kapitalaren artean ematen zela zehaztu genuen, eta, beraz, sindikalismoak ere baieztapen horri begira bere burua birpentsatu beharra zuela ondorioztatu. Horrela, ordurarteko hiru federazioez gain (Industria, Zerbitzu Publikoak eta Zerbitzu Pribatuak), Ekintza Sozialeko egitura ere sortu genuen.

Alaitz Ajuriagerra (A.A.): Une horretan ekipo nazional bat eta hiriburuetan kide banatan oinarrituriko antolaketa moduari heldu genion, enpleguaz gaindi genituen erronka eta borroketan eraginkorragoak izateko asmoz. Erabaki garrantzitsua eta emankorra izan da hau. Bide bat egin dugu eta ikasitakoak baloratu eta urrats berriak emateko baldintzetan gaude.

Eta zer da Ekintza Sozialeko Komunitatea?

E.P.: Horixe bera, urrats berri bat. Lantalde nazionala eta hiriburuetako kide banarekin ez zaigu nahikoa parez pare ditugun erronkei aurre egiteko. Sindikalismoa lantokiz lantoki antolatzen dugun bezala, gure interbentzio lerroa auzo eta herrietan egiteko baldintzak izan ditzagun tresna organizatiboa behar dugu, eta horregatik jauzi berri hau: komunitatea.

A.A.: Enpleguaren eremua zabaldu eta, lan baldintzez gain, bizi baldintzen inguruan hitz egin eta hauen inguruan borrokak sustatu nahi ditugu. Egun piztuta daudenetan ere, parte hartu eta gure ekarpena egin, aliantza sareak indartuz. Bizitzaren aurkako ofentsiba oso bati aurre egiteko, etxebizitzaz, ekosozialismoaz, migrazioaz eta antirrazismoaz ere hitz egin eta borroka eremu hauei begirako antolatzeko espazioak eskaini behar ditugu. Horretarako sortu da Ekintza Sozialeko Komunitatea. 

Nori zuzendua dago?

E.P.: LABeko afiliazio osoari. Are gehiago, afiliazioa lehen lerroan jarri nahi duen proposamena da. Lantokietan ordezkariak eta sail sindikalak ditugu afiliazioa antolatu, eztabaidak eman eta erabakiak hartu, borrokak planifikatu eta egiteko. Lantokietatik kanpo LABek sustatu nahi dituen borroketan parte hartzeko modua da Ekintza Sozialeko Komunitatea. 

Izena eman duenak zer topatuko du Komunitatean

E.P.: Hasteko, LABen parte hartzeko modu berri bat eta borroka egiteko espazio berri bat, baita bi norabideetako informazio kanala eta ildoen arabera zein bakoitzak hartu nahi duen ardura mailaren araberako ekarpena egiteko aukera ere.

A.A.: Ekintza soziosindikalerako eremu berri bat izango da, LABen jarduna lantokitik kanpo garatzeko aukera. Lantokietako borrokak osatu eta baita bestelako batzuen inguruan aritzeko aukera ere topatuko du. Era jarraituan zein une zehatzen parte hartzeko aukera ere izan dezake. Herrialdeko sare orokorraren parte izango da: publikazioak, irakurketak eta informazioa jasoko du. Eta ildoen arabera antolatuko diren lantaldeetan, komiteetan, parte hartzeko aukera izango du.

Komunitatean parte hartzeko modu desberdinak daude. Zeintzuk dira eta zertan dautza?

E.P.: Komunitatearen sareak, momentuz, herrialde mailan antolatuko ditugu. Herrialdean egiten ditugun kanpaina zehatzetan zein deialdien berri izango du izena ematen duen kideak, eta berak erabakitzen duen inplikazioa izan dezake: ekimenen prestaketan parte hartu, deialdi bat edo gehiagotan parte hartu…

A.A.: Kanpaina edo ekimen orokorrak egoteaz gain, ildo zehatzen araberako komiteak antolatuko ditugu, dagoeneko borroka horietan dauden LABkideak saretzeko eta oraindik parte hartu ez baina nahi hori duten kideek aukera izan dezaten. Ez hori bakarrik, testuinguruan eragiteko mobilizazio, ekimen edo konpromiso zehatzak ere kolektiboki erabaki eta aurrera eramango ditugu. Adibidez: proiektu autogestionatu batean ekarpena egiteko auzolan eguna, oinarrizko produktuen bilketa kanpainak, sektore bateko borroketan ekarpen zehatza egiteko ekimen desobedientea edo gai sozialen inguruko mobilizazio forma berritzaileetan praktika sakontzea, besteak beste.

Gehiago zehaztearren, zein da Komunitatearen plana kurtso honetarako?

E.P.: Kurtso honetan hiru egiteko nagusi ezarri dizkiogu gure buruari. Lehena, komunitatea ezagutaraztea eta martxan jartzea, trinkotze lana eginez. Komunikazio bideak eraiki, erronkak definitu… Bigarrena, Sindikalgintza Antirrazista Baterantz! Martxan dugun ildoaren baitan Komunitateko sarea eraiki eta aktibatzea, espazio mistoak sortuz eta ildoaren baitan egin nahi dugun jaialdi antirrazista antolatzeko.

A.A.: Azken helburu nagusia, otsailean zehar egin nahi dugun etxebizitza eskubidearen aldeko kanpaina zehaztu eta garatzea izango da. Etxebizitza oinarrizko eskubidea da langileon bizi baldintzak bermatzearen ikuspegitik, eta problematika honetan sindikatuaren posizioa eta ekimena biderkatu nahi dugu horrela. Hiru hauek dira, nagusiki, baina komunitateko kideon iritzi eta ekarpenekin zehaztuko ditugu hurrengo urratsak. 

Izen emate kanpaina apirilean hasi zen, ondoren batzar batzuk egin dira. Zein da orain arteko inpresioa?

A.A.: Ekainean aurkezpenak egin genituen herrialdeko asanblada eta ondoren egin genituen ekimenen bidez. Orokorrean, balorazioa baikorra da, sindikatuak eremua zabaldu eta modu berrietan aritzeko duen gaitasuna erakutsi zuelako. Jende askok izena eman zuen komunitateaz ezer gutxi jakinda eta hori ere LABeko kidegoaren inplikazioaren seinale ere bada.

E.P.: Egia da, 45.000 afiliatuko sindikatua izanik, oraindik hastapenetan gaudela eta afiliatu askok ez dakitela egitasmo honi hasiera eman diogula. Etxe handia da gurea eta geruzaz geruza eraikiko dugu egitura berri hau. Hala ere, aipatzekoa da kide gehienak ez direla sindikatuko liberatu edo delegatuak. Horrek afiliatu askori sindikatuko dinamiketan parte hartzeko aukera zabaldu diogula esan nahi du.

Zenbat kidek osatzen dute jada Komunitatea? Orain batu nahi duenak, nola egin dezake?

E.P.: Sindikatuko afiliazioa lantokiaren arabera antolatzen dugu LABen. Zure enpleguaren sektorearen arabera, federazio bateko edo besteko kidea zara. Ekintza Sozialeko Komunitateak, federazio zehatz bateko kide izateaz gain, nahi duenari espazio organizatibo berria eskaintzen dio, bizitokiaren arabera determinatuko dena eta lantokiaz gaindiko borroketan parte hartzeko aukera emango duena. Horrela ezaugarrituta, eta ikasturte honetan hasiera eman diogula jakinda, dagoeneko 350 kidetik gora gaudela jakitea izugarria da. Ziur gaude martxan jartzen garenean, eta gure jarduna ikusten denean, milaka izango garela.

A.A.: Parte hartzeko aukera beti izango du zabalik LABeko afiliatua denak. Are gehiago, afiliatu gabe ere proiektu honetan parte har dezaketen pertsonak daudela badakigu. Horiek ere ateak parez pare dituzte zabalik. Lotura honetan izena emanda dagoeneko komunitateko kide izan zaitezke.

Gaiaren batean aditua izan behar zara Komunitateko kide izateko? Edo mugimendu edo eragile sozialetan aritua izatea beharrezkoa da?

A.A.: Borondatea da beharrezkoa den bakarra. Ekarpen guztiak dira ongietorriak eta beharrezkoak.

Zer esango zenioke izena emateko zalantzan dagoen horri?

E.P.: Kantak dioen moduan, “probatu ez duenak, ez daki zer den hau”. Izena eman eta Komunitatearen berri izatea da gutxieneko konpromisoa. Hortik aurrera, eraldaketarako tresna berri bat eskaintzen diogu LABeko kidego guztiari eta ziur gaude erabiltzeko prest eta gogoz dagoela. Beraz kuxkuxeatu, probatu eta sindikalgintzari taupada berri bat emateko indarra izan dadila esango nioke.

Mobilizazioak egin ditugu aniztasun funtzionala duten pertsonen jendarteratzea eta laneratzea eskatzeko

Abenduaren 3an, Aniztasun Funtzionalaren Nazioarteko Egunean, mobilizazioak egin ditugu Bilbon (Azkuna Zentroan, Donostian (Foru Aldundian) eta Gasteizen (Andra Mari Zuriaren plazan). Iruñean atzo mobilizatu ginen. Elkarretaratze hauekin, aniztasun funtzionala duten pertsonen gizarteratze eta laneratzea eskatu dugu, baita kalitatezko zerbitzuak ere kolektibo honetako pertsonentzat ere.

Horrela, administrazio ezberdinetik egiten dituzten diskurtso atseginetatik harago, lan arloaren ikuspuntutik  aniztasun funtzionala dutenen errealitatea mahai-gaineratu du LABek. Izan ere, bazterkeria, salbuespena eta diskriminazioa dira aniztasun funtzionala duten pertsonen enpleguaren ezaugarriak. Langabezia-tasak bi aldiz zigortzen ditu aniztasun funtzionala duten pertsonak, eta are larriagoa da emakumeen eta 45 urtetik gorakoen egoera.                                

Enpresek kontratatzen dituzten langileen %2a aniztasun funtzionalekoak izatea bermatzeko betebeherra dute Eusko Jaurlaritzak eta Lanbidek, EAEko kasuan, bitartekotza eta ibilbide indibidualizatuen bidez, baina ez dute betetzen. Honek, enpresek bete beharreko neurri alternatiboak, salbuespenezkoak izan beharko luketenak, arau bihurtzea dakar.

Gaur egun, enplegu zentro berezietako enplegu babestua, enplegu arrunterako neurri iragankorra izatetik urrun, neurri finalista bihurtu da.                                    

Gainerako langileekiko diskriminazioak jarraitu egiten du, aldi baterako kontratua kausarik gabe egoteagatik eta erabiltzeagatik, bai eta errendimendu txikiko kontratuek ere. Horrek esan nahi du soldata %25 murriztuko zaiela aniztasun funtzionala duten langileei, gainerako langileen eginkizun berak betetzeagatik. Hori guztia enplegu-zentro berezien lobby izugarriaren onurarako eta Lanbide arteko Gutxieneko Soldatari lotutako soldaten eta soldatetan eta Gizarte Segurantzan hobariak dituzten lan-harremanen kontura, lan-baldintza eskasen, diru publikoaren eta erakundeen utzikeriaren kontura.                             

Era berean, foru-erantzukizuneko aniztasun funtzionala duten pertsonentzako zerbitzuen oinarria finantzaketa publikoko eta kudeaketa pribatuko eredu bat da, erabat asistentzialista, berezko erregulaziorik gabea eta opakoa, Aldundien eta erakundeen arteko hitzarmenen bidez, langileen eta erabiltzaileen parte-hartzerik gabe, plazako prezio desberdinekin eta langileen eskubideak bermatzen dituzten klausularik gabe. Gainera, arreta-ratioak ez daude araututa eta ez dira nahikoak, ezta erakundeen lan-arriskuen prebentzioaren arloko politika ere.                               

Lan-baldintzen erregulazioa Estatuko Hitzarmen Kolektibo Sektorial batean jasotzen da, eta bertan ez dugu parte hartzen, eta ez da gure funtzioa onartzen ere. Herrialdeko sektoreko hitzarmenik ez dagoenez, sektorea bera atomizatu egin da enpresa-hitzarmenetan, enpresa-itunetan eta Estatuko Esparru Hitzarmena aplikatzen zaien erakundeetan, jarduera bera edo antzekoa egiteagatik hainbat lan-baldintza eta konpentsazio-baldintza dakartzatenak. Gaur egun, negoziazio gehienak irekita eta blokeatuta daude.                              

Eusko Jaurlaritzaren eta Foru Aldundien utzikeriak eragotzi egiten du aniztasun funtzionala duten pertsonak eskubide osoko subjektu izatea, eta hauentzako zerbitzuen oinarria izatea pertsonen lan-baldintzen desarautzea, aintzatespenik eza eta prekaritatea.                        

Hori dela eta, LABek, Eusko Jaurlaritzaren eta aldundien inplikazioa eskatu nahi du EAEn eta Nafarroako Gobernuarena, herrialde nafarran, aniztasun funtzionaleko langileek enplegu libre, duin eta kalitatezkoa aukeratzeko dugun eskubidearen bermean.

Bizkaiko eraikin eta lokaletako garbitzaileek Durangoko azokara eraman dituzte euren aldarriak

Bizkaiko garbiketa sektoreko langileak hitzarmen duin baten alde ari dira borrokan. Mobilizazio desberdinak egin dituzte azken asteetan, LAB, ELA eta ESK sindikatuok deituta, lan feminizatu, prekarizatu eta ikusezin honek behar duen aitortza aldarrikatzeko.

Abenduaren 6aren etorrerarekin, Espainiatik alde egin nahi dugunok ez dugu ezer ospatzeko

Abenduaren 6an, Espainiako Konstituzioaren urteurrenaren etorrerarekin, egoitzak zabalduko ditu LABek. Hala, urtero legez, lan egutegi propio bat aldarrikatzen dugun neurrian, planto egingo diegu inposatutako jai egunei. Ez dugulako ezer ospatzeko.

Hain zuzen ere, Frankismoan ezarritako zutabeen gainean eraiki da Konstituzioa eta sistema kapitalista heteropatriarkalaren garapenerako bermerik onena izan da. Euskal Herrian zein estaturik gabeko beste nazioentzat eskubide nazional, politiko eta sozialen ukazioa ekarri du, hamarkadetan. Kapitalaren nagusitasuna bermatu du Espainiako Konstituzioak. Langile klasearen zapalketa, herri sektore anitzen bazterketa eta miseria bideratu du; migranteen aurkako sorgin-ehiza eta pobrezia eta bazterketa soziala, tartean. Euskal langileon eskubide laboral eta sozialak etengabe kolpatzea ahalbidetu du, krisi eta erasoaldi ezberdinak tarteko, eta bizitzaren prekarizazio aroari ateak ireki dizkio.

Eta zer esan, emakumeon* egoera espezifikoari dagokionez, Konstituzioaren aterkipean garatu den sistema kapitalista eta heteropatriarkalaren ondorio dira egun bizi-bizirik dauden diskriminazio ezberdinak, soldata arrakala eta indarkeria matxista.

Emakumeon* zanpaketarako tresna izan da Konstituzioa. Zanpaketa politiko eta sozialerako tresna ere bai, ez ditu herrientzako, ez herritarrentzako oinarrizko eskubideak bermatzen, dela etxebizitza, direla lan eskubideak. Ez zen eskubideak bermatzeko sortu, Espainiako “batasuna” defendatu eta asimilazioaren bidea bermatzeko baizik. Eta kezkaz bizi dugu, gainera, lurralde krisi betean, ematen ari den inboluzio autoritarioa eta faxismoaren gorpuztea.

Espainiatik alde egin nahi dugunok ez dugu ezer ospatzeko. 78az geroztik geure borondatearen kontra lotzen gaituen katea, Espainiako Konstituzioa, lan duina eta bizi duinaren aurkako eraso zuzena da. Langileon eskubideak txikitzeko aukerak ziurtatzen dizkio botere ekonomikoari. Horrenbestez, eredu sozial eta ekonomiko berri bat eraiki nahi badugu, aldaketa soziala hauspotu behar dugu, eremu guztietan erabakitzeko eskubidea defendatu eta eraldaketa soziala burujabetza prozesu batekin uztartu.

78ko erregimenarekiko kateak apurtzeko unea da. Ez dugu zer ospatu, baina bai zer borrokatu: independentzia, sozialismoa eta feminismoa. Demokrazia, justizia eta bakea. Burujabetza. Konstituzio propio bat, Estatu egitura propio bat, Euskal Errepublika aldarrikatzen dugu.

Estatu propio bat behar du Euskal Herriak, erabakitzeko eskubidea oinarri. Herri aktibazioa eta borondatea dira aldaketa sozial eta politikoaren giltza. 

Euskararen aldeko borrokan berretsi eta Euskararen Egunari lotutako mobilizazio guztietan parte hartzeko deia egiten dugu

LAB sindikatuan 2000. urtean erabaki genuen LAN eta KOMUNIKAZIO hizkuntza euskara izango genuela. Erabaki horren aurretik euskararen normalizazioan lan handia egina genuen, eta ondoren, EUSLAB egitasmo estrategikoa jarri genuen martxan sindikatu barruko jardueran, zein lan munduan euskararen erabilera areagotzeko asmoz. Ez gara berriak, beraz.

Ezin ukatu pandemiak gure bizitzak astindu dituela eta hausnarketarako gako batzuk ere utzi dituela, horregatik, indarrean dauden hizkuntza politikak  berrikusi, birpentsatu  eta eragiteko jauziak behar direla ondorioztatu dugu. 

Alde batetik, Euskalgintzaren Kontseiluak abiatutako hizkuntza-politiketan eragiteko Batuz Aldatu ekimenarekin bat egin dugu. 

Bestetik, iazko urtearen amaieran, pandemiaren krisi betean, eremu sozioekonomikoaren euskalduntzean dugun erronkari ahalik eta modu bateratuenean aurre egiteko urrats berri bat eman genuen. Euskarak lan munduan behar duen besteko ikuspegia eta konpromisoa hartuz, Euskalgintzaren Kontseiluak, LABek eta ELAk, eremu sozioekonomikoa euskalduntzeko proposamen zehatza aurkeztu genuen: berrogeita hamar langiletik gorako enpresetan euskara-planak negoziatu beharra lanbide arteko akordioan jasotzea.

Nafarroan ere, ez dira gutxi izan euskaldunen eskubideen alde eta politika aldaketa eskatuz egin izan diren mobilizazioak. 

Sindikalismotik eta daukagun ardura soziopolitikoari uko egin gabe jardun dugu euskararen gaiarekin, bai kanpora begira, arestian aipatu direnetan aktiboki parte hartuz, baina baita, barrura begira ere. Sindikatuari berari begira, alegia.

Sindikatu barruan zein lan munduan hizkuntzarekin ditugun inertziak astindu nahi ditugu eta barruko prozesuetan euskararen erabilera areagotzeko ahalegin kolektiboa egin dugu, LABen euskara lan hizkuntza izatea lortuz eta gure hizkuntza politikaren berritzean pausoak emanez. 

Ugari dira euskarak datozen urteetan aurrez aurre dituen erronkak, eta LAB sindikatuari ere badagokio horri ganoraz erantzutea. Prest gaude, eta dagokigun mailan erantzutea espero dugu. Langileon hizkuntza eskubideen aitortza ezinbestekoa izango da, eta baita bidelagunen ahalduntzea ere.

Horregatik, LABek euskararen aldeko borrokan berretsi eta Euskararen Egunari lotuta egongo diren mobilizazio guztietan parte hartzeko dei egiten du. 

Bereziki Euskal Herrian Euskarazek Euskararen errepublika lelopean datorren abenduaren 6an Durangon deitu duen nazio manifestazioan parte hartzeko deia luzatzen dugu.

Guk kalean zein lanean euskaraz, askatasunean.

EAEko aurrekontuek herri honetako gehiengo sindikal eta sozialak kalera ateraz egiten dituen aldarrikapenei erantzun egoki bat eman gabe jarraitzen dute

Krisi sozial eta ekologiko larria bizi dugu. Pandemiak sakondu egin ditu arrakalak eta prekarizazio prozesuak. Egoeraren larritasunak politika publikoen norabide aldaketa bat eskatzen dute. Aldaketa sakona: bizitza erdigunean jarriko duen eredu berri baterako bidea egin behar da. Trantsizio ekosozialista eta feminista.

Aurrekontuek, zerga politikarekin batera, herritarren interesak erdigunean jarri eta aberastasunaren birbanaketarako bitarteko nagusi izan beharko lukete. Aurrekontuek zer nolako jendarte eredua eraiki nahi den erakusten dute.

Madril, Nafarroa eta EAEko aurrekontu proiektuak abiapuntuzko hutsune argiekin jaio dira: parte hartze soziala ukatzen da, zerga erreformaren eztabaida aurrekontu proiektutik kanpo uzten da eta sektore publikoak ekonomian izan behar duen parte hartzea ahultzen da. Inolako kontrol eta kontrapartidarik gabe, geroz eta diru gehiago bideratzen da esku pribatuetara.

EAEko aurrekontuetarako EH Bildu eta Jaurlaritzaren arteko akordioari dagokionez:

1.Konpromiso politikoei dagokionez, Gobernua nahi ez zituen hainbat erabaki hartzera eraman du akordioak, baina ez gaitu asetzen.

LGSa bultzatzea neurri egokia da, Euskal Herriko bataz bestekoaren araberakoa izango da eta Estatuarekiko ezberdina; hala eta guztiz ere, egiten den formulazioak ez gaitu asetzen.

Gobernuak, patronala interpelatu eta jarrera proaktiboa izan beharko luke gutxieneko soldata ezarriko duen sektorearteko akordio interprofesional bat bultzatzeko. Ez da horrelakorik jasotzen, bi aldeen esku uzten da eta negoziazio kolektibora bideratzen da, egun dagoen indar harremanen desorekak zeintzuk diren ikusita, paper errean geratzeko arrisku handia du.

Bestetik, badira aipatu ere egiten ez diren gai garrantzitsuak: pentsioak osagarritzeko aukera esaterako edota gizarte zerbitzuak hobetu zaintza sistema publiko komunitarioa eraikitzeko urratsak ematea.

2- Konpromiso ekonomikoei dagokionez, EH Bilduren akordioak, hasierako aurrekontu proiektua hobetzea lortu du hainbat puntutan, baina ageriko mugekin:

Hobekuntzak lortu dira osasungintzan, diru politika sozialetan, etxebizitza politikan edota larrialdi klimatikoari aurre egiteko. Joko-arauak ez dira aldatu, ordea, eta ondorioz, partida batzuk hobetu daitezke, bai, baina ezinezkoa da egoerak eskatzen duen norabide aldaketa sakona sustatzea politika publikoetan.

Beraz, aurrekontu hauek, herri honetako gehiengo sindikal eta sozialak kalera ateraz egiten dituen aldarrikapenei erantzun egoki bat eman gabe jarraitzen dute. Orain arte esan bezala, gehiengo sozial eta sindikalak artikulatu eta Euskal Herrian sakoneko aldaketak posible egiteko bidea eraiki behar dugu.

AURREKONTUEN AZTERKETA DATUETAN

EAEn, uko egiten zaio gehiago biltzeari, eta, gainera, jendearen beharrak ez daude aurrekontuen lehentasunen lehen ordenean:

– EAEko presio fiskala %31,8koa da, Europar Batasunaren presio fiskaletik urrun dago, azken honetan %40,1ekoa bait. Gainera, presio fiskal hori langileen gain dago batez ere.

Urkullu jaunak, dumping fiskalari buruz hitz egin duenean, alfonbra gorria jarri dio patronalari, fiskalitatean murrizketa berrien beharra justifikatzeko. Berriro ere, langileei bizkarra emanez eta kapital-errentak eta enpresa-irabaziak zergapetzeko aukera gutxietsiz.

• Aurrekontuaren inbertsio publikoa % 80koa da, baina gehiena, %62, kapitalerako diru-laguntzak eta transferentziak dira, hau da, diru publikoa enpresa pribatuentzat eta kontrol publiko eta sozialik gabe. Lankidetza publiko-pribatua deitzen diote eta hau propaganda neoliberala da patronalaren politika aplikatzeko. Horrela ahultzen da sektore publikoak ekonomian duen funtzioa. Enpresa pribatuari hainbeste diru bideratzea, beste beharrizan batzuetarako dirua kentzea da.

• Azken urteetan zerbitzu publikoetan izandako murrizketak ez dira lehengoratzen, eta ez da behar adina inbertitzen hezkuntzan eta osasunean. Ulertezina, pandemia egoeran gaudela kontuan hartuta.

• Ontzat ematen da langile publikoei buruzko erabakiak Madrilen hartzea (adibidez, soldata-igoerari eta/edo birjarpen-tasari dagokienez…), eta ez da negoziazio kolektiborako esparru propiorik sustatzen.

• Erronka demografikoen eta biztanleriaren zahartzearen aurrean, ez da zaintza-sistema publiko bat sortzearen aldeko apustua egiten. Gizarte-zerbitzuak pribatizatuta daude, eta langileek, gehienak emakumeak, soldata eta lan- baldintza prekarioak dituzte. Publifikazio-prozesuak bultzatu eta ratioak hobetu behar dira.

• Ez dute bermatzen 1.400 euroko gutxieneko soldata, ezta 1.080 euroko gutxieneko pentsioa ere. Ez dago soldata- eta pentsio-arrakalarekin amaitzeko neurririk.

• Gizarte-babeseko sistemak ez ditu behar oinarrizkoenak betetzen.
Hau da, aurkezten zaizkigun erronken aurrean, hurrengo hamarkada markatuko duten erabakiek ez dituzte alde

batera uzten politika neoliberalak, eta horiek dira, hain zuzen ere, egungo egoeran egotearen arrazoia.

Kolektibitateetako langileen lan baldintzak Euskal Herrian negoziatu behar direla aldarrikatu dugu

Eratu da kolektibitateetako hitzarmen estatalaren negoziazio mahaia Madrilen eta LABetik argi utzi dugu gure negoziazio esparrua ez dela Madrilen, Euskal Herrian baizik.

LABek, ELArekin batera, dokumentu bat aurkeztu diegu patronalari eta gainerako sindikatuei (CCOO eta UGT) jakinarazteko laster negoziazio mahai bat irekiko dugula EAE mailako kolektibitateetako hitzarmenerako.

Estatuko hitzarmenek dakarten gauza bakarra prekaritatea, prekaritatea eta prekaritatea da. Kolektibitateetako langileen baldintzak hemen negoziatzen dira, Euskal Herrian. Sektoreko hitzarmen propioa merezi dugu.