2026-05-03
Blog Page 288

Lan berdinagatik berdin kobratzea eskatu dugu, soldata arrakalaren aurkako egunean

Gizon eta emakumeen* arteko soldata arrakalaren kontrako egunean, mobilizazioak egin ditugu Bilbon, Jaurlaritzatik Confebask patronalaren egoitzaraino, eta Iruñean, Parlamentuaren aurrean “Lan berdina, soldata (des)berdina” lemarekin. Bilbon, 9 minutuz blokeatu dugu Confebask-en sarrera, soldata arrakala %90eraino iristen dela salatzeko. Iruñean, pankarta bat zintzilikatu dugu.

Maddi Isasi Idazkari Feminista Bilbon egon da, eta salatu du lan beragatik eta balio bereko lanagatik ez dela berdin kobratzen gaur egun Euskal Herrian, lan berdinagatik soldata desberdina aldarrikatuz. Soldata arrakala egiturazkoa dela adierazi du Isasik: “Soldata arrakala datu ofizialek esaten diguten baino askoz altuagoa da, sektore feminizatu eta maskulinizatuen artean egiten badugu konparaketa, kasu batzuetan %90era iristen baita”. Adibide zehatzak ere jarri ditu.  Gipuzkoan, eraikuntzako biltegiko peoiak, helduen egoitzetako pareko kategoria duen langile batek baino %90,30 gehiago kobratzen du. Beraz, ia ia soldata bikoitza du. Nafarroan, metaleko peoi arruntaren soldata, helduen egoitzatako kategoria bereko langilearen soldata baino %81,45 handiagoa da.

“Hori sexuaren araberako lan banaketa bat dagoelako gertatzen da”, gaineratu du Isasik, “enpleguak eta lanak nork egiten duen arabera baloratzen dira eta ez lan horren edukien arabera. Horrela emakumeok* egiten ditugun lanei balio sozial, ekonomiko eta politiko gutxiago aitortzen zaie, debaluatuak daude”.

Iruditegi horrekin apurtu nahia ere adierazi du LABeko ordezkariak: “Emakumeok* egiten ditugun lanek balioa dute, bizitza sostengatzeko balio dute hein handi batean eta hori aldarrikatzen dugu, merezi eta behar duten balioa aitortzea. Zapalkuntza ardatz gehiagorekin gurutzatzen denean, izan jatorria, aniztasun funtzionala… generoagatiko soldata arrakala handitu egiten da”.

Sindikatuaren aldarrikapenak ere zerrendatu ditu:

  1. Soldata arrakalarekin amaitzeko, sexuaren araberako lan banaketarekin apurtzea: lan produktiboa ez da erreproduktiboa baina inportanteagoa ezta balio handiagokoa. Zaintza lanei balio haundiagoa ematea.
  2. Zor patriarkala ordaintzea.
  3. Emakumeon* lanen debaluazioa iraunarazten duten patronalak zein instituzioak ardura hartzea. Sektore maskulinizatu zein feminizatuen arteko soldatak parekatzeko konpromisoa.
  4. Zaintzarako euskal sistema publiko-komunitarioa.
  5. Emakume* migratu eta arrazializatuen egoera jasotzen duten estatistikak sortzea eta enplegu eta eskubideen arteko lotura apurtzea. Inor ez da ilegala!
  6. Pribatizatutako sektore publikoko zerbitzuetan alderdi politikoen borondatea egoerari buelta emateko (publifikazioak, gutxieneko lan baldintza esleipenetan… enpresa pribatuei muga zehatzak jartzea…).

Patronala eta instituzioak jo ditu egoeraren erantzuletzat: “Patronalak soldata arrakalaren erantzule eta iraunarazle diren bezala, instituzio publikoak ere erantzule zuzenak dira: Zerbitzu publikoak pribatizatzen dituzten bakoitzean, zaintza lanekin negozioa egiten duten bakoitzean…”, gaineratu du Isasik.

Helduen egoitzetan lan baldintzak hobetzeko eta zerbitzua duintzeko ordua dela adierazi diogu Gipuzkoako Aldundiari

Gaur Maite Peña Gipuzkoako Foru Aldundiko Gizarte Politiketako Arduradunak Zestoako Udal Liburutegian Liburu Berdearen (GFAren Helduen Egoitzetarako Plan Orokorraren) aurkezpena burutu du.

LABetik, zaintza sektoreetako langileekin batera, gaurko aurkezpenaren izaera elektoralista eta gezurtia salatu nahi dugu. PNVren hitz politen atzean, zerbitzu publikoen pribatizazio eredua, lan baldintzen prekarizazio prozesua eta zaintzaren negozioa ezkutatzen dituztelako.

LABetik argi dugu kalitatezko zaintza zerbitzu publikoak jasotzeko eta zaintza lanak baldintzarik duinenetan burutzeko eskubidea aldarrikatzen jarraituko dugula; bide horretan, Gipuzkoako Helduen Egoitzetako Hitzarmena eta ratioen hobekuntza ezinbesteko baldintzak direlarik.

Azkenfinean, onartezina baita Gipuzkoako Foru Aldundiak diru publikoz finantzatutako zerbitzu publikoen pribatizazioaren bitartez enpresen interes ekonomikoak lehenestea, kalitatezko zaintza sistema publiko, doako eta komunitarioa lehenetsi beharrean.

Greba deitu dugu Osasunbidean martxoaren 23rako

Joan den otsailaren 15ean, Osasunbideko eta Foru Administrazioko milaka langilek eta Zerbitzu Publikoen defentsarekin konprometitutako herritar askok Iruñeko kaleak bete zituzten, zerbitzu horiek ematen dituzten langileentzako lan-baldintza duinak aldarrikatuz. Goizeko kontzentrazioak, Nafarroako Jauregiaren ondoan, eta arratsaldeko manifestazioak parte-hartze handia izan zuten, eta greba-egun baten arrakastaren benetako adierazlea izan ziren. Bestalde, greba-egun hori ezin da parametro konbentzionaletan neurtu, Administrazioan enpresari kalte egiten dion ekoizpen-jarduerarik geldiarazten ez den unetik, beti gehiegizkoak izaten diren gutxieneko zerbitzu batzuez gain.

Hala ere, eta aldarri hori gorabehera, Nafarroako Gobernuak sindikatuen eskaerak benetan negoziatzeari uko egiten jarraitzen du. Osasun Sailak eta greba-batzordeak hilaren 15a baino lehen izandako bilera bakarra ezin etsigarriagoa izan zen, Administrazioak mahai gainean jarritako aldarrikapen guztiak bata bestearen atzetik arbuiatuz eta sindikatuek beren planteamenduei egindako alegazio bakar bat ere onartu gabe.

Hilaren 17ko Mahai Orokorraren bilera ere ez zen desberdina izan, eta Osasun Sailak Medikuen Sindikatuarekin lortutako akordioa inposatzen jarraitu zuen, beste proposamen sindikal batzuei buruz hitz egin nahi izan gabe.

Nafarroako Gobernuak legealdi osoan iruzur egin digu, ordainsari igoerarik ezin dela egin esanez. Orain medikuen soldata hamahiru milioi euroko kostuarekin igoko du eta uko egiten dio edozein soldata hobekuntza plantillara hedatzeari, krisi ekonomikoaren testuinguruan, non langile publikoek gasaren, erosketa-saskiaren, gasolinaren eta hipotekaren igoera handiari aurre egin behar baitiote, gainerako herritarrei gertatzen zaien bezala.

Administrazioak uko egiten dio desberdintasun ugariak zuzentzeari, langileen zati bati prestakuntzan emandako denbora konpentsatzeari, zerbitzu publiko hobea eskaini ahal izateko. Baina bai ordea, beste kolektibo batzuei karrera profesionalaren bidez konpentsatzen die. Eta, era berean, ez ditu sindikatuak plantillak behar bezala egituratu eta dimentsionatuko dituen antolaketa-eredu bat eraldatzen parte hartzea nahi.

Administrazioak Medikuen Sindikatuarekin baino ez du negoziatzen, eta, Osasuneko zuzendari nagusiaren beraren arabera, greba deitu baino lehen egiten du, hau da, edozein negoziazio-eremu legitimotatik kanpo. Gainerakoei bere antzerkiaren parte izatea baino ez digu eskaintzen, figurante soil gisa.

Horregatik, LAB, SAE, UGT, ELA eta CCOO sindikatuok, otsailaren 15ean Osasunbidea-Nafarroako Osasun Zerbitzuan greba deitu zutenek, gobernuaren itxikeriaren eta negoziatzeko borondate ezaren aurrean, baina langileek hilaren 15eko mobilizazioei emandako babes zalantzagabeak ematen dien legitimazioarekin, martxoaren 23an beste greba-egun bat deitu behar dute, lantokietan batzarrak eta beste protesta-ekintza batzuk egin ostean.

Era berean, egungo Osasuneko zuzendari nagusiaren solaskide gisa konfiantza erabat galdu dutela jakinarazi dugu, medikuen kolektiboarekin zerikusirik ez duen edozein eskarirekiko entzungor, proposamenen klasismo nabarmena eta sindikatuekiko tratu desberdina direla-eta. Hori dela eta, greba-batzorde honekiko interlokuzioa ez izateko eskatzen dugu, greba gertatzen denean. Bada garaia funtzio publikoa azaltzeko, eta ez Artundo jaunak, zergatik ezin den Osasunbidean plantilla osoarentzat lan-hobekuntzarik ezarri. Zergatik, kolektibo batzuentzat aurrekontua badago eta ez beste batzuentzat. Zergatik ez du, eta ez du lehentasunik izan Osasunbideko plantillak, eta zergatik jarraitzen duen mantentzen eta kreditua ematen Osasuneko zuzendari nagusi honek, agerian utzi baitu ez dagoela tresna negoziatzailerik eta interesik kalitatezko osasun-sistema publiko bat balioesteko eta garatzeko, ustezko “hobekuntzen” banaketa interesatu, elitista eta ezeraginkorraz harago.

Gorabideko batzordeak 6 greba-egunetarako deialdia egin du, enpresako zuzendaritzak negoziatzeko borondaterik ez duela ikusita

Gorabideko enpresa batzordeak, LABeko 15 ordezkari, ELAko 5 ordezkari eta ESKko 3 ordezkariz osatua, oso positibotzat jo du otsailaren 8ko greba-eguna. Grebaren eragina oso handia izan zen, eta 400 langile mobilizatu ziren Bilboko kaleetan. Orain, enpresaren zuzendaritzak negoziatzeko borondaterik ez duela ikusita, 6 greba egun deitu dituzte, otsailaren 28an eta martxoaren 1, 27, 28, 29 eta 30ean.

Enpresaren zuzendaritzaren jarrera salatzen dute, akordio batera hurbilduko dituen negoziazio serio bati aurre egin nahi ez diolako. Egoera horren aurrean, 6 greba-egun deitu behar izan dituzte.

Gorabide, adimen desgaitasuna duten pertsonen familiek osatutako elkarteak, 37 zerbitzu kudeatzen ditu Bizkaia osoan. Enpresa honetan 600 pertsonak lan egiten dute eta aniztasun funtzionala duten ia 5.000 lagun artatzen dituzte.

Zerbitzuaren ardura, Bizkaiko Foru Aldundia eta Gizarte Ekintza Sailaren arduraduna den Sergio Murillorena da.

Gorabideko zuzendaritzak, hitzarmenaren negoziazioa blokeatu du. Honen ondoren, langileek enpresari eskaera minimo batzuk dituen plataforma aurkeztu diote:

  • Erosteko ahalmena ziurtatuko duen soldata igoera, gutxienez KPIaren igoera aplikatuta.
  • % 40ko behin-behinekotasuna murriztuko duten neurriak hartu.
  • Baldintza ezegonkorren aurrean kalitatezko lanaldia.
  • Kontziliazio neurriak langileontzat.

Gogoratu nahi dute, pandemiak iraun duen 2 urte hauetan, langileak ezinbestekoak izan direla; momentu oro erakutsi dutela beren konpromisoa, eta Gorabideko zuzendaritzak, hori eskertu ordez, muzin egin diola eurekin akordioa lortzeari, 2019tik hona erosteko ahalmena 300 euro murriztu dela jakin arren.

Hori guztia gutxi ez balitz, Gorabideko zuzendaritzak inposaturiko lan egutegiak barne hitzarmenean jasotako kontziliazio neurriak mugatzen ditu.

Beraz, Gorabideko zuzendaritza eta Txema Franco gerentearen akordioetarako borondate ezaren ondorioz, otsailaren 28rako eta martxoaren 1, 27, 28, 29 eta 30erako deitu dute greba.

Bukatzeko, zera adierazi nahi dute: enpresak bere horretan jarraituz gero, behar diren greba egunak antolatuko dituztela akordioa lortu arte.

Osakidetzako langileak kalera atera dira gutxiespenaz eta inposaketaz nazkatuta

Osasun publikoaren desegitearen aurkako manifestazioetara deitu dute sindikatuek.

“Nazkatuta gaude! Osakidetzaren kudeaketa negargarria kritikatzen dugu”. Ospitaleetako eta Lehen Mailako Arretako langileak lantokien ateetara atera dira gaur, Osakidetzak langileekiko duen mespretxuarekin nazkatuta daudela salatzeko.

Protestak deitu dituzten LAB, SATSE, ELA, SME, CCOO eta UGT sindikatuek salatu dutenez, Osakidetzako zuzendaritzak langileria eta ordezkariekin hitz egitea mespretxatzen ditu, eta duela hilabete eta urte batzuetatik hona inposaketa sistematikoaren alde egiten du. “Mahai Sektoriala erabat blokeatuta dago. Osakidetzak ez du erabakitzeko ahalmenik, eta Osasun Sailak ez du aintzat hartu sindikatuen aldarrikapenetako bakar bat ere”, salatu dutenez.

Elkarretaratzeetan Enplegu Publikoaren Eskaintzak ebaztean izandako atzerapenak, gardentasunik eza, kontratazio-zerrenden kudeaketa tamalgarria edo pribatizazioaren aldeko apustua kritikatu dituzte.

Zentralek iragarri dutenez, elkarretaratze horiek otsailaren 25ean, larunbata, EAEko hiru hiriburuetan izango denaren atarikoak dira. Hiru manifestazio eguerdiko 12:00etan abiatuko dira Jesusen Bihotzetik, Andre Maria Zuriaren plazatik eta Boulevardetik. “Dei egiten diegu langileei, herritarrei eta gizarte-mugimenduei mobilizatzeko, guztion osasuna defendatzeko”, iragarri dute.

“Herritarrei eskaintzen zaien osasun-laguntza gero eta eskuragarriagoa da, eta kalitate eskasagokoa”. Zentralek lehen mailako arretaren gainkarga salatu dute, atzerapen handiarekin, bai eta Etengabeko Arretako Guneen (EAG) itxiera edo ordutegien murrizketa ere. Hori dela eta, “pazienteek joan-etorri gehiago egin behar izaten dituzte, eta kolektibo kalteberak egoera zailean jartzen dituzte”.

Bestalde, sindikatuek azaldu dutenez, “ospitaleko Larrialdietako batez besteko itxaronaldia bost ordukoa da, eta gehienez bi egunekoa plantan sartzeko; kanpo-kontsulta bat egiteko zain dauden pazienteen kopurua sei aldiz handitu da, proba diagnostiko baten zain dauden pertsonena bikoiztu egin da eta kirurgiako itxarote-zerrendak %36 igo dira”.

Sindikatuentzat, Osasun Sailak gure osasun publikoa desegitearen aldeko apustua egiten jarraitzen du, 2023ko ekitaldirako aurrekontua 2022koa baino hogei milioi euro txikiagoa izanik. “Badirudi, Eusko Jaurlaritzaren iritziz, 2023an iaz baino beharrizan txikiagoak daudela”, salatu dute.

“Hori guztia profesionalok egunero lan-prekarietateari aurre egiten diogun bitartean gertatzen da, %50etik gorako behin-behinekotasun-tasekin, lan-gainkarga sistematikoarekin, plantilla-urritasunarekin, ordezkapenik ezarekin edo lan-baldintzak murriztearekin”, bukatzen dute.

Mobilizazioei ekingo diegu, hauteskunde sindikalak sustatzeagatik Peñascal Koopek kaleratu duen langile bat berronartzea eskatzeko

Peñascal Koop gizarte ekimeneko entitateak arrisku edo bazterketa egoeran dagoen jendea artatzea du helburu. Entitate honek, dituen 119 langileek sindikatzeko duten eskubideari egiten dio eraso, kaleratu egin baitu bertako langile bat, ESK-ko afiliatua eta hauteskunde sindikaletako LABeko ordezkari sindikala. Gure babesa adierazi nahi diogu honi, izan ere, langileak ordezkatzeko duen eskubidea baliatzeagatik kaleratu du zuzendaritzak. Horretaz gain, langilea berriro onartu dezan eskatzen diogu Peñalcal Koop-i.

Honetaz gain, zuzendaritzaren izaera autoritarioa salatu nahi dugu eta gogorarazi LABek hauteskunde prosezuarekin aurrera jarraituko duela, eta langileen bozkatzeko eta ordezkaritza izateko eskubidea bermatuko duela. LAB eta ESK-k ez dugu mehatxurik onartzen, eta publikoki erantzungo dugu. Hala, otsailaren 22an, asteazkena, elkarretaratzea egingo dugu Bilbon 16:30ean, Boluetako metro irteeran, Peñascal Boluetabarri eraikinaren ondoan, eta martxoaren 2an, osteguna, 16:30ean, Peñascaleko Belategi Zentroaren aurrean (Belategi plaza, 1).

Zentroz zentro joango gara, langile orok antolatzeko duen eskubideaz hitz egitera, eta beren lankideari babesa eskatzera.

Bestalde, administrazio publikoei interpelatzen diegu, diru publikoz hitzarmenak sinatzeagatik duen erantzukizunagatik. Peñascal Koop-eko zuzendaritzari eska diezaioten hartutako erabakia berriz birplanteatzea. 

Garbiñe Aranburu: “Bada garaia zerga politika ausart eta eraginkorra abian jarri eta kapital errentei zein enpresa irabaziei erreparatzeko”

Euskadi Irratiko Faktoria irratsaioan elkarrizketatu dute gaur LAB sindikatuko koordinatzaile nagusia. Esteka honetan entzun daiteke osorik.

Beste hainbat konturen artean, elikagaien prezio igoerari buruz galdetu diote, eta elikadura burujabetzaren aldeko apustua egiteko beharra mahaigaineratu du, gainontzean enpresa multinazionalek jarraituko baitute joko-arauak kontrolatzen eta beren interesetara moldatzen.

Ipar zein Hego Euskal Herrian zeresan handia ematen ari diren pentsio erreformez ere aritu da Aranburu, eta gogorarazi du sindikatuak euskal pentsio sistema propioaren alde egiten duela apustu. Hego Euskal Herriko kasuari dagokionez, honakoa adierazi du: “Balizko murrizketa berririk ez dugu ontzat emango espainiar estatuan pentsioen arloan egingo den erreforman”. Hala, azaldu du sindikatuak azken urteetako murrizketak lehengoratzeko eskakizuna ere luzatu diela alderdi politikoei, gutun bidez.

Zerga politikari dagokionez, nabarmendu du egun “herri honetako zerga politika neurri handi batean patronalak ezartzen duela”, eta horren aurrean, parte-hartze soziala aldarrikatu du, eta sindikatuen ekarpenak aintzat har daitezen, gaur egun betoa ezartzen baitzaie eztabaida horretan.

Nafarroako Osasunbideari buruz ere galdetu dio Oihane Iustos kazetariak Aranbururi, eta azken horrek nabarmendu du langile guztientzako baldintza duinak bermatu beharko lituzkeela Nafar Gobernuak. Ildo beretik, Medikuen Sindikatuak interes korporatibistei soilik erreparatzen diela azpimarratu du, eta lehen eta bigarren mailako langileen arteko bereizketa egin nahi izatea egotzi die. Aldiz, uste du joan den astean zerbitzu publikoetan egindako grebak, gehiegizko gutxieneko zerbitzuak gorabehera, langileria martxan dagoela erakutsi zuela. Hala, zerbitzu publikoaren defentsan lan egiten jarraituko dutela adierazi du.

Amaitzeko, Lan Osasunaz galdetuta, berriki sindikatuak zabaldu duen moduan, laneko gaixotasunei arreta jartzeko beharra ekarri du mahai gainera Aranburuk, ezkutuan gordetako errealitatea baita gaur-gaurkoz.

Greba deitu dugu Kutxabanken

Murrizketak alboratu eta azkenaldian etengabe okerrera egin duten lan baldintzak duintzeko ordua dela aldarrikatuko dute banku-entitateko langileek otsailaren 24an.

Jarraian, Kutxabanken ordezkaritza duten talde sindikal guztiek (LAB, ELA, CCOO, Pixkanaka, ALE eta Asprobank) luzatutako irakurketa, plantilla aspalditik jasaten ari den arazoak azaltzen dituena:

– Neurrigabeko presio komertziala: 2014 eta 2022 bitartean, 293 bulego itxi dira eta plantilla 1448 pertsonatan murriztu da. Kontrataziorako presioaren ondorioz, urtez urteko helburuen hazkunde esponentzialarekin eta jarraipen hierarkiko itogarriarekin, gustora ez dagoen eta gero eta presionatuago sentitzen den plantilla dugu, eta lan-giroa nabarmen okertzen ari da.

– Talentu-ihesa. Erakundeko langile gazteenak mantentzea eta defendatzea: gazteak Kutxabanketik alde egiten ari dira eta bere lan baldintzak asko hobetu behar dira. Horrez gain, ez dugu talentua erakartzea lortzen, enplegu-eskatzaileen artean ezaguna baita erakunde honetan egoera gero eta okerragoa dela, bai baldintza ekonomikoei dagokienez, baita lanbide-sustapenerako aukerei dagokienez ere.

– Bulego guztietako, baina batez ere pertsona bakar bat lan egiten duten bulegoetako segurtasun fisikoa, langile falta larriaren ondorioz: hitzezko erasoak, baita fisikoak ere, gero eta gehiago izaten ari dira bulegoetan, askotan bezeroak behar bezala atenditzeko baliabiderik ez dagoelako. Horri gehitu behar zaio prebentzio-batzorde desberdinetan talde guztiek behin eta berriz eskatu dugula pertsona bakarreko bulegoak ekiditzea. Segurtasun-eskuliburuan ez dago zehaztuta pertsona bakar bat lanean ari den bulegoetan langilearen segurtasuna bermatzeko protokolorik (ez sarrera, ez irteera, ez kontrola).

Gaur egungo egoera jasangaitza da. Faktore guzti horiek estuki lotuta daude eta honen ondorioz nahiz eta urtez urte planteatzen zaizkion eskakizun handiei zalantzarik gabe erantzun, Kutxabankeko plantilla prestatua, profesionala eta arduratsua, muturreko egoera batera iritsi da.

Guzti honegatik, 2023ko otsailaren 24rako deitutako grebarekin bat egitera deitzen diegu langileei.

Zer da soldata arrakala?

Emakumeen eta gizonen soldaten arteko aldearekin amaitzeko aldarria aterako dugu kalera otsailaren 22an, mobilizazioak antolatu baititugu Bilbon eta Iruñean.

Goian ikus daitekeen bideoak soldata arrakalaren auzia hobeto ulertzeko gakoak jasotzen ditu.