Osakidetzan garbiketa zerbitzua ematen duten azpikontratatutako enpresetako beharginek borrokan jarraitzen dute dagozkien baldintzak eta osasun sistema publikoaren baitako langile direnekiko homologazioa defendatzen. Egungo greba luzatuko dutela iragarri dute asteon, eta datorren astelehenetik aurrera kanpaldia egingo dute leku berean, Barakaldoko Gurutzeta ospitalearen aurrean.
Beste behin ere gogorarazi dute azpikontratetako beharginen lan-baldintzak Osakidetzako langile propioenekin homologatuta egotea alde guztiek bere garaian onartutako akordioan jasotzen den eskubidea dela. Hala, ez daude prest amore eman eta beren baldintzek okerrera egin dezaten uzteko.
Hori guztia dela eta, enpresei exijitu diete beren betebeharrak gauzatzeko, eta Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari nahiz bertako buru den Gotzone Sagardui andreari, berriz, hori egiten dela ziurtatzeko neurriak hartzeko. Bost urte baino gehiago daramatzate hitzarmenik gabe, eta ez dute etsiko.
Larunbatera arte luzatuko den ekimenaren bitartez aldarrikatu nahi dute zaintza langileak langile publikoak direla eta baldintza duinak merezi dituztela. Hala, besteak beste, behar bezala lan egitea eta kalitatezko zerbitzua ematea ahalbidetuko duten ratioak exigituko dituzte Bizkaiko Foru Jauregiaren aurrean abiatu duten baraualdiaren bidez.
Iazko abenduan Bilboko Atxuri auzoko elizan itxialdia egin zuten Bizkaiko egoitzetako langileek, dagoeneko hainbat urtez luzatu den borrokan sakondu eta interpelazioa gogortu nahian. Oraingo honetan, berriz, lau eguneko baraualdiari ekin diote Foru Jauregiaren aurrean, beren egoeraren erantzuleei bertatik bertara exijitzeko dagokien erantzukizunari aurre egiteko.
Gogor salatzen dugu adinekoen zaintzarekin negozioa egin nahian sektorean eredu merkantilista ezartzeko joera. Hain zuzen ere, ratio ankerretan oinarritzen da eredu hori, halako lanek merezi duten aitortza baino irabazi ekonomikoak lehenesten dituena.
Hala, haien lana ondo egiteko aukera ematea da egoitzetako beharginek eskatzen dutena. Administrazio Publikoek gaur egun ezartzen dituzten ratioek, enpresen poltsikoak betetzeko balio duten horiek, larriki hondatzen dute egoiliarren eta langileen bizitzaren duintasuna. Azpimarratzekoa da Bizkaiko egoitzen eguneroko egoera oso gogorra dela.
Egoera onbideratu nahian, gutxieneko ratioen honako proposamen hau egiten dugu LAB sindikatutik:
– Erizaintza-zerbitzua 24 orduz, eta gutxienez erizain bat 16 egoiliarreko.
Bada, neurriok hartzeko behar den gauza bakarra borondatea da, aldundiarena eta enpresena. Hala, Foru Aldundia eta sektoreko patronalak interpelatzen jarraituko dugu.
Gaurtik eta larunbatera arte (hilak 20) izango da baraualdia Foru Jauregiaren aurrean, txandaka, erreleboak egunero egingo direlarik, goizeko 10:00etan. Bada, asteazkenean, ostegunean eta ostiralean egunero elkarretaratzea egingo dute 12:00etan, eta, amaitzeko, larunbatean, ordu berean, manifestazioa egongo da, baraualdiaren kokalekutik abiatuta. Egun hauetan zehar hainbat kolektibotako ordezkariak hurbilduko dira borrokarekin bat egin eta elkartasuna erakustera. Gaur arratsaldean, esaterako, Bizkaiko egoitzetako nagusien eskubideak zaintzen dituen Babestu elkartearen eta pentsiodunen mugimenduko ordezkarien bisita izango dute grebalariek. Bihar, osteguna, Garbiñe Aranburu LAB sindikatuko koordinatzaile orokorrak ere parte hartuko du eguerdiko elkarretaratzean.
Maiatzaren 24an eta 25ean greba sektoriala deitu dute, patronalari benetako negoziazioa ahalbidetu dezan eskatzeko eta, era berean, administrazio publikoen inplikazioa eskatzeko.
LABek, ELAk, CCOOk eta ESK-k deitu dituzte datorren asteko greba egunak; izan ere, sektorean hitzarmena berritzeko negoziazioetan dihardute, eta gaur-gaurkoz ez dute behar besteko aurrerapenik ikusi, patronalaren jarrera itxia tarteko. Horrez gain, baina, administrazio publikoek ere bazter utzi dituztela salatu dute, eta dagokien erantzukizunari heltzeko exigitu diete langileek Bilboko kaleetan.
Besteak beste, eros-ahalmena bermatzearekin, laneko segurtasunarekin, lanorduekin edota berdintasunarekin loturiko aldarrikapenak dituzte Bizkaiko Esku-hartze Sozialeko sektorean.
Hauteskunde sindikalen aldi trinkoan murgilduta, emaitza onak izaten jarraitzen dugu hainbat lan-zentrotan. Horren erakusgarri azken hilabeteotako emaitza batzuk, langileek gure proiektu sindikalari ematen dioten babesaren isla.
Udalei dagokienez, hauteskunde sindikalak irabazi ditugu Bergaran (gehiengo absolutuarekin) eta Galdakaon. Irakaskuntzan, ordezkaritza osoa lortu dugu Pasaia-Lezo lizeoan, Altsasuko Iñigo Aritza ikastolan eta Laudioko ikastolan. Beste lan-zentro batzutan ere lortu dugu ordezkaritza osoa, hala nola Tafallako Carnicas Galarren eta Biasteriko Bodegas Viña Realen.
Zenbait lantegitan lehen aldiz lortu du LABek ordezkaritza, besteak beste, Piher Tudelan eta Orikaingo Avient enpresetan, azken honetan hauteskundeak irabaziz.
Bestalde, ordezkaritza handitu du LABek lan-zentro batzutan, hala nola Nafarroako Auzo Lagun catering enpresan (12tik 15era), Agoizko San Jose zaharren etxean (1tik 3ra), Oarsoaldeko garapen agentzian (1etik 5era), Plasticos Gernikan (0tik 1era), Fronerin (3tik 4ra).
Aipatutakoez gain, Eltziegoko Marques de Riscal hotelean eta Arabako eskola garraioko CIDI SA enpresan lehen indarra izan gara.
Iragan ortziralean, maiatzaren 12an, Gureak Nafarroako Enpresa Batzordeko gehiengoak (LABeko 4 ordezkari eta ELAko 1) jakin zuen UGTk (4) gutxiengoan sinatu zuela enpresarekin aurreakordioa, KPIari lotu gabeko soldata igoerak aurreikusten dituen hitzarmen baterako, eta, beraz, ez du ziurtatzen Gureakeko langileek ez dutela erosteko ahalmenik galtzen jarraituko. Akordioaren edukia salatzen dugu, baina baita ordezkaritza sindikalaren gehiengoa alde batera utzita akordioa lortu izana ere.
LAB sindikatuko ordezkariak engainaturik sentitzen dira, bi arrazoirengatik: batetik, denbora horretan lan egin dutelako langile guztiek lan baldintza duinen alde borroka bateratua egin zezaten; bertzetik, akordioan soldata igoeren zati bat ez dagoelako KPIari lotuta eta horrek erosteko ahalmena galtzea dakarrelako beti; plantillaren soldatak zenbatekoak diren kontuan izanik, hori ez da onartzen ahal.
Urtebete baino gehiago pasatu da Gureak Nafarroa enpresaren hitzarmenaren negoziazioak hasi zirenetik. LABek, UGTk eta ELAk osaturiko Batzordeak 2021. urtearen bukaeran hasi zituen negoziazioak, eta, langileen zati handi batekin batera, denbora horretan grebak, lanuzteak, mobilizazioa eta hainbat ekintza egin dituzte, enpresak langileendako benetako negoziazio duina egiteko konpromisorik ez duela salatzeko.
Gureak Nafarroa enplegu zentro berezia da; postontzietan banaketa lanak egiten dituzte edo piezak egiten dituzte Industriako bertze edozein enpresak bezala. Baina soldata gehienak ez dira mila eurora iristen. Gainera, etekin handiak lortzen dituen arren eta Nafarroako Gobernuak milioi askoko diru-laguntzak ematen dizkion arren, Gureak ez da inoiz mugitu Enpresa Batzordearekin egiazko negoziazio bat egiteko.
LAB sindikatuak eta gure delegatuek jarraituko dugu salatzen KPIari loturiko hobekuntzak eta soldata-igoerak aurreikusten ez dituzten akordioak; langileek erosteko ahalmena gal ez dezaten lanean jarraituko dugu. Eta, nahiz eta enpresen eta UGTren arteko akordio itxietara ohituta gauden, aurrean izanen gaituzte, langileak dauden tokian.
Azken asteotan elkarbizitza demokratikoaren aurkako eraso gehiago ezagutu ditugu, hala nola estatuaren indarkeriaren biktimen izen-abizenak jasotzen dituzten webgune instituzionalen edota udal hauteskundeetako zenbait hautagairen aurkako kanpainak.
Eraso horiek oso larriak dira, Euskal Herrian elkarbizitza demokratikoa eraikitzeko ibilbidea zapuzteko helburua baitute. Era berean, mota honetako erasoak hauspotuz, hala bertako nola Estatuko eskuinak botere instituzionalari eutsi edota botere instituzionala bereganatu nahi du, ezker independentismoa ahulduz eta oro har ezkerreko aliantzak zapuztuz. Herri honetan egon den eta dagoen samina interes alderdikoiekin erabiltzea erabat nardargarria da.
Eraso horien aurrean, LABek argi dauka zein den erantzunik onena: elkarbizitza demokratikorako ibilbidean sakontzea; herritar guztiei eskubide guztiak (eskubide zibil, politiko eta sozialak) bermatzeko neurriak hartzea; bakea, justizia eta herri burujabetzan oinarritutako etorkizun kolektiboaren alde urratsak ematea.
Ildo honetan, EH Bilduko hautagaiek egin bezala Euskal Herriko beste eragileok ere badugu zereginik elkarbizitza demokratikoaren alde, eremu sozialetik hasi eta instituzioetaraino. Hurkoa erasotu baino, norberak egin dezakeen ekarpenaren inguruko gogoeta zintzoa da beharrezkoa. Ildo horretan lan egiten jarraituko du LABek.
Gaur hasi eta maiatzaren 20ra arte hainbat mobilizazio egingo ditu Indesa 2010 SL Enplegu Zentro Bereziko enpresa batzordeak, hitzarmen duina helburu. Gaur goizean Gasteizko Probintzia plazan egindako elkarretaratzea izan da lehenengo hitzordua. Amaitzeko, larunbatean, hilak 20, manifestazioa deitu dute.
Indesa 2010eko langileek ia lau urte daramatzate negoziaketekin, ezer gutxi aurreratu gabe. Horren arrazoia, hein handi batean, Lanpostuen Balorazioaren Txostena da, zuzendaritzaren gertuko enpresa batek egina eta Indesa 2010 Slko administrazio kontseiluak aldebakarrez onartua. Bada, txosten horrek, besteak beste, lanbidearteko gutxieneko soldataren azpitik dagoen oinarrizko ordainsaria jasotzera kondenatzen ditu ia 200 lankide. Kide horiek errendimendu baxuko kontratuak dituzte, eta %100eko lansaioan jardun arren, gutxienekoaren azpitik dauden soldatak jasotzen dituzte.
Lanbidearteko gutxieneko soldata igotzen da eta kategoria baxuenetako soldatak teilakatu egiten dira. Aldiz, KPIa izugarri igotzen da eta haiek ez dute ezertxo ere egiten, ditxosozko txostena ukitu ere ezin delako egin.
Langileek urteko lan orduak (gaur egun 1633) gutxitzeko eskatzen dute, langile publikoak direla aldarrikatuta. Era berean, antzinatasuna kobratzeko eskubidea bezalako beste zenbait aldarrikapen dituzte.
Bestalde, promozioen batzordea sortzea ere ezinbestekotzat jo dute beharginek, eta beren hitza kontuan har dadila, bereziki apetaz egindako kontratazioak saiheste aldera.
Horregatik guztiagatik atera dira gaur kalera, eta datozen egunetan ere hala egiten jarraituko dute. Honako hauek dira bihartik aurrera antolatu dituzten hitzorduak:
Gaur, maiatzak 16, elkarretaratzea egin dugu Osakidetzaren Gasteizko egoitza nagusiaren aurrean, larrialdietako baliabide berriaren lan-baldintzei buruzko informazioa eta gardentasuna eskatzeko, bereziki urteko egutegiari, lan-karteldegiari, atsedenaldiei nahiz oporrei dagokienez.
Osakidetzako larrialdietako langileen batzordeak (LAB-ELA-CCOO-SATSE-ESK-SME-UGT) zerbitzu horretako zuzendaritzara jo izan du nola kudeatuko den jakin nahian, baina, hainbat bilera izan ostean, emandako informazioa oso urria da eta ez du zehatz-mehatz azaltzen urteko karteldegi guztia.
Oraingoz, langileen ordezkariei jakinarazi zaie karteldegi bat aurreikusten dela, baina ez da lan-baldintzei buruzko akordioan eskatzen den urteko gutxieneko lanaldia (1592 ordu) betetzeko behar bestekoa. Beraz, karteldegi defizitarioa da.
Horrez gain, bi hilabeteko aurrerapenarekin eman nahi dute karteldegia, familia-kontziliazioa bezalako eskubideak urratuz. Horregatik, langileek urteko karteldegia izatea eskatzen dute.
Osasun-baliabide berrian, oporraldiak unitateko langileen artean bete beharko dira. Hau da, ez da Osakidetzako kontratazio-zerrendetara joko oporretan dauden kideen hutsuneak betetzeko. Gauza bera gertatuko da lizentzia-egunen kasuan. Horrek etengabeko egutegi-aldaketak dakartza, eta, ondorioz, prekaritatea ere bai.
Horregatik guztiagatik, sindikatuok azpimarratu nahi dugu ez gaudela ados proposatutako planteamenduarekin; izan ere, lan-eskubideen galera dakar: kontziliazio-eskubideari eragiten dio, ez du aukerarik ematen oporrak hartzeko langileen artean adostutako moduan txandakatzeko (Osakidetzako hitzarmenean ezartzen den bezala), eta, gainera, zerbitzuaren esanetara egon behar izatea dakar, une oro zerbitzuaren beharrak bete ahal izateko.
Azkenik, salatu nahi dugu zuzendaritzak ez duela negoziatzeko borondaterik, eta sumatzen dugula Langraizko eredua EAEko gainerako larrialdi-taldeetara zabaldu nahi dela.
Osakidetzako garbiketa-zerbitzuaren enpresa esleipendunetako langileok hilabete eta erdi baino gehiago daramate greban, lan-baldintzak Osakidetzako langileen baldintzekin homologatzea helburu duen hitzarmena defendatzeko. Hala, aste amaierara arte deitua zegoen greba hilaren 28ra arte luzatu dute, eta, gainera, datorren astelehenetik aurrera kanpaldia egingo dute Gurutzetako ospitalearen aurrean.
Bere garaian inplikatutako hiru alderdiek (enpresak, langileok eta Osakidetza) onartutako joko-arau horien arabera jardun izan dute hainbat urtez. Hala ere, enpresa eta Osakidetzako zuzendaritza homologazio-printzipioa hausten ari dira, uko egin baitiote Osakidetzako langileei azken urte hauetan aplikatu zaien gaiak egokitzeari eta aplikatzeari.
Ez gara homologaziotik haratago doazen gaiak aldarrikatzen ari, EZ! Besterik gabe, Osakidetzako langileen baldintzen homologazioari eustea eskatzen ari gara: garapen profesionalaren deialdietara sarbidea izatea; txanda-kontratuari lotutako erretiro partziala hartzea; lanpostu hutsak betetzeko sistema bidezkoagoa eta objektiboagoa… Azken batean, eskatzen ari gara lan berdina egiten dugunean, baldintza berdinak izatea.
Enpresa esleipendunek eta Osakidetzako zuzendaritzak pilota elkarri botatzen diote, eta garbiketa-zerbitzuko langileak, berriz, beharrik gabe luzatzen ari den bidegabekeria handia jasaten ari dira.
Egoera horrek mobilizatzera eta sektorean grebak deitzera bultzatu gaitu. Ez gaude prest dagokiguna galtzen uzteko. Dagokiguna defendatzeko erabaki irmoa dugu. Ildo horretan, LAB, UGT, CCOO eta ESK sindikatuek osatutako sektoreko gehiengo sindikalak bi ekimen plazaratu nahi ditu gaurko egunean: alde batetik, greba-deialdia maiatzaren 28ra arte luzatzea erabaki dugula; eta, bestetik, datorren astelehenetik aurrera, maiatzaren 22a, Gurutzetako Ospitalearen aurrean egingo dugun Kanpaldia.
Maiatzean, gehiengo sindikalak keinu bat egin du negoziazioan planteamendu berri bat eginez; hala ere, enpresak intrantsigente agertu dira, eta Osakidetzako zuzendaritzak ez dio eskaintzari erantzun. Horregatik, Osakidetzako garbiketa-zerbitzuko langileok protesta gogortu egingo dugu datozen egunetan. Azkenik, mezu bat bidali nahi diegu enpresa esleipendunei eta Osakidetzako zuzendaritzari: iraingarria egiten zaigu zuen jarrera, baina argi gera dakizuela eta ez izan zalantzarik; ez gara geldituko duela hamarkada batzuk lortutakoari eutsi eta mantendu arte; alegia, Osakidetzako langileekiko lan baldintzak homologatu arte.
