2026/2027 ikasturte berriari ekin diogu eta Nafarroako hezkuntzako langileak gogotsu daude parean ditugun erronka guztiei aurre egiteko. Edonola ere, berriz ikus dezakegu Hezkuntza Departamentuak bere horretan jarraitzen duela, lehengo lepotik burua: langileei entzungor egitea, elkarrizketarik eza, harrokeria eta argitasun falta besterik ez.
LABek oso argi du: neurri eraginkorrak behar ditugu, hitzetatik harago. Hezkuntza publikoa indartu beharra dago; 0-3 zikloaren publifikazioaren bidean Nafarroako Haur Hezkuntzako lehenengo lan hitzarmena lortu behar da eta ikastoletan lan hitzarmena berritu eta ekiparazioa lortu. Era berean, ratioak jaitsi behar dira, unitate guztiak mantendu lanposturik ez galtzeko eta euskararen zabalpenaren kontrako neurriak eten behar dira (Lanbide Heziketan, Haur Eskoletan, Ikastoletan, NUPen…).
Gimeno kontseilariak ratioen jaitsiera markatu du aurten lehentasun gisa. Askotan entzun behar izan dugu nola botatzen dituen, batere lotsatu gabe gainera, hamaika astakeria: ratioen jaitsierak ez duela orokorra izan behar edo jaisteak berak ez duela hezkuntza kalitatea hobetzen besteak beste.
Hamaika mobilizazio eta greba egin dugu eta, sortutako presioaren ondorioz, lortu dugu Gimeno kontseilariak bere diskurtsoa aldatzea. Bada garaia hitzetatik ekintzetara pasatzeko, eta horrela exijitzen diogu Hezkuntza kontseilariari. LABek urte luzeak daramatza hezkuntza kalitatea hobetzeko, ikasleen beharrei aurre egiteko eta irakasleen lan gainkarga arintzeko funtsezko neurria den ratioen jaitsiera aldarrikatzen eta borrokatzen.
Beraz, jarraitu dezagun kalitatezko hezkuntzaren alde mobilizatzen eta borrokatzen. Horretarako, lehen oztopoa gainditu beharra dago, Gimeno kontseilariaren ezintasuna eta gaitasun falta. Ikastetxeetan eta kalean elkar ikusiko dugu.
¡Kalitatezko hezkuntza eta lan baldintzen alde, Gimeno kanpora!
LAB sindikatuak hilabeteak daramatza Lizarrako Osasun Barrutiko Traumatologia Zerbitzuaren egoera monitorizatzen. Bete gabeko guardia-aldiak daude, itxaron-zerrendak handitu dira, hainbat paziente Iruñera bideratu dira eta profesionalen eta herritarren artean gero eta kezka handiagoa dago zerbitzu hori mantenduko ote den. Ezin da onartu Osasun Departamentuak eta Kudeatzailetzak gaur egun ez bermatzea 60.000 biztanle baino gehiagok oinarrizko zerbitzu baten izatea.
Hau ez da lehenengo aldia gure sindikatutik Lizarraldean zerbitzuak mantentzea eta zabaltzea eskatzen duguna, bai eta arreta espezializatu ezin hobea ziurtatuko duen aurrekontu egokia izatea ere. Lizarrako Osasun Barrutiko biztanleek eta profesionalek kanpo kontsulten zentro huts bat baino zerbait gehiago behar dute. Arreta jasotzeko joan-etorri etengabean ibiltzea eta zerbitzuak hiriburuan zentralizatzea ez da egokia inolaz ere, eta mesede egiten die despopulazioari eta ekitaterik ezari.
Argi dago Traumatologia Zerbitzuaren eta Osasun Departamentuaren artean ageriko ezinikusia dagoela eta, ondorioz, etengabeko tentsio hori modu alderdikoi eta interesatuan erabiltzen dute zenbaitek. Halaber, agerikoa da itxaron-zerrendak handitu egin direla eta pazienteak zentro pribatuetara bideratzen direla etengabe. LABetik espero dugu Lizarrako Osasun Barrutiko burutza berriak eta Osasun Departamentuak konpromisoa hartuko dutela osasun arreta egokia bermatzeko eta, lehenbailehen, elkarrizketarako irtenbide bat jartzeko, osasun zerbitzu publikoen funtzionamendu egokia ziurtatu eta finkatzeko. Ez plantillak ez Lizarraldeko bizilagunek ez dute merezi egoera hau.
Jarraian irakur dezakezue Koldo Saenz LABeko Nazioarteko arduradunaren iritzi artikulua.
LAB Cardiffen izan berri da, Eskoziako ordezkaritza batekin batera, Galesko UNDEBek antolatutako topaketa batean, azken honek gonbidatuta. Plaid Cymru alderdi independentistaren sindikalisten sarea da UNDEB, eta modu aktiboan parte hartzen du mugimendu sindikalak bultzatzen dituen borroketan; nagusiki, eskubide parekidetasunaren alde eta faxismoaren eta arrazismoaren aurka.
Cardiffekoa ez zen nazioarteko topaketa soil bat izan. Errealitateen arteko desberdintasunak gorabehera, aukera eman zigun oinarrizko hausnarketak partekatzen ditugula ikusteko; alde batetik, burujabetza eta eraldaketa soziala uztartzeaz, eta, bestetik, sindikalismoak eraldaketa politiko nahiz sozial sakonak bultzatzeko duen ahalmenaz.
Plaid Cymru alderdia Galesko gobernuan dago egun, baina testuinguruk ez du zerikusirik Eskoziako independentismoak 2007an eta 2014ko erreferendumean inguruan izan zuen itxaropenezko giroarekin. Zerbitzu publikoen krisia, aurrekontuen murrizketa, ezinegon soziala eta eskuin muturraren gorakada ditu ezaugarri nagusi, baina baita ezker subiranistaren hazkundea ere, lehen aldiz lehen indarra baita Galesen, Eskozian eta Ipar Irlandan.
Galesen, independentismoak bere nortasun politikoa ardaztu du burujabetzaren, Galesko kulturaren eta hizkuntzaren defentsaren eta ezkerreko proiektu baten arteko konbinazioan. Hizkuntza mugimenduaren muineko elementu politikoa da, topaketan ikusi ahal izan dugunez. Galesaren erabilera normalizatuak burujabetza kulturala berreskuratzea ere langile klasearen emantzipaziorako baldintza dela erakusten zuen.
Hizkuntza, identitatea, burujabetza eta eskubide sozialak ez dira esparru bereiziak. Aitzitik, herrialde burujabe bat eraikitzeko prozesuak lotuta egon behar du bertan bizi diren pertsonen lan eta bizi baldintzen inguruan erabakitzeko gaitasunarekin. Era berean, lan eskubideen eta zerbitzu publikoen defentsak tresna politiko eta ekonomiko propioak behar ditu, gizartearen beharrei erantzuten ez dieten estatu egiturek ezarritako mugak gainditu ahal izateko.
Topaketak proiektu subiranisten eta mugimendu sindikalaren arteko harremana ere jarri du mahai gainean. Galesen ez dago sindikatu subiranistarik, eta sindikalismoa oso lotuta egon da egun lur jota dagoen laborismoari. Horregatik, klase sindikalismo subiranista indartzea funtsezkoa da, prozesu politikoari eduki sozial sendoa emateko eta lan eta bizi baldintza duinak bermatuko dituzten politikekin lotzeko. Galesen subiranismoak egungo testuingurua ezin hobeto ulertu du, auzi nazionala auzi sozialarekin uztartuz herrialdeko indar politiko nagusia bihurtzeraino.
Eskoziako ordezkaritzaren hausnarketak ildo berekoak izan ziren. Topaketan adierazi zuten SNP urteetan gobernuan izateak ekarri duela alderdian gero eta eragin handiagoa izatea enpresa-lobby nagusiek eta politika neoliberalek, eta, beraz, auzi nazionala ezin dela kudeaketa instituzionalera mugatu.
Subiranismoak gehiengoak mobilizatu, eguneroko arazoekin konektatu eta politika neoliberalen aurrean alternatiba sinesgarriak eskaini behar ditu. Horregatik, proiektu subiranistek gai izan behar dute eskubideak bermatzeko, zerbitzu publikoak indartzeko, lan baldintzak hobetzeko, aberastasuna birbanatzeko eta gizarte justuagoak eraikitzeko.
Hiru herrien arteko harremana bereziki baliotsua da. Alde batetik, sindikalismo subiranisten arteko zubiak eraikitzen dituelako; bestetik, iaz Bartzelonan sortu zen Herrien Sare Sindikala indartzen ari garelako; eta, azkenik, Erresuma Batuan eta, beraz, Eskozian, Galesen eta Ipar Irlandan jada ezer ez dela berdina izango lehen pertsonan egiaztatu ahal izan dugulako.
Estrategia komunak artikulatzea ez da ereduak kopiatzea edo errealitate guztietan errezeta berbera erabiltzea; kontua da, bide desberdinetatik, zerbitzu publikoen ahultzearen eta lan eta bizi baldintzen prekarizazioaren aurrean, gure herrietan autodeterminazio eskubidearen aldeko gehiengo sozialak eraikitzeko ditugun esperientzietatik ikastea da.
Urteetan, Eskozia erreferentea izan da bertze mugimendu subiranista batzuentzat, eta gaur egun Galesek gako berriak eskaintzen ditu. Klase sindikalismo independentistaren begiradatik, hausnarketa nagusi bat dakarkigu: ez dagoela burujabetza nazionalik eraldaketa sozialik gabe, eta ez dagoela eraldaketa sozialik burujabetzarik gabe; eraikuntza nazionalak eta sozialak batera egin behar dutela aurrera. Euskal Herri burujabe, sozialista, feminista eta euskalduna amesten dugunok horretan segiko dugu, sindikalismoa horretarako tresnatzat hartuta.
Patronala edukirik gabe azaldu da 57.000 langile baino gehiagori eragiten dien hitzarmenaren negoziaziora. Negoziazio mahaian euskara lehenetsi du LABek, eta irekita dauden gainerako 47 hitzarmenetan ere euskaraz aritzeko eskubidea bermatu behar dela aldarrikatu du.
Hilabete hauetan, FVEM patronalak lau plataforma sindikal egotearen argudioa erabili du negoziazioan aurrera ez egiteko. Sindikatuok planteamendu hori jaso dugu, eta ahalegina egiten ari gara plataforma bateratu bat lortzeko. Lan horrek aurrera jarraitzen du. Dena den, sindikatuok adostasunak bilatzeko denbora eta ahalegina eskaintzen ari garen bitartean, FVEM jarrera pasiboan mantentzen da, eta negoziazioa baldintzatu nahian jarraitzen du, alderdi sindikalak nola antolatu behar duen inposatu nahian. Aniztasun sindikala ez da anomalia bat, ezta negoziatzen hasi aurretik konpondu beharreko arazo bat ere. Negoziazio kolektiboaren beraren parte da.
FVEMek ezin du sindikatuok lan hori amaitu arte itxaron berea egiten hasteko; hori ez da dagokion erantzukizunez jokatzea. Gaur berriro galdetu diogu zer negoziatzeko prest dagoen. Eta erantzuna, beste behin ere, izan da plataforma bateraturik ez dagoen bitartean ez duela ezer esateko.
Horrek ezin du horrela jarraitu; FVEMen erantzukizuna da negoziatzea. Are gehiago, Bizkaiko metalgintzako 57.000 langile baino gehiagori eragiten dien hitzarmen bati buruz ari garela aintzat hartuta. Negoziazioak aurrera egiten ez duen bitartean bizi-kostuak gora egiten jarraitzen du, eta langileen erosteko ahalmena presiopean dago.
FVEMek ez du erantzunik eman nahi oinarrizko gai bati buruz ere: zer egiteko prest dagoen langileen erosteko ahalmena bermatzeko.
LABek batasun sindikalaren alde lanean jarraituko du; aldi berean, sektorea antolatzeko eta aktibatzeko prestatzen hasi beharra dago.
LABek euskara lehenetsiko du negoziazio guztietan
Gaurkoan ere Bizkaiko metalgintzako mahai negoziatzailean euskararen defentsa irmoa egin du LABek, LABentzat ez baita berria euskaraz lan egiteko, bizitzeko eta negoziatzeko eskubidea aldarrikatu eta borrokatzea.
Ezinbestekoa da lan-munduan euskara normalizatzea eta langileen hizkuntza-eskubideak bermatzea. Ezinbestekoa da lantokietan euskararen presentzia eta erabilera areagotzea lan-munduan euskara normalizatzeko eta langileen hizkuntza eskubideak bermatzeko. Ezinbestekoa da negoziazio mahaietan euskaraz aritu ahal izatea ere; horretarako behar diren bitartekoak lehenbailehen jarrita; epe eta neurri zehatzekin, alegia.
LABen eskaera ez da Bizkaiko metalgintzara mugatzen, ezta hitzarmen jakin batzuetara ere. Une honetan irekita dauden 47 lan hitzarmenetan lortu behar da euskaraz aritzeko eskubidea bermatzea. Negoziazio guzti-guztietan euskara lehenetsiko du LABek.
LABek argi utzi nahi du: euskaraz aritzeko eskubidearen borroka ezin da hitzarmenen negoziazio mahaietara mugatu; alegia, lan auziekin epaitegietara goazenean, egunerokoan lan zentroetan, erakundeekiko eta eragileen arteko harremanetan… Guztietan horrela izan dadin borrokatuko du LABek. Euskarak urratsak behar ditu. Lan zentroetan euskara planak bultzatzea ezinbestekoa da, eta LAB horretan ari da eremuz eremu. Era berean, hitzarmenen negoziazioetan ere euskaldunon hizkuntza eskubideak errespetatu behar dira. Hori horrela izan dadin lanean jarraituko du LABek.
Oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko modurik eraginkorrena kapitalari mugak jartzea, herritar guztien eskubideak bermatzea, birbanaketa politikak ezartzea eta sakoneko agenda eraldatzaile bat aurrera eramatea dela uste du LABek, eta horien alde aktibatzeko deia egin die langileei. Sindikatuak bere aurkakotasuna adierazi nahi die gaurko deitutako elkarretaratze faxista eta xenofoboei.
Ceutako larrialdi humanitarioa da oraingoan eskuin muturrak ideia faxista eta erreakzionarioak zabaltzeko darabilen aitzakia. Krisi humanitario betean, horren ondorioak pairatzen ari direnak erdigunean jarri beharrean, migratzaileak jopuntuan jarri eta erasotu ditu eskuin muturrak, egungo status quo-a defendatzeko eta betikoen pribilegioak mantentzeko helburuarekin. Errezeta ezaguna da: migratzera eta pobreziara behartutako pertsonen eskubideak murriztea, noiz eta horien eskubideak babesteko beharra areagotzen den momentuan. Gero eta pertsona gehiagoren eskubidean ditu jopuntuan eskuin muturrak: migraziora behartutako langileak, emakumeak*, sexu-genero disidenteak, hizkuntza gutxituetako hiztunak…
Izan ere, bizi dugun fase kapitalista geroz eta bortitzago honek autoritarismoan eta faxismoan topatzen du bizirauteko bidea, langileak langileen kontra jarriz, migranteen kontrako jazarpena sustatuz. Azken hilabetean Ceutan gertatzen ari denaz probestu nahian ari da ultraeskuina, bere marko ideologikoa ezarri nahian, baina marko horren hedapena ikus daiteke gertuago ere; hala nola, Bilboko kale saltzaileen kriminalizazioan eta haien kontrako jazarpenean, Donostian kale egoeran dauden herritarrekiko elkartasuna eta laguntza sarea desegiteko Donostiako Udalaren saiakeran eta segurtasunik eza migratzaileekin eta herritar zaurgarrienekin lotzeko zenbait politikarik azken hilabeteetan egindako adierazpenetan. LABek larritzat jotzen ditu halakoak.
Denetan badago elementu komun bat: ultraeskuinak marko ideologikoa ezartzen du, gehienetan gezurretan oinarrituta, eta, ondoren, hainbat alderdik eta insituziok horren araberako politika publikoak garatzen dituzte: eskubide murrizketak dakartzaten politikak. LABek argi du zein den oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko modurik eraginkorrena: kapitalari mugak jartzea, herritar guztien eskubideak bermatzea, birbanaketa politikak ezartzea eta sakoneko agenda eraldatzaile bat aurrera eramatea. Horrekiko konpromiso argia du LABek.
Norabide horretan eta agenda sozial eta nazional eraldatzailearen alde eremu guztietan antolatzeko deia egiten die LABek langileei, horixe izango baita oldarraldi erreakzionarioari atea ixteko antidotoa. Zentzu horretan, LABek bere aurkakotasuna adierazten die gaurko deituta dauden elkarretaratze xenofobo eta faxistei. Era berean, dei egiten die euskal langileei eskuin muturrak inposatu nahi duen agenda erreakzionarioari bizkarra eman diezaioten eta herritar guztien eskubideen alde mobilizatu daitezen.
Martxoaren 17ko greba orokorrean parte hartu zuten lau grebalari Iruñeko epaitegian deklaratzera deitu dituzte gaur, atxilotzeko mehatxuaren pean. Bi delitu egotzi dizkiete: agintaritzari desobedientzia eta trafikoaren segurtasunaren aurkako delitua. 40 pertsona baino gehiago mobilizatu dira Justizia Jauregiaren aurrean, greba egunean parte hartu zutenen aurkako errepresaliak salatzeko eta deklaratzera deitutako lau pertsonei babesa adierazteko.
LAB sindikatuak adierazi duenez, lau langileek mobilizazioetan parte hartu zuten 1.500 euroko gutxieneko soldataren alde egiteko, eta “inola ere ez zioten agintaritzari desobeditu, eta ez zuten trafikoaren segurtasuna arriskuan jarri”.
Sindikatuak eskatu du greban parte hartu zuten langileen aurkako errepresaliak eteteko, bai isunen bidez —LABen arabera, Iruñerrian dagoeneko 15.000 eurotik gorakoak dira—, bai lau grebalari hauei eragiten dien bezalako prozesu judizialen bidez.
LABek onartezintzat jo du greba eskubidea eta bizi-baldintza duinen aldeko borroka jazarpen eta kriminalizazio arrazoi bihurtzea. “1.500 euroko gutxieneko soldata aldarrikatzea ez da delitua, langileon behar bat da”, defendatu du. “Hori aldarrikatzen dugu posible delako eta, gutxiagorekin, langileok ezin dugulako duintasunez bizi”, adierazi du.
Azkenik, LABek bere elkartasuna berretsi die deklaratzera deitutako lau langileei, baita, sindikatuaren arabera, martxoaren 17ko greban parte hartzeagatik errepresaliak jasaten ari diren pertsona guztiei ere. “Errepresioaren eta kriminalizazioaren aurrean, greba eskubidea eta langileon bizi-baldintza duinak defendatzen jarraituko dugu”, ondorioztatu du.
Abuztu amaieran, SEPEren datuen arabera, 136.372 pertsona zeuden langabezian eta 1.072.124 erregimen orokorrean afiliatuta Hego Euskal Herrian. Horrek esan nahi du afiliazioak behera egin duela eta langabeziak gora egin duela aurreko hilabetearekin alderatuta, behin uda amaituta.
Enpleguak sortzen jarraitzen badu ere, datuek erakusten dute enpleguaren kalitateak okerrera egin duela, behin-behinekotasunaren eta partzialtasunaren ondorioz. Azken hilabete honetan, lanaldi partzialeko kontratu mugagabeen kopuruak nabarmen egin du gora, eta horrek agerian uzten du enplegu ez hain egonkor eta prekarioetarako joera dagoela. Izan ere, abuztuan, hilabete amaieran kontratu gehiago egon badira ere, langabe gehiago erregistratu dira, hilabetean zehar egin diren kontratuak behin-behinekoak izan baitira; aurreko urtean baino 12.007 kontratu gehiago sinatu dira abuztuan zehar, eta horietatik %78,81 izan dira behin-behinekoak.
Gainera, egiturazko arrakalek bere horretan jarraitzen dute. Horri aurre egiteko neurri politikoak hartzen ez diren bitartean, egoerak bere horretan jarraituko du. Esaterako;
– Emakumeen* artean %58,7k jardunaldi osoa dute, gizonezkoek aldiz, %78,7k. Hau da, lau emakumetik* 1ek lanaldi partziala du.
– Bestalde, langabeziak gora egin du migratuen artean. Hauen artean, 4.154 langabe gehiago daude azken urtean eta aurreko enplegurik gabekoen artean %39,75 igo da langabezia. Azken hilabetean migratuen artean langabeziak gora egin du (997 langabetu gehiago), ia sektore guztietan. Bereziki aipatzekoa da migratu langabeen artean %47,5 zerbitzutan ibili direla lan bila, zehazki lan prekarioenak eskaintzen dituen sektorean.
Egoera honen aurrean, LAB sindikatuak langile klase osoari mesede egingo dion 1.500 €-ko gutxieneko soldata propioa aldarrikatzen du. Lan munduan gertatzen dena aztertzeko, langabezia datuak ez dira nahikoa. Enpleguaren kalitatean jarri behar dugu arreta, sortzen den enplegua gero eta prekarioagoa baita. Horregatik, lanpostuak duindu behar ditugu. Izan ere, gaur egun lan bat izateak ez du bermatzen bizitza duin bat garatu ahal izatea.
Gutxieneko soldata, enpleguaren defentsa eta zerbitzu publikoak indartzea, ikasturte honetarako hiru lehentasun nagusiak.Kapitalari mugak jartzea eta birbanaketa politiken alde egitea da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko biderik onena, LABen arabera.
Azken urteetan euskal langileek euren eskubideak irmoki defendatzeko hautua egin dute. Hamaika izan dira borroka sindikalak, eta horri esker hainbat hitzarmen berritzea lortu da. Gainera, 1.500 euroko gutxieneko soldata propioaren aldeko Greba Orokor arrakastatsua egin genuen martxoaren 17an. Urrats garrantzitsua izan zen soldaten etengabeko debaluazioari muga jartzeko, aberastasunaren banaketaren auzia agendan kokatzeko eta negoziazio kolektiborako baldintza zailagoak dituzten sektore prekarioak (horietako asko feminizatuak eta arrazializatuak) babesteko.
Bai Confebaskek eta bai CENek uko egin diote negoziazio mahaian esertzeari. Eta, Greba Orokorra egin eta sei hilabete igaro direnean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dute iniziatibarik hartu, ez patronalak mahaian eser daitezen lortzeko, ez gutxieneko soldataren eskumena eskuratzeko, ezta administrazio publikoak azpikontratatutako eremuetan 1.500 euroak bermatzeko ere.
Edozein kasutan, egindako urratsak ez du atzera bueltarik: Hego Euskal Herrian ezarria dago 1.500 eurotik gorako soldata beharrezkoa dela eguneroko bizitzan aurrera egiteko. Zinez eskertzekoa da martxoaren 17an ehunka mila langilek egindako ekarpena, hauspoa eman baitio sektore prekarioen borrokari eta, oro har, aberastasunaren banaketaren aldarrikapenari. Ordutik hona, LABek sinatutako hitzarmenetan 1.500 euroko gutxieneko soldata bermatu da eta LABek gehiengoa duen esparruetan ia ez dago 1.500 euroz azpiko soldatarik. Horixe da LABek negoziazio kolektiboan hartu duen konpromisoa: 1.500 euroko gutxieneko soldata hitzarmenez hitzarmen errealitate izan dadin ekarpen egitea. Horrekin batera, interpelazio politikoari eutsiko diogu, bai Hego Euskal Herriko bi gobernuei begira eta baita Madrilgo Gobernuari begira ere: goizago ala beranduago, gutxieneko soldata ezartzeko ahalmen legegilea eskuratuko dugu.
Era berean, aipatzekoa da enpleguaren defentsan euskal langileak erakusten ari diren konpromisoa. Maderas de Llodiokoa eta Tubos Reunidosekoa bezalako gatazketan argi ikusi da patronalak etekinak baino ez dituela lehenesten eta langileak direla enpleguari eta ehun industrialari eustearren borrokan ari direnak. Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren jarrera ulertezina eta inkoherentea da: industria lurraldean errotzeaz mintzo dira, baina, horren alde egiten duten langileen bidelagun izan ordez, enpresen zuzendaritzekin lerratzen dira maiz.
Hirugarrenik, zerbitzu publikoen egoerari dagokionez, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren apustu estrategiko baten falta nabarmena da. Biek ala biek uko egiten diote enpresarien eta errenta altuen pribilegio fiskalekin amaitzeari eta, ondorioz, uko egiten diote zerbitzu publikoen garapena ahalbidetuko lukeen aurrekontu politikari. Era berean, sektore pribatuaren aldeko ildoari eusten diote hezkuntza, zaintza, osasuna edota etxebizitzaren eremuan, Nafarroan zenbait urrats eman badira ere (anbulantzien publifikazioa eta babes ofizialeko etxebizitzen blindajea, kasurako). Salatzekoa da, halaber, euskarak bigarren mailako hizkuntza izaten jarraitzen duela administrazio publikoan. Azkenik, deitoragarria da Eusko Jaularitzak, Nafarroako Gobernuak eta Eudelek (Udalhitz udaletako hitzarmenaren kasuan) negoziazio kolektiboan ezarritako blokeoa, Sindikatu Medikua delakoarekin aldebiko negoziazio (eta EAEren kasuan, akordio) baztertzaileak egiten dituzten bitartean.
Aipatutako hiru horiek dira, hain zuzen ere, ikasturte honetarako LABen lehentasunak: gutxieneko soldataren aldeko borrokari jarraipena ematea, enpleguaren defentsa irmoari eustea, zerbitzu publikoetan negoziazio kolektiboa desblokeatzea, euskara hizkuntza ofiziala izatea eta zerbitzu publikoak indartzea, etxebizitza, hezkuntza, osasuna eta zaintzaren eremuetan. Azken horri dagokionez, zaintzako langileen bizi baldintzak hobetzearekin batera (ekiparazioa, ratioen hobekuntza, hitzarmenen berrikuntza), Euskal Herriko mugimendu feministak zaintza sistema publiko komunitarioaren alde antolatutako dinamika berrian parte hartuko du LABek.
Funtsean, politika publikoetan egiturazko aldaketak egin daitezen aldarrikatuko du LABek eremu guztietan, eta hori da, hain justu, indartzen ari den oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko modua ere. Izan ere, fase kapitalista geroz eta bortitzago honek autoritarismoan eta faxismoan topatzen du bizirauteko bidea, langileak langileen kontra jarriz, migranteen kontrako jazarpena sustatuz; Ceutan, manteroen kontra… LABek aldarrikatzen dituen neurriek politika publikoen norabidea aldatzea eskatzen dute, kapitalari mugak jartzea, aberastasunaren metaketaren ordez birbanaketa politiken aldeko apustua egitea. Hori da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko bidea.
Gobernua eta patronala: herri ikuspegirik ez eta langileei bizkarra emanda
Bistan da Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dutela borondaterik edota gaitasunik eskari hauen aldeko neurri esanguratsuak hartzeko. Are eta gehiago: kontrabotere sindikalismoak egiten dituen eskariak gustuko ez dituztenez, nahiago dute CCOO eta UGTrekin elkarrizketa sozialaren antzezpena egitea.
Jarrera hori bereziki larria da Eusko Jaurlaritzaren kasuan. Greba Orokorraren biharamunean, elkarrizketa sozialaren instituzionalizazioan urrats berria emateko asmoa iragarri zuen gobernuak, Confebask eta UGT-CCOOekin batera. Gutxieneko soldataren inguruan negoziatzeari ezezkoa ematen dion patronala zilegiztatu eta ordezkaritza sindikalaren %27,6ren babesa besterik ez daukaten sindikatuak instrumentalizatu zituen horretarako.
Ildo berean, Confebaskek “lehiakortasunerako euskal ituna” proposatu du. Confebaskek ez du herri ikuspegirik, ez du herri itunik bultzatu nahi. Etengabeko hazkundean oinarritzen den ikuspegi produktibista kapitalista dago bere gogoetaren oinarrian, eta planteatzen dituen errezetak betikoak dira: batetik, instituzioak interpelatzea birbanaketa politika oro baztertu eta neurri fiskal erregresiboak har ditzaten; bestetik, sindikalismo borrokalaria indargabetzeko presio egitea.
Nafarroan ere gobernua eta patronala elkarrizketa sozialaren eskemari eusten saiatzen ari dira, gero eta zailtasun handiagoekin. Nafarroako testuinguru politikoa aldatu egin da, sindikalismo abertzalearen eragiteko gaitasuna handitu egin da eta hauteskunde sindikaletan indar harremanak aldatzen ari dira: UGTk eta CCOOk ordezkaritzaren %47,9 baino ez dute, sindikatu abertzaleek %41aren langa gainditu duten bitartean.
Hauteskunde sindikalen garai trinkoa
Testuinguru horretan hasiko da hauteskunde sindikalen garai trinkoa. Aukera ezin hobea izango da langileei bizkar ematen dieten patronala eta gobernuari mezu argia helarazteko. Langileek LAB sindikatuari emandako babesa erabakigarria izan da garaiz garai: LAB zenbat eta indartsuago, orduan eta aukera handiagoa euskal langileon aldeko aldaketak eragiteko. Eragin izango da, hain zuzen ere, hauteskunde sindikal hauetako lelo nagusia. Eta, horrekin batera, Kontraboterea gara, LABek ordezkatzen duen eredu sindikala aldarrikatuz.
LABek inoizko ordezkaritzarik handienarekin eta hazten jarraitzeko anbizioarekin eta aukerarekin ekingo dio garai trinko honi. Azken datu ofizialen arabera (2026-6-30), honako hau da LABen ordezkagarritasuna: Nafarroan, %18,53; EAEn, %20,89; eta Hego Euskal Herrian, %20,25. Epe luzeko ikuspegiarekin aztertuta, LABen hazkundea ikusgarria ari da izaten:
Borrokaldi luze baten ostean, joan den martxoaren 17an Hego Euskal Herri osoan egin zen greba orokorraren alderdietako asko gauzatu dira hitzarmenean, besteak beste, 1.500 €-ko soldata minimoa kategoria guztientzat.
Gaur eguerdian sinatu da Nafarroako zahar egoitzetako lehen hitzarmena. Azken sei urteotan borroka ia etengabean aritu diren langileei eskerrak eman nahi dizkie LAB sindikatuak, eta aldi berean, bere zorionik beroenak luzatu.
Hitzarmena historikotzat jotzen du sindikatuak, sektoreko lehenbizikoa delako, eta gainera, aurrerapauso itzelak dakartzalako langile guztientzat. Orain arteko hitzarmena, Espainiako Estatukoa, aisa gainditzen du testu berri honek, izan ere, indarrean ziren lan baldintza negargarriei amaiera eman eta sektoreko prekarizazioarekin behin-betiko bukatzeko oinarri sendoak ezartzen baititu.
Honakoak dira hitzarmenak zahar egoitzetako langileei ekarriko dizkien onura nagusietako batzuk:
• 123 orduko jardunaldi murrizketa. 2027an 82 ordu jaitsiko dira.
• Norberaren aferetarako 4 egun.
• Bajen osagarrian aurrerapauso nabarmenak.
• Zenbait enpresatan ezarrita dauden hobekuntzak blindatzea, egoera hobeagoan dauden langileek galerarik izan ez dezaten. Gainera, hitzarmenean araututako gutxienekotik gorako soldatak dituztenek ere urtero izango dute igoera.
Hori guztia, baina, sei urteko borroka luze eta gogorraren ondoren iritsi da: grebak, lanuzteak, ekimen desnormalizatzaileak, asanbladak eta era guztietako mobilizazioak izan dira sektoreko langileen bidelagun.
Horregatik guztiagatik, LABetik eskerrak eta zorionak eman nahi dizkiegu hitzarmen honetarako era batera edo bestera lanean tinko aritu diren langile guztiei. Behin eta berriz mahai gainean jarri duten antolakuntza gaitasuna, sendotasuna eta ausardia izan dira hitzarmen hau sinatzera eraman gaituztenak. Bejondeizuela guzti-guztioi!
Bestalde, ezinbestekoa da garaipen hau dagokion testuinguruan jartzea, eta hala, harro esan dezakegu martxoaren 17an Hego Euskal Herria astindu zuen greba orokorraren aldarria egi bihurtu dugula hitzarmen sektorial honetan. Frogatu egin dugu Nafarroan posible dela, eta frogatu egin dugu ere estatalizazioari aurre egin dakiokeela: hemen negoziatzeko eskubidea eta gaitasuna ditugu, eta LABek bide horretan jarraituko du nazio eraikuntzan pausoak emanez.
![[IRITZIA]: Irakasgaiak Cardiffetik: burujabetza, klasea eta kultura](https://www.lab.eus/wp-content/uploads/2026/09/Gales-768x385.jpeg "[IRITZIA]: Irakasgaiak Cardiffetik: burujabetza, klasea eta kultura")
