2026-09-09
Blog Page 11

Asteasuko Siemens Gamesako langileak hitzarmen duinaren alde

Aurreko astean langile batzarra izan zen lantokian, eta bertan bildu ginen langileen gehiengoak nahiz aurrez errondetan bildu izan direnen gehiengoak mahai gainean dagoen hitzarmen proposamenak ez dituela gutxieneko baldintzak betetzen helarazi digute.

Honekin batera, une egokia iristean Asteasu rako hitzarmen duin baten alde borroka egiteko prestutasuna ere erakutsi digute.

Bestetik, hitzarmen markoa Asteasuko langileenganako eraso bat dela ere adierazi digute langileek: hemen erabakitzeko eskubidea kentzeaz gain, gure lan baldintzak okertzeko tresna izango dela pentsatzen du gehiengoak.

Egoera honetan, enpresari arduraz jokatu eta norabidea alda dezala eskatzen diogu: hurrengo bi urtetarako hitzarmen duin bat mahai gainean jar dezala eta hitzarmen markoaren ideia burutik ken dezala.

Asteasuko langileok argi daukagu: etorkizunean ere Asteasun lan egin nahi dugu eta Asteasun erabaki nahi dugu!!

Osakidetzako kolektibo guztiekiko errespetua eta negoziazioan gardentasuna eskatzen dugu zerbitzua indartzeko

Osasun sistema publikoa indartzeko, pribatizatutako zerbitzuak publifikatzeko eta lan baldintzak negoziatzeko exijitzen dugu, eta eredu aldaketa hori lortzeko langileen arteko eta eragileen batasuna ezinbestekoa izango da.

Udazkenean lan baldintzak hobetzeko eta zerbitzua indartzeko mobilizazio dinamika martxan jarri beharko da. Era berean, eskatzen dugu Euskadiko Sendagileen Sindikatua eta Osakidetzako zuzendaritzari ezkutuan aurrera eramaten ari diren negoziazioa mahai sektorialera eramateko, gainontzeko langileekiko errespetuagatik eta gardentasunagatik.

LABetik Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari exijitzen diogu duela 18 urtetik zaharkituta dagoen Akordio Arautzailea egunera dezala, eta salatzen dugu Osakidetzako zuzendaritzak mahai sektoriala negoziaziorako esparru gisa deslegitimatzen duela; izan ere, dauden gatazkak ez ditu bertan jorratzen, Madrilek ezarritako mugak gainditzeko gaitasuna izan arren.

Alberto Martinez sailburuaren taldeak mahai sektorialean ostrukarena egiteak zatiketa korporatiboa hauspotzen du —izan fakultatiboak, teknikariak, emaginak…—, langile klasea ahultzen du eta osasun sistema publikoaren arazoa egiturazkoa dela ezkutatzen du.

LABen bat egiten dugu Osakidetzako kategoria desberdinak egiten ari diren diagnostikoekin eta aldarrikapenekin, baina uste dugu sektoreak batuta gehiago irabaziko lukeela, eta, arazoa estrukturala izanik, sektoreko borrokak zerbitzua hobetuko lukeela. Izan ere, Osakidetzako langile guztien lan baldintzak eta erabiltzaileei eskaintzen zaien zerbitzua hobetuko lituzke horrek.

Eredua aldatzeko, langile guztien lan baldintzak hobetzeko, zerbitzu publikoaren narriadura lehengoratzeko eta pribatizatutako zerbitzuen publifikaziorako tresna direlako, LABen proposamenen artean daude honako hauek:

  • Urteko lanaldiaren jaitsiera. 30 lan orduko lan astea.
  • Guardiak eta formakuntza orduak urteko lanorduen barruan egotea.
  • Kategoriaren eta unitatearen araberako gainjartze-denborak, funtzioak eta ratioak egokitzea.
  • Lana eta bizitza pertsonala uztartzeko neurri errealak izatea.
  • Aparteko orduen jarraipena eta konpentsazioa. Autokontzertazioarekin amaitzea, plantilla birdimentsionatuz, eta txandak egokitzea.
  • Erosahalmena berreskuratzea eta osagarriak berrikustea.
  • Langile eta erabiltzeen hizkuntza eskubideak bermatzeko, plantilla euskalduntzeko plana adostea.
  • Lan osasuna garatzea eta bermatzea. Arrisku psikosozialen gorakada kezkagarria da, aurrekaririk gabekoa, eta erantzun egokirik izaten ari ez dena.
  • Plantilla gazteberritzeko plana martxan jartzea, aldagai desberdinak kontuan hartuta langileak erretiro adina aurreratzeko edota lanaldia murrizteko aukerarekin.
  • Berdintasun plan erreal eta eraginkorra adostea.
  • Autokontzertazioarekin bukatzea eta bateraezintasunen gaineko kontrol zorrotza egitea.
  • Estrukturalak diren lanpostuak azaleratzea eta behin-behinekotasun tasa %5era jaistea.
  • Lanpostu funtzionalen dekretua adostea.

Arazoaren erroa egiturazkoa da; hau da, Osakidetzako zuzendaritzak garatzen duen lan eredua okerra da, eta irtenbidea eredu horren errotiko aldaketatik etorri behar da, langile kolektibo guztien arazoei aurre egiteko neurrien bidez. Soilik kategoria bakar bati ordainsariaren igoera edota bestelako hobekuntzak eskaintzeak eredu okerra betikotzea baino ez dakar, kategoria horietako langileen benetako arazoei ere ez zaielako erantzuten. Osakidetzako langile guztiek, medikuek barne, eguneratu gabeko soldatak, jardunaldi luzeak, planifikatu gabeko txandak eta giza baliabide falta dituzte, eta Osakidetzako zuzendaritzak horiei erantzun behar die.

Sindikatutik aspalditik salatzen ari gara, beste gai batzuen artean, Etengabeko Arretako Guneetako mediku falta, lehen mailako arretaren egoera kritikoa, emaginek emakumeen* bizi prozesuetan duten garrantzia ez dela aintzat hartzen eta zerbitzuaren planifikazio eza. Administrari laguntzaileek administrari funtzioak egiten dituzte, osasun mentalaren sarearen egoera jasanezina da, oporraldietan zerbitzuetan murrizketak egiten dira, eta beste abar luze bat.

Gauzak horrela, ikuskizun dago azkenengo mahai sektorialean proposatutako negoziazio egutegia bete eta edukiekin janzten den. Negoziazio kolektiboak emaitzarik ematen ez badu, mobilizazioetara jotzeko ordua izango da. Udazkenean langileen lan baldintzak hobetzeko eta zerbitzua indartzeko grebak barnebilduko dituen mobilizazio dinamika martxan jartzea beharrezkoa izango da. Guzti hau lortzeko lanean ari gara, mahai sektorialetan ekarpena eginez eta balizko mobilizazio dinamika hori ahalik eta zabalena izateko eta mobilizazio eredu eraginkorrena aurrera eramateko.

Azpimarratzen dugu Osakidetzako langileek, batuta, indar handiagoa dutela. Horretarako, langile kolektibo desberdinen hitza entzun beharra dago, gainontzeko sindikatu eta eragileekin elkarlana bultzatu eta borroka dinamika eraginkorrena adostu eta aurrera eraman, helburua Osakidetza indartzea izanda.

Ikasturte amaierak agerian utzi du lan prekarioen pisu nabarmena

Aurreko urteko ekainean baino 902 langabetu gehiago daude Hego Euskal Herrian; guztira 132.512 dira, eta azken hilabetean 503 langile batuzaizkio zerrenda horri. Honen atzean bi arrazoi nagusi daude; alde batetik, ikasturte bukaera dela, eta bestetik, ezohiko erregularizazio prozesuaren lehen ebazpenak atera direla. Langabeziak gora egiteaz gain, egiturazko arazoak areagotzen jarraitzen dute eta prekarizazioa sistemaren muina bihurtu da.

Euskal gizartearen ekonomia eta lan eredua egiturazko arazoak ditu oinarrian eta, konpondu ordez, okerrera egiten dute. Ekaineko datuek ez dute baikortasunerako arrazoirik ematen, arrakalak handitzen baitoaz:

  • Langabetuen %59,01 emakumeak* dira. Horrez gain, emakumeen* artean %57k jardunaldi osoa duen bitartean, gizonen kontratuei dagokienez %78 dira mota horretakoak. Gauza bera gertatzen da jardunaldi partzialei erreparatuz gero. Emakumezkoen* %25,3k jardunaldi partziala du, hau da, lautik batek. Gizonezkoen kasuan, aldiz, %11,8k, hau da, ia 10etik batek. Lan merkatuak emakumeak* zokoratzen dituenaren seinale argia da hau.
  • Ezin ditugu pertsona migratuak ahaztu. Langabeziak gora egin du egoera zaurgarrian dagoen kolektibo honetan. Izan ere, datuek adierazten dute ia sektore guztietan jaitsiera gertatu dela – langabeziari dagokionez–, baina migratuen artean langabeziak gora egin du. Horrez gain, egoera prekariotik ezin irten, eta horietatik %49,57 zerbitzu sektorean dabiltza lan bila (baldintza kaskarrenak eskaintzen dituen sektorean, hain zuzen ere). Aurreko enplegurik gabekoen artean, gehienak migratuak dira.
  • Adinak ere badu zerikusia zaurgarritasunari dagokionez; izan ere, langabeziak gogor kolpatzen ditu gazteak. Oraingo honetan, gazteen langabezia igo egin da azken hilabetetik hona, udako kontratazioa heldu baino lehen.

Ikasturte bukaerak sektore feminizatuetan dauka bere ondorioa, eta datu adierazgarriak uzten dizkigu:

– Azken hilabetean 580 emakume* gehiago dira langabezia zerrendetara batu direnak, gizonen artean 77 langabetu gutxiago direnean. Sektoreka, langabezia igo da zerbitzuetan, eta azken hilabetean 13.533 langile gutxiago daude afiliatuta sektore honetan, orain urtebete baino 19.406 afiliatu gehiago diren arren. Eta erregimen orokorrean afiliazioaren kontratu motei erreparatuz gero, 7.869 kontratu gutxiago daude, aldizkako finko gisa lan egiten duten pertsonei dagozkienak. Bada, langile horien %80 emakumeak* dira.

Ezohiko erregularizazioak bere ondorioak ditu, bai:

– Pertsona migratuen artean, berriz, 1.358 gehiago dira, aurreko urtearekin alderatuta, izena eman dutenak aurrez enplegurik izan gabe. Pertsona migratuen artean 9.786 langabetuak dira, hau da, langabetuen %35,07 osatzen dute, orain urtebete %31,91 zirenean. Ehuneko hauek aldatzen joango direla azaldu du LABek.

– Justizia ariketa bat da dagoeneko hemen denbora daramaten eta gure ekonomiaren oinarrizko sektoreak sostengatzen ari diren pertsonak eskubide-subjektu gisa aitortzea. Ezohiko erregularizazio prozesura batzeko eskaeraren izapidetzeko onarpena jasotzen duten pertsona migratu guztiek enplegu-eskatzaile aktibo gisa izena eman beharko lukete. Hori da dagozkien eta orain arte ukatuak izan dituzten hainbat eskubidetarako sarrera-atea; gainera, erregularizazio honekin eskuratuko duten aldi baterako baimena berritzeko ezinbesteko baldintza da.

Aurreko hilabetearekin alderatuta, afiliazioak behera egin du Hego Euskal Herriko erregimen orokorrean. 1.093.370 pertsona zeuden afiliatuta maiatzeko azken egunean, hau da, 12.059 afiliatu gutxiago.

Hala eta guztiz ere, sektoreka aztertuz gero langabeziak behera egiten duen arren, industriaren langabezia egoera ia bere horretan mantentzen da, 47 langabetu gutxiago baitaude. Industriaren egoera oso kezkagarritzat jotzen du LABek, afiliazioak behera egin baitu azken hilabetean. Eta industrian sortzen ari den enplegua prekarioagoa da suntsitzen ari den enpleguarekin alderatuta.

Bestalde, kontratu motei erreparatzen badiegu, aurreko urtean baino 10.026 kontratu gehiago sinatu dira ekainean zehar, guztira 113.821 direlarik. Baina bada kontu larri bat honen atzean; izan ere, horietatik %76,85 behin-behineko kontratuak izan dira, eta kontratu guztien %78,38 zerbitzuetan egin dira. Hau guztia ez da kasualitatea. Industriaren enplegu suntsiketak eta zerbitzuen sektorerako joerak bizitzaren prekarizazioa dakar. Izan ere, baldintza onak dituzten enpleguekin bukatu eta baldintza kaskarrak dituzten enpleguak sortzen ari dira.

LABi bereziki kezkagarria iruditzen zaio egoera hori egonkortzea. Sindikatuak urte erdi darama egiturazko arrakalak salatzen, baina horiek finkatzen doazela ikusten du. Patronalak ez ditu bere gain ardurak hartzen, eta sistema kapitalista indartzearen konplize nagusia da. Ez da kasualitatea egoera zaurgarrienean dauden kolektiboak izatea prekarizazio mailarik altuena bizi dutenak.

Enplegu prekarioa gizartearen kezka nagusia da. Izan ere, enplegua eduki arren, langileek ez dute bizitza duina bermatzeko haina diru-sarrera. Horri aurre egiteko dago borroka sindikala, sistema eraldatu eta langile klasea erdigunean jartzeko.

Lan istripuen aurkako borrokan bide penala jorratuko dugu, enpresariek inpunitatez jokatzeari utz diezaioten

Lehen kasuaren berri eman dugu: Aranoko Maderas en General Justa S.L. enpresako lan istripu larriaren harira, LABen salaketa tramitera onartua izan da, eta ikerketapean daude enpresako bi arduradun.

Lan istripuen aurkako borrokan bide penala jorratuko du LABek aurrerantzean, auzibide sozialarekin batera. Iragarpena egitearekin batera, lehen kasua aurkeztu dute gaur prentsaurrean Inko Iriarte Lan Osasuneko arduradunak eta Ainhize Muniozguren, Idazkaritza Juridikoko arduradunak.

“Oro har, lan munduan prebentzio eza eta lan istripuak direla eta gertatzen ari diren kasu larrien aurrean hartu dugu erabakia”, adierazi dute. Larritasun horren erakusle da bide penala urratu duen lehen salaketa:

Aranoko (Nafarroa) Maderas en General Justa S.L. enpresan egurra mozteko makina batekin, segurtasun babesik gabe, lanean ari zela istripu larria izan zuen langile batek. Ondorioz, ezker oineko behatz bat galdu zuen. Laguntza eskatu zien enpresako arduradunei, anbulantzia bati deitzeko, baina inork ez zuen artatu; hala, lankide batek eraman zuen larrialdietara, eta ebakuntza egin behar izan zioten. 2024ko gertakariak dira, LABek epaitegietara eraman, eta orain tramitera onartu dituztenak. Langile migratua da, lan baimenik gabe eta lan kontraturik gabe ari zen lanean.

Enpresako arduradunek makina erretiratu egin zuten lan istripuaren ondoren. Era berean, ospitalera bidean enpresako administrariaren deia jaso zuen langileak, eta agindua eman zion nagusiak: ez zezala esan lan istripua izan zenik. Gizarte segurantzan alta eman gabe zegoela jakinarazi zioten, eta isiltasunaren truke 500 euro eskaini zizkioten. Larrialdietan lan istripua izan zuela adierazi zuen langileak, eta horrela jasoa geratu zen mediku-txostenean.

Langilea inongo babesik gabe geratu zen: gizarte segurantzan alta eman gabe zegoenez, ezin zuen diru-saririk jaso; ez zuen ingurunean sostengu sozialik, eta urrun zuen familia. Jakinarazi zuen haren egoera berean bazirela langile gehiago lantegian.

LABek salaketa jarri ondoren, Nafarroako Lan Ikuskaritzak ikerketa abiatu zuen, eta emaitza langilearen aldekoa izan zen. “Gizarte segurantzan altan egoteko eskubidea aitortu eta berrezarri zioten, eta enpresa zigortu zuen, prebentzio araudia ez betetzeagatik”, adierazi du Iriartek. Enpresak ez zuen isunik jaso, ordea, makinak oinarrizko segurtasun araudia betetzen ez zuelako. Era berean, aintzat hartu gabe geratu zen enpresaren mafia-jokabidea: langilea kontraturik gabe eta zaurgarritasun egoeran izatea; zauritu zenean artatu ez izana; eroskeriaz jokatu izana etab.

Arduradunen jarrera aintzat hartuta —langilea hertsatzen saiatu izana, delituaren frogak desagerrarazten saiatu izana…— haien aurkako kereila aurkeztu zuen LABek (2025eko maiatzean), honako delituen erantzule direlakoan


1.) Langileen eskubideen aurkako delitua:

  • Langile migratuak izateagatik lan baimenik gabe.
  • Langileen segurtasunaren eta osasunaren aurkako delitua.
  • – Laneko prebentzio araudia ez betetzeagatik. – Langileari laneko segurtasunerako eta higienerako beharrezko baliabideak ez emateagatik.
  • Gizarte segurantzari lotutako delituak: – Langileak gizarte segurantzan alta eman gabe izateagatik. – Langile migratuak lan baimenik gabe izateagatik.

2.) Lesio-delitua: langileak izan zituen lesio larriei dagokiena.

3.) Estalketa-delitua: istripua eragin zuen makina desagerrarazteagatik.

4.) Derrigortze-delitua: langileak gertatua salatzea eragotzi nahi izateagatik, eroskeria bidez.

Kereila tramitera onartua izan da, delitu-zantzuak ikusi ditu auzitegiak, eta ikerketa abiatu du, eta LABek proposatutako diligentziak ere onartu ditu.

Gaur-gaurkoz enpresako bi arduradun ikertzen ari dira, eta irailean izango da deklarazioa hartzea. Muniozgurenek azaldu duenez, argiak dira LABen helburuak: “Nahi dugu, batetik, gertaerak zein erantzukizun penalak argitzea, eta, bestetik, enpresariek inpunitatez jokatzeari uztea; dagozkien ardurak hartu behar dituzte, enpresaren irregulartasunekin bukatu, eta langileen osasuna zaintzeko zein prebentzioa bermatzeko dagozkien neurriak hartu behar dituzte”.

Salatzen dugu Hezkuntzak ez duela ezer egin Nekazaritza eta Basogintza IIn gertatutakoarekin

OANAk Nafarroako Gobernuari beharrezko neurriak har zitzan emandako epea bete da eta Carlos Gimenok zuzentzen duen Departamentuak gai honetan duen pasibotasuna salatzen dugu. Aldi berean, ikastetxeko langileak eta zuzendari berria zoriondu nahi ditugu, eta ikasturte berri ona opa diegu, xantaiarik gabekoa eta ikasleei ahalik eta prestakuntza onena eskaintzera bideratua.

Apirilaren 1ean, Nafarroako Praktika Onen eta Ustelkeriaren Aurkako Bulegoak (OANA) 21/2026 Ebazpena argitaratu zuen, eta, hala, amaiera eman zion Nekazaritza eta Basogintzako Ikastetxe Integratuan funts publikoak bidegabe erabiltzeari buruzko prozedurari. Hamarkada bat iraun du praktika horrek, eta 40.000 euro kostatu zaizkio altxor publikoari. Gainera, hiru hilabeteko epea ezarri zuen Hezkuntza, Ekonomia eta Ogasun departamentuek beharrezko neurriak har zitzaten. Asteazken honetan bete da epea eta ez dakigu ezer dagoeneko hartuta beharko luketen neurriei buruz.

Publiko egin zenetik, Hezkuntza Departamentua txostena ezkutatzen eta hari izkin egiten saiatu da. Ohar bat argitaratzera mugatu zen, zuzendariaren izendapena zuzenbidearekin bat zetorrela baieztatzeko, baina ez zuen aipatu ere egiten funts publikoen erabilera desegokia. Zuzenbidearekin bat egingo luke agian, baina bera da funts publikoen erabilera okerraren erantzuleetako bat, eta gainera, baita txosten psikosozialean jasotako neurriak ez ezartzearen erruduna ere. Era berean, OANAri “ezikusiarena egiten” ere saiatu da Hezkuntza, ustez zuzenbidearekin bat ez datorren irakasle baten kontratazio bikoitzari dagokionez. Irregulartasun asko daude alderdi honetan eta galdera asko airean, baina LABek ikertzen jarraituko du.

Gure ikerketan, kanpo-informazio ugari jaso dugu, eta horrek berretsi egiten du Departamentuaren eta ikastetxeko zuzendaritza-taldearen arteko sintonia eta konplizitatea. Ikerketa hori Hezkuntzak egin beharko luke, baina ez dute egin eta ez dute egingo. Ondo legoke jakitea zergatik.

Departamentuaren plana pikutara botatzea lortu du klaustroak

Hiru hilabete hauetan Hezkuntzak zirkinik ere egin Nekazaritza eta Basozaintzako IIko langileak informatzeko. Joan den ekainaren 24an ezohiko klaustroa egin zuten ikastetxean. Hezkuntza eta Lanbide Heziketako Zuzendaritza Nagusiko ordezkaritza batek parte hartu zuen bertan, ikastetxeko zuzendari berriaren izendapenari buruzko kontsulta egiteko. Baina ez zuten inolako azalpenik eskaini, ez iraganaz, ez etorkizunaz. Egungo zuzendariordea zuzendari izendatzea eta “kortijoari” jarraipena ematea zuen helburu. Zorionez, irakasleak tinko mantendu ziren eta azkenean irakasleetako bat izendatu zuten zuzendari.

Onartezina da OANAk erantzukizunak argitzeko emandako epea igarota dagoenean, Nekazaritza eta Basogintzako IIko irakasleei, hezkuntza-komunitateari eta Nafarroako herritar guztiei oraindik eman ez izana Departamentuak hartu behar zituen neurrien berri. Gainera, oso bitxia da ere Parlamentuko alderdiek Carlos Gimeno Hezkuntza kontseilariari interpelaziorik egin ez izana.

Hala eta guztiz ere, LABetik gure poza adierazi nahi dugu, ikerketa hauei esker Nekazaritza eta Basogintzako IIan gertatutakoaren parte bat behintzat mahai gainean jartzea lortu dugulako, eta hemendik aurrera ikasleek “matrikula” kontzeptuan ikasturteko ia 300 euro ordaindu beharrik izango ez dutelako. Ikastetxeko irakasleengatik ere pozten gara, “kortijoaren” aldetik abusuak eta tratu txarrak jasaten urteak eman ondoren, irailean ikasturte berria hasiko baitute Hezkuntza Departamentuak nahi zuenaz bestelako Zuzendaritza batekin. Zorionak!

LABetik ikerketarekin jarraituko dugu gertatutako guztia argitzen saiatzeko. Hori Hezkuntza eta Lanbide Heziketako Zuzendaritza Nagusiak egin beharko luke, baina argi geratu da ez duela egingo. Ez dakiguna da ezintasunaren edo ezkutatu nahi dituzten arduren ondorio ote den hori. Guk behin eta berriz gogoraraziko diegu ez dela komeni informazioa ezkutatzea, gertakariak aldatzea edo OANAren aurrean gezurra esatea. Iruzurrari edo ustelkeriari buruzko ikerketa ofiziala oztopatzea delitu izan daiteke. Ez dakiguna da nor eta zergatik ari den horretan.

Hori dela eta, LABetik ikerketa serio eta arduratsua eskatzen jarraituko dugu, gertatutako guztia agerian utziko duena eta erantzukizunak argituko dituena.

Euskal Herriko pertsona guztientzako eskubide guztien aldeko konpromisoan berresten gara


Ezohiko erregularizazioaren argi-itzalak.

Atzo ekainak 30, Ezohiko Erregularizazio prozesuaren epea itxi zen. Espainiako Estatuan 1.200.000 eskaera baino gehiago aurkeztu ziren, aurreikusitakoaren bikoitza baino gehiago.

Momentuz, Hego Euskal Herrian ez dugu datu zehatzik, baina LABek informazio hau partekatu nahi du:

Madrilen atzerritartasuneko erakunde laguntzaile gisa gure izen-ematea onartu ez badute ere, LAB sindikatuan erregularizazioaren aldeko kanpaina aktiboa egin dugu. Izaera politiko sakoneko apustua izan da, sindikatu honetako dozenaka militantek erakutsitako konpromisoari esker eutsi ahal izan dioguna.

Sei astez arreta eskaini dugu Hego Euskal Herriko hiriburu guztietan: Bilbon, Donostian, Iruñean eta Gasteizen, baita Azkoienen ere (Nafarroako Erribera).

  • 253 pertsona artatu ditugu aurrez aurre.
  • 107 espediente prestatzen lagundu dugu, eskatutako dokumentazio guztiarekin.
  • Guztira 102 erregularizazio-eskaera izapidetu ditugu.

Lagunen % 40 inguru emakumeak izan dira, eta % 60 gizonak.


Profilak oso anitzak izan dira:
Kale-egoeran dauden gazteak (gehienak aljeriarrak).
Egoera irregularrean egon arren, funtsezko sektoreetan lan egiten duten langileak, hala nola landa-sektorean, eraikuntzan, garbiketan eta etxeko enpleguan.
Sektore feminizatuetan eta prekarizatuetan lan egiten duten amak, beren kargura adingabeak dituztenak.

Pertsona horiek zailtasun handiak izan dituzte prozesu horretan, hala nola epeen zurruntasuna eta Espainiar Estatuko eta jatorrizko administrazioen nahiz irabazi-asmoarekin jardun duten bitartekarien lankidetza falta. Era berean, umiliagarria eta estigmatizazio bikoitza izan da haien zaurgarritasuna frogatu behar izatea.

Pertsona hauek, neurri handi batean, Euskal Herriko ekonomiaren funtsezko sektoreei eusten diete. Baina kontuz: langile hauek askoz gehiago dira lan-esku merke hutsa baino. Gure auzokideak dira, gure lantokietako kideak, gure seme-alaben lagunen gurasoak. Haiekin eta haien herri eta lurraldeekin zor historikoa dugu aitortzari, eskubideei eta aukerei dagokienez. Erregularizazioa aukera bat ere bada Euskal Herriko auzo eta herrietan egiten ari diren ekarpen guztiaren zati txiki bat itzultzeko.

Prozesu hau bide luze baten lehen urratsa baino ez da. Gure lekutik lanean jarraituko dugu:

  • Lortutako eskubideak paperean bakarrik gera ez daitezen, benetan bete eta pertsona guztiei berdin errespetatu dakizkien.
  • Lan-arrazakeriarekin, xantaiekin, beldurrarekin eta egoera administratibo irregularrean daudenek nahiz baimenak etengabe berritzera behartuta daudenek maiz pairatzen dituzten gehiegikeria espekulatzaileekin amaitzeko.

Gure sindikatutik adi egongo gara, eta onarpenen, jakinarazpenen eta espedienteen osatze-prozesuaren jarraipena egingo dugu. Kezkatzen gaitu bai eskaera ukatua edo izapidetzeko onartu gabe geratzen zaien lankideen egoerak, bai hasieratik prozesu honetatik kanpo utzi dituzten pertsonenak ere.

Ez dezagun ahaztu garai konplexu bezain arriskutsuetan bizi garela. Jazarpenak, kontrolak eta oinarrizko eskubideen ukazioak bere horretan dirau, eta areagotu egiten dira. Erregularizazio honek ekar dezakeen eskubideen aurrerabidearekin batere pozik ez dagoen marko atzerakoi eta arrazista baten aurrean gaude.

ECS Mobilityri ohartarazten diogu zigorgabetasunak ez duela betiko iraungo

Lebarion, Zaldibarren eta Ermuan lantokiak dituen enpresa horretako langile askoren artean kezka sakona sortzen duen egoera bat gertatzen ari da azken hilabeteotan enpresak aurrera eraman duen politika dela eta: kaleratze selektiboak, hitzarmen kolektiboaren hainbat atal behin eta berriz ez betetzea, lan-baldintzak okertzea eta langileen artean ziurgabetasun eta presio giroa eragin duten erabakiak.

ECS Mobilityko zuzendaritza hori guztia egiten ari da ELSko (enpresaren aldeko sindikatu independentea) kideen lankidetzari esker. Plantilla murrizteko estrategia jarraitua garatzen ari da, eta, aldi berean, LAB sindikatuko kideak enpresatik uxatu nahian.

Hala, banakako kaleratzeak izan dira (LABeko bost afiliatu) eta lan-baldintzen funtsezko aldaketak aplikatu dizkie langile zehatz batzuei, enpresarik irtenarazteko asmo nabarmenarekin. Adibide esanguratsuenak LABeko bi ordezkarienak dira, zeintzuek, neurri horien ondorioz, beren lan-harremanak azkentzea erabaki baitzuten. Zer lortu nahi duten agerikoa da: funtzio profesionalak edukiz hustea, lan baldintzak eta baldintza pertsonalak okertzea eta enpresatik alde egitera behartzea.

Bien bitartean, ELS erakundeari lotutako pertsonak lehenago kaleratutako edo lekuz aldatutako langileek betetzen zituzten lanpostuetara igaro dira, hitzarmen kolektiboan ezarritako eta aplikatu beharreko prozedurak eta sustapen profesionalerako legez aurreikusitako mekanismoak errespetatu gabe.

LABek badaki egoera ezin dela modu isolatuan aztertu, plantilla murrizteko eta beldurrean oinarritutako politika ezartzeko estrategia zabalago baten parte gisa baizik. Eta bereziki larria da jarduera horiek ELSren babesarekin eta laguntzarekin aurrera eraman izana.

LABen ustez, onartezina da plantillaren interes kolektiboak defendatu beharko lituzketenek beren kideen eskubideak higatzen laguntzea, eta are larriagoa da, kasu batzuetan, onura propioak lortzeko egiten dutela.

Adibide gisa, azken hilabeteetan izandako kaleratzeei erantzuteko deitutako mobilizazio eta kontzentrazioeti dagokienez, ekintza sindikaletan parte hartzeko gogoa kentzeko presioak eta ohartarazpenak egin dituzte aipaturiko pertsona horiek, eskirolajea sustatuz.

Zalantzarik gabe, datozen hilabeteetan plantilla murrizten jarraitzeko plangintza bat dago martxan. Hala dela baieztatuz gero, zatika eta denboran zehar gauzatutako doikuntza kolektiboko prozesu baten pareko estrategia baten aurrean egongo ginateke, LABek ohartarazi duenez.

Era berean, kezkagarria da aldi baterako langile jakin batzuek enpresa-erabaki horien justifikazio gisa plantillaren ustezko berritzea aipatzen duten mezuak jaso izana. Berrikuntzaz hitz egiten dute, beren asmo txarrei aurre egiten dien ororen garbiketa egitea esan nahi dutenean. Horrelako planteamenduek, kudeaketa modu negargarria islatzeaz gain, plantillaren barruan segurtasunik eza, zatiketa eta mesfidantza sortzea baino ez dute helburu.

LABen ez da isilik egongo bere ekintza sindikalagatik jazarri eta zigortzen duten bitartean, lanpostuak suntsitzen diren bitartean, lan eskubideak urratzen diren bitartean eta ordezkaritza sindikala zuzendaritzaren zerbitzura dagoen tresna gisa eta helburu indibidual eta pertsonaletarako erabiltzen den bitartean.

ECS Mobilityn gertatzen ari dena ez da erabaki isolatuen edo inguruabar koiunturalen emaitza. Estrategia horren helburua da plantilla ahultzea, sindikatuek enpresaren erabakiekiko duten desadostasuna zigortzea eta helburu kolektiboak dituen edozein oposizio sindikal antolatu, koherente eta ez-pertsonalista ezabatzea.

Horregatik, LAB ez da legezko bideetan salatzera mugatuko; salaketa hori beharrezko esparru guztietara eramango du: lantokietara, udaletara, erakundeetara, Lan Ikuskaritzara eta auzitegietara. Ez-betetze bakoitza, arrazoirik gabeko kaleratze bakoitza, ekintza antisindikal bakoitza eta larderia-saio bakoitza salatu eta borrokatuko du.

Lau elkarretaratze Iruñean, Testak egin nahi duen ariketa espekulatiboaren aurka

Sanduzelai, Arrotxapea Buztintxuri-Artika eta Ipar Etxabakoitzeko bizilagunek, LAB sindikatuarekin batera, lau elkarretaratze egin dituzte aldi berean, Testa funts putrearen jabetzan dauden etxebizitzen egoera salatzeko eta Nafarroako etxebizitza-parke publikoan sartzea eskatzeko.

Mobilizazioek arreta jarri dute gaur egun Testaren esku dauden 500 etxebizitza ingururen egoeran, baliabide publikoekin eta maizterrek ordaindutako alokairu-kuotekin finantzatu izan direnak. LABen ariketa espekulatibotzat jotzen dugu egoera hori, Nafarroako Gobernuak eraikuntza kostuaren %35 inguru ordaindu zuelako, bi hamarkada baino gehiagoz zaurgarritasun egoeran zeuden maizterrek ordaindu ezin zituzten alokairuak finantzatzeaz gain. Ssekulako eskandalua da etxebizitza horien kostuaren balioa hiru aldiz kobratu nahi izatea.

Ohartarazi behar dugu, era berean, finantziazio publiko eta sozial hori izan arren, hilean 700 euroko nahiz hortik gorako alokairuak kobratu direla. Gure ustez, hori justifikaziorik gabeko gainkostu-egoera da, eta etxebizitza eskuragarria izateko eskubidea urratzen du.

Kontzentrazioetan azpimarratu dugu etxebizitza horiek dagoeneko ordainduta daudela, eta haien egungo titulartasun pribatua eraikitzaileei eta sustatzaileei laguntzeko iraganeko erabaki politikoen ondorio dela. Nafarroak ordaindu dituen etxebizitzek titulartasun publikokoak izan behar dutela aldarrikatzen dugu LABen.

Hori guztia dela eta, Nafarroako Gobernuari eskatu diogu etxebizitza horien desjabetze publikorako prozesua has dezan, parke publikoan sartu eta modu iraunkorrean alokairu sozialera bideratzeko asmoz, biztanleriaren errealitate ekonomikoaren araberako prezioekin.

Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu irakasle zuzentzaileak babesteko eta euskararen kontrako oldarraldia ez elikatzeko

Bide beretik, Hezkuntza Sailari eskatzen diogu egiturazko neurriak ezartzeko ikasle guztiek DBH bukatzean B2 maila eskuratu dezaten eta D ereduan oinarrituriko ikas-eredua orokortzeko.

LABen iritziz oso larria da azken asteotan UsaPeko euskarazko proba dela-eta sortu den egoeraren aurrean Eusko Jaurlaritzak, eta zehatzago, Perez Iglesias eta Pedrosa Sailburuek izan duten jarrera. Jaurlaritzak EHUko egungo errektoretzaren kontra duen jarrera politikoak bultzatuta gaur egun arte selektibitateko frogen zuzenketek sortzen ez zuten arazo bat hauspotu eta elikatu du. Hezkuntza Sailak eta EHUk, biek ala biek, ardura partekatua duten eremu batean.

Hori horrela, Eusko Jaurlaritzaren diskurtso eta jarrerak zein itunpeko ikastetxe konkretu batzuetako A ereduko ikasle batzuen zein euren gurasoen mezu euskarafoboen aurrean izan duen erreakzioak edo eskuhartze ezak, ondorio kezkagarriak uzten ari da:

  • Ikasleen aukera berdintasuna urratu da. Familia horiek hauspoturik epaileek euskararen kontrako kautelazko neurri bat ezartzea erabaki dute; ikasleek azterketa zuzentzea eskatu eta zuzenketa prozedura berme guztiekin eginda ere, konforme egon ez diren ikasle horiei euskara unibertsitaterako sarbidetik salbuesteko erabakia. Oldarraldi judizial-politiko eta mediatikoaren adibide lazgarria.
  • Hezkuntza-sistema publikoko euskarazko irakasle unibertsitario zein ez-unibertsitarioen eta gainerako pertsonal teknikoen lana auzitan jarri da eta haien kontra egin da. Ebaluazio-sistema osoa auzitan jarri beharrean eta UsaPen aurretik hobekuntzak adostu beharrean, langileak jarri dira jo-puntuan, Hezkuntza Sailak eta Unibertsitate Sailak babestu ez dituen langileak. Aurreko legegintzaldi arte inolako arazorik egon ez den eremuan, arazo bat sortu nahi izan du Jaurlaritzak. LABek oso argi du zer dagoen horren atzean, EHUko egungo errektoretzaren kontrako jarrera politiko argia.
  • Itunpeko ikastetxe konkretu horietako A ereduko ikasle horiek zein haien familiek darabilten euskararen kontrako diskurtsoak pasabidea eman dio batetik, euskararen kontrako oldarraldi judizial-politiko eta mediatikoari, eta bestetik, euskararen kontrako jarrera erreakzionarioei. Kasu honetan eskuina eta ultraeskuina hauspotu egiten duten diskurtso eta jarrerei bide ematen ari zaie eta ez da kasualitatea ikasle horien mobilizazioetan alderdi horietako kideak egon izana.

Egoera honen aurrean LABek urgentziazko neurri batzuk zein egiturazkoak diren beste batzuk eskatzen dizkio Eusko Jaurlaritzari. Batetik, urgentziazkoa da Eusko Jaurlaritzak EHU zein irakasle zuzentzaileak eta errebisiorako erabili den bermedun prozedura babestea zein ikasleen aukera berdintasuna bermatzeko EHUrekin batera elkarlana egitea.

Eta bestetik, agerian geratu da A ereduak ez duela euskalduntzen eta ez duela bermatzen Hezkuntza Legeak Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzaren bukaerarako ezarritako B2 maila eskuratzea. Beraz, egiturazko neurriak eskatzen dizkio LABek Hezkuntza Sailari ikasle guztiek DBH bukatzean euskarazko B2 maila eskuratu dezaten baliabide eta neurri gehigarriak ezartzeko, ikaskuntza-prozesuan etengabeko ebaluazioaren egokitzapenarekin batera. LABek argi du hori hizkuntza-ereduen desagerpenak eta euskararen murgiltze ereduan oinarrituriko ikas eredu orokortuaren ezarpenak ekarri eta bermatuko duela soilik.