"Lan duina, bizi duina" Ekimen Ibiltaria Donostiara iritsi zen atzo, eta Gipuzkoako hiriburuko Parte Zaharrean izan gara gaur, ostalaritza eta alojamenduetako langileen lan eskubideen defentsan eta sektorearen prekarietatea salatzeko. Kalean izan gara, egoera honen berri emateko eta sindikatuaren aldarrikapenak zabaltzeko. Hala, kalejira bat egin dugu Parte Zaharrean barrena, egoera ikusgarri egiteko.
Ostalaritzako negoziazio kolektiboari dagokionez, Gipuzkoan patronalen aldetik estrategia globala ikusten ari gara negoziazio mahaietan, edukien blokeoarena hain zuzen ere. Atzera pausoak bilatzen ari dira eta horregatik ez dira hitzarmenak sinatzen.
Zehazkiago, Gipuzkoako ostalaritzan, sektorea bi azpisektore handitan zatituta dago. Alde batetik, hotel eta alojamenduena eta bestetik, ostalaritza eta jatetxeak (kolektibitateak).
Gaur egun, blokeatuta dago hotel eta alojamenduen hitzarmenaren negoziazioa, patronalak uko egiten baitio sektorean goraka doan externalizazioari. Gure ustez estrukturalak diren zerbitzuak kanporatuta dituzten hotelak daude, hala nola garbiketa, harrera, jatetxea edo gelen garbiketa.
Hotel eta alojamenduetako egoera larria bada, ez da gutxiagorako ostalaritza eta jatetxeetan:
•Hitzarmen kolektiboa 2010etik berriztu gabe
•7 urte daramatzagu soldata eta laneko eskubideak izoztuta.
•Gainera, sektore honetako enpleguan iruzurrean oinarritutako praktiken portzentaia handia dago, aldi baterako kontratuekin lanaldi luzeak mozorrotzen direlarik.
•Lanaldi partzialeko kontratazioan gehiegikeriak, ustezko autonomoak
•Prestakuntzako kontratu ugari, azpikontratazioa…
Egoera honi gehitu beharko litzaioke UGT eta CCOO egiten ari den ofentsiba negoziazio kolektiboa estatalizatzeko. Honek dakarrena da kolektibitateetako kontratazio berrietan lanaldiak luzatzeak (77 ordu Gipuzkoan) eta 7.427 eurotako soldata galera lankide beteranoekiko.
Hortaz, esan dezakegu Gipuzkoako ostalaritzako negoziazio kolektiboaren egoera dramatikoa dela eta ez du ematen konponbide negoziatua egongo denik. Antolaketa eta borrokaren bidez lortu beharko ditugu langile bezala ditugun neurriak.
Gaurko eguna probestu nahiko genuke Donostian industria turistikoaren B aldea salatzeko, hain modan egon dena autengo udan.
LABek iritziz honakoak dira jarduera hau uzten ari den ondorioak. Lehenik eta behin turistifikazioa. Ondorio nagusiak dira hiriaren izaera aldatzea, bere dimentsio politikoan zein alderdi sozial eta kulturalean, eta etxebizitzaren alorrean sortzen diren ondorio larriak.
Interes korporatibo, finantziero eta higiezinenak dira fenómeno hauetatik onura jasotzen dutena. Eta ikusten ari gara turismoaren ustezko onura ekonomikoak ez direla klase herritarretara heltzen.
Enpleguari dagokionez, detektatu dugu industria turistikoa indartsu dagoela, pernoktazioak gora egiten dute, bisitari, diru-sarrera eta establezimenduen errentagarritasunak ere. Gainera, industria turistikoa, turismoaren benetako hazkundearen azpitik ari da enplegua sortzen eta sortzen dena prekarioa, aldi baterakoa, partziala eta soldata baxuduna da. Ostalaritzan zerbitzu anitzetako enpresak sortzen ari dira (pisuko zerbitzariak), “kellyak” bezala ezagunagoak direnak. Gainera, lanaldi partzialeko enpleguak daude, iruzur iturri bihurtu den kontratua, formalki partzialak diren arren, benetan 8 edo 10 ordutako lanaldiak izkutatzen dituztenak.
Iruzurra dakarren beste bide bat, “malgutasuna” handitzea helburu duena, “ustezko autonomoen” fenomenoa da. Honek berarekin dakarrena da “mileuristak”, kontziliaziorako ezinezkoak diren ordutegiak, enpleguan segurtasun falta, estazionalitatea eta prekarietatea eta iruzurra.
Maila sozialean, fenomeno honek ondorio nabarmenak sortzen ditu gure herri eta hirietan hala nola: jatorrizko biztanleria beste leku batzutara joatea; funts putreek erabilera turistikorako etxebizitzak erosten ditu alokairu eta erosketarako prezioak aldatuz; osasun, kultura edo hezkuntzako azpiegituren gabezia modan jartzen diren auzoetan; gertuko merkataritzan aldaketak merkataritza-kateen ondorioz eta aldaketak bizikidetzan (zarata, zikinkeria, ongizatea galtzea…).
Hainbat konponbide dago turistifikazioa gelditzeko:
•Pisuen alokairuaren prezioa kontrolatu.
•Sektore turistikoa arautzea, alokairu turistikora bideratutako hirigintza-sektorea gutxitzeko, alokairu komertzialeko eskaintza erraztuz eta hotel berriak eraikitzeko lizentziak kontrolatuz. Esaterako, berriki 22 lizentzia eskaini dira hotel berriak eraikitzeko Donostian.
•Udalek turismoari egindako zergapetzean protagonismo handiagoa izateko presionatu.
•Gaueko aisiko lokalak arautzea bizilagunekin bizikidetza errazteko.
•Etxebizitza planak hobetu baliabide gutxien duten herritarren alokairurako sarbidea bermatzeko: New Yorken, alberge baten bizi den helduen %16ak enplegua dauka.
•Zerga turistikoa bultzatzeko aukera aztertu.