2026-01-19
Blog Page 810

Garbiñe Aranburu: “Berdintasunaren gaia agenda politikoan kokatzea lortu dugu”

0

EITBko “Egun on Euskadi” saioan izan da gaur LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburu. Gaurkotasunari lotutako zenbait gairen bueltan galdetu diote; martxoaren 8ko greba feministari buruz, kasu. Egun horretan kalera ateratzeko “arrazoiak soberan” daudela berretsi du. “Emakumeok bizi dugu diskriminazio egoera erdigunean jartzea lortu dugu, eta, honekin, lehen helburua lortu dugu”, esan du. Mobilizazioaren garrantzia azpimarratu du, eta martxoaren 8a eredu berri baten eraikuntzan beste urrats bat izango dela jakinarazi du.

Erakundeetatik “berdintasun faltsu baten irudia” saldu nahi izan dutela kritikatu du, eta berdintasun politikek porrot egin dutela esan du: “Berdintasunaren gaia agenda politikoan kokatzea lortu dugu, baina urrats eraginkorrak ematetik oso urrun daude erakundeak”.

Beste gairen artean, besteak beste, pentsio sistema publikoaren kontrako erasoa salatu du eta gaur argitaratutako langabezia datuen atzean prekarietatea dagoela nabarmendu du.

 

 

 

Martxoaren 20ko greba erregistratu dute gizarte ekimeneko ikastetxeetako langileek

EAEko gizarte ekimeneko ikastetxeetako langileak borrokan dira, hitzarmen berriaren negoziazioaren blokeoa dela eta. Martxoaren 20an greba egingo dute, eta gaur borroka egun hori erregistratu dugu sindikatuok, Bilbon.
 

 

 

Langabezia jaistea ez da albiste ona, prekarizazioa indartzearen kontura gertatzen delako

Hego Euskal Herriko enplegu arloko zerbitzu publikoetako bulegoetan, otsaileko datuen arabera, 163.323 langabe daude ofizialki erregistratuta, eta horietatik %57 emakumeak dira. Hala ere, errealitateak dio 321.660 dela lan bat eskatzen dutenen kopurua: 129.000 okupatu daude, lan hobe baten bila ari direnak, eta 29.300 pertsona baztertu dituzte, arrazoi desberdinak direla medio, langabeziaren datu ofizialak dotoretzeko. Datu honek adierazten du, enplegu arloko zerbitzuek baliatutako “kontabilitate sortzaileaz” gain, langile asko eta asko daudela euren enpleguarekin pozik ez daudenak. Atsekabe maila honek argi erakusten du sortutako enpleguaren kalitate eskasa; prekarioegia da eta gaizki ordainduta dago.

Hain zuzen ere, okupatuta dauden herritarren %17 baino gehiagok lanaldi partziala dute (emakumeak, bereziki) eta hauen artean %58 inguru lana bilatzen ari dira, baina ez dute lanaldi osoko alternatibarik aurkitzen.

Prekarietatea eta lan errotazio egoera honen beste erakusleetako bat ondoko datu hau da: sinatutako 100 kontratuetatik 7 dira mugagabeak bakarrik, eta denbora zehatz baterako aldi baterako kontratuen %57k zazpi egun baino gutxiagoko iraupena dute.

Hau guztia ikusita, LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk argi du langabeziaren datu hutsek ez dutela benetako errealitatea adierazten. Izan ere, bere iritziz, “langabezia jaistea ez da albiste ona, prekarizazioa indartzearen kontura gertatzen delako”.

Gainera, lan erreformatik sei urte betetzen diren honetan, langabeentzako prestazio sistemak eskaintzen duen babes maila gero eta txikiagoa dela salatu beharra dago.

Hau horrela da enpleguaren prekarizazioaren ondorioz, egoera honetan zaila baita eskubideak sortzea kontribuzio-prestazio bat eskuratu ahal izateko. Bestetik, Espainiako Gobernuak 2012an langabezia prestazioak murriztu izanak ere beste faktore bat da, prestazio hauek eskuratzeko bidea zaildu baitute, eta kopurua murriztu.

Gaur egun, Hego Euskal Herrian ofizialki langabe diren herritarren %31k bakarrik jasotzen du prestazioren bat SEPEren aldetik (lehen INEM zena). Honela gauzak, Espainiako langabezia sistemak 113.927 pertsona uzten ditu babesik gabe (urtarrileko datua). Gainera, 26.456 lagunek jasotzen dute 430 euro inguruko prestazio asistentzial bat; hots, pobrezia mailatik nabarmen beherako kopurua.
 

 

 

Azken lan heriotza salatu dugu Bilbon

Euskal gehiengo sindikalak elkarretaratze bat egin du gaur Bilbon, Eusko Jaurlaritzaren ordezkaritzaren aurrean. Hain zuzen ere, Elorrion joan den ostiralean hildako garraiolaria izan dugu gogoan, eta, honekin batera, lan heriotzak salatu ditugu berriro. LAB, ELA, ESK, STEILAS, EHNE eta HIRU sindikatuok salatu dugu aurten, dagoeneko, 12 pertsona hil direla lanean; horietatik sei errepidean galdu dute bizia, gidari eta garraiolariak baitziren. 2017. urtean, lanean hildako 53 langileetatik zortzi garraiolariak ziren.
 

 

 

Euskal instituzioek pentsio duin eta publikoak bermatu behar dituzte euskal langileentzat

Milaka pentsiodun kalera atera eta euren bidezko aldarrikapenen alde mobilizatzen ari diren bitartean, Gasteizko Parlamentuak ez du erantzukizunik onartzen eta ez ditu hemen eta sakontasunez aztertu nahi horrenbeste milaka pentsionistek dituzten arazoak.

Ondo dago Estatutik inposatu dizkiguten murrizketa batzuk bertan behera gera daitezen eskatzea. Baina benetan beharrezkoa dena da hemendik heltzea pentsio publiko duinak orain eta etorkizunean bermatuko dituen Babes eta Gizarte Segurantzako Sistema Propioa.

Gaur Gasteizko Parlamentuak aukera ona galdu du sistema propioaren aldeko aldarrikapenenean aurrera egiteko. Ez hori bakarrik. Pentsiorik apalenak duindu ahal izateko aukera ere galdu du, ez du 1.080 eurotako gutxieneko pentsioaren aldarrikapena ezta kontutan hartu. Aipatu aldarrikapena parlamentu honetan bertan eskatu zuten Euskal Herriko Pentsionistek Plataformek, Herri Ekimen Legegile bidez 71.724 sinadura aurkeztuz.

LAB sindikatutik euskal administrazioei exijitzen diegu herritarrei orohar eta pentsionistei bereziki, babes eta ongizate sozialeko eskubidea bermatzeko erantzukizuna onar dezatela:

• Babes eta Gizarte Segurantzako Sistema Propio baten sorrera ahalbidetuko duen esparru normativo baten eraikuntza prozesua bultzatuz. Euskal gehiengo sozial, sindikal eta politikoetatik eraikiko den sistema, gaitasun araugile eta finantziero osoa izango duena eta bermatuko diguna hemen bizi bagara eta hemen lan egiten badugu, hemen izango dugula hilabetero deskontatzen dizkiguten kotiazioak eta jasotzen digutun prestazioen kontrol eta erabakia.

• Era berean, pentsiorik apalenak osatzea exijitzen dugu, aurrekontu publiko bidez, duintasunezko gutxienekoetara iritsi arte, hau da, 1.080 eurotara.

 

 

 

Mobilizazioekin jarraitzen dute ST3 elkarteko langileek

EDE taldeko langile guztiak hiru orduko lanuztera deitu dituzte gaurko, 10:00etatik 13:00etara. Hain zuzen ere, EDE taldeko ST3 elkarteko langileek greba mugagabe bati ekin diote, euren lanpostuekin zer gertatuko den argitu nahi dutelako. Elkarretaratze bat egin dute gaur, elkartearen egoitzaren aurrean.

 

 

 

Trapagarango Producto Tubularetako lantegiko kaleratzeak salatu ditugu

0

Tubos Reunidos taldeko zuzendaritzak kaleratzeak eta lan-baldintzen prekarizazioa iragarri ditu Trapagarango Productos Tubularesen lantegian. Honen aurrean, LABek galdetzen dio Eusko Jaurlaritzari ia noiz arte jarraituko duen patronalarekin batera lerrokatzen, industria sektoreko enplegua suntsitzen jarraitzen duten bitartean.

Duela urte bat eskuratu zuen Ulacia jaunak Tubos Reunidos taldearen presidentetza. Hedabideen bidez taldeko langileei helarazi zien mezua ez zen batere lasaigarria izan eta ez zuen ezer onik iragartzen haientzat. 360o balio plan bat lantzeaz eta berau taldean ezartzeko beharraz jardun zen. LABek behin baino gehiagotan eskatu du aipatu plana langileei aurkeztu behar zaiela eta langileen lan baldintzen etengabeko hondatze baten lekukoak izan gara: azpikontratetako langileak kaleratuak izan direlako, lanpostuak amortizatu dituztelako, malgutasuna handitu delako, ezohiko lanaldiak ezarri direlako edo mugikortasun funtzionala indarrean egon delako…

Neurri guztiak aldebakarrez hartu dira langileekin inolako negoziaziorik egin gabe. Tuboseko zuzendaritzak helburu bakarra izan du hasieratik, rodiloa pasatzea.

Horregatik eta Zuzendaritzak gardentasunik eta informaziorik adierazten ez zuenez, otsailaren 12an LABen Sail Sindikalak Tubos Reunidosen eta Productos Tubularesen duen ordezkaritza, gure sindikatuak eskatuta, Eusko Jaurlaritzaren Industria-Garapenerako Zuzendariarekin elkartu ginen. Azken honi jakinarazi genion egoera honen aurrean langileok bizi dugun kezka, eta eskatu genion enpresaren aurrean bitartekaritza lana egiteko, eta erakunde bezala, gauzatu nahi izango luketen edozein neurriren inguruan, gardentasunez eta egiazko negoziazioarekin joka dezatela.

Bilera horren ondorioa izan zen Eusko Jaurlaritza gertatutakoaren eta gertatu behar zuenaren jakitun zela. Aitortu zuten sektoreko enpresa batzuk krisia hobeto kudeatu zutela eta horregatik, Tubosena baino posizio hobea zeudela. Beste ondorio bat izan zen ezin dugula ezer espero Eusko Jaurlaritzarengandik ehundaka langileri eragiten dion enplegu suntsiketa eta lan-baldintzen prekarizazioaren aurrean.

Beste behin guztiz okerra izan den kudeaketa baten ondorioak langileek jasatea da bilatzen dena. Taldearen zuzendaritzak etengabe ateratzen ditu zenbaki eta emaitza txarrak, baina LABen badakigu zenbaki horien atzean izkutatzen dena, itzelezko eraginkortasun falta, langileek euren lanpostuekin ordainduko dutena. Trapagarango lantegirako iragarri dira kaleratzeak, baina ziur gaude taldeko beste lantokietan ere bide berdina jarraituko dela.

LABek ez gaude prest egoera hau besterik gabe onartzera eta horregatik mobilizaziorako deia egingo diete langileei, enpleguaren eta lan-baldintza duinen defentsan.

Eusko Jaurlaritzari galdetzen diogu ia noiz arte jarraituko duen beste alde batera begiratzen eta patronalarekin batera lerrokatzen, industria sektoreko enplegua suntsitzen jarraitzen duten bitartean.
 

 

 

Emakume-kate bat egin dugu Gasteizko Legebiltzarreraino, talde politikoek soldata arrakalaren arazoari hel diezaioten eskatzeko

LABek Emakumeen Batzarra egin du gaur Gasteizen, Villasuso Jauregian. Bertan, martxoaren 8ko greba feministari atxikimendua eman diote bertaratutakoek eta, besteak beste, emakume eta gizonen arteko soldata arrakalaren arazoa izan dute hizpide. Hain zuzen ere, bilera amaitu ondoren, bildutakoek emakume-kate bat egin dute Aihotz plazatik Legibiltzarreraino, “Gure lanak balioa du 7.680 euro gutxiago. Emakumeok* planto” lemapean. Behin Legebiltzarrera iritsita, idatzi bana erregistratu dute ordezkaritza duen talde bakoitzarentzat, soldata arrakala gainditzeko ekimenak Legebiltzarrean landu ditzaten.

Garbiñe Aranburuk adierazpenak egin ditu, emakume-kateari hasiera eman aurretik. LABeko idazkari nagusiak egoeraren berri eman du. Hain zuzen ere, pasa den otsailaren 1ean, guztiz ez nahikoa iruditzen zaigun genero desparekotasuna eta lan merkatuaren inguruko Legez Besteko Proposamena onartu zuen Eusko Legebiltzarrak alderdi politiko guztien aldeko botoarekin. Jaurlaritzak 6 hilabeteko epean ekintza plan bat aurkezteko konpromisoa bereganatu zuen eta sindikatuak, patronalarekin batera, mahai baten bueltan eseri ginen arrakalaren inguruko eztabaida egiteko. Lehenengo bilerak gure kezkak biderkatu besterik ez ditu egin. Confebaskek ez du auziari benetan begiratzeko inolako asmorik eta Jaurlaritzak ez du Confebaskek urratsak eman ditzan patronala estutzeko inolako borondatetik. Hitz hutsak, eztabaida antzu bat egiteko. Hori da ikusi genuen bakarra.

LABeko ordezkariek 250 enpresa baino gehiagotan sartu dugu soldata arrakala aztertzeko eskaera. Estatistikek bistakoa egin dute arrakala dagoela eta handia dela baina gure helburua atzean dauden arrazoietara jotzea da. Arrazoi hauek aztertu eta azalaraztea. Hori baita benetako neurriak hartzeko modu bakarra.

Horregatik Legebiltzarreko talde guztiei, alde batetik Jaurlaritzari azterketa hauetan laguntzea eta jasotzen ditugun emaitzak arrakalaren planean aintzat hartzea eskatzen diegu eta bestetik Lan Harremanetarako Kontseiluan burututako bilkurara eraman genituen aldarrikapenak bereak egitea:

• Confebaskeri enpresetan soldata arrakalaren ikerketa bermatu dezala. Azterketaren ondorioz arrakala gainditzeko egiten diren neurriak sustatzeko konpromisoa bereganatu dezala.
• Berdintasun planak egitearen derrigortasuna enpresa guztietara zabaldu dadila, 250 langile edo gutxiago eduki arren.
• Kontziliaziorako eta korresponsabilitaterako* benetako neurriak hartu daitezela.
• Administrazioan aitatasun baimena amatasun baimenarekin parekatzeko hartu den neurria enpresa pribatuetara zabaltzea eta derrigorrezkoa egitea.
• Zerbitzu publikoen garapena ziurtatzea. Murrizketa guztiak atzera botatzea eta azpikontratazioarekin amaitzea frogatua dagoelako eragin zuzena dutela emakumeengan. Publikotik betetzen ez diren zaintza lan guztiez emakumeak arduratu behar dira oraindik orain.
• Zaintza lanen aitortza politikoa, ekonomikoa eta soziala.
• Etxeko langileentzat lan baldintza duinak eta zaintzarako dirulaguntza berdinak
• Zaintzarako sistema publikoa
• Zaintzeko, ez zaintzeko eta zaindua izateko bermatuko diren neurriak martxan jartzea, unibertsalak eta singularrak
• Haur eskolak doakoak izan daitezela
• Negoziazio kolektiborako eskubidea ziurtatzea hori izango delako neurri eraginkorrak lan merkatuan inplementatzeko bidea.
• Estatalizazioaren kontrako neurriak hartu ditzala.

Aldarrikapen hauek guztiz baliagarriak dira arrakalaren kontrako ekintza plan bat egingo bada. Legebiltzarreko talde guztiei eskatzen diegu soldata arrakalaren eztabaidan sakontzea, arrakalaren atzean dauden arrazoiak zeintzuk diren azalaraztea eta instituzioetatik arrakala gainditzeko borrokan urrats eraginkorrak ematea. Beraien esku dago arrakalaren auziari dagokion dimentsio politikoa ematea eta borroka honetan konpromisoak hartzea ekimen instituzional eraginkorrak bultzatuz. LAB prest dago benetako bidea bat egin dezagun elkarlanean aritzeko.

 

 

 

Enplegu publikorako gaitasun osoa duen geure lege bat proposatuko dugu gaurko Lakuako bileran



Gaur aurkeztuko diguten testuan jasoko den erantzukidetasun printzipioaz gain, LABek proposatua hain zuzen, Eusko Jaurlaritzak Madrilen esanetara eta neoliberala den lege aurreproiektua inposatzeko estrategiarekin jarraituko duelakoan gaude. Era berean, negoziazio kolektiboaren eta jendartearen benetako errealitateen gainetik pasatuko da.

Gaur, Euskal Enplegu Publikoaren Legearen inguruan aritzeko “negoziazio” mahaia deitu dute EAEko Mahai Orokorrean. Pasa den udazkenean jaso genuen aurreproiektu proposamena eta abenduaren 26 bitarte alegazioak egiteko aukera izan dugu. Tarte honetan guztian Gobernuak bilera bakarra deitu du, beraien ustez nabarmentzekoak diren atalen inguruko aurkezpen xalo bat emateko.

Lege aurreproiektuak gabezia handiak dituela salatu izan dugu hasieratik:

• Estatuko legediaren garapen soil batetara mugatzen da, Langile Publikoen Oinarrizko Estatutu (EPOE- EBEP) delakoaren ildo berdintsua jarraitzen du. Legebiltzarrak izan dezakeen gaitasun legegileari uko egiten zaio eta honek zerbitzu publikoak estatuaren etengabeko injerentzien menpe kokatzen ditu.
• Horren harira euskal administrazioetako langileak behin-behinekotasunera kondenatzen ditu. Legeak ez ditu etengabeko enplegu eskaintzak arautzen; honek estatuan ezartzen diren birjartze tasen menpe uzten gaitu.
• Murrizketen aroari amaiera emateko neurriak ez ditu barneratzen. Langile publikoek galdutako hainbat eskubide legez arautzeko aukera aproposa dauka Jaurlaritzak, hitzetatik ekintzetara pasatzea alegia. Murrizketak gustuko ez dituztela esan baina berauek aplikatu eta betikotu ez da jarrera onargarria.
• Legeak daukan helburu nagusia ikuspegi merkantilista txertatzea da. Estatuan barneratzen ari diren irizpide neoliberalen eskutik, pribatizazioak sustatu, lanpostuak amortizatu eta langileen erabateko mugikortasuna aurreikusten du Legeak. Administrazioei erabateko aldebakartasuna eman nahi die legeak, esparru pribatuan lan erreforma ezberdinek egin ohi izan duten bezala. Aipatzekoa da negoziazio kolektiboaren eskubidea ez dela erabat errespetatzen Lege aurreproiektuan; akordiotara iristeko beharra ez dio ezartzen administrazioari.

• Zerbitzu publikoen kalitaterako oso garrantzitsuak diren gaiak garatzeko aukera ezin hobea galdu da. Lan osasuna, zerbitzu publikoak euskalduntzea eta aukera berdintasunaren aldeko apusturik ez da Legean antzematen.

LABk argi ikusten du aurreproiektu honek ez diela erantzuten euskal zerbitzu publikoetan dauden beharrei. Legea erabat subordinatua dago eta ikuspegi merkantilista garatzeko aurreikusia dago. Gure ustez gaitasun legegile osoa garatzea beharrezkoa da eta horren harira hainbat proposamen egin ditugu.

• Erosahalmenaren berreskurapenerako xedapen iragankor bat proposatu dugu.
• Negoziazio kolektiboa aurrekontu estaldurari ez lotzea eskatu dugu.
• Gaixotasun arruntengatik bajak %100 osagarria legez jasotzea.
• Ordezkapen guztiak lehen egunetik egitea.
• Ikuspegi merkantilista eta adiskidekerian oinarritzen diren neurri guztiak ezabatzea.
• Zuzendaritzen hautaketa prozesuak gardenak eta langileen parte hartzearekin egitea.
• Behin-behinekotasunari aurre egingo dieten neurri zehatzak, horien artean existitzen diren bakanteen
kobertura bermatzeko etengabeko enplegu publiko eskaintzak arautzea.
• Subrogazio eskubidea langile guztientzat.
• Gaixotasunen jarraipenerako kudeaketa publikoa izatea – mutualitaterik ez!
• Zerbitzu publikoak euskalduntzeko neurriak – funtzio publikorako sarbidean euskara ezagutza
bermatzea.
• Klausula feministak, administrazioetan ere gizon eta emakumeen arteko aukera berdintasunean aurrera
pausoak eman daitezen.

Gai honetan bereziki kokatu nahi genuen gure arreta. Azken egunetan Gobernuak iragarri du Legean erantzukidetasun irizpideak txertatuko dituela, aurkeztutako aurreproiektuan ez bezala. LAB sindikatuak aurkeztutako alegazio sortaren artean erantzukidetasun neurri zehatzak planteatzen ziren. Guretzat garaipen bat izan da Gobernuak bere burua neurri horiek onartu behar izatera ikustea. LAB sindikatuarentzat estrategikoak dira erantzukidetasuna bezala gizon eta emakumeen arteko aukera berdintasuna ahalbidetzen dituzten neurriak enpresa eta administrazio guztietan kokatzea. Gobernuari eskatzen diogun bakarra, propaganda alboratu eta benetan neurri hauek garatzerako garaian LABek planteatutako bidetik egin dezan.

Honekin batera, guk egindako gainontzeko proposamenak ere gauzagarriak direla uste dugu. Zerbitzu publikoen defentsan benetako geure lege bat negoziatzeko borondatea besterik ez da behar. Zain gaude ea hurrengo bileretan gobernuaren jarrera zein ote den. Hala ere orain arteko aldebakarreko jarrera albo batera utzi beharko du, mahaiaren gainean jarri duten Lege aurreproiektua ez baita gure ikuspegiz onargarria.

Bileraren osteko irakurketa
Aurreikusi bezala, Jaurlaritzak ez du gaitasun legegile osoa erabili nahi, eta Madrilgo Enplegu Publikoaren legea garatzera mugatuko da.

Bestalde, aurreproiektuaren bertsio berriak aurreko asteetan Jaurlaritzak iragarritako erantzukidetasun proposamena gezurtatu egin du. Orduan Erkorekak aitatatasun eta amatasun baimenak 18 astez eta transferiezinak iragarri zituen, eta testuak ez du transferiezintasun printzipioa jasotzen, eta baimena16 astera mugatzen jarraitzen du.

Bileraren aurretik LABek elkarretaratzea egin du Lakuako egoitzaren ondoan, eta komunikabideei dagoeneko adierazi die bileratik eta proposamenetik espero zuena, bai eta LABek egindako zuzenketa proposamenen berri (goiko testua).

Zoritxarrez gure aurreikuspenak bete dira, eta testu berriak aurrekoarekiko nabardurak baino ez ditu jaso, mamira heldu gabe: negoziazio kolektiboak ukatuta jarraitzen du, fidatzekoa ez den administrazio baten konpromisoak, murrizketak atzera botatzeko asmorik ere ez… Bajen osagarriak %100era lehen egunetik ordaintzea posible eta beharrezkoa da LABen ustez. Eusko Jaurlaritzak bere eredu neoliberalarekin jarraitzen du, zerbitzu publikoak jendartearen mesedean jartzea baino.

LABek borrokan jarraituko du, planteatzen dituen proposamenak gauzagarriak direlako. Hori bai, borroka oraindik luzea eta nahasia da. Bilera antzu hauen ondoren Jaurlaritzak alde bakarrez onartuko duen proiektua parlamentura joango delako, non honezkero aukeratu duen gehiengo politikoarekin onartzeko asmoa duen. Esan bezala, ez gara geldirik egongo eta langileak adi egotera eta mobilizazioetara deituko ditugu.