Toledoko Itunak gaur berriro erakutsi du ez duela ezertarako balio. Ez du pentsio guztiek KPI bermatzen eta are gutxiago 1.080 eurotako gutxieneko pentsio bat planteatu, astelehenero Euskal Herriko kale eta plazetara ateratzen ari diren milaka pentsiodunek eskatzen duten moduan.
LABetik beti esan dugu euskal pentsionisten arazoei konponbidea ez zela Toledoko Itunetik etorriko, ezta Madrildik edo estatu mailako instituzioetatik. Aurrera egiteko ordua da, pauso sendoz, Euskal Herrirako Babes eta Gizarte Segurantza Sistema propiorantz, pentsio duinak bermatuko dituena, hauek KPIaren arabera igotzea eta 1.080 eurotako gutxieneko pentsioa, pobreziatik aparte bizitzea ahalbidetuko diena.
Euskal Herrian badaude erronka honi aurre egiteko aukerak, euskal instituzioek, Gasteiz zein Iruñeko Parlamentuek, Europako Karta Sozialak zehaztu bezala, 1.080 eurotako gutxieneko pentsioa bermatuko duten aurrekontu batzuk posible egin ditzatela, sistema propiorantz aurre eginez.
Horregatik berresten dugu Toledoko Itunaren kontra gaudela, pentsionistak mobilizatzeko eta pentsioak murrizteko tresna baino ez dena, orain arte egin duten moduan.
Euskal pentsionistak babesten jarraituko dugu euren bidezko aldarrikapenetan eta dei egiten dugu euren mobilizazioak indartzera euren aldarrikapenak lortu arte.
Donostia Galdeketa dinamikak azaroaren 18ko herri galdeketaren galdera aurkeztu du. Donostia aitzindari izango da, hautetsontziak kalera aterako dituen lehen euskal hiriburua izango baita.
Hauxe da Donostiako gaurko agerraldian irakurri duten adierazpena:
Ezinezkoa zela entzun izan dugu behin eta berriro, baina lanari ekin diogu. Zaila izango dela esan izan digute, baina gu elkarrekin bidea irudikatzen hasi gara. Merezi ote duen galdetu digute eta guk baietz erantzun dugu. Eta ziur gaude; galdeketak merezi du, mereziko du. Azaroaren 18an Donostian hautetsontziak kalera aterako ditugu; baita Irunen, Balmasedan, Zallan eta Alonsotegin ere. Hautetsontziak herritarren eskutik herritarren eskura jarriko ditugu, hitza hartu eta emateko. Etorkizuna gure eskuetan sentitzeko.
Bi hilabete besterik ez dira geratzen kontsulta egunerako, baina bide luzea egin dugu aurretik; ia urtebete pasatu da dagoeneko Donostia Galdeketa plataforma sortu genuenetik. Herri galdeketen protokoloa jarraituz, hiru urrats nagusi egin ditugu galdeketaren bidean; lehenik eta behin, prozesua hasi aurretik, 9.500 sinadura jaso genituen, 9.500 donostiarren babes zuzena; ondoren, galdera adostu dugu prozesu zabal eta parte hartzaile baten bidez; eta, azkenik, galdeketa eguna bera antolatzen hasi gara.
Ideologia anitzetako hamazazpi kideekin osatutako Adosgunea taldeak erabaki du galdera, metodologia inklusibo eta parte hartzaile baten bidez, bi hilabeteko lanketa egin ondoren. Donostiarrei ere zabaldu diegu iritzia emateko aukera eta 1.500 boto baino gehiago jaso ditugu kalean eta sarean Hirutxuloko Hitzaren inkestan. Adosguneko kideok, adin, esparru, ideologia eta iritzi anitzekoak izanda ere, herritarren iritzia kontuan izanda, aho batez adostu dugu azaroaren 18an egingo den galdera. Beraz, dagoeneko, donostiarrok badugu herri-galdeketan egingo den galdera zehatza: ‘Nahi al duzu euskal herritarrok gure etorkizun politikoa geure kabuz eta aske erabakitzea?’.
Galdera aurkeztearekin batera abiatu dugu gaur kanpaina. Eta hitzordu garrantzitsu baten berri ere eman nahi dugu. Galdeketa aurreko ekimen nagusia urriaren 28an izango da. Donostiako erdigunean kalejira erraldoi bat egingo dugu, ‘Dantzatu dezagun erabakia’ lelopean. 11:30ak aldera hiru zutabe Bulebarrerantz abiatuko dira. Auzo bakoitzak bere tramua izango du kalejirako zutabe horietako batean. 12:30ean parte hartzaile guztiak Bulebarrean elkartuko gara, Alde Zaharra gurutzatuko dugu eta 13:00etan ekitaldiarekin emango diogu amaiera, Kaian. Egun horretan iritsiko dira hautetsontziak Donostiara eta bozka aurreratuari hasiera emango diogu auzoetan.
Herrikideok, esku bete lan daukagu eta galdeketa posible egiteko esku guztiak, den-denak, dira beharrezkoak gaurtik hasi eta datozen bi hilabeteotan, eta, aurreikuspenen arabera, 1.000 boluntariotik gora beharko dira azaroaren 18an. Horregatik, gaur deialdi zabal bat egin nahi diegu donostiar guztiei, kontsultaren antolaketan parte hartu dezaten. Modu askotara egin daiteke: auzoko taldera batuz eta gure webgunearen bidez (www.donostiagaldeketa.eus) boluntario aritzeko izena emanez, adibidez.
Azaroaren 18an aitzindari izango gara, Donostia izango baita hautetsontziak kalera aterako dituen lehen euskal hiriburua. 34 hautesleku zabalduko ditugu hiriko auzo guztietan, kontuan izanda Igeldon eta Zubietan dagoeneko egin ditugu galdeketak. Eta guk, lehen aldiz, aukera izango dugu gure etorkizunaz hitza hartzeko. Ez baitigu inork behin ere galdetu zer izan nahi dugun, nolako herria nahi dugun. Nahiz eta jakin galdeketaren ondoren ez dela alkaterik aldatuko eta ez dugula lau urtetako politikan zuzenean eragingo, argi dugu prozesu honek merezi duela. Erabakitzeko eskubidea aldarrikatzetik nola gauzatu jakitera pasatu gara. Galdeketaren ostean, gure herria helduagoa izango da, ahaldunduagoa, burujabeagoa. Eraiki nahi dugun etorkizunetik eta erabakitik hurbilago egongo gara. Hurbilago gaude. Etorkizuna, gure esku dago!
Moira Millan epailearen aurrean deklaratuko du gaur Argentinan, Chubut probintziako Esqueleko Epaitegi Federalean, maputxeen alde egiteagatik. Hain zuzen ere, 2 eta 4 urte arteko kartzela zigorra jasotzeko arriskua du, maputxeen aurkako indarkeria salatzeagatik. Telefonoz heriotza mehatxuak ere jaso ditu Moira Millanek, eta indar polizialaren etengabeko jazarpena ere bai.
Gipuzkoako komisaria eta egoitza judizialen garbiketa sektorean deitutako grebari ekin diogu gaur. Honekin batera, elkarretaratzeak egin ditugu Donostian eta Eibarren. Hain zuzen ere, greba urriaren 3a arte dugu deituta, LAB, ELA, UGT eta ESK sindikatuok babestuta, Garbialdi enpresak langileekiko duen jarrera salatzeko.
Kurtso berriaren etorrerarekin, Gipuzkoan, Araban, Ipar Euskal Herrian eta Nafarroan izan ditugu delegatuen batzarrak. Gaur, berriz, Bizkaiko delegatuen hitzorduari egokitu zaio txanda, Bilbon, errondari amaiera emateko. Beste delegatuen batzarretan bezala, hauteskunde sindikalen epealdi trinkoa izan dugu ardatz, baina, horrekin batera, LABek ekintza sindikal berriak ekarritako emaitzak eta zenbait sektoretako esperientziak, helduen egoitzetakoa, kasu, izan ditugu hizpide.
“Zure bidelagun” lemarekin murgilduta gaude hauteskunde sindikalen aldi trinkoan, eta herrialde ezberdinetako delegatuekin partekatzen ari gara hauteskundeetarako helburu eta erronkak. Bizkaiko delegatuen batzarrarekin amaiera eman diogu gaur erronkari, Bilboko Itsas Museoan, eta helburuen berri eman digute LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk, Antolakuntza idazkari Izaskun Garciak eta Ekintza Sindikaleko idazkari Xabier Ugartemendiak.
Hauekin batera, zenbait sektoretako delegatuek ere hartu dute hitza; Bizkaiko helduen egoitzetako ordezkari bat, kasu. Lantokiko eta sektoreko borrokaren berri eman digu, eta Erandioko Sanitas Loramendi egoitzetako langileek abiatutako greba mugagabea izan du gogoan. Aurretik, LABeko ordezkari beteranoak igo dira oholtza gainera, merezi duten aitortza jasotzeko. Era berean, Euskotreneko ordezkari batek bere esperientziaren berri eman du, eta lantokietan antolatzeko beharra azpimarratu du.
Udal Foru sektorea, begiz jota Hauteskunde sindikalei begira Bizkaian jarritako erronkei buruz, lehenik eta behin herrialdeko argazkia zein den azaldu dugu. Hain zuzen ere, Bizkaian 1.332 delegatu ditugu, ordezkaritzaren %15,19. Helburuen artean sindikatua %15,3- %15,5 artean kokatzea da eta zenbait sektoretan gure presentzia indartu; Udal Foru sektorean, besteak beste, ELAren hegemonia hausteko.
Datu orokorrei dagokienez, sindikatuak 4.000 ordezkari pasatxo (4.285) eta 40.000 afiliatu baino gehiago (41.368) ditu Hego Euskal Herrian. Euskal Autonomia Erkidegoan bigarren sindikatua gara.
Dena den, Garbiñe Aranburuk argi utzi du ez dugula hazi nahi helburu korporatibo hutsalengatik. "Geroz eta langile gehiagorentzat tresna eraginkor bat izan nahi dugu. Sindikatu indartsu bat nahi dugu, langileria osatzen duten sektore ezberdin guztien interes eta beharrak defendatu ahal izateko, kapitalaren kontra jolastu beharreko partidan langileoi bitarteko gehiago eskaintzeko", berretsi du LABeko idazkari nagusiak.
Garbiñe Aranbururen hitzetan, "langileek dituzten erronken aurrean, sindikalgintza inoiz baino beharrezkoa da. Kontrabotere sindikalgintza bat, sindikalgintza soziopolitiko bat, defendatzen dugu: patronalaren aurrean eta prekarizazio prozesuaren aurrean gure eragin gaitasuna handitzeko; dauden politika publikoen norabidea aldatzeko; eredu ekonomiko eta sozial berri baten alde egin eta kalean dagoen mobilizazio sozialean eragile aktibo izateko; eta aldaketa politikoak bultzatuko dituen sindikalgintza izateko. Izan ere, eraldaketa sozialerako bokazioa dugun sindikatuok aldaketa politikoaren alde ere egin behar dugu borroka, ez baitago erabakitzeko ahalmenik gabe, bitarteko juridiko eta politiko egokirik gabe, erabateko eredu sozial berririk eraikitzerik".
Gipuzkoako Foru Aldundiko Eraikin eta Lokalen garbiketan akordioa lortu dugu. ELA, LAB, UGT eta ESK sindikatuok sinatu dugu, eta langileen baldintzak hobetzeaz bat, KPIari lotutako soldata igoerak eta atzerapenak lortu ditugu.
Lehenik eta behin, Sektoreko Hitzarmena mantendu izana garaipen bat dela azpimarratu nahi dugu. Urte beteko negoziaketa honetan, azken hilabeteetan Eulen enpresak izandako jarreraren ondorioz, langileak kalera ateratzera behartuak izan dira. Hasiera bateko blokeo eta erabateko ezezkoak mugitzea lortu bagenuen ere, azken asteetan Berdintasun Plan propio bat garatzeko eskaerari muzin eginda ibili da. Langileek sendo erantzun diote ordea, eta gaur esku artean hitzarmen hobea dugula esan dezakegu.
Hitzarmen berrian ondorengo puntuak adostu ditugu:
– Baimen ez ordaindua: 12 urtez azpiko seme-alabak izatekotan, langileen kontziliazio eskubidea bermatzeko, baimena oporrekin batera hartzeko aukera.
– Berdintasun plana: egun enpresak duen Berdintasun Planari jarraipena egiteko Gipuzkoako mailako mahai parekide bat eraikitzea adostu da, lekuan lekuko errealitateari erantzun ahal izateko.
Hau honela, LAB sindikatutik hitzarmena positiboki baloratzen dugu, izan da baldintzak hobetzeaz gain garrantzitsua da KPIaren erreferentzia mantendu eta atzerapenak jasotzea. Azpimarratzekoa da lorpen honen ondorioz, Gipuzkoako Foru Aldundiko Eraikin eta Lokalen garbiketako langileak soldatari dagokionean Gipuzkoako Bide Garbiketako langileekiko ekiparatzen direla. Hau da, nagusiki emakumez osatutako sektorea, bereziki gizonez osatutako hitzarmenarekin parekatzea lortu dugu! Urrats handia. Gaur egun Gipuzkoako Foru Aldundiko Eraikin eta Lokalen garbiketa ekonomikoki eredu da sektorean!
Erandioko Sanitas Loramendi helduen egoitzako garbiketako langileen aldarria da izenburura ekarritakoa, gaur bertan komunikabideen aurrean egindako adierazpenetan berretsitakoa. Hain zuzen ere, Bizkaiko helduen egoitza horretako langileak borrokan hasi ziren ekainean euren lan-baldintzen defentsan. Garbiketako langileek bizi duten diskriminazioarekin amaitzea eskatzeko ekin zieten protestei, lanaldi partzialean ari direnei lanaldia luza diezaieten. Bada, greba mugagabeari ekin diote berriro, zuzendaritzak ez baitu ezertxo ere egin egoera hobetzeko.
Joan den ekainean, Loramendiko langileek beste pauso bat ematea erabaki zuten hamarkada bat baino gehiago luzatzen ari den garbiketa taldearen kontrako bazterketaren aurkako borrokan. Negoziazio antzu askoren ondoren, egoitzako zuzendaritzak ez zuen inolako pausorik eman. Hala, greba batzordea osatu eta greba mugagabeari ekin zioten. Loramendin, LAB da lehen indarra enpresa batzordean.
Pasa den uztailean, behin behineko lankideei errespetuz eta egoitzaren udako funtzionamendua kaotiko izan ez zedin, erantzukizun ariketa bat eginez, greba eten zuten langileek, irailean, berriro ere, ekiteko asmoz. Hala, atzo eman zioten hasiera berriro greba mugagabeari. “Hilabeteak daramatzagu egoitzan mobilizatzen, enpresak ezezkoaren erantzuten baitie gure eskariei. Loramendiko langileok hilabeteko greba daramagu gure enpleguen kalitatea hobetzeko eta zaintzeko eta gure erabiltzaileen bizitza-kalitatea ziurtatzeko. Gure eskariak onargarriak dira eta baldintza onetan zaintzea dute helburu. 15 urte eman ditugu jada kategorien arteko diskriminazio argiarekin, lanaldiei dagokienez”, azaldu dute greba batzordeko ordezkariek.
Helduen egoitzetakoa guztiz feminizatua dagoen sektorea da eta horrexegatik, hain justu, lan baldintza prekarioagoak pairatzen dituzte bertako langileek. Jardunaldien partzialitateak dakartzan ondorioak jasan behar dituzte egoitzetako langile askok; besteak beste, errelebo kontratua eskuratzeko, jubilatzeko orduan eta abar.
Horixe da, gaur egun, Erandioko Sanitas Loramendi egoitzako garbiketa taldearen egoera. Egoitzan zabaldu diren gela berriekin batera, egoitzaren beharrak handitzen joan dira: plaza soziosanitarioak, gauzatu beharreko eginbeharrak… Langileek euren bizkargainean gero eta eginbehar gehiago eduki arren, lan horiek betetzeko denbora bera dute eta, ondorioz, garbiketako langile hauen osasuna nabarmen ukituta dago.
Loramendiko langileek jakinarazitakoaren arabera, “garbiketako jardunaldiak ehuneko ehunera igotzeko asmoz, paktuaren hobekuntza ekonomikoari uko egin diogu, bai eta gure eskariak bideragarriak bihurtzeko zenbait alternatiba eskaini ere. Hala ere, Sanitas Loramendiko zuzendaritzak proposatutakoaren aurrean ez du alternatiba bideragarririk eskaini”.
Une honetan, hamahiru langile daude lanaldi partzialekin, denak emakumeak. Egoitza zabaldu zutenetik modu ikaragarrian egin dute gora garbiketa, garbitegi eta sukaldeko baliabideetako eginbeharrek, baina, hala ere, ez dituzten euren lanaldiak luzatu. “Zuzendaritzari talde hauen lanaldiak ehuneko ehunera igotzea eskatzen diogu, guztiz beharrezkoa baita. Eskari hau ez da berria, duela 10 urtetik hona ari gara egiten eta beti ukatu izan zaigu. Ezin dugu gehiago jasan”, salatu dute.
Garbiketako taldeko langileen osasuna kaltetu da nabarmen lan kargarekin, ebakuntzak izan dituzte zenbaitek eta arazo muskulo-eskeletikoak. Esan bezala, gainkarga eta lan honen gehiegikerietan oinarrituta daude osasun arazo hauek. “Gure aldarrikapenek ez dute zerikusirik alde ekonomikoarekin. Bestalde, Sanitasek kendu egin dizkigu gozatzen genituen hobekuntza gutxietatik batzuk, aurreko itunetan lortu genituenak. Era berean, Sanitasi eskatzen diogu oporretan kontratatzeko politika izan dezala, bermatuko duena langileak neurri handiagoan atera ahal izatea aldi honetan, horrela laneko eta familiako bizitza hobetu eta uztartu ahal izateko”, aldarrikatu dute.
Langileen esanetan, enpresak bere nagusikeria erakutsi du eskari hauek baztertzeko garaian, eta tratu sumingarria eman die bere langileei: “Pertsonekin lan egiten dugu eta zerbitzu ona merezi dute. Eta guk gure osasuna eta gure bizitza bermatuko duten lan-baldintza duinak merezi ditugu”.
Bestalde, Loramendiko langileek erabiltzaileen senitartekoei eskertu nahi diete euren aldarrikapenei emandako babesagatik. “Gure erantzukizuna da erabiltzaileen bizi-kalitatearen alde egitea. Ez dugu amore emango, gure duintasuna eta osasunaren defentsan, hain beharrezkoa den lanaldia handitzea lortu arte”, erantsi dute.
Euskal gehiengo sindikalak elkarretaratze bana deituta zituen gaurko, azken egunetan izandako lan heriotzak direla eta. Ondarroan, joan den ostiralean herrian bertan hildako langilearen istripu hilgarria salatu dugu; Iruñean, berriz, irakasle interinoen prekarietatea salatzeko elkarretaratze bat egin dugu Nafarroako Hezkuntza Departamentuaren ondoan, joan den ostegunean, N-121-A errepidean, hildako irakaslea gogoan.
CEWEP elkartearen kongresuaren 9. ekitaldiari hasiera emango diote bihar Bilbon, Guggenheim museoan. Zabalgarbi dago errausketa sustatzen duen elkarte horren baitan. Hala, Bizkaiko Zero Zabor plataformak elkarretaratze bat egingo du, 20:00etan, Guggenheim aurrean, errausketa salatzeko.
