2026-02-02
Blog Page 490

Langabeziaren bilakaera positiboak ameskeria soila izateko aukera gehiegi ditu

Urrian 5.524 pertsona gutxiago daude langabezian, eta horrek atseden txiki bat ematen digu gaur egun bizi dugun egoera zailean. Beraz, Hego Euskal Herriko lurralde guztietan 177.379 pertsona daude langabezian, eta %55,4 emakumeak dira. Nafarroan soilik egin du gora langabeziak, aurreko hilabetean baino 763 pertsona gehiago.

Ikuspegi osoagoa izateko, oraindik 25.955 pertsona daude enplegu-erregulazioko espedienteen eraginpean.

Itxuraz, erregistratutako hobekuntza positiboki baloratu beharko litzateke, baina arrazoi gehiegi daude benetan ameskeria soil baten aurrean gaudela pentsatzeko.

• EAEn langabezia murriztu egin da “aurreko lanik gabeko” pertsonen artean, irailean baino 1.005 gutxiago. Bilakaera hori arrazoi administratibo hutsengatik gertatu da; izan ere, Lanbidek datuak Hezkuntzarekin gurutzatzen ditu, eta langabezia neurtzeko araudia aplikatuta, zerrendatik kanpo uzten ditu lehen enplegua eskatzen duten ikasleak.

• Urrian sortutako enpleguaren zati handi bat Hezkuntzaren sektorean biltzen da, eta, horrela, beste urtebetez errepikatzen da oporretako hilabeteetan kaleratzeko eta ikasturtearen hasieran berriz kontratatzeko ohitura. Ohikoa bezain iruzurrezkoa.

• Urte arteko krisiaren ondorio suntsitzailea neurtzen badugu, 30.180 pertsona gehiago daude langabezian: %25,8 gehiago gizonen artean eta %16,5 emakumeen artean.

• Hamarkada batean bigarren aldiz, gazteak dira gehien zigortutako kolektiboa. 25 urtetik beherako gazteen langabezia %53,4 igo da.

• Konfinamendu berri baten atarian, edozein hobekuntza hauskorra eta iragankorra da. Dena berragerpenen gogortasunaren eta horien kudeaketaren mende dago. Eta horri dagokionez, azpimarratu behar da inork ezin duela bere erantzukizun-zatia saihestu, nork berea.

Egungo egoeran, administrazio publikoei dagokie osasuna bermatzea, ekonomia kolapsatzea eta enplegua suntsitzea saihestea, eta krisiaren ondorio ekonomiko eta sozialak arintzea.

Gure aldetik, kontraboterea erabili behar dugu, ahalik eta kontrabotererik handiena, gizarte-inboluzioaren arriskua eta desberdintasunak areagotzea saihesteko.

Aburto alkatearen jarrera oztopatzailea salatu dugu Bilboko Udalaren telelanaren aplikazioan

Bilboko Udaleko LABeko Atal Sindikalak hilabeteak daramatza langile guztientzat telelana ezartzeko eskatzen, pandemiaren hedapenari aurre egiteko prebentzio-neurri gisa.

Datuek bilakaera negatiboa izan badute ere, Aburto alkateak eta bere gobernu taldeak entzungor egin die, ez bakarrik proposamen horri, baizik eta LABIren gomendioei, alkatea bertako kidea den arren. Bere jarrerarekin, desplazamenduak eta mugikortasuna nabarmen murriztea eragozten du, funtsezkoa dena birusa hedatzeko egoera horretan, eta, gainera, arriskuan jartzen du langileen osasuna.

Ez da alkatea berandu eta gaizki doan lehen aldia: martxoan, lehen olatuan, herritarren arretako langileen planto bat egin behar izan zen prebentzio-neurriak areagotzeko erabakia har zezan.

Urriaren 30ean, LABIren Aholku Batzordearen Batzorde Teknikoak ohiko bilera egin zuen, eta, ondoren, hamar gomendio emateko proposamena eman zion Urkullu lehendakariari, gizarteari helarazteko. Gomendio horien helburua lehendakariaren 36/2020 Dekretuan jasotako prebentzio-neurrien eraginkortasuna eta zorroztasuna indartzea zen. Jasotako txostena aztertu ondoren, Eusko Jaurlaritzak bere egin ditu LABIren Batzorde Teknikoaren hausnarketak, eta gizarte osoari helarazi dizkio.

Hamar gomendioen artean, bi hauek daude:

• “Garraio publikoaren erabilerari dagokionez, komeni da pilaketak saihestea, batez ere puntako orduetan. Horretarako, oso komenigarria da garraio-maiztasuna eta unitate-kopurua handitzea ordutegi-tarte horietan”.

• “Gomendatzen da, halaber, hori posible den enpresetan telelana eta ordutegi malguak sustatzea (malgutasuna sarrera- eta irteera-orduetan).”

LABen proposamena

Udala bi lantaldetan banatzea proposatu dugu, telelana eta aurrez aurreko lanaren modalitatea txandakatuz, beste administrazio batzuetan egiten den bezala.

Langileen banaketa hori osasun-irizpideak kontuan hartuta planteatu da, eta irizpide horiekin honako helburu hauek lortzeko:

1.- Telelanaren eta aurrez aurreko lanaren modalitate misto hori ezarrita, langileen artean kutsatzeak saihestea.

2.- Kutsatzeengatik bulegoak ixteko arriskua minimizatzea, Bilboko Udalak kudeatutako zerbitzu publikoak bertan behera geratzea ekiditeko.

3.- Udalean lan egiten duten langileen mugikortasuna minimizatzen du, garraio publikoan pilaketak saihesten lagunduz.

LABeko atal sindikalak modalitate misto hori ezartzea eskatu duen aldi guzti-guztietan, udal honetako arduradunek ezezkoa erantzun dute.

Ildo horretan, erantzun hori ulertezina da Juan Maria Aburto Bilboko alkatea EAEko Babes Zibileko Planaren Aholku Batzordeko (LABI) kide izanda, zeinak bi gomendio hauek ematen baititu: telelana ahal den guztietan ezartzea eta garraio publikoan pilaketak saihestea.

Lehentasunezkoa da obra publikoen kontrol publiko eta herritarra berreskuratu eta Donostiako metroa gelditzea

Ekainaren 5ean jakin zen Donostiako erdiguneko eraikin batean metroaren obrek zulo bat eragin zutela, zorionez, inor zauritu gabe. Irailaren 25ean berriz, jakin genuen tunelaren zulaketa lanetan agertutako harea eta urak %70eko gainkostua eragingo zuela. Ondorioz, ETS-k enpresarekin zuen kontratua eten eta 28 langile kaleratu zituen. Harridura eta haserrea eragiten duten gertakariak, eta guzti horren artean ulertezin zaizkigun galderak: zer gertatu zen ekainaren 23an ETS-k onartutako obren aldi baterako etenaldi partzialetik irailaren 25era arte, ETS-ek kontratua baliogabetzea aztertzen ari dela jakinarazi zuen arte?

Arantxa Tapia, Eneko Goia eta lagunek obrak oso-osorik zoru arrokatsuan egiten ari direla esaten ibili dira, nahiz eta agerian geratzen joan den bezala, hala izateko bermerik ez zegoen. Nola da posible obrak egin aurreko zundaketetan inolako eragozpenik identifikatzen duen lekukotzarik jaso ez izana (edo omititu izana)? Oinarrian, behar bezalako azterketa bat egin eta ura agertu eta hareatza desestabilizatu dezakeen aurreikuspenik egiten ez duen proiektu publiko batekin aurrera jarraitzea guztiz kudeaketa arduragabea da. Gainera, obrari lotutako bestelako hamaika irregulartasun salatu izan ditugu: eraikinetan sor ditzakeen kalteen inguruko azterketarik egin ez izana, bizilagunek jasandako kalteen erreparaziorik egiteko borondate eza, lan baldintza kaxkarrak, segurtasun araudia eta gomendioak betetzen ez dituzten larrialdi irteerak…

Nola uler daiteke metroaren Mirakontxa-Easo zatia lizitazioan aurreikusitakoa baino 11,3 milioi euro gutxiagoan esleitzea? Bada, obra publiko handietan eguneroko ogi izaten direlako lan baldintza prekarioak, herritarrak infantilizatzea eta gainkostuetatik etekin pribatuak ateratzea. Instituzio publikoen aldetik, merkeen eskain dezakeen enpresaren alde egin eta ondoren gainkostu jasanezinetan itotzea, eta gainera enpresei inolako konpromisorik exijitu gabe, kaleratzeak ahalbidetuz honela, guztiz jarrera onartezina da. Lehentasunez, diru publikoa esku pribatuetan jartzeko politikarekin amaitzea exijitzen dugu eta obra publikoen kontrol publiko eta herritarra berreskuratzea.

Izan ere, krisiaren ondorioak gogorren pairatzen ari ginenean ekin zitzaion metroaren eraikuntzari, herritarren behar eta lehentasunei entzungor eginez. Gaur, covid19-ak azkartutako krisien aurrean, indar handiagoz diogu premiazkoa dela politika publikoen norabidea aldatzea, beste eredu ekonomiko eta sozial baterantz trantsizioa egiteko. Erdigunearen komertzializazioa eta bizilagunen kanporaketa eragiten duten makro- proiektuak bertan behera utzi, pribatizazio eta merkantilizazio logikekin eten eta bizitza erdigunean jarriko duen Donostia baterantz trantsizioa egiteko urjentzia dugu.

Bizi dugun une kritiko honetan eta metroko obren gertakari larri hauen aurrean, jendarteak bere haserrea adierazi du, eta arduradun politikoak urduri daudela agerikoa da. LABeko langileok halako makro-proiektu zentzugabearen kontrakotasunean berresten gara, eta orain indar handiagoz, herritarrok erantzuteko momentua dela argi dugu. Satorralaia bizilagunen mugimenduak azaroaren 14rako deitutako manifestaziorekin bat egiten dugu eta dei egiten diegu langileei gure ezezkoa eta haserrea kalean eta lanean adierazi eta antolatzera.

EAEko Hezkuntzako eta EHUko garbitzaile azpikontratatuek egoera larrian daudela salatu dute

Mobilizazioak egin dituzte Gasteiz, Bilbo eta Donostian. “Funtsezkoak bagara, zergatik gutxiesten gaituzte?”, galdera egin diete Jaurlaritzari eta enpresei. Bada, azaroaren 19 eta 25ean bi greba egun egingo dituztela iragarri dute.

Hauxe da gaurko mobilizazio egunaren harira LAB, ELA, UGT, CCOO eta ESK sindikatuok igorritako oharra:

Egoerak ez du hobera egin Hezkuntza eta EHUko garbitzaile azpikontratatuentzat. Izan ere, ikasturte hasieratik bi hilabete igaro ondoren, Hezkuntza eta EHUko garbitzaile azpikontratatuek egoera kritikoan jarraitzen dute.

Denbora daramagu borrokan hutsik dauden lanpostu guztiak bete daitezen, auzitegiek arrazoia eman badigute ere, enpresa pribatuek ez dituzte lanpostu horiek betetzen. Baina badakigu, greba-egunak direla lanpostu guztiak bete diren egun bakarrak. Horrek guztiak argi uzten du minimoen azpitik lan egiten dugula; izan ere, egunerokoan enpresek ez dituzte zerbitzu minimoak ere betetzen. Gure lankideen bajak bete gabe daude oraindik; bost egon beharko ginatekeen zentroetan hiru lankide gaude, eta azkenean ordezko bat kontratatzen denean kontratu partzialak egiten dizkiote lanaldi osoak betetzeko.

Preziorik merkeenari lehentasuna ematean oinarritutako azpikontratazio-politikaren ondorioz, eta enpresen iruzurrezko jardunbideak gutxi kontrolatzearen ondorioz, garbitzaileen lan-karga handitu egiten da, eta enpresa pribatuak bidegabe aberasten dira diru publikoaren desbiderazioari esker.

Eusko Jaurlaritzak iragarri zuen partida ekonomiko indartua egongo zela garbiketarako. Baina, egia esan, errefortzu hori ez da iritsi. Aitzitik, enpresa pribatuak ordutegi-aldaketak egiten ari dira, lan- karga handitzen ari zaizkigu, baina ez dira lanaldiak luzatzen ari. Beraz, berriro diogu, galdera oso erraza da, non dago garbitasunaren errefortzurako diru publiko hori? Zertara bideratu dute enpresa pribatuek diru publiko hori, errefortzuetan ez bada? Gardentasuna eskatzen dugu, eta horregatik eskatu dugu bilera-sorta bat egitea alderdi politiko guztiekin alde batetik eta egoera honen erantzutzule diren bezero nagusiekin ere: EHU eta Hezkuntza. Hala ere, gaur egun, eta egoera oso larria izanik, Hezkuntza sailburuak oraindik ez digu bilerarik eman. Eta guk argi daukagu, beraiek dira egoera honen azken erantzuleak eta beste behin azpikontratuak izateagatik gutxietsi nahi gaituztela.

Lan segurtasunarekin eta higienearekin kezkatuta dauden berberak, grebarako dugun eskubide legitimoa urratzen dute, eta beste alde batera begiratzen minimoetan gaudela salatzen dugunean, kutsatzeak beranduegi jakinarazten direla, norbera babesteko ekipamenduak ez direla iristen eta bajak ez direla estaltzen salatzen dugunean. Gutxieneko zerbitzuen % 100-a ikastetxeetan osasuna eta higienea bermatu ahal izateko ezinbesteko lurzorua bada, zer gertatzen da gainerako egun guztietan, % 90ean edo % 80an gaudela?

Funtsezkoak bagara, zergatik gutxiesten gaituzte?

Urteak daramatzagu ikastetxeetako garbitzaileen egoera salatzen, mobilizazio, lanuzte eta grebekin. Baina gaur garukoz egoerak onera egin beharrean, larriagotu egin da pandemiarekin. Baina guk irmoki iragartzen dugu datozen asteetan mobilizatzen jarraituko dugula eta azaroaren 19an eta 25ean bi greba egun egingo ditugula Bizkaian, Araban eta Gipuzkoan, minimoetan gaudela salatzeko. eta gure lankide guztiak borrokarekin bat egitera animatzen ditugu; izan ere, borroka da bide bakarra merezi dugun errespetu eta duintasuna lortzeko.

Hitzarmenaren alde deitutako zortzi greba egunetatik lehena egin dute Gasteizko SDA enpresan

Gasteizko SDAko enpresa-batzordeak greba egin du. Hain zuzen ere, greba hitzarmenaren negoziazioaren testuinguruan kokatzen da, enpresak diskriminazioa ezarri baitu eta murrizketak egiteko asmoari heltzen baitio.

Enpresa-batzordeak adierazi du, Eusko Jaurlaritzak SDAri Berrikuntza sari bat eman badio ere, horren atzean enpresaren prekarietatea ezkutatzen dela. Izan ere, koronabirusaren kontrako lisaburdinaren produkzioa garatzeko kontratatatu dituzten langile berriak diskriminatu egiten dituzte, eskala bikoitza aplikatuz, bai soldatetan bai lan baldintzetan ere. Hori ere salatu dute langileek grebarekin.

Hauxe da, gaurko greba eguna dela eta, enpresa batzordeak egindako agerraldiaren edukia:

SDA Factoryko langileek greba eta mobilizazio prozesu bati ekingo diote gaur eta azaroan zehar. Zuzendaritzak hitzarmena blokeatu du, lan-baldintzetan murrizketak ezartzeko eta kontratazio berriei soldata- eta lan-diskriminazioko politika ezartzeko asmoa duelako; beraz, langileoi 8 egunetan greba egitea beste aukerarik ez zaigu geratu, langile guztientzako hitzarmen duin bat aldarrikatzeko.

Kasualitateak nahi izan du atzo SDA Factory Vitoria enpresa horretako zuzendaritzak “Global Innovation Day 2020” ekitaldiaren barruan Berrikuntzaren Euskal Agentziaren aintzatespena jaso izana, “birus hiltzeko plantxa” delakoagatik, enpresa hori pairatzen ari garen krisi sanitarioaren uneko garapen industrialaren adibide gisa nabarmenduz.

Gaur, bertako langileak greban gaude, langile guztientzako hitzarmen duin baten alde. SDA Factory enpresaren gailurrean jarri zuen atzo zoriak, eta gaur bere plantillak bere errealitateari agerian utzi nahi izan du: prekarizazioaren eta langileen eskubideen murrizketaren alde egiteagatik nabarmentzen da gure lantegia.

Gaur esan behar dugu hemen, berriki eta pandemia betean, SDA Factoryk bere enpresa-proiektua garatzearen aldeko apustua egiten duela, non birus hiltzeko plantxa sartzen den, prekarietatean eta diskriminazioan oinarrituta. Hain zuzen ere, atzo saritutako proiektua garatzeko kontratatu zituzten pertsonak dira soldata- eta lan-eskala bikoitza jasaten dutenak. Zuzendaritzak plantillarekiko konfrontazio-estrategia bati ekin dio, negoziazio kolektiboa ezarriz, zeinak ez baitzuen aitortzen oinarrizko printzipio bat, hau da, LAN BERDINA, ESKUBIDE BERDINA ETA BALDINTZA BERDINAK.

Urtebeteko negoziazioaren ondoren, jabetza berriak ez du elkarrizketarako borondaterik izan, eta neurrigabeko irmokeria erakusten du. Plantilla horrek aukera bat eskaini nahi izan die jabe berriei, gure interesa beti izan da enpresa-proiektu berria babestea. 20 hilabete geroago ilusioa etsipen bihurtu da. Hitzarmenaren negoziazioa blokeatu da enpresak ezarri nahi baititu soldata eta lan eskala bikoitza, bai ala bai, eta lan-baldintzen okerragotzea etorkizuneko alternatiba bakar moduan.

Hori dela eta, langileek mobilizatzeko unea dela erabaki dute, eta grebara ateratzen gara azaroan 8 egunez, helburu argi batekin: GURE HITZARMENA DEFENDATZEA, LANGILE GUZTIENTZAKO BALDINTZA DUINEKIN, ETORKIZUNERAKO TRESNA GISA.

Iruñeko haurren talde komunitarioen aurkako erasoa errefusatu dugu

LAB sindikatuak gogor salatu nahi du Iruñeko Udalak hiriburuko auzoetako talde komunitarioekiko duen jarrera. Navarra Suma alkatetzara iritsi zenetik, etengabeak izan dira elkarte horien aurkako erasoak.

Arrosadiako Yoar elkartearekin hasi ziren, errumaniar eta ijito haur eta gazteentzako arreta-zerbitzua kendu zuten eta 3 langile kaleratu. Segidan, elkarte guztiak konfinatuak ziren garaian, kontratuen aldaketarekin jarraitu zuten. Ondoren, udako zerbitzua aldatu nahi izan zuten, baina Kontratu Publikoen Administrazio Auzitegiak arrazoia eman zien elkarteei eta udako kanpamenduak urtero bezala egin ziren. Eta, orain, kontratuak ez luzatzea erabaki dute, hau da, zerbitzua kentzea; izan ere, ustezko munizipalizazioa itxurakeria hutsa baino ez da, 8 elkarteak kolpe bakar batekin desegiteko. Gainera, murrizketa hori betiko da eta, de facto, auzoak abandonatzea dakar.

Elkarte eta talde horiek auzoenak dira, elkarte-sareetatik sortuak, haur eta gazteei eragiten dieten arazoei zuzenean erantzuteko. In situ jarduten dute, auzotik, auzoarentzat eta auzoaren alde, eta auzoan komunitatea, loturak, sarea eta elkar laguntzea ehuntzen dute. Urte asko daramate probetxuzko lana egiten eta, azkeneko legealditik aurrera, beren lana baldintza hobeetan egiteko aukera izan dute, laukoaren Udalak abian jarri zituen lizitazio bidezko kontratuei esker. Elkarte horiek inoiz baino beharrezkoagoak dira orain, egoera sozioekonomikoa dagoen bezala egonda, eta aurreikuspen kaskarrak ditugun honetan, haien lana inoiz baino beharrezkoagoa da.  

Gure ustez, Navarra Sumak ez du ulertzen eta ez du partekatzen esku-hartze sozial komunitarioko gizarte-zerbitzuen eredu bat, bizitza erdigunean jartzen duen eredua, lehentasuna ematen diena pertsonen eta auzoen interesei eta beharrei, gizarte-zerbitzuak kudeatzen, parasitatzen eta prekarizaten dituzten enpresa pribatuen interes merkantilisten gainetik. Bi modu kontrajarriak dira pertsonen arretak nolakoa behar duen ulertzeko, komunitatearen gestioari eta arazoei aurre egiteko. Navarra Sumarentzat dirua beti aurretik.  

Eskandalua hain da handia, ezen Udaleko teknikariek ere ez baitute bat egiten Udal Gobernu Taldearen asmoekin. Navarra Sumaren jarrerak ez gaitu batere harritzen, baina ulertezina da PSNk erabaki horrekin duen konplizitatea. Enrique Maya buru duen Udalari errespetua eskatzen diogu haur eta gazteentzat, errespetua auzoentzat eta errespetua elkarteentzat. Navarra Sumari eskatzen diogu atzera egiteko bere asmoetan, kontratuak luzatzeko elkarteei eta uzteko jarraitzen egiten ari diren lanarekin.

Azkenik, herritarrak animatzen ditugu auzo guztietan bultzatzen ari mobilizazioetan parte hartzera, erasoaldi larri hau publikoki salatzeko.

Eskola-jangeletarako baliabide gehiago eskatu ditugu Gasteizko Legebiltzarreko Hezkuntza batzordean

Eskola-jangeletako gatazka dela eta, LABeko kide Andoni Alonsok agerraldia egin du, bideo konferentziaren bitartez, Gasteizko Legebiltzarreko Hezkuntza batzordean.

Andoni Alonsok azaldutakoaren arabera, “aurreko ikasturtearen amaieratik, bagenekien honen hasiera zaila izango zela eta hala izan da. Ikasturtea hasi baino egun batzuk lehenago, ez genekien jangelak irekita egongo ote ziren, eta eskola-garraioko zerbitzua emango ote zen, zer gertatuko zen sektoreko milaka langileekin, antolakuntza, protokoloak, eta Eusko Jaurlaritzak zer jarrera izango zuen guzti honetan. Gaur egun, honela defini dezakegu: inprobisazioa eta aldebakartasuna”.

Ikasturtearen hasierari, jangelen antolaketari eta eskola-garraioari buruz hitz egiteko Hezkuntza Sailari behin baino gehiagotan bilerak eskatu ondoren, erantzuna ezezkoa izan da une oro, duela bi aste arte, eta hiru eguneko grebarako deia egin ondoren, grebaren lehen egunaren aurreko egunean bildu ginela.

LABeko kidearen hitzetan, “jangelen antolaketari, jarduera-protokoloei, kontingentzia-planei eta abarri buruzko informazio guztia komunikabideen bidez edo Hezkuntza Sailaren web orriaren bidez jakin dugu. Eta ziurtatzen dut ez egungo ez aurreko Gobernuko kiderik ez dela gurekin harremanetan jarri. Dena izan da eta izaten jarraitzen du nik diodalako eta kito. Izan ere, LABek, 2019-2020 ikasturtea amaitu baino lehen, bilera telematiko bat egin zuen Olatz Garamendi Administrazio eta Zerbitzuko aurreko sailburuordearekin eta Amaia Jauregiberri Kudeaketa Ekonomikoko zuzendariarekin. Haiek hitza eman ziguten sektoreko langileen ordezkariekin bilduko zirela berriro, baina ez zen halakorik gertatu”.

Sektore hau nagusiki emakumezkoa da, egunean batez beste 2 orduko kontratuak eta soldata irrigarriak dituztenak, eta enplegu-aniztasunera behartuta dau soldata duin bat lortzen saiatzeko. Era berean, gaur egun, aldizkako langile finko batzuk ez daude lanean; are gehiago, bi enpresa daude bi ERTE aurkeztu dituztenak, orain arte ezinezkoa izan delako langile horiek birkokatzea.

Galderak bota ditu Andoni Alonsok bere agerraldian: “Ba al zenekiten enpresa bat azpikontratatzen ari dela eskola publikoetako jangeletako langileen kontratazioa ETT baten bidez aldizkako langile finkoak egin behar ez izateko? Indarreko baldintza- agiriek argi uzten dute zerbitzuaren enpresa esleipendunak ezin duela langileen kontratazioa azpikontratatu; are gehiago, lote bakoitzeko, enpresek lan-poltsa bat izan behar dute, lotera atxikitako langileen %15 edo gehiago biltzen dituena. Ba al zenekiten eskola batzuek ikasle bekadunei eta garraiatuei bakarrik eskaini dietela jangela zerbitzua? Ba al zenekiten Gasteizen DBHko 4 ikastetxek ez dutela aurten jangela-zerbitzurik emango? Ba al zenekiten eskola batzuek jangelako ordutegia murriztu dutela? Ba al zenekiten txandaren eta txandaren artean garbiketa, desinfekzioa eta airea egin behar direla, eta denbora hori kendu egiten zaiela ikasleei bazkaltzeko?”.

Horrenbestez, eskola jangela segurua eta kalitatezkoa eskatzen amaitu du bere hitzartzea, eta horretarako baliabide gehiago ezinbestekoak direla aldarrikatu du Andoni Alonsok; hots, erratioen jaitsiera, langile gehiago eta lanaldiaren igoera.

Eskatu dugu 50 langiletik gorako enpresetan euskara-planen negoziaketa hitzartu dadila lanbide arteko akordioetan

LAB sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk agerraldia egin du, Kontseilua eta ELA sindikatuarekin batera, lan-mundua euskalduntzeko neurri eraginkor eta betearazleak eskatzeko.

Hain zuzen ere, lan-mundua euskalduntzeko urrats zehatzak egin behar direla adierazi dugu. «Euskararen normalizazioa garatzeko ezinbesteko esparrua da lan-munduarena», ziurtatu du Kontseiluko idazkari nagusi Paul Bilbaok. Zentzu honetan, Garbiñe Aranburuk ziurtatu du «euskal sindikalgintzaren gehiengoak urratsak eman nahi dituela langile guztion eskubideak bermatzeko», eta, ildo horretan, «lan-mundua euskaldundu nahi bada, ezinbestean erabaki ausartagoak hartu beharko dira. Alegia, neurri eraginkorragoak eta betearazleagoak, euskararen normalizazioak norbanakoen boluntarismoa gainditu behar duelako».

Horretarako, eskaera zehatza egin dugu: Confebaski eta CEN Nafarroako Enpresaburuen Konfederazioari proposatzen diegu 50 langiletik gorako enpresa guztietan euskara-planak garatuko direla jasotzen duen akordio interprofesionala hitzartzea. Era berean, Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari dei egin diegu neurri hori babestu dezaten, besteak beste, plan horiek aurrera ateratzeko inbertsio ekonomikoak bideratuz.

Enpresen gutxiengoa

EAE-ko ehun enpresetatik bakarrak du garatuta euskararen erabilera normalizatzeko prozesu eta egituraren bat. Beraz, EAEn 138.000 enpresa daude euskararen erabilera normalizatzeko inolako planik edo garapenik gabe. Hamarretik bederatzi. Nafarroan are gehiago dira. %0,7k bakarrik dute euskara garatzeko prozesu edo egituraren bat.

Tamainari begiratuz gero, neurri txikiko enpresak dira gehienak. EAEn 2.000 batek gainditzen dute 50 langileen langa. Aitzitik, langile gehien pilatzen dituztenak dira: EAEko establezimenduetako langileriaren erdiak egiten du lan halako enpresaren baten. Antzeko proportzioetan dabiltza Nafarroan, kopuruz nabarmen gutxiago badira ere.

Horrek esan nahi du Hego Euskal Herriko enpresa jakin batzuek jarri beharko dituztela martxan euskara-planak, proposamena aintzat hartuz gero. Baina, gutxi izanagatik ere, irismen handia izango lukete: langileriaren erdiari eragingo lioketelako euskara-planek.

Gainera, datozen bi hamarkadetan erretiro asko etorriko direla ohartarazi du Garbiñe Aranburuk: «Hego Euskal Herriko langileriaren erdia erretiroa hartzeko adinean egongo daBelaunaldi aldaketa bat gertatzera doa, eta abagune paregabea izango da eremu sozioekomikoaren euskalduntzea bultzatzeko. Kontrakoa gerta liteke, ordea: neurri egokirik hartu ezean, belaunaldi hori erdaldunduko dituelako eremu sozioekonomikoak. Eta, ondorioz, ezdeusean geratuko lirateke hezkuntzan belaunaldi hori euskalduntzeko egindako ahaleginak eta inbertsioak. Horregatik, gakoa izango da belaunaldi berri horren lan-munduratzeko prozesua».

Bilerak patronala eta administrazioarekin

Pandemiak biluztu eta gordindu ditu lehendik zetozen gabeziak, oraingoan ere zaurgarrienak kolpatu dituelako gogorren. Hizkuntza-eskubideekin beste hainbeste gertatu da. Berehalakotasunaren eta lehentasunaren izenean, euskal hiztunon hizkuntza-eskubideak urratu eta baztertu dituzte, kolpean.

Horregatik, krisiak dakartzan eta ekarriko dituen aldaketen norabidea aldatu behar da.

Kontseiluak ekainean aurkeztu zuen Geroa euskaratik adierazpenak jasotzen zituen bide hori urratzen hasteko zenbait neurri, eta LAB eta ELArekin batera egindako proposamenak urrats bat gehiago ekarriko du. Bada garaia eremu sozioekonomikoaren euskalduntzean jauzia egiteko, eta, beste gai batzuetan gertatzen den bezala, gai honetan ere enpresa guztiek jendarte erantzukizunez jokatzeko. Guztiz zilegi eta egingarria delako.

Era berean, Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari babesa eman dezaten eskatu diegu, eta proposamena mahaigaineratzeko bilerak iragarri ditugu sindikatuok, patronalarekin zein administrazioarekin.

EAEko 2017ko borroka dinamikak bere fruituak eman ditu: irakasleen kolektiboan lan-hitzarmen berri baterako fasea irekitzea lortu dugu

Borrokak merezi du. Azken urteetako borroka eta mobilizazioei bide emanez, LABetik konpromiso eta erantzukizunez jokatuko dugu lan hitzarmen eta oposizio berriak adosteko negoziazio mahaietan. Euskal Eskola Publiko Komunitarioa iruten jarraitzeko ataka garrantzitsua dugu parean.

1. LAN HITZARMEN BERRIAREN NEGOZIAZIOA

Bizkaiko eta Gipuzkoako metalean bezala, oraingoan gure txanda iritsi da zaharkituta dagoen lan hitzarmena berrikusi eta negoziatzeko. Urteetan itxita aurkitu dugun atearen aurrean, gaurkoan negoziaziorako bideak zabaldu dira. 2017ko greba dinamiken ondorioz langileon onurarako sinatutako akordioak oinarritzat ezarri dira ikasturte honetan hitzarmen berri bat lortzeko. Testuinguru honetan sindikatu guztiok erakutsi dugu adostasuna 2018ko akordioa oinarritzat hartuz negoziaketa berrietan aurrera egiteko.

Ildo honetan, LAB Irakaskuntzak lehentasun osoz kokatuko ditu erdigunean hezkuntza komunitate osoaren beharrak. Ratioak egokitu, euskara indartzeko neurriak, pedagogia feministan aurrerapausoak, metodologia aktiboak eta proiektuak indartu, formakuntza, langileon eskubideak eta hezkuntza sistema berri bat lortzeko erabateko konpromisoa. Erantzukizunez jokatuko dugu datorkigun erronkaren aurrean. Euskal Eskola Publiko Komunitariora bidean urratsak emateko aukera honetan, nekaezina izango da gure ahalegina.

2. 2020ko OPOSIZIO PROZESUA

Pandemiak 2020ko ekaineko bigarren hezkuntzako eta lanbide heziketako irakasleen oposizioak bertan behera utzi zituen. Ordutik inprobisazio eta alde bakarrean gotortu da Jaurlaritzako Hezkuntza Saila. Martxoan, sindikatu guztiok aho batez oposizio prozesua 2021eko ekainera atzeratzea eskatu bagenuen ere, Hezkuntza Sailak entzungor egin zuen. Horren ondorioz, daten ziurgabetasunean milaka dira oposizioak prestatzen ari diren langileak.

Egoera honen aurrean, LABetik kezka adierazi dugu. Izan ere, aurreikusi daiteke asko izango direla, pandemia eta berrogeialdien ondorioz, oposizioak prestatu eta azterketara ezin aurkeztuko diren irakasleak, horrexegatik, bestelako neurriak baloratzea exijitu dugu. Larria da ikustea egoera honen aurrean Hezkuntza Sailak ez duela aterabiderik proposatu.

3. 2021– 2024 OPOSIZIO PROZESUAK

Hezkuntza Sailak, legealdi honetan, gutxienez 2.600 enplegu publikorako eskaintza egitea aurreikusten duela ere esan zaigu. LABen iritziz, gaur egun ezinbestekoa da oposizio eredua eraldatu eta eskola garaikide baten beharretara egokitzea.

Onartezina da gaur egungo oposizio eredua. Izan ere, ez du bermatzen eskoletan lanpostu finkoa lortzen duten langileak egokienak, prestatuenak eta gure hezkuntza sistemak dituen erronkei hobekien erantzungo dietenak direnik. Madriletik inposatutako gai-orden zaharkitu batzuk buruz ikasi eta erreproduzitzea alde batera utzi beharko litzake, irakaste gaitasuna erdigunean kokatzeko. Anakronikoa izateaz gain, ez da justua eskoletan metodologia eta eredu pedagogiko berriak lantzen dituzten irakasleei zoriz hautatzen diren gaiak modu bulimikoan erreproduzitzea eskatzea.

Horretaz gain, hezkuntza publikoan dugun ezegonkortasun altuaren ondorioz (%40tik gertu gaude) bestelako egonkortze prozesu batzuk ere burutzearen beharra azpimarratu du LABek. Kontsolidazio prozesuak burutzea ezinbesteko ariketa izan behar da urteetako esperientzia eta ezagutza pilatu guztiak merezi duen aitortza izan dezan.