2026-01-29
Blog Page 453

Ostiralean izandako lan heriotza salatu dute Azpeitian, eta Nafarroan beste langile bat hil egin da lan istripuz

Bart, beste istripu hilgarri bat egon da Euskal Herrian. Garraiolari bat kamioi batek harrapatuta hil da Accionako Irunberriko lantegian. Antza denez, azpikontrata bateko langilea zen. Azken honekin, 2 garraiolari hil dira azken 5 egunetan. Bitartean, goizean, elkarretaratzea egin dute Azpeitiako Mendiaraiz enpresan, ostiralean bertan izandako lan heriotza salatzeko.

Irunberrikoa urte hasieratik Nafarroan hiltzen den bigarren langilea da eta Euskal Herrian hiltzen den hamargarrena. Gainera, Joaquin Beltranek desagertuta jarraitzen du Zaldibarreko zabortegian iazko otsailaren 6tik.

LAB sindikatutik, elkartasuna eta samina adierazi nahi diegu hildako langilearen senideei eta lankideei.

Berriro salatu behar dugu langileen heriotzak ez direla halabeharrez edo zorte txarrez gertatzen. Hainbat faktoreren ondorio dira, baina horien artean beti daude lan-baldintzak; enpresen irabaziak, presak, prekarizazioa, azpikontratazioa… lehenesten dituztenak. Noiz arte egon beharko dugu gaitz hori jasaten? Ez zaigu onargarria iruditzen.

Nafarroako Gobernuari eskatzen diogu lehentasunen artean jar dezala egoera honekin amaitzea, ekonomia langileen heriotzan oinarritzen duena. Baina hori ez da gertatuko eredua aldatu gabe. Langileen bizitza, segurtasuna eta osasuna erabaki guztien erdigunean egongo diren eredu berria behar dugu.

Hori dena ez da gertatuko borroka eta mobilizaziorik gabe. Eliteek ez digute emango, hartu egin beharko dugu!

Osakidetzak proposatutako Kontratazio Akordio berria atzerakada larria da euskararentzat EAEko enpresa publiko handienean

Osakidetzako Zuzendaritzak Osasuneko Mahai Sektorialean dauden sindikatuei helarazi digun Kontratazio Akordioaren zirriborroa, praktikan jarriz gero, atzerapauso larria izango litzateke euskararen erabileraren normalizazioan erakunde publikoan, hau da, EAEko enpresa publiko handienean.

Osakidetzaren proposamenak ez luke euskararen ezagutzarik eskatuko egiten diren egiturazkoak ez diren behin-behineko kontratu gehienetan. Ezagutza hori “1. lehentasuneko” lanpostuetarako kontratuetan baino ez litzateke eskatuko, hau da, pediatria-zerbitzuekin eta informazio-guneekin lotutako lanpostu batzuetan soilik, edo %70tik gorako populazio euskalduna daukaten herrietan.

Kontuan hartzen badugu Osakidetzan horrelako 60.000 kontratu inguru egiten direla urtero euskararen ezagutza kontuan hartu gabe, eta horietako askok hilabeteak edo denboraldi luzeak irauten dutela, erraz uler daiteke horrek Osakidetzan euskararen normalizazioari eragiten dion kalte larria, Osakidetza arreta euskaraz ez emateagatik kexa gehien jasotzen dituen euskal zerbitzu publikoetako bat izanik.

Osakidetzak hainbat urtez erabili izan ditu aldi baterako kontratu horiek egiturazko beharrak estaltzeko, euskararen ezagutzarik eskatu gabe, baita euskara-eskakizuna esleituta zuten lanpostuetan ere.

Azken urteotan, eta praktika horrek zekarren oztopoaren aurrean, bai Erakundearen Euskara Planak, bai Eusko Legebiltzarreko Akordio batek eta baita Osakidetzaren barne-jarraibideek ere neurriak jarri dituzte mahai gainean kontratazio guztietan, baita egiturazkoa ez den aldi baterako kontratazioetan ere, euskararen ezagutza eskatzea lortzeko.

Horregatik, ez dugu Osakidetzaren jarrera ulertzen, azken urteotan aurreratutakoari bizkarra eman eta euskara ahanztera kondenatuko lukeen Kontratazio Akordio berri bat planteatzen duenean. LABek kezkaz ikusten du Eusko Jaurlaritzak eta Osakidetzako zuzendaritzak euskarari buruz egiten duten diskurtso bikoitza: irudi-kanpainak eta hitz onak, baina praktikan, mespretxua eta ahanztura euskararentzat, ez dezagun ahaztu, gure herrialdean ofiziala den hizkuntza.

LABek urteak daramatza borrokan, gehienetan bakarka, osasuna bezalako zerbitzu publiko garrantzitsu eta sentibera batean euskarak merezi duen lekua izan dezan. Urteak daramatzagu Osakidetzako zuzendaritzari behin-behineko kontratazioetan ere euskara kontuan hartzeko eskatzen. Osakidetzak mahai gainean jarri duen Kontratazio Akordio proposamenak bizkarra ematen die herritarren, Arartekoaren eta Eusko Legebiltzarraren eskariei, ez du Euskara Plana betetzen, eta atzerapauso larria da aldi baterako kontrataziorako indarrean dauden irizpideetan.

Hori dela eta, LABek Osakidetzako Zuzendaritzari eta Osasun sailburuari eskatzen diegu atzera egin dezatela astakeria honetan, eta Kontratazio Akordio berria balia dezatela Osakidetzan euskararen erabileraren normalizazioan aurrera egiteko, euskal jendarteak eskatzen duen moduan.

Ez dugu ontzat emango Arkauten antolatuko litzatekeen suhiltzaileen EPE zein formakuntza bateratuen proposamenik

Gaur egun suhiltzaileen antolakuntzak Euskal Herrian bizi duen egoera gure herriak pairatzen duen zatiketa administratiboaren ispilua da. Bi Estatutan, bi autonomiatan eta azpi erregio batean zatitua dagoen herri bateko suhiltzaileak gara, horrek gure antolakuntzan, formakuntzan eta gure lanerako dugun marko legalean dituen ondorio guztiekin.

Iparraldeak eta Nafarroak bakoitzak bere errealitatea dute eta EAEko herrialde bakoitzean bina zerbitzu ditugu, hiriburukoa eta Aldundiarena. Gauzak horrela, EAEn sei zerbitzu ditugu, aireportuetakoez gain.

Jendartea babesteko orduan, adibidez, suhiltzaile zerbitzu bakoitzak bere taktikak dauzka eta lurralde eremu mugatuak ere. Oarso aldean sute bat badago, adibidez, Irundik joango dira suhiltzaileak, baina laguntza behar badute, Zarauzkoak joango zaizkie laguntzera eta ez Donostiakoak, azken hauek ez baitira Aldundikoak. Edo zer edo zer Mutrikun gertatzen bada, Eibartik joango dira suhiltzaileak eta baita Markinatik ere beharrezkoa bada. Baina kasu horretan, bi herrialde ezberdinetakoak izanik, bi protokolo ezberdinen arabera aritu behar dugu. Egoera honek, beraz, modu kaltegarrian eragiten dio suhiltzaileek euskal jendarteari eskaini behar diogun zerbitzuari.

Eta egoera honetan gero eta ozenago entzuten ari gara Arkauten egingo litzatekeen suhiltzaileen formakuntza bateratuaren inguruko informazioa.

LABen ustez Euskal Herrian larrialdi zerbitzu indartsu bakarra beharko genuke, egun ditugun zatiketa administratibo horiek guztiak gaindituz. Bertan larrialdi mota guztiak barne bilduko lirateke, hala nola, suhiltzaileak, basozainak, mendiko erreskateko taldeak, elikopteroa… Eta hori lortze bidean, LABek egun gure herriak bizi dituen esparru administratibo bakoitzean helburu horri begirako urratsak ematen hastea proposatzen du, Euskal Herriko suhiltzaile guztiak antolakuntza eredu bateratuan sartu arte, baita formakuntza eta lan eskaintza publiko alorrean ere.

Jokabide horren ikuspegitik, bai Enplegu Publikoaren Eskaintzak zein formakuntza bateratzea gure logika osoan sartzen da. Alde batetik, formakuntza alorrean suhiltzaile guztiek gai berdinak edukiko lituzketelako, eta ez orain bezala askotan desberdinak eta homologatu ezinezkoak zenbait kasutan. Bide beretik, Lan Poltsa bakarra izango litzateke suhiltzaile guztientzat.

Gauzak horrela, LABek ontzat joko luke EAEn suhiltzaileen formakuntza eta EPEak bateratzea, baina horretarako aurretik suhiltzaile zerbitzuaren antolakuntza, suhiltzailearen perfila, suhiltzailearen lanpostuaren ezaugarriak eta larrialdi zerbitzuaren batasuna nolakoa izan beharko lukeen adostu beharko genuke administrazio guztiekin. Hori gabe ez dugu bateratzearen aldeko inolako proposamenik bultzatuko.

Hori bai, horrekin guztiarekin batera, argi gera bedi suhiltzaileen batasun hori LABek ez duela inolaz ere onartuko Ertzaintzaren edo militarren menpe jartzea. Hori izango da euskal jendarteak merezi duen larrialdi zerbitzu publiko eta zibil integrala eta eraginkorra sortzeko modua eta baita eta suhiltzaileen lan baldintza egokiak bideratzeko aukera ere.

Horregatik guztiarengatik, gaia negoziatu gabe dagoela ikusita eta Aldundiak suhiltzaileen EPEa martxan jartzekotan dagoen honetan, LABek ez du ontzat emango Arkauten antolatuko liratekeen EPE zein formakuntza bateratuen proposamenik.

Gogor salatzen dugu pertsonen berdintasunaren aurkako erlijio-publizitatea jarri dela Metro Bilbaoren geltokietan eta kanpaina hori hortik berehala kentzeko exijitzen dugu

Metro Bilbaok baimendu du Asociación Católica de Propagandistas (ACdP) elkarte ultrakontserbadore baten kanpaina jartzea, non zalantzan jartzen baita emakumeen berdintasunaren aldarria, “konfrontazio faltsua” dela argudiatuz.Ā 

LAB Metro Bilbaorentzat kanpaina horri oso eraso larria eta bortitza da, bete-betean, pertsona guztien berdintasunaren, kultu-askatasunaren eta ez-konfesionaltasunaren aurka, eta iragarki horiek Metro Bilbaoko publizitate-euskarri guztietatik berehala kentzeko exijitzen du.

Kanpaina hori ez da bateragarria Metro Bilbaok ustez aldarrikatu eta bere egiten dituen balioekin. Emakumeen eta gizonen artean izatezko berdintasuna sustatu eta lortzeko bidean erreferente izan nahi duen enpresa publikoak, horretarako IV. Plana garatzen ari den enpresak, ezin ditu horrelako mezuak onartu bere instalazioetan.

Borroka feminista zalantzan jartzen duen edozer Metro Bilbaotik kanpo geratu behar da. Gaur, martxoaren 8an, jarraituko dugu erakusten berdintasunaren aldeko borroka inoiz baino premiazkoagoa dela, eta egunero-egunero egin beharrekoa dela.

GarbiƱe Aranburu: “Guztia ez da Madrilen erabakitzen; baditugu eskuduntzak zaintza sistema publiko baten norabidean urratsak emateko eta zaintzak negozio izateari uzteko”

Martxoaren 8aren etorrerarekin, Euskal Herriko kaleak hartu ditugu sektore feminizatuen duintasuna eta aitortza aldarrikatzeko. Ipar Euskal Herrian beste sindikatuekin batera mobilizatu gara; Hego Euskal Herrian, mugimendu feministarekin eta emakume* pentsiodunekin batera, besteak beste. LABek ere bere mobilizazio propioa egin du; Gasteizen, hain justu. Bertan, Europa Jauregian egindako emakumeen* batzarraren ostean, manifestazioa egin dugu Andra Mari Zuriaren plazaraino. Plazan bertan, EAJren egoitza aurrean, alderdi jeltzalea interpelatu du GarbiƱe Aranburu idazkari nagusiak, gobernu ardurak dituen neurrian: “Guztia ez da Madrilen erabakitzen. Baditugu eskuduntzak bestelako urrats batzuk emateko; baditugu eskuduntzak zerbitzu publikoak hobetzeko; baditugu eskuduntzak zaintza sistema publiko baten norabidean urratsak emateko eta zaintzak negozio izateari uzteko”.

LABeko idazkari nagusiaren hitzetan, “kasu askotan, EAJko kideei lotutako enpresa pribatuak dira zaintzarekin negozioa egiten ari direnak. Eusko Jaurlaritzak ere bultza ditzake akordio interprofesionalak prekarietatearekin amaitzeko, soldata arrakalarekin amaitzeko edo gutxieneko soldata ezartzeko, baina horretarako guztirako borondaterik ez dago eta nahiago dute sistemak egun dagoen bezala bizirauten jarraitzea”. 

Gaurko egunerako leloetan zaintzaren gaia aukeratu dutela ekarri du gogora GarbiƱe Aranburuk, “baina guri propagandak ez digu balio, hitz hutsalek ez digute balio, ekintzak nahi ditugu eta hori salatzen ari gara, ekintza horiek eta erabaki politiko horiek ez direla iristen”.

Gaur egun, sistema kapitalistak bizirauteko ezinbestez zaintza lanak aitortu gabe eta berrantolatu gabe jarraitu behar du, eta emakumeon* lanak prekarizatzen jarraitu behar du: “Emakumeon* lana duindu eta zaintza lanak aitortuz gero, sistema kapitalistak ezingo luke biziraun. Eta hau erabaki politiko bat da”, erantsi du.

Odolusteak ez du etenik

Azpeitian, Bidean Garraioak enpresako langile bat hil da Mendiaraiz enpresan. Kamioi bat deskargatzen ari zela karga gainean erori zaio eta bertan hil da. Istripu hilgarria ikertzea eta erantzunkizunak argitzea eskatzen dugu. Egun berean, gainera, beste langile bat larri zauritu da Carcarren, Nafarroan, teilatu batetik erorita.

Aurten gutxienez 9 langile langile hil dira lanean Euskal Herrian eta Joaquin Beltranek desagertuta jarraitzen du Zaldibarreko zabortegian iazko otsailaren 6tik.

Lehenik eta behin, LAB sindikatutik, gure elkartasuna eta babesa adierazi nahi dizkiegu hildako langilearen familia eta gertukoei.
Gaur gertatutakoa ez da berria. Urtero, karga gainean erortzeagatik langile ugarik bizitza galtzen dute. Segurtasun neurriak hartuz ekidin zitezkeen istripuak dira, baina zoritxarrez errealitateak erakusten digu ez dituztela segurtasun neurriak hartzen honelako istripuak berriro gerta ez daitezen.

Istripuen erantzule nagusia patronala da, interes ekonomikoak lehenesten baititu langileen segurtasuna eta bizitzaren aurretik. Esku hartze publikoa inoiz baino beharrezkoa denean, Administrazio Publikoek beste alde batera begiratzen jarraitzen dute, ez dute patronalaren interesen kontra jarri nahi. Ez dute agenda politikoan lan istripuen arazo larria eta estrukturala jarri nahi.
Langileok bizi ahal izateko egiten dugu lan, eta ez ahalegin horretan bizia galtzeko. Langile bat hiltzea ez da lanaren ezaugarri bat. Lan istripuak patronalak lan egiteko orduan ezartzen dizkigun baldintza kaxkarrak, lan egiteko moduak eta prebentzio -neurri eskasen emaitza dira.

LABen argi dugu, bizi eta lan duinak behar ditugu, lanetik onik eta bizirik bueltatzeko eskubidea dugu. Badakigu norbanakoena, familiena eta gizarte osoarena den gaitz honekin bukatzeko bide bakarra borroka eta antolakuntza direla, lan harremanen eta joko arauen aldaketatik etorriko dela aldaketa. Eredu berri bat gauzatu behar dugu, langileon bizitza eta osasuna lehenetsiko dituena.

LAB sindikatutik lanean eta borrokan jarraituko dugu langileon eskubide, segurtasun eta osasunaren alde. Dei egiten diegu langile klaseari eta herritarrei antolatuko diren salatze mobilizazioetan parte hartzera.

Onartezina da sexuagatik segregatzen duten ikastetxeak finantzatzen jarraitzea

Nafarroako Parlamentuak sexuagatik segregatzen duten ikastetxeak diruz-laguntzeari uzteko mozioa onartu da NA+ren kontrako bozka bakarrarekin. Gasteizko Parlamentuan proposamen berdina eztabaidatu eta ez du aurrera egin, EAJ eta PSE-EEk baztertzaileak diren ikastetxeak finantziatzen jarraituko dutela adierazi ondoren.

Egun, Jaurlaritzak 13 miloi euroz laguntzen ditu EAEn dauden sei eskola segregatzaileak. Berdintasunaren alde daudela esan eta sexuagatik baztertzen duten ikastetxeak diruz laguntzen jarraitzea onartezina da. Are gehiago, Jaurlaritzako alderdi politikoek, EAJk eta PSE-EEk hori defendatzea. Gasteizeko eztabaidan EAJko parlamentariak ukatu egin du eskola horiek baztertzaileak direnik.
Oso agerian geratzen da EAJ eta PSE-EE ez daudela Euskal Herrian mugimendu feministatik aldarrikatu diren oinarrizko eskubide eta neurriak betetzeko prest. Sexu-genero zapalkuntzaren ikur diren ikastetxeak diru publikoarekin finantziatzen jarraitzearen alde agertu dira. Gaur diru publikoz ikastetxe horiek finantziatu eta astelehenean ekitaldi instituzionaletan berdintasunaren aldeko adierazpenak irakurriko dituzte, hezkidetzaren alde daudela esatera ausartuko dira, haien politika hutsalak justifikatzeko antzerkiak eginez.

Nafarroako Parlamentuak emandako urratsa txalotzearekin batera, EAEn politika matxista eta anti-feminista hauek tinko salatuko ditugula adierazi nahi dugu. Horrekin batera, pedagogia feministan urratsak emateko borrokarekin jarraituko dugu, sexuagatik segregatzen ez duten ikastetxeak izatetik harago, era integralean feminismoan hezten duten ikastetxeak nahi ditugulako Euskal Herrian. Aurrean izango gaituzue!

Enplegu eta bizitza duinaren alde mobilizatu gara Aiaraldean

Euskal gehiengo sindikala osatzen dugun sindikatuok mobilizazio eguna izan dugu Aiaraldean, eta goizean goizetik irten gara kalera enplegu eta bizitza duinaren defentsan. Hain zuzen ere, eskualde mailako bi orduko lanuzteak deitu ditugu 11:00etatik 13:00etara, eta, ondoren, manifestazio bana egin ditugu Amurrio eta Laudion, “Aiaraldean enplegu eta bizitza duina” lemarekin. LABeko idazkari nagusi GarbiƱe Aranburu bertan izan da, sindikatuko ordezkaritza zabal batekin batera.

Bizi dugun egoerak, enplegu suntsiketarekin, berau galtzeko arriskuarekin, enplegu prekarioarekin… erantzun global, bateratu eta anitza eskatzen du Aiaraldean. Izan ere, eskualdea egoera kezkagarrian dago. Arreta berezia merezi du Tubacex-en gertatzen ari denak, EEE batekin eta zuzendaritzak egindako 150 kaleratzeren mehatxuarekin, eta baita Valvospain-eko itxiera eta 79 kaleratzeek ere, hauek ehundaka familia eta gure eskualdearen etorkizunean izango dituzten ondorioekin.

Inoiz baino beharrezkoagoa da enpleguaren alde mobilizatzea, eskubide laboral eta sozialen alde, kalitatezko zerbitzu publikoen alde; azken batean, enplegu eta bizitza duinaren alde, eta eskualdearen eta bertoko langileen etorkizunaren alde.

Erakundeak eta alderdiak interpelatu ditugu

Amurron eta Laudion egindako manifestazioen bukaeran, sindikatuotako ordezkariek adierazi dugu, eskualdeko lanuzte honekin eta Laudioko eta Amurrioko kaleetan zehar egin ditugun manifestazioekin, erakunde eta alderdi politikoak interpelatu nahi ditugula, “gizartearen gainerakoekin batera gure eskualdeko kalitatezko enplegua defenda dezaten eta azken lan-erreformak indargabetzeko lan egin dezaten. Sektore guztiei bizitza duina bermatzeko nahikoa politika publiko eta laguntza bermatzea ere ezinbestekoa da”.

LAB, ELA, ESK eta STEILAS sindikatuon hitzetan, “Aiaraldeko enpleguaren eta bizitza duinaren aldeko egondako dozenaka atxikimendu eta gaurko manifestazioen arrakasta kolektiboa ezin dira kanpaina baten amaiera izan, Aiaraldean enpleguaren eta bizitza duinaren alde borrokatzeko konpromisoaren hasiera baizik, Aiaraldean, elkarrekin, posible delako. Horregatik, helburu horrekin egiten diren deialdiekin bat egitera deitzen dugu. Gaurko borroka biharko enplegua eta baldintzak direlako”.

Azken lan-erreformek eta politika publikoek enplegua suntsitu dute, prekarizazioa sortu dute, “eta horrek, gure aldetik erantzun soziala, bateratua eta plurala eskatzen du. Horregatik, enpleguaren defentsan, kalitatezko zerbitzu publikoen eta lan eta gizarteko eskubideen alde mobilizatzea beharrezkoa dela uste dugu”.

GarbiƱe Aranburu: “Propaganda gutxiago eta ekintza gehiago behar ditugu zaintza sistema publiko komunitario baterantz aurrera egiteko”

EAEko gizarte zerbitzuetan grebara deitu dugu martxoaren 4aren etorrerarekin. Zaintza lanak aitortzea aldarrikatuko dugu goizean goizetik, funtsezkoak diren sektore feminizatu hauetan dagoen prekarietatea salatzeaz gain, sistema publiko unibertsal, doako eta komunitario baten alde. Hain zuzen ere, Pikete Feministak Bilbo, Gasteiz eta Donostiako kaleak hartu ditu, eta instituzioak interpelatu ditu. Eguerdia aldean, manifestazioak egin ditugu hiriburuetan, mobilizazio bateratuan parte hartu baitugu, gure zutabearen baitan. Ibilbidearen amaiera, GarbiƱe Aranburu idazkari nagusiak hartu du hitza, eta erakundeei zuzendu zaie, hitzetatik ekintzetara pasa daitezen zaintza sistema publiko komunitario baten bidean.

GarbiƱe Aranburu.

GarbiƱe Aranbururen hitzetan, “oso mezu argia bidali nahi diegu erakundeetako arduradunei eta, batez ere, agintean dagoen alderdiari, EAJri. Ez digute balio edukiz hustutako hitzek, propaganda gutxiago eta ekintza gehiago behar ditugu zaintza sistema publiko komunitario baterantz aurrera egiteko”.

Eta gure aldarrien berri eman dugu, bide hori gauzatu ahal izateko:

-Zaintza-lanen aitorpen politiko, ekonomiko eta soziala eskatzen dugu. Aitorpen horren ondorioz, lan-baldintzak nabarmen hobetu behar dira. Bizitzari eusteko funtsezko zerbitzua ematen ari dira, eta horrek konpentsatu egin behar da. Soldatak hobetu behar dira, langile gehiago kontratatu behar dira, ratioak murriztu behar dira, erabiltzaileei arreta emateko denbora gehiago izateko. Ratioak arautzeko dekretu berri bat eskatzen dugu, adostuko den dekretu berri bat.

Gasteiz.

-Publifikazio-plan bat egin behar da. Gizarte zerbitzuen pribatizazio eta merkantilizazio politika irauli behar da. Ezin da onartu zaintzak enpresa pribatuen negozio iturri izatea. Azpimarratu behar da egoitza asko EAJrekin lotura estua duten pertsonen esku daudela.

-Zainketako laguntza-eredua aldatu behar da. Gizarte-zerbitzuak hobetzeko eztabaida ireki behar da. Eztabaida horretan langileek parte hartu behar dute, erabiltzaileek eta haien senideek.

-Diru gehiago inbertitu behar da gizarte-zerbitzuetan.

Bilbo.

LABeko idazkari nagusiaren arabera, “aldarrikapen eta borroka urte asko dira, baina pandemia, langileentzat oso gogorra eta nekagarria izaten ari den arren, pizgarria ere izaten ari da zaintza-sistema publiko baten alde borrokan jarraitzeko. Jendarte osoari dagokigun borroka da. Denok, gure bizitzan, zaintza horien beharra izango”.