2026-09-09
Blog Page 4

Mugikortasun arriskuek eta prekaritateak lan koktel hilgarria osatzen dutela salatu dugu

LAB sindikatuak jakin duenez, Said El Hadi 42 urteko Funeseko bizilaguna hilaren 5ean hil zen Azkoienen, zirkulazio-istripu batean, eta, egiaz, in itinere lan-istripu baten biktima izan zen. Langilea bizikletaz zihoan bere lanpostura. LAB sindikatuak doluminak eman nahi dizkie Saiden familiari, lagunei eta hurbileko pertsonei, bai eta bere maitasun eta babes guztia ere.

Heriotza honekin, gutxienez 44 pertsona hil dira Euskal Herrian 2026an lan-istripuz, horietatik 11 Nafarroan. LAB sindikatuak istripuaren nondik norakoak argitzeko eta horrelako gertaerak berriro ez gertatzeko beharrezko neurriak hartzeko eskatu dio Nafarroako Gobernuari.

LAB sindikatuak in itinere lan-istripuak ezkutatu izana eta horiei buruz egiten den kudeaketa formal hutsa salatu nahi du, trafiko-istripu soil gisa tratatuz. Laneko arriskuen prebentzioari buruzko araudiak langileen babesa jasotzen du lanera joateko eta itzultzeko joan-etorrietan, bai eta arrisku horiek ebaluatzeko betebeharra ere. Hala ere, horiek saihesteko prebentzio-neurriak, mugikortasun-planak kasu, urriak dira, eta mota horretako istripuak ugariak dira oraindik ere. Izan ere, Nafarroan, aurten, lan-istripuz hildako 11 pertsonetatik gutxienez 4 mota horretako istripuetan hil dira.

LAB sindikatuak salatu nahi duen beste alderdi bat mugikortasun-arriskuek migratzaileei bereziki eragiten dieten prekaritate-egoerekin bat egiten dutenean sortzen duten koktel hilgarria da. Kasu horretan, Said bizikletaz joaten zen goizean goiz Azkoiendik Martzillara, eraikuntza-lan batera joateko. Prekaritate-faktore horien konbinazioak areagotu egiten ditu joan-etorriei lotutako arriskuak, eta, ondorioz, areagotu egiten du zorigaiztoko istripua izateko arriskua.

Ez da kasualitatea, eta ez da hori Nafarroan gertatzen den lehen aldia. 2021eko irailaren 15ean, beste langile migratzaile bat hil zen antzeko egoeran Zarrakaztelun, bere lanpostura zihoala. Kasu horretan, enpresak ezkutatu egin zuen istripuaren lan-izaera, eta ez zuen horren berri eman lan-istripu gisa. LAB sindikatuak Lan Ikuskaritzan esku hartu arte ez zen lortu halakotzat onartua izatea.

Azkenik, LAB sindikatuak bere buruari galdetu dio: Horrelako zenbat lan-istripu gertatzen dira inork horien berri izan gabe? Horrelako zenbat istripu geratzen dira trafiko-istripu huts gisa ezkutatuta? Zenbat lan-istripu ez dira halakotzat jotzen? Zer egingo du Nafarroako Gobernuak enpresa-zigorgabetasunarekin amaitzeko? Noiz arte?

Kaleratutako 13 lankideak berronartzea eskatu dute Konecta BTOko langileek

Lanuztea egin dute eta El Correo-ren Bilboko egoitzaren aurrean mobilizatu dira. Vocento da, Iberdrolarekin batera, Konecta BTOko bezero nagusia. Gaurkoa izan da langileek egin duten bosgarren lanuzte eguna eta abuztuaren 17an ere lanuzteak egingo dituzte.

Gueñesen kokatuta dagoen Konekta BTO telemarketin enpresako langileek salatu dute enpresa ezkutuko Enplegu Erregulazio Espediente (EEE) bat egiten ari dela, eta horrek 13 langile kaleratzea ekarri duela azken 2 hilabeteetan.

Gueñeseko lantokiak 4 bezero ditu, eta horietako bik, Vocentok eta Iberdrolak, lanaren %95 baino gehiago egiten dute. Konekta BTOk 275 langile ditu Gueñesen, eta horietatik %80 baino gehiago emakumeak dira. Hau ez da kasualitatea, prekaritate laborala eta telemarketin sektorearen feminizazioa baliatzen dituen enpresa-politika baten emaitza baizik. Konekta BTOko langile gehienek lanaldi partzialeko kontratuak dituzte, eta horrek ezegonkortasun eta zaurgarritasun egoeran uzten ditu.

Kaleratzeak tantaka

Aurtengo ekainaren 1etik, Konekta BTOk 13 langile kaleratu ditu pixkanaka. Bi hilabete eskasean, Vocentoren kanpainako 7 langile eta Iberdrolaren kanpainako 6 langile kaleratu dituzte.

Iberdrolaren kasuan, diziplina-arrazoiak argudiatu ditu enpresak edo aldi baterako ezintasun-egoeran zeuden langileak kaleratu ditu.

Vocentoren kasuan, kaleratzeak “lan-bolumenaren murrizketa” batek justifikatu ditu. Gaur egun, enpresak enplegua suntsitzen jarraitzeko mehatxua egiten du, Vocentok hala eskatuta, zerbitzua %20 murriztu nahi baitu.

Salaketa eta mobilizazioak

Konekta BTOko langileek salatu dute hau ezkutuko EEE bat dela eta enpresak kaleratutako langileak lantoki berean birkokatu ditzakeela, bezeroak artatzen jarraitzen baitu eta deiak ez baitira falta. Konekta BTOk eta bere bezeroek, Vocentok eta Iberdrolak, enplegu duina mantentzeko borondaterik ez izatea da kaleratze horien atzean dagoena.

Konekta BTOk, Vocentok eta Iberdrolak langileen eskubideekiko erabateko mespretxua erakusten dute. Enpresa horiek beren etekin ekonomikoak lehenesten dituzte guztiaren gainetik, baita beren langileen ongizatearen eta duintasunaren gainetik ere. Konekta BTOko kaleratzeak ez dira arazo isolatu bat, baizik eta irabaziak maximizatzea bilatzen duen enpresa-politika baten emaitza, prekaritate laboralaren eta enplegu-suntsiketaren kontura. Beren erantzukizuna beren gain har dezatela eta langile guztientzako enplegu duina eta egonkorra berma dezatela eskatu diete langileek enpresei.

Osasunbideak ez ditu hizkuntzak baloratzen langile fakultatiboen deialdietan

Hizkuntzen balorazioa ezartzen duen araudi berriaren aplikazioari zor zaio. Azken hau euskararen dekretu gisa ezagutzen da. 2025ean horren inkoherentzia eta bidegabekeriak salatu genituen, eta orain, berriz egin beharrean gaude.

Duela gutxi jakin dugu LABen fakultatiboen hainbat deialditan ez direla meritu gisa baloratzen hizkuntzak, ez euskara ezta komunitarioak ere. Kezkaz ikusten ditugu aplikatzen ari diren irizpideen artean dauden ezberdintasun larriak. Antzeko ezaugarriak dituzten plazak dituen prozesu berean ere, batzuetan hizkuntzak baloratzen dira eta beste batzuetan ez. Eskubide urraketa honen aurrean, LAB Osasunbidearekin harremanetan jarri da azalpen bat eskatzeko. Adierazi digutenez, ezinezkoa da lanpostu guztien hizkuntza-balorazioa egitea, hori eragozten duen araudi bat dagoelako indarrean.

Erantzun horren aurrean, LABetik ohartarazi nahi dugu hori berriro gerta daitekeela, bai dagoeneko deituta dauden prozesu ezberdinetan, bai aurretik hizkuntzak merezimendu gisa baloratzeak egokitasunik ba ote duen aztertu ez den prozesuetan ere. Era berean, gogorarazten dugu deialdi horien aurrean alegazioak aurkezteko epea irekita dagoela.

Inkoherentea eta errealitatetik urrundua

97/2024 Foru Dekretuak bere artikuluetan ezartzen du Europar Batasuneko lan hizkuntzen balorazioa (frantsesa, ingelesa eta alemana), merezimendu gisa, lanpostuaren beraren edukiarekin zerikusia dutenean baino ez dela eginen. Aldi berean, euskara jakitea plazak kokatuta dauden zonaldearen arabera baloratuko dela ere jasotzen du. Hau da, deialdietan Eremu Mistoko plazak sartuko dira, eta, horietako bakoitzean herritarrei ematen zaien arreta edo tratuaren arabera baloratuko da euskara jakitea.

LABetik gogorarazi nahi dugu Administrazioak euskararen dekretuaren proposamena Mahai Orokorrera eraman zuenean testuak erakusten zuen inkoherentzia eta errealitate soziolinguistikoarekin bat ez etortzea salatu genituela. Euskara 459 lanpostutan bakarrik baloratzea planteatzen zuen, eta 1.459tan Europar Batasuneko hizkuntzak. Halaber, egungo Gobernuak aurreko araudiari (UPNk onartua) irizpide aldaketak egin ondoren, dekretu berriak ezartzen zuen ordutik aurrera Osasunbideko 1.000 lanpostu gutxiagotan baloratuko zela euskara. Gainera, zorroztasunik gabe egin zen dena, unean uneko buruzagitza zutenen esku utziz, eta erabaki guztiz kontrajarriak sortuz, baita departamentu beraren baitan ere.

Ondoren, departamentu bakoitzak bere Hizkuntza Plana garatu zuen, eta ezarri zuen zein lanpostu zehatzetarako eskatu edo baloratuko zen hizkuntza bat edo bestea jakitea. Osasunbideak orduan ere ez zituen konpondu Mahai Orokorrean jakinarazi genizkion hutsuneak.

Bada, orain ari gara araudi berriaren ondorioak jasaten. Hori dela eta, LABetik salatu nahi dugu, berriz ere, herritarren eta profesionalen eskubideak urratzen ari direla, albo batera utzi baita hizkuntzen merezimenduaren balorazioa, nahiz eta lanpostu horiek lotura zuzena duten Osasunbideko paziente eta erabiltzaileekin. Balorazioa deialdiaren aurretik egin behar zen, horrela hizkuntza-eskubideak bermatzeko. LABetik begi-bistako hutsune hauek zuzentzea eta herritarren eskubideak bermatzeko behar den balorazioa egitea eskatzen dugu, bai eta lanpostu guztietan behar den arreta ematea eta profesionalen arteko balizko bidegabekeriak ezabatzea.

Konecta BTO telemarketin enpresako langileek lanuzteak egingo dituzte abuztuaren 11n eta 17an ezkutuko EEEaren kontra

Enpresaren bezero nagusi diren Vocentori eta Iberdrolari erantzukizuna exijituko diete.

Gueñesen kokatuta dagoen Konekta BTO telemarketin enpresako langileek salatzen dute enpresa ezkutuko Enplegu Erregulazio Espediente (EEE) bat egiten ari dela, eta horrek 13 langile kaleratzea ekarri duela azken 2 hilabeteetan.

Gueñeseko lantokiak 4 bezero ditu, eta horietako bik, Vocentok eta Iberdrolak, lanaren %95 baino gehiago egiten dute. Konekta BTOk 275 langile ditu Gueñesen, eta horietatik %80 baino gehiago emakumeak dira. Hau ez da kasualitatea, prekaritate laborala eta telemarketin sektorearen feminizazioa baliatzen dituen enpresa-politika baten emaitza baizik. Konekta BTOko langile gehienek lanaldi partzialeko kontratuak dituzte, eta horrek ezegonkortasun eta zaurgarritasun egoeran uzten ditu.

Kaleratzeak tantaka

Aurtengo ekainaren 1etik, Konekta BTOk 13 langile kaleratu ditu pixkanaka. Bi hilabete eskasean, Vocentoren kanpainako 7 langile eta Iberdrolaren kanpainako 6 langile kaleratu dituzte.

Iberdrolaren kasuan, diziplina-arrazoiak argudiatu ditu enpresak edo aldi baterako ezintasun-egoeran zeuden langileak kaleratu ditu.

Vocentoren kasuan, kaleratzeak “lan-bolumenaren murrizketa” batek justifikatu ditu. Gaur egun, enpresak enplegua suntsitzen jarraitzeko mehatxua egiten du, Vocentok hala eskatuta, zerbitzua %20 murriztu nahi baitu.

Salaketa eta mobilizazioak

Konekta BTOko langileek salatu dute hau ezkutuko EEE bat dela eta enpresak kaleratutako langileak lantoki berean birkokatu ditzakeela, bezeroak artatzen jarraitzen baitu eta deiak ez baitira falta. Konekta BTOk eta bere bezeroek, Vocentok eta Iberdrolak, enplegu duina mantentzeko borondaterik ez izatea da kaleratze horien atzean dagoena.

Konekta BTOk, Vocentok eta Iberdrolak langileen eskubideekiko erabateko mespretxua erakusten dute. Enpresa horiek beren etekin ekonomikoak lehenesten dituzte guztiaren gainetik, baita beren langileen ongizatearen eta duintasunaren gainetik ere. Konekta BTOko kaleratzeak ez dira arazo isolatu bat, baizik eta irabaziak maximizatzea bilatzen duen enpresa-politika baten emaitza, prekaritate laboralaren eta enplegu-suntsiketaren kontura. Beren erantzukizuna beren gain har dezatela eta langile guztientzako enplegu duina eta egonkorra berma dezatela eskatzen diete langileek enpresei.

Egoera hori salatzeko, Konekta BTOko enpresa batzordeak bi lanuzte egun deitu ditu abuztuaren 11rako eta 17rako, ekainean eta uztailean egindako lau lanuzte egunen ondoren datozenak. Hiru ordutako lanuzteak izango dira egun bakoitzean, 11:00etatik 14:00etara.

Abuztuaren 11n, 12:00etatik 12:30era, El Correo-ren egoitzaren aurrean elkarretaratuko dira Bilbon (Kale Nagusia, 45), Konekta BTOren bezero honen aurrean ezkutuko EEE hau ez dutela onartuko salatzeko, ekainaren 24an Iberdrola dorrearen aurrean egin zuten bezala.

Lan baldintzek hil egiten dute

Gaur jakin dugu, atzo, Azkoitian gertatutako lan istripu traumatiko batean, 44 urteko J.A.A.T. basogintzako langilea hil zela, lanean ari zela enbor bat gainera erori ostean. Azken honekin, gutxienez 39 langile hil dira aurten Euskal Herrian lan istripuz.

LABetik elkartasuna eta babesa helarazi nahi dizkiegu Azkoitian lan istripuan hildako basogintzako langilearen senide, lagun eta lankideei. Era berean, elkartasun hori basogintzako sektoreko langile guztiei zabaldu nahi diegu, baita garraioaren sektoreko langileei ere. Izan ere, azken asteotan bi garraiolari ere hil dira lanean, eta horrek agerian uzten du laneko heriotzek ez dutela etenik. Gure elkartasuna, halaber, Euskal Herriko langile klase osoari helarazi nahi diogu.

Duela egun gutxi bi garraiolari hil ziren lanean, bata Idiazabalen uztailaren 23an eta bestea Oiartzunen uztailaren 30ean. Horien heriotzekin, aurten gutxienez 6 garraiolari hil dira lanean Euskal Herrian. Sektore ezberdinak izan arren, errealitatea berdina da. Lan baldintza txarrek hil egiten dute.

Zoritxarrez, ez dira gertakari isolatuak. Urtez urte, basogintzan, garraioan eta arrisku handiko beste sektore batzuetan antzeko lan istripu hilgarriak errepikatzen dira. Lan baldintza gogorrak, ekoizpen-presioa, prebentzio-neurri eskasak eta administrazioen kontrol falta behin eta berriz agertzen dira laneko heriotzen atzean.

Bere egunean LABek agerraldia egin zuen Gipuzkoako Batzar Nagusietan basogintzan gertatzen den egoera hori salatzeko eta ustiaketan, prebentzioan, ikuskaritzan eta kontrol publikoan benetako aldaketak eskatzeko. Tamalez, gaur ezagutu dugun heriotzak berriro erakusten du salatutako arazoek bere horretan jarraitzen dutela eta urtez urte faktore berberak errepikatzen direla.

LABen ustez, Gipuzkoako Lan Ikuskaritzak ikuskari kopurua eta kontrolak areagotu behar ditu; Osalanek prebentzioaren arloko jarduera indartu behar du; eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, bere eskumenen baitan, basogintza ustiaketa arloan, ezin du beste alde batera begiratzen jarraitu. Erakunde guztiek dute erantzukizuna lan baldintzak hobetzeko eta laneko heriotzak prebenitzeko.

LABek basogintzan, garraioan eta arrisku handiko gainerako sektoreetan prebentzioa, kontrol publikoa eta lan baldintzak benetan hobetzea eskatzen du. Ez dugu onartuko urtez urte arrazoi berdinengatik langileek hiltzen jarraitzea.

Langileen osasuna eta bizitza edozein interes ekonomikoren gainetik jarri behar dira beti.

Navarrabiomed kalera atera da bere lana ezagutarazteko eta Nafarroako Osasun Sistema Publikoaren ikerketa ahalmena indartuko duen hitzarmen duin bat exijitzeko


Fundazio publikoko Langileen Batzordeak borondatea eskatzen du hitzarmen propiorik gabeko 40 urte luzeko epealdiari amaiera emateko. Behin eta berriz aldarrikatu du ezinbestekoa dela ikerketa esparruaren berezitasunak jaso eta langile guztien lana duinduko dituen testua adostea.

Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioko Langileen Batzordea, LABeko bederatzi ordezkariz osatua, Iruñeko Gaztelu Plazara joan da gaur Nafarroako herritarrei zentroak egiten duen lanaren berri emateko eta langile guztientzako lan-baldintza duinak bermatu behar direla aldarrikatzeko.

Komiteko ordezkariek azaldu dutenez, nahiz eta Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioa 40 urteko ibilbidea duen fundazio publikoa izan, bere plantillak oraindik ere ez du lan hitzarmen propiorik. Salatu dutenez, hiru urte daramatzate ikerketa biomedikoaren sektorearen ezaugarri espezifikoak jasoko dituen eta erakundea osatzen duten langile guztien baldintzak duinduko dituen hitzarmen bat negoziatzen. Haien ustez, lan-baldintza egonkorrak, bidezkoak eta ikerketaren errealitatera egokituak izateak talentua atxikitzea eta erakartzea ahalbidetuko luke, bai eta kualifikazio handiko profesionalen ihesa saihestea eta fundazio publikoaren ikerketa-gaitasuna indartzea ere.

Era berean, ikerketa biomediko publiko sendo batek osasun sistemaren kalitatean eragin zuzena duela nabarmendu dute, gaixotasunen prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan aurrerapenak bultzatzen dituelako, Nafarroako jendarte osoarentzat onura zuzenak ekarriz. Ildo horretan, adierazi dute ikertzaileentzako eta teknikarientzako lan-baldintza duinak bermatuz Nafarroako osasun-sistema publikoa eta gaitasun zientifikoa indartzen direla.

Gaur, Batzordeko kideek Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioak egiten duen lanaren berri eman diete Gaztelu Plazara hurbildu diren pertsonei, informazio-panelen eta dibulgazio-jardueren bidez. Gainera, haurrei zuzendutako jolasak ere antolatu dituzte, zientzia txikienei hurbiltzeko eta ikerketak herritarren osasuna eta ongizatea hobetzeko duen garrantzia erakusteko.

Ekimen horrekin, Batzordeak ikerketa biomedikoa herritarrei hurbildu nahi izan die. Era berean, dagoeneko 40 urte egin dituen egoerari amaiera emango dion lan-hitzarmena sinatzea eskatu du: sektorearen berezitasunak jasoko dituena, eta aldi berean, egunez egun zientzian aurrera egin eta osasun publikoa indartzeko lan egiten duten profesionalen kualifikazio altuarekin, erantzukizunarekin eta konpromisoarekin bat datozen lan-baldintzak bermatuko dituena.

Halaber, Batzordeak azpimarratu du ezinbestekoa dela etorkizuneko hitzarmen kolektiboa gauzatzeko beharrezkoa den dotazio ekonomikoa 2027rako Nafarroako Aurrekontu Orokorretan jasota gelditzea. Uste dute aurreikuspen hori ezinbesteko urratsa dela hitzarmena aplikatu ahal izateko.

Greba egingo dute abuztuaren 14tik 16ra Gipuzkoako Moeve gasolindegietako langileek lan baldintzak hobetzearen alde

Abuztuaren 14ko 22:00etatik abuztuaren 16ko 22:00etara egingo dute greba Moevek Gipuzkoan dituen 16 gasolindegietako 150 langileek. Enpresa batzordea LABeko 5 ordezkarik eta ELAko 3k osatzen dute.

Langileek hainbat hilabete daramatzate enpresaren barne ituna negoziatzen eta enpresak langileen lan-baldintzak duintzeko behar adina aurrerapauso eman ez dituenez, lehenbiziko greba zikloari ekin zioten pasa den uztailaren 30tik abuztuaren 2ra. Greba ziklo horren jarraipena ia erabatekoa izan zen eta, honek indartu egiten ditu langileen aldarrikapenak enpresaren aurrean.

Abuztuaren 2an izandako langile-batzarrean, bi konpromiso hartu genituen enpresa batzordean ordezkaritza dugun sindikatuek. Batetik, enpresa bilera berri batera deitzea, benetako negoziazioa exijitzeko. Bestetik, enpresaren jarrerak berbera izaten jarraitzen baldin bazuen, hots, langileen lan-baldintzak duintzeko behar adina aurrerapauso ematen ez bazituen, bigarren greba zikloari ekingo ziotela.

Bi konpromisoak bete ditugu sindikatuok. Horrela, enpresarekin harremanetan jarri gara jada eta bilera berri bat zehazteko bidean gaude. Bestalde, formalki jakinarazi diogu enpresari abuztuaren 14an langileen bigarren greba zikloari ekingo diotela eta ordura arteko epea duela behar bezalako aurrerapausoak eman eta langileen beharrei erantzuten dien itun bat sinatzeko.

Datozen egunotan jakinaraziko dugu greba egunetako mobilizazio nagusiak non eta noiz egingo dituzten langileek.

Afiliazioaren jaitsierak eta langabeziaren igoerak sistemaren narriadura erakusten dute

Iazko uztailean baino 902 langabe gehiago daude Hego Euskal Herrian, horrela, 134.433 langabe daude izena emanda. Ekainarekin alderatzen badugu ere langabeziak gora egin du, eta 1.912 langabe gehiago daude orain. Sistemaren narriaduraren adibide bat da hau. Egiturazko arazoek jarraitzen dute, eta irtenbide errealik ez dute eman nahi.

Ekonomia eta lan ereduak ondorio larriak ditu gure jendartean. Sistema egiturazko arrakalez baliatzen da ahalik eta etekin handiagoak pilatzeko, eta horiek gutxi batzuen eskuetan uzteko. Hori erakusten du aurreko urtearekin eta hilabetearekin alderatuta langabezia igo izanak. Izan ere, langabeen %59,02 emakumeak* dira, eta azken hilabetean, 1.234 emakume* gehiago daude langabezian, eta langabe berrien %60 emakumeak* dira. Pasa den urtetik hona langabeziak gora egin du 25 urtetik beherakoen artean (%4,01). Migratuen artean ere igo da langabezia, batez ere aurreko enplegurik ez zutenen artean. (%29,04). Beraz, 2.790 migratu gehiago dago langabezian. Gainera, migratu langabeen artean, %48,15k zerbitzuetan izan dute azken enplegua.

Ekainetik hona, zerbitzu sektorean igo da langabezia bereziki. Izan ere, nahiz eta ostalaritzan jaitsi den, hezkuntzan jarduten duten garbitzaile eta sukaldarien ondorioz handitu da kopurua. Funtsean, langile hauek aldizkako finkoen kontratuak dituzte, eta beraz, orain joaten dira langabeziara, kontratu finko hauen iruzurra agerian utziz.

Horrez gain, bereziki adierazgarria iruditzen zaigu aurreko enplegurik gabekoen artean, 50 urtetik gorakoak direla gehienak.

Uztaila bitartean egon diren kontratuei erreparatzen badiegu, 5.799 kontratu gutxiago sinatu dira pasa den urteko uztailarekin konparatuta. Zerbitzuetan jaitsi da gehien behin-behinekotasuna, nahiz eta oraindik %77,95an mantentzen den.

Afiliazioari dagokionez, lehenago esan bezala, behera egin du eta 3.717 afiliatu gutxiago dago azken hilabetean. Osotara, 1.089.653 afiliatu daude. Hala eta guztiz ere, afiliazioa igo egin da aurreko urtetik (21.000 pertsona gehiago daude afiliatuta). Hortaz, afiliazioa Hego Euskal Herrian %73,47 izan da zerbitzuetan eta %21,51 industrian.

Ez da kasualitatea azken urtean sortutako afiliazioaren %82,71 zerbitzuetan izatea. Izan ere, zerbitzu sektorean izaten dira baldintza kaskarrenak. Partzialitateari dagokionez, emakumeen* %58,3k jardunaldi osoa dute eta gizonen %78,4k. Partzialitateak dakartzan egoera prekarioak egoera zaurgarrian dauden pertsonei eragiten die; honela bada emakumeen* %25,7k jardunaldi partziala duen bitartean, gizonezkoen %11k soilik dute honelako jardunaldia. Gainera, azken urtean bereziki gora egin dute behin behineko kontratua dutenen kopuruak. Jardunaldi partzialeko kontratuek bereziki emakumeei* eragiten diete oraindik, %67,69an.

Azkenik, aipatu nahiko genuke afiliazioak behera egin duela azken hilabetean. 6.189 emakume* gutxiago afiliatu dira eta 3.872 gizon gehiago.

Gaur egun, langabezia datuek ez digute ematen informazio nahikoa jakiteko zer ari den gertatzen lan harremanetan. Prekarizazioa hain handia da, enplegua izateak ez duela pobreziatik ateratzea eta bizitza duina bermatzen. Eta horrexegatik behin eta berriz azpimarratu dugu 1.500 euro azpiko soldatak dituzten sektoreek ez dutela bizitza duina izan ahal izatea bermatzen. LABen argi dugu borrokan jarraitu behar dugula, langile klasea askatu eta bizitza duin bat garatzeko ahalmena eduki arte.

SOS Nafarroako langileek ohartarazten dute polizien deiak 112ra bideratzeak arriskuan jarriko duela larrialdien arreta

Informazio eta komunikazio falta langileei

Lehenik eta behin, SOS Nafarroako langileen ordezkari den Langileen Batzordeak bere haserrea, kezka eta harridura adierazi nahi du komunikabideen bitartez ezagutu baititu Nafarroako Segurtasun Batzordean Larrialdietarako Plataforma Bakarra ezartzeari buruzko akordioak, 091 eta 062 zenbakietan jasotako deiak 112 SOS Nafarroara bideratzearena barne.

Bereziki larria iruditzen zaie SOS Nafarroaren funtzionamenduan eta larrialdien arretan hain eragin handia duen neurri bat prentsaren bidez ezagutu izana bertako profesionalek, aldez aurretik inolako jakinarazpenik jaso gabe eta aurreikusitako aldaketen irismena, ondorio operatiboak edo ezarpenari lotutako prozeduren inguruko azalpenik eman gabe.

091 eta 062 zenbakietako deiak 112ra bideratzearen aurka daude erabat

Langileen Batzordeak guztiz deitoratzen du 091 eta 062 zenbakietako deiak 112ra bideratzeko erabakia. Beren ustez, neurri hori planifikazio-akats larria da, eta arriskuan jartzen du Nafarroako Larrialdiak Koordinatzeko Zentroaren funtsezko funtzioa.

112 telefonoa larrialdi-egoerei erantzuteko sortu zen, eta ez edozein motatako polizia-deien kudeaketa bere gain hartzeko, premiazkoak ez direnak barne. 112 telefono-zenbakia polizia-deien hartzaile orokor bihurtu nahi izateak baliabideak eta arreta desbideratzea ekarriko du, hau da, haren egiteko nagusitik aldentzea: herritarren larrialdiei azkar eta eraginkortasunez erantzutea.

Erabaki horrek zerbitzuaren gainkarga sor dezake, eta benetako larrialdien arretan atzerapenak izateko arriskua handitu. Langileek premiazkoak ez diren dei polizialei erantzuten dieten bitartean, denbora eta baliabide gutxiago dituzte suteak, istripuak, osasun-larrialdiak, erreskateak edo erantzun azkarra hil ala bizikoa izan daitekeen egoerak kudeatzeko. Herritarren segurtasuna ezin da arriskuan jarri gaizki planteatutako antolaketa-erabaki baten ondorioz.

Gainera, poliziaren larrialdien koordinazio eta kudeaketa eredu berri bat garatzeko poliziaren dei guztiak 112ra bideratu beharrik ez dagoela uste dute eta alternatiba egokiagoak eta seguruagoak daudela.

Hori dela eta, Langileen Batzordetik eskatzen dute berehala gera dadila bertan behera 091 eta 062 zenbakietako deiak 112ra bideratuko direla ezartzen duen planaren puntua, eta prozedura desberdin eta eraginkorrago bat diseina dadila, ez plantillarentzat ez Nafarroako herritarrentzat arriskua areagotuko ez duena.

Larrialdi-operadore baten funtzioa —suteak, istripuak, osasun-larrialdiak edo erreskateak baloratu eta horietarako baliabideak mugiaraztea— ez da polizia-deien kudeaketa bezalakoa, beste logika bati, beste denbora batzuei eta beste jarduera-irizpide batzuei erantzuten baitie. Bi funtzioak zerbitzu berean nahastea ez da baliabide-arazo bat, ezta barne-antolakuntzako arazo bat ere: oinarrizko diseinu-akats bat da, berme operatibo batek ere zuzendu ezin duena.

Larrialdietarako Plataforma Bakarra presaka eta bermerik gabe ezarriko da

Neurriaren edukia bezain kezkagarria da sistema hori datozen asteetan ezartzeko iragarritako asmoa. Ausarkeriatzat jotzen dute abuztuan, Nafarroak larrialdi-sistemarako presio handieneko egoera batzuei aurre egiten dienean, hain zuzen ere, tamaina horretako aldaketa operatiboari ekitea: tenperatura altuak, baso-suteen arriskua, ekitaldi eta jai herrikoien ondoriozko jarduera-igoera…

Horri gehitu behar zaio SOS Nafarroaren aretoak oporraldiko mugekin funtzionatzen duela egun hauetan.

Ez dute ulertzen zer premia dagoen horrelako eredu bat martxan jartzeko, langileei behar bezalako informazioa eman gabe, protokolo operatibo ezagunik gabe eta ardura berriak hartzeko behar den prestakuntzarik gabe.

Herritarren segurtasunak iragarkiak eta izenburuak baino zerbait gehiago eskatzen du. Plangintza, probak, protokolo argiak, baliabide nahikoak eta behar bezala prestatutako profesionalak eskatzen ditu.