Apirilaren 30ean hildako kamioilaria gogoan, euskal gehiengo sindikalak deituta, elkarretaratzea egin dugu Iruñean, Nafarroako Garraio Zuzendaritza Orokorraren egoitzaren aurrean.
Lan heriotzen odolusteak ez du etenik, eta prekaritatea dagoela sarraski honen atzean salatu dugu berriro ere. Aurten, gutxienez, 25 langile hil dira lan istripuz Euskal Herrian.
Bizkaiko eraikin eta bulegoetako langileak kalera atera dira gaur euren lan baldintzak duindu behar direla aldarrikatzeko. Kalejira zaratatsua egin dute Bilbon, Berastegi kaletik abiatuta eta blokeoaren erantzule diren zeinbat enpresetan geldialdia eginez. Izan ere, laugarren greba eguna dute gaurkoa, eta bihar eta etzi, maiatzaren 11 eta 12an jarraipena izango du negoziazio mahaiaren gehiengoa osatzen duten LAB, ELA eta ESK sindikatuek deituta.
Orain dela urte bat baino gehiago eratu zen Bizkaiko Garbikuntzako hitzarmenaren negoziazio mahaia eta ordutik patronalak eskaintza eskasak besterik ez ditu egin. Garbitzaileen egoerak, ordea, hobekuntza nabarmenak behar ditu. Bizkaiko langileen soldatak ez baitira 16.000 eurotara iristen, eta gehienek jardunaldi partzialak dituzte. Hori gutxi ez, eta bi urteko pandemiaren ondoren, soldatek izoztuta jarraitzen dute, KPI inoiz baino puztuago dagoen une hauetan.
Ondorioa garbia da: soldata arrakala. Gizonak nagusi diren kale garbikuntzarekin erkatuz gero, eraikinetako garbitzaileek kale garbitzaileek baino %45a gutxiago irabazten dute. Hortaz, greba deitzaileek 1.200 euro x 15ko soldatak aldarrikatzen dituzte.
Gaurkoaren ondotik, biharko mobilizazioei dagokionez, Bilboko Erribera Merkatutik hasita, garbikuntzako prekarietatearen Free Tourra egingo dute turistaz mozorratuta eta Bilboko Udaleko garbitzaile azpikontratatuen egoera salatuz, eta maiatzaren 12an, ostegunean, manifestazio nagusia Bilboko Deusto auzoko Lehendakarik Agirre kaletik Eusko Jaurlaritzaraino (Gran Vía, 85).
“Beharrezkoak dira diskurtsoak eta txostenak, baina sindikalismoari bizitza ematen diona langile jendearen eguneroko borroka da”.
Igor Arroyo idazkari nagusi ondokoaren hitzak dira hauek, Adunan esandakoak, Irizar E-Mobility enpresaren lantegiaren aurrean. Hain zuzen ere, bertako langileek 16 egun bete dituzte jada greba mugagabean, euren lan baldintzen defentsan, LAB sindikatuak ia gehiengo osoa duen enpresa batzordeak deituta (9 ordezkarietatik 8 dira LABekoak). “Langile gazte hauen borrokak hauspoa ematen dio euskal sindikalismoari”, adierazi du sindikatuko ordezkariak.
Igor Arroyoren bisita enpresa batzordeak egindako prentsaurrekoaren biharamunean dator. Zentzu honetan, hedabideen aurrean egindako agerraldian, langileek nabarmendu zuten ez dutela atzera egingo eta borrokarekin bukaera arte jarraituko dute. Era berean, jakinarazi zuten maiatzaren 14rako manifestaziora deitu dutela Andoainen.
Hona hemen enpresa batzordeak atzo igorritako oharra:
Irizar E-Mobiliyko langileontzat gaurkoa 15. greba eguna da. Dakizuen moduan, greba mugagabean gaude apirilaren 25etik.
Merezi dugun enpresa ituna eskatzen dugu, gutxieneko lan baldintza batzuk bermatuko dituena. Negoziazioekin berrabiarazteko 5 baldintza kualitatibo eskatzen ditugu, puntu kuantitatiboak negoziaziorako utziz. Zehazki, jarri ditugun baldintzako ndorengoak dira:
E-mobilit-ko kontratua dugun langileoi lan berdinagatik soldata bera ordaintzea, lan irteeretarako lan baldintzak duindu eta berdinduak langile guztioi, egiten diren esfortzu gehigarriak konpentsatzea, lana eta bizitza uztartzeko neurriak jartzea bizitza pertsonala eta kontziliazioa bermatzeko, Gipuzkoako metalgintzako hitzarmena bere osotasunean betetzea.
Irizar E-Mobility ez da edozein enpresa. Frantziar estatuko lehen ekoizleak gara eta Europan ekoizten diren 10 autobus elektrikoetatik 1 gurea da. Etorkizunean industriaren oinarri izan nahi duen sektoreetako bat da, hain beharrezkoa den trantsizio energetikoan gako. Hala aitortzen diote instituzioek, eta horregatik laguntza ugari jaso ditu. Etorkizuneko industria bigarren mailako lan baldintzetan oinarrituko da? Urtez urte langileen joan etorria izugarria da, askok ez dute euren etorkizuna hemen ikusten eta alde egiten dute. Honek garbi isladatzen du lan baldintzak nolakoak diren. Aldi berean,kontratazio berriak egiterakoan arazoak daude. Horrela sortuko dugu industria lehiakorra, bigarren mailako lan baldintzekin?
Instituzioak ezin dira entzungor geratu, enpresa hauek laguntzen dituzuen moduan, zuen ardura ere bada enpresa horietan lan baldintza duinak daudela egiaztatzea. Horrela, instituzioei eskatzen diegu esku har dezaten dugun egoeran eta mugiarazi dezatela zuzendaritza eskatzen ditugun 5 puntuak bermatuko dituen proposamen bat egitera.
Egoera irauli behar dugu, eta horregatik ari gara borrokan. Gure borrokari dagokionez, jakinarazten dugu beti gabiltzala adostasunak lortzearen alde,baina egoera jasanezina bilakatu da. Ez dugu atzera egingo eta Irizarri exijitzen diogu gure baldintzak onar ditzala, gatazka hau amaitu eta negoziazioekin jarraitzeko.
Jakinarazi nahi dugu manifestazio bat egingo dugula larunbat honetan, maiatzaren 14ean, 17:30etan Andoaingo goiko plazatik abiatuta zuzendaritzari eskatzeko pausua eman dezala. Ondoren,elkartasun kontzertuak egingo dira Andoaingo gaztetxean greban dauden langileen erresistentzia kutxarako dirua biltzeko. Dei egiten diegu herritar orori parte har dezaten. Eta eskerrak eman nahi dizkiegu guri babesa eman diguten eragile sozial eta politikoei. Borroka hau etorkizuneko lanpostuen aldeko borroka da, herrialdeoso baten borroka izan behar da, eta ez dugu zalantzarik lortuko dugula!
Amaitzeko gure elkartasuna adierazi nahi diegu Berangoko Alconzan greban dauden lankideei 25 kaleratzeen kontra eta Irizarri eskatzen diogu kaleratuak berriz har ditzala.
Gipuzkoako egoitzetako egoera jasanezina da. 5 urte baina gehiago luzatu den gatazka honi, Covid-19aren izurriteak izan duen eragina gehitu behar diogu. Jadanik larria zen egoera jasanezina bihurtu da eta urgentziazkoa da irtenbide duin bat erdiestea: egoerak eskatzen duelako eta sektoreko langile zein egoilarrek merezi dutelako.
Argi dago egoera hau, zerbitzu publikoen pribatizazioaren, lan prekarietatearen eta sektore feminizatuek duten errekonozimendu sozial eta ekonomiko ezaren ondorio dela. Gainera, hau ez da sektoreko langileen eta patronalaren arteko lan gatazka soil bat; gipuzkoar guztioi eragiten digun auzi soziala baizik, kalitatezko zaintza zerbitzuak jasotzeko eskubidea edota zaintza lanak baldintzarik duinenetan egitekoa urratuak izaten ari direlako.
2 urteren ostean erabat blokeatuta zegoen negoziazio mahaia biltzea lortu dugu. Orain, ordea, Patronalaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren erantzukizuna da mahaia berriro ez blokeatzea. Edukiez hitz egiten hasteko momentua den honetan, borondateetatik harago, proposamen zehatzak mahai gainean jarri beharko dira.
Borroka da bide bakarra. LAB sindikatutik behin eta berriz errepikatu dugun moduan, herrialdeko lan hitzarmena eta ratioen hobekuntzak ezinbesteko baldintzak dira gatazka honi irtenbidea emateko.
Sektoreko langileek aurrera daramaten borroka nekaezin eta eredugarria babestu eta presio sozial zein sindikala biderkatzeko unea da. Horregatik, ezinbestekoa izango da langile guztien inplikazio eta elkarlana, batasun sindikaletik hasi eta egoiliarren senideen elkarteen zein mugimendu sozial ezberdinen artean aliantzak eraikitzeraino.
Hori dela eta, maiatzaren 19ko greba egunera batzen gara eta mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatzen dugu. Zaintza lanak aitortu, zerbitzua hobetu!
Arabako kirol jardueren sektoreak ordezkaritza dugun sindikatuok deituta genuen 5 eguneko greba deialdiaren bezperan, langileek patronalak egindako azken eskaintza batzarrean ontzat ematea erabaki dute, eta, ondorioz, lan gatazka amaitutzat eman eta gaur hasi behar zen greba bertan behera utzi dugu.
Beste behin ere, enpresek muturrera eraman nahi izan dute hitzarmen kolektibo honen negoziazioa, baina langileek erakutsitako determinazioari esker eta egindako borrokari esker, akordio on bat lortu dugu, eta horrek aurrerapen garrantzitsuak dakartza gure lan-baldintzetan; 2020-2023 urteak hartzen dituen hitzarmenak KPIaren arabera eguneratzen ditu gure soldatak; sektoreko gutxieneko soldatak 1200 € garbiak gaindituko ditu; esperientzia eta zerbitzuan emandako urteak saritzen duen antzinatasun-plus bat lortzen dugu; urteko lanaldia 55 ordura arte murriztuko da kategoria batzuetan; lan zentroen arteko joan-etorriak mugatzen dira; subrogazio eskubideari berme gehiago ematen zaizkio; barne promozioak arautzen dira,…
Baina lortutako edukiez haratago, LABek beste behin ere langileek negoziazioa beharbezala gauzatzeko izan duten antolatzeko eta borrokatzeko gaitasuna nabarmendu nahi du. Nabarmentzekoa da langileen ordezkariek azken aste hauetan egindako laneskerga, lantokiz lantoki joan baitira greba-deialdira lankideak batzeko eta konbentzitzeko.Horregatik,aurreikuspenenarabera,grebaarrakastatsuaizangozenaren zantzuakbagenituen.
Jakin badakigu Gasteizko Udalak, sektoreko enpresa esleipendun nagusien bezero nagusia herrialdean, bitartekari lanak egin dituela greba-deialdia saihesteko. Joan den ostiralean bilera bat burutu zuen enpresekin, eta azken hauek atzoko egunean egindakomugimenduak ikusita, badirudi hala izan dela; guztiz adierazgarria da zenbait hilabeteren ondoren eta inolako aurrerapenik gabeko bileren ondoren, atzo egindako bileran hainbat proposamen trukatzeko aukera izan genuela bi ordu baino gehiagoz, besteak beste batzarrean langileen oniritziarekin onartu zena.
Azkenik, LAB sindikatuak sektoreko langile guztiak zoriondu nahi ditu egindako borroka eredugarriagatik, beste behin ere agerian geratu baita antolaketarik eta borrokarik gabeezinezkoa dela lan-baldintzak hobetzeko aurrerapausoak ematea.
Pasa den astean EAEko Mahai Orokorraren bileran Eusko Jaurlaritzak bere azken zirriborroa aurkeztu zigun sindikatuoi itxurazko aldaketa batekin. Horrela, tramite hutseko mahaiari negoziazio itxura bat eman nahi izan zion, baina beste hainbatetan bezala, prozesuaren hasiera-hasieratik argi zegoena berretsi zuen: Eusko Jaurlaritzak telelanaren dekretua sindikatuon babesik gabe inposatu du, halaxe nahi eta ahal duelako.
LABek, kritika orokor hori egiteaz gain, zirriborroari hainbat ekarpen egin zizkion, baina Jaurlaritzak ez ditu jaso nahi izan. Telelan sistema hau langilearekiko mesfidantzan, botere harremanetan eta adiskidekerian oinarrituta dago eta langileen indibidualizazioan sakontzen du.
Telelana eta lan presentziala bateratu egin behar dira. Hurrenez hurren astean 3 egun telelan eta 2 egun presentzial proposatu ditugu, baina Jaurlaritzak ez du hori jaso nahi izan. Gainera, administrazioak soilik arrazoi teknikoak edo antolakuntzakoak izan beharko lituzke langilea lan presentzialera itzularazteko, betiere sindikatuokin adostuta.
Era berean, gehienezko lan denborak, gutxieneko atseden denborak eta ordutegia finkatuta egon beharko ziren, eta ez da bermatzen langilearen deskonexio digitala, ezta pribatutasuna ere.
Ez da telelana egin ahal izateko beharrezko materiala eta tresneria hornitzeko eta ordaintzeko berme argirik agertzen.
Genero ikuspegiari dagokionez, idazkera tranpatia agertzen da. Gai are garrantzitsuagoa pandemian garbi geratu denean gainkarga bat suposatu izan duela, batez ere emakumeentzat. Telelanak ez du balio izan kontziliaziorako tresna bezala, baizik eta kontrakoa. Modalitate honek gizon eta emakumeen artean duen proportzioari jarraipena egiteko aukera egon beharko litzateke.
Lan mota honek behar dituen teknologien eta lan osasunaren inguruko berariazko prestakuntza ere ez ditu jasotzen.
Aipatu bezala, Eusko Jaurlaritzaren agintekeria eta langileekiko begirune falta agerian gelditzen da bai arautegian bertan zein negoziazio prozesu osoan ere. Gehiengoa edukita, bere interesei begira dagoen proiektu hau ere inposatuko du, nahi eta ahal duelako. Arrabol honi aurre egiten jarraituko dugu langileok eta sektorez sektore, lantokiz lantoki, lan ez presentzialaren eskubidea langileon mesedetan kokatzeko borroka egingo du LABek.
LABek, sindikatuko etxeko langileen sail sindikala osatu ondoren, EAE mailako etxeko langileen lehen hitzarmen kolektiboaren negoziazio mahaia irekitzeko eskaria erregistratu du gaur Bilbon, Lan Harremanen Kontseiluan.
Premiazkoa da sektorea arautzea eta kolektibo honekiko zor historikoa kitatzea. Hona hemen hitzarmen kolektibo honetarako LABek proposatzen dituen puntuetako batzuk:
LABek dei egiten die gainerako sindikatuei negoziazio mahaira joan daitezen, eta CONFEBASK interpelatzen dugu, patronal gisa, erantzukizuna bere gain hartzeko eta hitzarmena sinatzea ahalbidetu dezan.
Gipuzkoako Foru Aldundiko eraikinak garbitzen dituzten EULEN enpresako langileek agerraldia egin dute, 17 greba egun bete dituztenean.
Sindikatuon oharra, larunbatean egindako agerraldiaren harira:
Gipuzkoako Foru Aldundiko eraikinak garbitzen ditugun EULEN enpresako langileak bildu gara gaur hemen, beste behin ere Foru Aldundiari eta EULENi gatazka honi irtenbidea jartzeko eskatzeko. Greba honek konponbide erraza du, eta negoziazio kolektiboan KPIa ziurtatzea da kontua.
Gaur 17 egun bete ditugu greban, 17 egun borrokan, erosmen ahalmena ez galtzeko. ELA, LAB eta ESK sindikatuok positiboki baloratzen ditugu 17 greba egun hauek, eta argi eta garbi esaten dugu ez garela geldituko enpresaren eta Aldundiaren presioen aurrean.
Enpresa lehenengo egunetik grebarako dugun eskubidea urratzen saiatu zen grebalarien lanak eginez grebalariak ez ziren langileekin, bai grebaren lehen txandan, baita bigarrenean ere.
Baina greba oztopatzeko arma guztiak erabili dituena administrazio publikoa izan da. Aldundiak ez zion utzi joan den ostegunera arte greba-batzordeari eraikinen barrura sartzen. Greba-batzordearen eskubideak urratzen ari zirela jakin arren, ez ziguten sartzen utzi, harik eta lan-ikuskaritzan salatu genuen arte. Grebalariak lantokietan sartzen utzi beste aukerarik izan ez zutenean, bisita- eta plangintza-ordutegiekin baldintzatzen saiatu ziren.
Ez ziren horrekin konforme geratu, eta, behin sartzen utzi behar izan zigutenean, lan- sailak ezarritako gutxieneko zerbitzuen aurka egin zuten. Greba honetarako gutxieneko zerbitzuak Eibarko Egogain egoitzan ezarri ziren. Langileen Batzordeak eta enpresak gutxieneko zerbitzu horiek nola antolatu adostu zuten, baina diputazioak, greba oztopatzeko asmoz, akordioaren aurka egin zuen.
Aurreko ostiraletik aurrera, Aldundia gezurrekin lan-zuzendaritza presionatzen saiatu da, langileen grebarako eskubidea oztopatzeko eta sektorea desmobilizatzeko helburu bakarrarekin. Argi eta garbi diogu diputazioak gezurra esan duela, Foru Aldundiko Gobernantza Departamentuak, Eider Mendoza buru duela, lan-zuzendaritzari jakinarazi zion Egogain egoitzan ez zegoela baxera garbirik egun horretan bertan afari-zerbitzua eman ahal izateko. Greba-batzordetik azpimarratu genuen datu hori ez
zela egia; izan ere, afari-zerbitzurako baxera prest zegoen eta hori frogatu ahal izan genuen. Baina diputazioak bere helburuarekin jarraitu zuen: lan-sailari gutxieneko zerbitzuak gehitzeko, egoitzan aparteko garbiketa bat dekretatzeko… esaktuz.
Eta guk geure buruari galdetzen diogu: aparteko garbiketa egoitzan, baxerarik ez dagoelako baxera bazegoela egiaztatu zenean? Argi dago mehatxu horiek guztiek presio politikoei eta erabaki politikoei erantzuten dietela. Gertakarien aurrean, lan- ikuskaritzaren esku-hartzea eskatu genuen, baxera garbia zegoela presaz egiazta zezan. Eta horrela geldiarazi ahal izan genuen egoitzaren aparteko garbiketa.
Baina astelehenean Eulen enpresarekin, Aldundiarekin, Lan Sailarekin eta Aldundiko ikuskaritzarekin bilera batera deitu gintuzten. Bilera horretan, beste behin ere, greba- batzordeari presioa egiten saiatu ziren, gutxieneko zerbitzuen aldaketa onar zezan. Eta batzordearen ezezkoaren aurrean, asteartean Lan Sailak gutxieneko zerbitzuen agindua aldatu zuen, inolako oinarri formalik gabe, praktikan % 50etik % 66ra. Aginduak ohiko langileen % 50 dekretatzen du, hau da, Erresidentzian lan horietan 6 langile daude eta erdiak 3 izango lirateke, eta orain (astearteko aldaketaren ondotik) 4 pertsona joan behar izaten dugu.
ELA, LAB eta ESK sindikatuok salatu dutenez, erabaki politiko bati baino ez dio erantzuten aldaketa horrek; izan ere, frogatuta geratu da greba honetan egoiliarren bizitzarako eta osasunerako eskubidea ziurtatuta dagoela, Egogain Zentroko zuzendariak asteleheneko bileran baieztatu zuen bezala. Horregatik guztiagatik, gutxieneko zerbitzuen aldaketa inpugnatuko dugu.
Irmo salatzen dugu Aldundiaren eta lan Sailaren jarrera, beren indar guztiak inbertitu baitituzte aste hauetan garbitzaileen greba galarazten, gatazka honi irtenbidea ematen saiatu beharrean.
Argi daukagu Aldundiak duela azken erantzukizuna gatazka hau konpontzeko eta grebari amaiera emateko. Gatazka hori ez da konponduko gutxieneko zerbitzuak handituta, ezta enpresa-batzordea presionatuta ere. Gatazka hori konponduko da hitzarmenean KPIa ziurtatzen denean eta langileen aldarrikapenak jasotzen direnean.
Hori dela eta, irmo gaitzesten dugu administrazio osoaren jarrera, beste behin ere, langileei entzun eta haien eskaerei erantzun beharrean, patronalaren alde agertu baita.
Baina ozen eta argi esaten dugu, ez gaituzte geldituko eta ez diogu borrokatzeari utziko borroka hau irabazi arte!
Garbiñe Aranburu idazkari nagusiak eta Nazioarteko Harremanen arduradun Koldo Saenzek osaturiko LABeko ordezkaritza batek maiatzaren 6, 7 eta 8an ospaturiko Munduko Federazio Sindikalaren (MFS) 18. kongresuan parte hartu du Erroman.
Kongresua 2021. urtean ospatu behar bazen ere, pandemiaren erruz atzeratuz joan egin da eta azkenean Italian egun hauetan ospatu ahal izan da. Kongresua oso testuinguru berezian egin da; pandemiak eta honen ondorioek nahiz Ukrainako gerrak baldintzaturiko testuinguru batean.
Hortaz, kongresu honek berebiziko garrantzia zuen; alde batetik 12 urtez idazkari nagusi George Mavrikosek kargua uzten zuelako, eta, beste aldetik, langile klasearentzat eta Munduko Federazio Sindikalak ordezkatzen duen klase sindikalgintzarentzat erronkaz beteriko garaiak direlako. Urte hauetan guztietan George Mavrikosek egindako lana azpimarratzeko momentua ere bada; Munduko Federazio Sindikalarentzat oso garai zailak zirenean, Idazkaritza Nagusiaren erronka bere gain hartu eta MFS-a etengabeko hazkunde batera eraman du.
Bere hitzartzean, LAB sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk nabarmendu zuen munduan zapaldutako herri eta langileen ondoan borrokatzen duen Munduko Federazio Sindikaleko kide izateak sortzen digun harrotasuna; baita gerra inperialistak areagotzen ari diren garai honetan, bizitza eta herri guztien eskubideak erdigunean jarriko dituzten nazioarteko harreman berrien beharra ere.
Hala, ultraeskuinaren eta faxismoaren gorakada eta emakumeen nahiz estaturik gabeko nazioen aurkako indarkeria eta jazarpena areagotzen ari diren une honetan, alternatiba badagoela aldarrikatu dugu LABetik; langile klasearen lidergoarekin errealitatea eraldatuko duen ezkerraren eskutik, kolektibo guztien errealitatea kontutan hartuz eta klase sindikalgintza soberanista, feminista eta antiarrazista bat garatuz etorriko den alternatiba, hain zuzen ere.
Era berean, kongresuan zehar 1944ko martxoaren 24an, Alemania naziaren okupazio-tropek egindako Ardeatinako hobien masakrearen ondorioz Erroman eraildako 335 zibil, militar, judutar eta preso politikoen memoria gogora ekarri genuen.
Bestalde, kongresuaren azken egunean Pampis Kyritsis Munduko Federazio Sindikalaren idazkari nagusi berri aukeratua izan zen. Hurrengo 5 urteetan MFSaren zuzendaritza izango den Kontseilu Presidentziala ere aukeratu egin zen, eta bertan berriro ere LAB sindikatuak parte hartuko du; Igor Arroyo idazkari nagusi ondokoak Munduko Federazioa Sindikalean Euskal Herriko klase sindikalgintza ordezkatuko du.
