2026-01-01
Blog Page 261

Osasunbidearen eta bertako langileen defentsan kalera atera gara

LAB, SAE, UGT, ELA eta CCOO sindikatuok deituta, elkarretaratzeak egin ditugu gaur Osasunbideko lan zentroetan (Vianako Printzea kontsultategia, Tuterako Ospitalea, Lizarrako Ospitalea, Osasun Mentala eta Osasun-zentro guztietako ateak). Funtsezkoa iruditzen zaigu langile guztien babesa Osasunbidean gertatzen ari den noraezaren aurrean eta Osasun Sailaren ekimenik ezaren aurrean, eta horregatik egingo dugu greba otsailaren 15ean.

Osasuneko intersindikaletik uste dugu une kritikoa dela osasun-zerbitzu publikoen defentsan eta langileen lan-eskubideen defentsan. Gehiengoz, ordezkaritzari dagokionez, profesional guztiei eragiten dieten hobekuntza-neurri batzuk planteatuko ditugu. Neurri horiek aurrekontua handitzea dakarte, eta horrek Osasunbidearen jardueran eragina izango du, bereziki lehen mailako arretan eta espezializatuaren plantillaren dimentsionamenduan, bai eta lan-baldintzak hobetzea ere. Hala, Osasun Sailari oinarrizko eta beharrezko neurriak helaraziko dizkiogu, eta idatzizko konpromisoa eskatuko diogu aurrekontuari eta kronogramari dagokienez.

Negoziatzen ari diren edota aurrera eramango diren neurriek langilego osoa ordezkatu beharko dutela uste dugu: akultatiboak, erizainak, fisioterapeutak, zainketa- teknikariak, goi-mailako teknikariak, zerbitzu orokorrak, mantentze-lanak, administrazioko langileak, zelariak….

Hori guztia dela eta, gaur egin bezala, hilaren 15eko greba egunean ere kaleak hartzeko dei egiten diegu langile guztiei.

Manifestazioak deitu ditugu otsailaren 25erako, Osakidetza defendatzeko eta osasun publikoa desegitearen aurka

Bilbon, Donostian eta Gasteizen eguerdiko 12:00etan egingo diren manifestazioetan parte hartzera deitzen diegu langileei eta herritarrei.

Duela aste batzuk, Osakidetzan arazoak eta zailtasunak daudela aitortzen entzun genion Urkullu Lehendakariari. Esan zuenez, gure osasun-sistema publikoa Jaurlaritzaren lehentasunetako bat izango da. Hitz horien itxura gorabehera, hilabete eskasera, eta herritarren aurrean agerikoa den errealitatea ezkutatzeko ahaleginean, Osakidetza ez dela ez desegiten ez pribatizatzen ari adierazi du Lehendakariak, eta Sagardui Sailburuak ere ukatu egin du Osakidetzan murrizketak eta pribatizazioak egiten ari direnik.

Errealitate bakarra da lan-prekaritateak gure osasun publikoaren arazo handienetakoa izaten jarraitzen duela: % 50etik gorako behin-behinekotasun-tasa; hamarkada batean % 20tik gorako erosahalmen-galera; lan-gainkarga sistematikoa; plantilla urria; ordezkapenik eza eta lanpostu hutsak ez betetzea; lan-baldintzetan murrizketak, hala nola Garapen Profesionalean aplikatu nahi den murrizketa erradikal eta justifikaziorik gabea, etab.

Aldi berean, Deustuko, Zumarragako eta San Martingo EAGetan eta Santiago Ospitaleko larrialdietan aplikatutako murrizketek eta Basurtuko bihotzeko kirurgia ixteko proiektuak aurrera jarraitzen dute. Gainera, oporraldietan etengabeak dira lehen mailako arretan ematen diren murrizketak. Osakidetzaren kategoria guztietan eta hiru lurraldeetan eragina duten egiturazko arazoen aurrean gaude.

Azpimarratu behar da Lehen Mailako Arretaren egoera bereziki prekarioa dela. Gogoan izan behar dugu kolektibo horrek 2019an ere egin zuela greba, garai hartan pairatzen zuten muturreko egoera salatzeko. Egoerak okerrera baino ez du egin hiru urte hauetan. Argi dago, gainera, Osakidetza sare bat den heinean, sailburuak behin eta berriro errepikatzen duen bezala, Lehen Mailako Arretaren egoera horrek eragin zuzena duela beste asistentzia-maila batzuetan, Ospitaleko Larrialdietan, besteak beste. Horrela, larrialdietan gero eta gainkarga handiagoa dago.

Bitartean, Mahai Sektoriala erabat blokeatuta dago. Osakidetzak ez du erabakitzeko ahalmenik, eta Osasun Sailak ez du sindikatuen aldarrikapenetako bakar bat ere aintzat hartu, eta ez die sindikatuen proposamenei erantzunik eman abenduaren 7ko bileraren ondoren. Gainera, Mahai Sektoriala erabili nahi du existitzen ez den negoziazio baten itxura emateko, uda aurretik bultzatutako mobilizazioei jaramonik egin gabe: langileen zein herritarren parte-hartze handia izan zuten manifestazio jendetsuak, eta lau greba egun.

Osasun Sailak gure osasun publikoa eraisteko bidean sakontzen duten erabakiak hartzen jarraitzen du. 2023ko ekitaldirako, Osasunera bideratutako aurrekontua 2022an benetan gastatutakoa baino 20 milioi euro txikiagoa da; badirudi, Eusko Jaurlaritzaren iritziz, 2023an iaz baino premia gutxiago dagoela. Gainera, ezabatu egin du COVIDetik eratorritako beharretara bideratutako partida. Baina, errefortzu ekonomiko hori ezabatzearekin batera, herritarrei eskaintzen zaien zerbitzuaren prekarizazioa pandemiaren ondorio zuzena dela argudiatu du.

Herritarrei eskaintzen zaien osasun-laguntza eskuratzeko gero eta zailagoa eta kalitate txarragokoa da. Lehen Mailako Arretako hitzorduek atzerapen handia dute, eta batzuetan ez dago bermatuta aurrez aurreko arreta; PACak ixteak edo horietako ordutegiak murrizteak joan-etorri luzeagoak egitera behartzen ditu pazienteak, eta horrek gero eta egoera delikatuagoan jartzen ditu kolektibo kalteberak; Ospitaleko Larrialdietako batez besteko itxaronaldia 5 ordukoa da, eta bi egunetara ere heltzen da artatu ondoren plantara eramateko epea; kanpo-kontsulta baterako zain dauden pazienteen kopurua 6gatik biderkatu da 6 urtetan; proba diagnostiko baten zain daudenena bikoiztu egin da 2019tik; eta kirurgiako itxaron zerrendak % 36 hazi dira hiru urtetan; Osakidetzak onartu du 11 hilabeteko atzerapena dagoela bularreko minbiziaren baheketetan, eta ebakuntza egiteko zain dauden eta minbizia duten pazienteek hilabete bat itxaron behar dutela.

Osasun-aseguru pribatuen kontratazioak gora egin izana Osakidetzaren eraispenaren ondorioetako bat da, zalantzarik gabe; izan ere, Bizkaian, esaterako, 3 herritarretik 1ek kontratatu dituzte.

Egoera horren aurrean, SATSE, ELA, LAB, SME, CCOO eta UGT sindikatuek manifestazioak deitu dituzte otsailaren 25erako Bilbon, Gasteizen eta Donostian, Osakidetza defendatzeko eta osasun publikoa desegitearen aurka. Mobilizazioak 12:00etan abiatuko dira Jesusen Bihotzaren plazatik, Andre Maria Zuriaren plazatik eta Bulebarretik. Langileei, herritarrei eta gizarte mugimenduei guztion osasuna defendatzeko mobilizatzera dei egiten diegu.

Borrokarako prestasuna erakutsi dugu Gipuzkoako Eraikin eta Lokalen Garbiketan, soldata arrakalarekin bukatzea ortzimugan, 1.300 eurotako 15 paga aldarrikatzeko

Gaur, otsailaren 9an, bi urte eta gero, Gipuzkoako Eraikin eta Lokaletako Garbiketako Hitzarmena negoziatzeko mahaia bildu da. LABen ustez, denbora gehiegi pasa da azken mahaiaren bilera egin zenetik, langileei inolako eskaintzarik egin gabe, ezta borrokarako ere. Horregatik, egoerarekin kezkatuak, abenduan, Gipuzkoako garbitzaileen egoera salatzearekin batera, LABetik konpromiso publikoa hartu genuen trantsizioko hitzarmen bat helburu izanda, sektoreko langileak antolatu eta hitzarmena berriz ere negoziatzen hasteko baldintzak sortzearen alde lan egiteko, bai urte hauetan galdutako eros ahalmena berreskuratzeko baita datozenetako lan baldintzak hobetzeko ere.

Egin genuen interpelazio publiko honi esker, gaur mahaia biltzea lortu dugu, gehiengoak mugiarazi ditugulako. Orain ikusteko dago benetan negoziaziorako eta, bereziki, Gipuzkoako garbitzaileen lan baldintzak hobetzeko duten konpromisoa egiazkoa ote den.

Izan ere, langile hauek, ezinbestekoak izan arren, denbora gehiegi daramate lan baldintza izoztuekin. LABek oso argi dauka jendarte justu batean onartezina dela hori, eta langileon baldintzak jendartean bizirauteko behar bestekoak izatea ezinbestekoa dela.

Gaurko mahaian LABek hor jarri nahi izan du fokoa, garbitzaileen lan baldintzak hobetzeko proposamen errealak eginez: soldata arrakalarekin bukatzea ortzimugan, 1300 euroko 15 paga aldarrikatu ditugu urtean, baita jardun minimo bat eta partzialitateagatiko konpentsazioa ere.

Patronala ordea, denbora pasatzera etorri dela salatu behar dugu. Ez genuen gehiago espero. Bestetik, gehiengoa duen sindikatuak, ELAk, proposamen berria aurkeztu du gainontzeko sindikatuekin kontrastatu gabe eta inolako jakinarazpenik egin gabe. Horrelako jarrerek zaildu egiten dute ELA bidelagun izatea. Azpimarratzekoa da, gainera, oraingo mugimendu hau LABek abenduan egindako agerraldian azaldutako proposamenera gerturatzen dela.

Otsailaren 22an Soldata Arrakalaren Aurkako Eguna izango da. Egun horretan, erakunde publikoei ahoa betetzen zaie ondoren errealitate bihurtzen ez diren hitz hutsalekin; izan ere, langile hauek pairatzen duten prekarietatea eta diskriminazioa ez da desagertzen. Are gehiago, pleguen bitartez diskriminazio horrekin bukatu baino, arrakala areagotzen ari da.

Honen aurrean, antolakuntza eta borrokarako deia luzatuko diegu sindikatu guztiei, bai eta langileei ere, oro har. Inork ez digulako ezer oparituko, borroka garaiak datozela aurreikusten dugu.

Deitoratzen dugu Nafarroako gizarteratze eta laneratze enpresetako patronala agertu ez izana sektoreko lehen hitzarmenaren negoziazio mahaiaren bilerara

Nafarroa Garaiko gizarteratze eta laneratze sektoreko lehen hitzarmena izanen dena negoziatzen hasteko bilera deitua zegoen gaur goizean Iruñean, baina EINA patronala ez da agertu “segurtasun juridikorik eza” alegatuz. LAB, CCOO eta UGT sindikatuen ordezkariak bileran izan gara, negoziazioak hasteko oinarri juridiko nahikoa dagoela uste baitugu.

Hainbat ebazpen eta epai judizial ditugu gizarteratze eta laneratze enpresak Esku-hartze Sozialeko Estatuko hitzarmenaren eremu pertsonal eta funtzionalaren barruan daudela berresten dutenak. Baina Nafarroan gizarteratze eta laneratze enpresak ez dira gutxieneko hitzarmen hori aplikatzen ari, ez teknikariei, ez gizarteratze prozesuan kontrataturikoei. EINAk ez du aurkeztu gutxieneko hitzarmen hori zergatik ez den aplikatzen justifikatzeko agiri bakar bat ere. Uste dugu hitzarmen hori dagoeneko aplikatu beharko litzatekeela, baina, gainera, gizarteratzeko eta laneratzeko enpresen berezko hitzarmen sektoriala ezarri beharko litzateke; horregatik bultzatu dugu negoziazio prozesua.

Hori guztia erranda, irekita gaude egon daitezkeen iritzi eta argudio juridiko guztiak behatu eta aztertzeko, sektore hori duintzeko eta gizarte-egoera ahulean dauden pertsonen eta haiei laguntzen dieten pertsonen enpleguaren eta bizitzaren kalitatea hobetzeko hitzarmena lortze aldera.

Beraz, ikusita EINA ez dela gaurko bilerara etorri, LAB (%55eko ordezkaritza) eta CCOO (%22) sindikatuok erabaki dugu negoziazio mahaia irekitzen saiatzeko bigarren data batera deitzea; martxoaren 2an izanen da, goizeko 11:00etan. UGTk (%22) ez du deialdi hori babesten.

Gipuzkoako metalgintzan hitzarmen duina exijitzeko borrokaren baitan errepide mozketa gauzatu dugu

LABek errepide mozketa egin du goizean Legazpin, sektoreko hitzarmena eguneratu eta langileen beharrizanetara egokitzeko ordua dela adierazteko asmoz. Urtarrilean ekin genion Gipuzkoako metalgintzako hitzarmenaren negoziaketari, eta azken bileran sindikatuok sektorearen aldarrikapen eta beharrak jasotzen dituzten plataformak aurkeztu genituen. ADEGI patronala, aldiz, esku hutsik etorri zen.

Legazpin egindako bide mozketaren bidez, egoera salatu eta patronalari KPIa bermatuko duen hitzarmen duina exijitu nahi izan diogu.

Sektoreko datuak aztertuta, argi ikusten dugu enpresek irabaziak izan dituztela, eta ez hori bakarrik, dibidenduak ere banatu dituztela. Irabazi horiek langileok sortu ditugu, eta ezinbestekoa da aberastasun hori geurekin banatzea. Gainera, bizitzaren garestitze izugarriaren aurrean derrigorrez bermatu behar da denon eros ahalmena.

Hala ere, uste dugu KPIa bermatzea bakarrik ez dela nahikoa, eta lanaldi murrizketa, aldi baterako ezintasunerako osagarriak, baimenen eguneratzea, malgutasuna, berdintasuna eta prebentzio eta lan osasuna bezalako arloetan ere aurrera pausoak behar dituztela azaldu dute.

Hurrengo negoziaketa bilera otsailaren 10ean izango da, eta ADEGIri sektoreko beharrei erantzungo dien proposamen bat ekartzea exijitzen diogu.

Aniztasun funtzionalaren sektoreko enpresetan hitzarmenak berehala berritzeko eskatu dugu

Gorabide, Gaude, eta Ibarrako (Orozko) Madres Mercedariaseko enpresa batzordeak grebara atera gara eta Bilboko kaleetan zehar mobilizatu gara. Langileok gure hitzarmenak berritzeko eta gure lan-baldintzak hobetzeko borrokan ari gara, atzo bertan Apnabiren kasuan lortu genuen bezala. Apnabik ere aniztasun funtzionalaren sektorean lan egiten du, gainerakoek bezala.

Hain zuzen ere, Apnabikoek gaurko mobilizazioan parte hartzeko asmoa zuten, greba egunak deitu baitzituzten otsailaren 8rako eta 9rako. Hala ere, atzo bertan, otsailak 7, lortu zuten, egindako borrokari esker, hitzarmena sinatzea. Beraz, azkenean greba horiek bertan behera utzi dituzte.

Gaude, Gorabide eta Madres Mercedariasen kasuan, gaur goizean blokeka joan gara Moyua plazaraino, eta han elkartu gara foru jauregiraino manifestazioan joateko.

Gaur egun, gure lan-baldintzak zein gure enpresen hitzarmenak berritzeko ahaleginetan ari gara, egun ditugun lan-baldintzak hobetu daitezen. Hainbat kasutan, 3 urte baino gehiago daramatzate negoziazio hauek blokeatuta.

Horregatik, enpresen negoziazio-borondate eza salatzen dugu. Enpresek, errentagarritasun ekonomikoei begirako neurriak hartuz, zerbitzu publiko eta funtsezkoa dena merkantilizatzen dute.

Gainera, beste alde batera begiratzen duen Bizkaiko Foru Aldundia ere salatu nahi dugu. Izan ere, zerbitzu honen titularra denez gero bere gain hartu behar zuen erantzukizuna beste batzuen gain uzten du. Beraz, Aldundiak inposatu egiten du pribatizazio-sistema hau, zeinetan balio ekonomikoak gailentzen baitzaizkie ematen dugun zerbitzuaren hobekuntzei.

Nafarroako Gobernuari eskatu diogu ez dezala medikuen esklusibotasuna kendu, eta ikuskapen orokor eta sakona egin dezala praktika txarrak desagerrarazteko

Esklusibotasun osagarria kobratu arren klinika pribatu batean ere lan egiten duen osasun publikoko profesional baten lehenbiziko kasu monitorizatua izan daitekeena argitaratu dute gaur Gara eta Diario de Noticias egunkariek. Horren harira, LABek agerraldia egin du Iruñeko bere egoitzan esplikatzeko sindikatu honek berak egin duen salaketa eta Nafarroako Gobernuari eskatzeko ikuskapen orokor eta sakona egin dezala, balizko iruzur normalizatu baten aitzinean egon baikaitezke.

Bertze askoren lehen iruzurra izan daitekeela ikusita, LABek foru Gobernuari eskatu dio atzera egin dezala esklusibotasuna kentzeko asmotan, eta ekin diezaiola zerbitzu publikoak indartzeari eta langile publiko guztien lan-baldintzak hobetzeari. Sindikatu honek Nafarroako Gobernuko Funtzio Publikoaren esku jarri du osasun publikoko profesional batek esklusibotasun osagarria kobratzen duen arren (800-1.100 €) klinika pribatuetako jarduera profesionala bateragarri egiten duela frogatzen duen lehen kasua izan daitekeenaren dokumentazioa.

LABen iritziz, kasuaren ezaugarriak iruzurra orokorra eta normalizatua izan daitekeen adierazle dira: horrela bakarrik uler daiteke esklusibotasun osagarri bat kobratzen duen profesional batek, inolako lotsarik gabe, Interneten iragartzea klinika pribatuetako bere zerbitzuak eta berarekin kontsulta lotu ahal izatea ondorioen beldurrik gabe.

LAB sindikatuak inpunitate sentimendu horretan jarri nahi du arreta, ohartarazteko hitz egiten ari garela Nafarroako Sindikatu Medikoak (SMN) ordezkatzen dituen zenbait profesional medikok eta foru administrazioak berak onartzen duten jokatzeko modu baten inguruan. Santos Indurain Osasun kontseilariak Parlamentuari jakinarazi zion esklusibotasuna kentzeak 41 profesionali eraginen ziela Nafarroan, guztizkoaren %2ri bakarrik. Hala ere, sindikatu korporatibista, neoliberal eta eskuindar honek esklusibotasunaren gaiari eman dion zentralitatea ikusita, pentsa daiteke sindikatu medikoak segurtasun juridikoa eman nahi diola indarrean dagoen legeriatik kanpo dagoen ohiko praktika bati. Esklusibotasuna kendu nahi du, baina esklusibotasun osagarria mantendu; hau da, kobratzen jarraitu, nahiz eta esklusibotausna ez praktikatu.

Gertaera hauen larritasuna ikusita, LAB sindikatuak Nafarroako Gobernuari eskatu dio luzamendutan ibili gabe ikuskapen orokor eta sakona egin dezala, halako kasu kopuru zehatza argitzeko, diru eta zerbitzu publikoaren kontura praktika txarra den ala ez zehazteko, eta egon daitezkeen erantzukizunak argitzeko.

Agerian gelditu da SMNren helburu erreal bakarra dela berezko interes ekonomikoak asetzea eta osasun negozio pribatuak bultzatzea, osasun publikoa hobetzeko beharraren gainetik, Osasunbideko langile guztien baldintzak eta herritarrentzako zerbitzua hobetzeko beharraren gainetik.

Horrenbertzez, LAB sindikatuak Nafarroako Gobernuari eskatzen dio sindikatu medikoarekin duen negoziazioa berehala eta behin betiko uzteko, ezarritako negoziazio esparruetara itzul dadila, ez dezala esklusibotasuna kendu eta zerbitzu publikoak indartzeari, langile publiko guztien lan baldintzak hobetzeari eta Nafarroako gizarte osoari arreta duina bermatzeari ekin diezaiola.

Pentsio erreformak salatu eta sistema propioa aldarrikatu dugu Hendaia eta Irun artean

Hala Frantziako nola Espainiako Gobernuak egin asmo dituzten pentsio erreformak salatu eta euskal langile guztiei pentsio publiko duina bermatuko dien sistema propioa aldarrikatu dugu gaur, Hendaiatik abiatu eta Irunen amaitu den mobilizazioan.

Ipar Euskal Herriko bozeramaile Argitxu Dufauk nabarmendu du Ipar Euskal Herrian Macron gobernuaren erretreta erreformaren aurka egiten ari den borroka: “erreforma honengatik, denbora gehiago lan egin beharko dugu pentsio ttikiagoa lortzeko. Egungo banaketa sistema ere apurtzen du, gure pentsioak indibidualizatzeko eta pribatizatzeko. Azken finean, sistema publikoa ahultzen du kapitala indartzeko”.

Ipar Euskal Herrian, LABek 60 urterekin erretiratzeko adina defendatzen du, eta 37,5 urteko kotizazioa pentsio osoa kobratzeko, gutxienez SMICa aldarrikatzen. Dufauk emakume pentsiodunen egoerari aipamena egin dio: “gu emazte langileok, azken hamarkadetako erretreta erreformen betiko galtzaile gira, noiz arte?! Adinaren pusatzearekin, gu gira gehiago hunkituak izanen garenok, gure karrerak ez baitira gehienetan osoak. Bestalde, soldata arrakalarengatik, guttiago kotizatzen dugu eta askoz guttiago kobratzen erretretan”.

LAB sindikatuko koordinatzaile orokor Igor Arroyoren esanetan, Frantziako Gobernuak ezarri nahi dituen neurrien antzekoak ezarri ditu Espainiako Gobernuak. Erreformaz erreforma, erretiro adina 67 urtera atzeratu, erretiro aurreraturako aukera oztopatu, pentsio bat eskuratzeko aukera zaildu eta pentsioak kalkulatzeko epealdia zabaldu dute. Azken afera honi dagokionez, urrats berri bat eman nahi du orain, pentsioaren kotizazio aldia 25 urtetik 30 urtera zabalduz. Helburua, pentsioen zenbatekoa murriztea da.

Arroyok dei egin die Euskal Herriko alderdi politikoei, lehenik eta behin, murrizketa berririk onar ez ditzaten: “azken hamarkadetako murrizketak lehengoratzea izan beharko luke eztabaidaren muina, eta ez murrizketa berriak egitea. Pentsio publikoak bideragarriak dira; pentsio, lan eta bizitza duinerako eskubidea urratzen duen sistema ekonomiko eta soziala, hura da bideraezina”.

Bigarrenik, pentsioen gaineko erabakiak Euskal Herrian har daitezen iniziatiba politikoak hartzea eskatu die Arroyok bertako instituzioei, urratsez urrats Euskal Gizarte Segurantza eratzeko ibilbidea eginez. Lehen urratsak, honako hauek: Gizarte Segurantza kudeatzeko transferentzia gauzatzea eta osagarrien bidez euskal pentsiodun guztiei 1260 euroko gutxieneko pentsioa bermatzea.

Torturaren gaineko ikerketan sakontzearekin batera, aitortza eta erreparaziorako neurriak hartzea eskatzen diogu Nafarroako Gobernuari

Tortura eta beste tratu txar batzuei buruzko ikerketa Nafarroan 1979tik gaur egun arte txostena aurkeztu du gaur Euskal Kriminologia Institutuak (IVAC-KREI) Nafarroako Parlamentuan eta bertan izan da LAB sindikatuaren ordezkaritza zabal bat, Nafarroako Pertsona Torturatuen Sareak gonbidatuta. Horren karietara, LABek Gobernuari exijitzen dio lan horretan sakon dezan eta aukera aprobetxatzeko torturarekin lotutako bere jarduna zuzentzeko.

1979tik gaur egun arte, irizpide zientifiko, zorrotz eta independenteetan oinarrituta, Nafarroako torturari eta bestelako tratu txarrei buruzko ikerketa txostenak torturaren eta tratu txarren dimentsioak egiaztatzen ditu, motibazio politikoko indarkeriaren testuinguruan: 1.068 tortura kasu Nafarroan, 1960-2015 aldian eragindako 891 pertsonari dagokienez.

Bada, ikerketa honetan sakondu eta ikerketaren ondorioetatik abiatuta torturaren aurkako plana egin dezan eskatzen diogu Nafarroako Gobernuari. Plan horretan gertatutakoaren aitortza, erantzun politikoen argipena, torturatutako herritarrekiko babesa eta erreparazioa, eta torturaren prebentziorako egiturazko neurriak jaso beharko lirateke.

Tratu txarren eta torturaren errealitatea egiaztatu den arren, nahiz eta giza eskubideen urraketa larritzat jotzen diren delituak izan, helburu politikoekin erabilitako indarkeria izan da, etsaitzat hartutako sektore sozial eta politikoa suntsitzeko, duela gutxi arte iraunarazi dena. Izan ere, indarkeria ukatua, ikertu gabea eta zigortu gabea izan da. Nafarroako erakundeek, haien agintariek eta beste erakunde politiko, sozial eta sindikal batzuek jarrera konplizea hartu dute, eta, hamarkadatan, beste alde batera begiratu dute biktimengandik aldenduz eta haien oinazean inpaktatuz.

LABen ustez, funtsezkoa da proiektu honekin jarraitzea, Nafarroako torturaren errealitatea ulertu eta jorratu ahal izateko. Elkarrekin lan egiten jarraitzea da erronka, modu praktikoan aurrera egin ahal izateko indarkeria hori aitortzeko, prebenitzeko eta ez errepikatzeko bermean, hori ezinbestekoa baita bizikidetza demokratikorako.

Halaber, ezinbestekoa da indarkeria hori erabili zutenek, tratu txarrak eta tortura egin dituztenek hori aitortzea. Ildo horretan, lan honekin Nafarroako Gobernuak aukera eta eginbeharra du torturari buruzko bere jarduna berrikusteko eta zuzentzeko.