Hego Euskal Herrian %20ko langa gaindituta, euskal sindikalismo eraldatzailearen rola aldarrikatu du LABek

Ekainaren 1etik 12ra bilduko den Lanaren Nazioarteko Erakundean parte hartuko du lehen aldiz.

Hauteskunde sindikalen garai trinkoaren atarian, LABek hazten jarraitzen du, bai ordezkaritza sindikalean, baita afiliazioan ere. Hego Euskal Herriko ordezkaritza sindikalaren %20 baino gehiago eskuratu du dagoeneko, eta Igor Arroyo LABeko koordinatzaile orokorrak adierazi duenez, baditu hazteko aukera eta borondatea.

Arroyoren arabera, mundu mailako testuingurua ikusita, kontraboterezko sindikalismo eraldatzailea “beharrezkoa, bideragarria eta eraginkorra” da. “Kapitalak hautsi egin du Bigarren Mundu Gerraren ostean, langile klasearen indarraren aurrean, Mendebaldeko estatuetan ezarritako oreka instituzionala, ongizate estatu gisa ezagutu izan dena. LAB bere sorreratik izan zen kritiko eredu horrekin, baina Europako sindikatu askok sinetsi egin zuten elkarrizketaren eta kontzertazio sozialaren bidez posible zela kapitalismo sozialago bat garatzea. Ameskeria hori amaitu da. Kapitala esplotazioa areagotzen, esku hartze inperialistak sustatzen eta lan eta bizi baldintzak prekarizatzen ari da. Elkarrizketa sozialaren amaraunean harrapatuta gelditu diren sindikatuak ez dute borondaterik, ezta gaitasunik ere, erasoaldi horri galga jartzeko”.

Arroyoren arabera, besteak beste LABen ekarpenari esker, Euskal Herrian eutsi zaio sindikalismo borrokalari eta eraldatzaileari. Espainiako Estatuan nagusi diren eta elkarrizketa sozialaren ameskeriari eusten dioten sindikatuek, CCOOk eta UGTk, langileen herena baino ez dute ordezkatzen Hego Euskal Herrian, “eta euskarari dagokionez hartu duten jarrera ikusita, babesa galtzen jarraituko dute”. Ipar Euskal Herrian ere LAB gero eta eragin gaitasun handiagoa izaten ari da: “Urte luzez sindikatu frantsesek baztertu egiten gintuzten; orain intersindikalak euskal markoaren arabera antolatzen hasi dira”.

Arroyoren aburuz, errealitate horri esker Euskal Herrian badugu aukera “krisi sistemikoari bestelako erantzun bat” emateko. “Klase sindikalismo antirrazista eta feminista da faxismoaren aurkako antidotoetako bat. Honela, oldarraldi faxista, matxista eta arrazistaren aurrean, Euskal Herrian badugu aukera trantsizio birbanatzaile, ekosozial eta feminista abian jartzeko. Norabide horretan, hauxe da LAB sindikatuaren apustua: autonomia sindikaletik Euskal Herriaren burujabetza eta eraldaketa prozesuari ekarpena egitea”.

Lanaren Nazioarteko Erakundeko kide

Testuinguru horretan, LABek aitortza instituzionalean urrats historiko berri bat lortu du: Lanaren Nazioarteko Erakundeko kide bilakatu da. Lanaren Nazioarteko Erakundea (ILO ingelesez, OIT gazteleraz) 1919an sortu zen, langile mugimendua mundu mailan indartzen ari zen testuinguru batean. Mundu osoko estatuak, enpresari elkarteak eta sindikatuak daude ordezkatuak bertan eta urtero, bi astez, biltzen dira Genevan.

2026ko saioak ekainaren 1etik 12ra egingo dira eta, lehen aldiz, LAB sindikatua ordezkatua egongo da bertan, Espainiako Lan Ministerioak (estatu osoko parte hartzaileen zerrenda arautzeko eskumena duena) sindikatu horrek egindako eskari historikoa ontzat eman baitu. Honela, CCOO, UGT, ELA eta CIGrekin batera, LABek ere parte hartuko du Genevako saioetan. Are eta gehiago, lanaldiaren murrizketaren inguruko mahai inguru bat antolatu du Munduko Federazio Sindikalarekin (WFTU ingelesez, FSM gazteleraz) batera.

LAB kritikoa da Lanaren Nazioarteko Erakundeak azken hamarkadetan hartu duen norabidearekin. Izan ere, elkarrizketa sozialaren aldeko ildoa daraman Sindikatuen Nazioarteko Konfederazioak (ITUC ingelesez, CSI gazteleraz) nazioarteko federazioak sindikatuen ordezkaritza monopolizatu du: LNEren zuzendaritzan sindikatuen aldetik parte hartzen duten hamar kidetik zortzi ITUC/CSIkoak dira, bat Munduko Federazio Sindikalekoa eta bestea Txinakoa. Ondorioz, elkarrizketa sozialaren aldeko mezuak eta jarrerak nagusi dira bertan. Parte hartze instituzionaleko beste eremuetan bezala, LNEn ere kontrabotere sindikalismoak indarra eta espazioa har dezan lan egingo du LABek, FSMko gainontzeko sindikatuekin elkarlanean.

LAB, gero eta ordezkaritza handiagoa lortzen ari den neurrian, bere eragiteko gaitasuna handitzen ari da. Horren seinale da, besteak beste, Lanaren Nazioarteko Erakundean emandako urratsa.

Hauteskunde Sindikalak: %20tik gora Hego Euskal Herrian

Hauteskundeen azken datu ofizialak apirilaren 30ekoak dira. Horien arabera, Hego Euskal Herrian LABek %20ko langa gainditu du, urtetan bigarren eta orain hirugarren sindikatua den CCOOekiko aldea nabarmen handituz. Duela 16 hilabete baino ordezkari gehiago hautatu diren testuinguru batean, LAB da ordezkaritza ehunekoan igoera izan duen sindikatu bakarra.

Nabarmentzekoa da estatu mailan nagusi diren CCOO eta UGT sindikatuek pisua galtzen jarraitzen dutela Hego Euskal Herrian: egun, ordezkaritza sindikalaren %33,05 baino ez dute.

Urtez urte hauteskunde sindikaletan egoten direnak aldaketak txikiak badira ere, epe luzeko ikuspegiarekin azterketa eginez gero, nabarmena da izaten ari den aldaketa: azken hamabost urtetan kasik bost puntu egin ditu gora LABek, ELAk bere ordezkaritza ehunekoari eutsi eta UGTk eta CCOOk behera egiten duten bitartean.

Nafarroari erreparatuta ere gora egin du LABek ehunekoetan, %18ko langa gaindituta. ELAk ere gora egin duen bitartean, UGT eta CCOO dira behera egin dutenak. Azken horrek bigarren postua galdu du ELAren mesedetan.

Azken hamabost urteotan Nafarroan izaten ari den aldaketa oso esanguratsua da. Kontzertazio sozialaren eta marko estatalaren alde egiten duen blokea, UGTk eta CCOOk osatua, %55,96 izatetik %48,00 izatera igaro da; sindikatu abertzaleak, aldiz, %33,62 izatetik %41,56 izatera igaro dira. Alegia, bi blokeen arteko tartea 22 puntu baino handiagoa izatetik 7 puntu baino txikiagoa izatera pasa da. Aldaketa horren eragile nagusia LAB izan da, bost puntu eta erdi igo baititu. Horrela, Nafarroako lehen sindikatua den UGTren eta LABen arteko tartea 18 puntutik 6 puntura murriztu da, oraindik ere hainbat enpresarik UGTri mesede egiten dioten arren.

EAEko datuei erreparatuta, LAB igotzen ari den bitartean, beste hiru sindikatuek koska txiki bat egin dute behera. LABek jada bikoiztu egiten du UGTren ordezkaritza, eta hirugarren sindikatua den CCOOekiko aldea handitu du.

Duela hamabost urteko egoerarekin alderatuta, LABek igoera nabarmena izan du EAEn. ELAk koska txiki bat galdu du eta UGT-CCOOek behera egin dute.

Afiliazioa: 52.000 kide baino gehiago

Ordezkaritzan nola, LABek gora egin du afiliazioan ere: azken 16 hilabeteetan %2,7ko hazkundea izan du. Une honetan, LABek 52.170 afiliatu ditu. Izandako alten %51,08 emakumeak* izan dira. Horrela, LABek ekarpen egiten dio euskal langileen sindikalizazioari; Espainiako eta Frantziako estatuek baino afiliazio tasa handiagoa du Euskal Herriak.