LABen kezkaz hartu ditugu Jaurlaritzak PISAren emaitza kaxkarren arrazoien artean hizkuntza ereduak aipatu izana. Aitzitik, euskara gaitasunak indartzeak gainerako konpetentziak hobetzea ekarriko du.
Azken PISA txostenak eztabaida publikora eraman ditu hezkuntza sistemak dituen gabeziak, LABek hainbatetan adierazi izan dituenak. Sindikatuak sarritan salatu ditu gabezia horiek, eta baita hezkuntza sistemak behar dituen sakoneko eraldaketarako proposamenak egin ere, bai bere iniziatiba propioz eta baita beste hainbat eragilerekin batera ere.
EAEko eta Nafarroako gobernuek, ordea, hezkuntza sistemak behar dituen egiturazko aldaketei atea itxi diete, edo bide horretan hartutako konpromisoak bete gabe jarraitzen dute.
Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, esaterako, segregazioaren gaian sindikatuon erabateko kontrakotasunarekin eta erantzun egokirik eman gabe itxi zen segregazioari erantzuteko ireki zen mahaia. Hezkuntza publikoari dagokionez, sistemaren ardatz bilakatzeko neurririk ez dago eskola planifikazioan, eta ezta berau indartzeko diru nahikorik ere azpiegituretan eta baliabideetan.
Gainera, azken asteetan publiko egindako ebaluazio emaitzek zein etengabeko ebaluazioaren ondoriozkoak diren azterketek argi adierazten digute erronka bat dugula parez pare: oinarrizko konpententzietan zein gainerako konpetentzietan hobetzeko ikasleen euskara gaitasuna indartu behar dela, horretarako beharrezkoak diren baliabide, programa eta neurriak martxan jarriz eta murgiltze eredua orokortuz. LABek horretan jarri du begirada azken urte hauetan: EUSLE zabaltzean, Hizkuntza Indartzeko Irakasleetan, Hizkuntza Normalkuntza bultzatzeko koordinatzaileetan eta abar.
Datuek aspaldiko urteetan adierazten digute euskararen indartzean gehiago zentratu behar dela Lehen Hezkuntza eta Bigarren Hezkuntzan. Euskara gaitasuna indartzeak ekarriko ditu oinarrizko konpententzia zein gainerako konpetentzia guztietan emaitza hobeak. Horregatik, LABek kezkaz hartu ditu PISA azterketaren emaitza kaxkarrak euskararekin lotzeko zenbait alderdi politikotako ordezkariek egindako adierazpenak, eta, batez ere, Jaurlaritzak berak ere emaitza txarren arrazoien artean hizkuntza ereduak aipatu izana, noiz eta euskararen kontrako oldarraldia hezkuntza eremura ere zabaltzen ari den honetan.
Ebaluazio emaitzek parez pare heldu behar diogun beste eztabaida bat ere agerian utzi dute: mugikorren eta teknologien gehiegizko erabilerak ikasleengan duen eraginaren aurrean hartu beharreko erabakiak eta neurriak, langileokin batera hausnartu eta urgentziaz heldu beharrekoak.
Gimenoren adierazpen klasista eta arrazistak
Carlos Gimeno Nafarroako Hezkuntza kontseilariak, bestalde, ikasleen ebaluazioaren eta horretarako tresnen inguruko hausnarketa integral bat egin beharrean, PISAren datuak justifikatzeko atzerritar jatorriko ikasleei erreferentzia egin die, atzerriko ikasle kopurua lotuz emaitzekin. LABek salatu egin nahi ditu adierazpen horiek, eta Nafarroako Gobernuari eskatu nahi dio adierazpen klasistak eta arrazistak alboratu, eta baliabide gehiago jarri ditzala eskubide unibertsala den hezkuntza ikasle guztiei bermatzeko, ekitatea eta inklusioa oinarri izanik, aniztasunari arreta emanez eta euskaraz. Badu nondik hasi, LABek pasa den ikasturtean hainbatetan oroitarazi moduan: baliabide gehiago eta indarrean dauden ratioak jaitsi.
Alderdi politikoen borondate politiko ezaren aurrean eragin eta mahaira edukiak ekarri ditzaten ezinbestekoa da urriaren 8an langileak grebara batzea.
Bi hilabeteko udako geldialdiaren ondoren bildu da berriro ere Udalhitzeko mahaia, uztailaren 6ko mahaiaren blokeoaren aurrean alderdiek proposamen berriak ekarriko zituztela adierazi eta gero. Alta, mahaira ekarritako berritasun bakarra konpromisorik gabeko asmo hipotetikoak eta lege ezberdinek araututa dituzten artikuluak kopiatzea izan da.
LABentzat aurreakordioak jaso beharko lituzkeen hurrengo puntuetan ez dago oraindik orain adostasunik:
Indarraldia: 5 urteko indarraldiarekin tematuta jarraitzen dute. LABek asko jota 4 urtekoa izan behar dela adierazi du, langileek lehenago jaso ditzaten lan-baldintzen hobekuntzak.
Publifikatuko diren zerbitzuetako langileen subrogazioa jasotzea. EAJ-PSE-Alderdi Independienteak aurkezturiko proposamenean subrogazioa ez da bermatzen, aztertuko dela jaso du soilik. LABetik adierazi diegu pribatizaturiko zerbitzuetan dauden langileen enplegua bermatzeko berme bakarra lan-hitzarmenean jasotzea dela. EHBilduk mahaian aldarrikapen hau jasotzen duen proposamen berria aurkeztu du, hurrengo mahaian lantzeko geratu dena.
Euskararen gaian EAJ-PSE-Alderdi Independienteak aurkezturiko proposamenak langileen ordezkaritzaren %83ak babestu gabe jarraitzen du, ez baitute euskaraz lan egin eta bizi ahal izateko tokiko administrazioetan neurri gehigarririk hartu nahi, ez eta sarbidean euskara gaztelaniarekin parekatu nahi ere. LABek behin eta berriz adierazi die euskara gaztelaniaren pare jartzeko garaia dela eta sarbidean euskararen hizkuntza-eskakizuna ere derrigorra izan behar dela, tokiko hizkuntza-plangintzaren arabera lanpostu batzuk salbuetsiz eta hizkuntza eskakizuna eskuratzea kasu horietan geroratuz; horretarako, udalek langileak euskalduntzeko baliabide eta liberazioak eskaini behar dituzte. Hori da, hain zuzen ere, EHBilduren proposamenak jasotzen duena, baina gainerako alderdiek oraindik ontzat eman nahi ez dutena.
Lanaldiaren jaitsiera handiagoa adostea, kolektibo espezifikoen errealitatea ere jasoz (euskaltegi, musika eskola, udaltzain zein oinarrizko lanbide heziketan). Antolaketa-plan bati lotuta dagoen esfortzu handiago bat eskatu du LABek, eta txandaka lan egiten duten langile-kategorientzat berariazko neurriak adostea.
Enpleguari lotuta: lanaldi partzialek %10 ez gainditzea jaso behar da, lehentasunez sektore feminizatuetakoak %100ean osagarrituz. Horrekin batera, hautaketa prozesu propioak eta mankomunatuak bultzatzea eta hauek ordezkari sindikalekin adostea jaso behar da.
Gazteberritze planetan egun administrazio ezberdinetan dauden neurri eta aukera guztiak jasotzea falta da. Hala ere, LABek lortu du Jaurlaritzako langileentzat adostu zuen Belaunaldien Erreleborako plana udalei eredu gisa proposatu dakien.
Soldatak berreskuratzeko, zorra onartzeko eta erosahalmena bermatzeko igoerak egiteko tresna ezberdinak nola baliatu adostea falta da eta indarraldiaren bukaeran zein helmugara iritsi nahi den zehaztea.
Negoziazio egutegian finkaturiko hurrengo mahaia irailaren 25ean izango da. Alderdiek gaur erakutsi duten borondate ezak mobilizazioak indartzea beste aukerarik ez dauka LABek, alderdi politikoak mugiarazi eta beharrezko edukiak mahaira ekar ditzaten. Zentzu horretan, sindikatuaren azpimarratu du garrantzitsua dela irailaren 24ko tokiko mobilizazioetan parte hartzea eta urriaren 8an udaletako eta tokiko administrazioetako langileak grebara eta kalera ateratzea.
Gutxieneko soldata, enpleguaren defentsa eta zerbitzu publikoak indartzea, ikasturte honetarako hiru lehentasun nagusiak.Kapitalari mugak jartzea eta birbanaketa politiken alde egitea da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko biderik onena, LABen arabera.
Azken urteetan euskal langileek euren eskubideak irmoki defendatzeko hautua egin dute. Hamaika izan dira borroka sindikalak, eta horri esker hainbat hitzarmen berritzea lortu da. Gainera, 1.500 euroko gutxieneko soldata propioaren aldeko Greba Orokor arrakastatsua egin genuen martxoaren 17an. Urrats garrantzitsua izan zen soldaten etengabeko debaluazioari muga jartzeko, aberastasunaren banaketaren auzia agendan kokatzeko eta negoziazio kolektiborako baldintza zailagoak dituzten sektore prekarioak (horietako asko feminizatuak eta arrazializatuak) babesteko.
Bai Confebaskek eta bai CENek uko egin diote negoziazio mahaian esertzeari. Eta, Greba Orokorra egin eta sei hilabete igaro direnean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dute iniziatibarik hartu, ez patronalak mahaian eser daitezen lortzeko, ez gutxieneko soldataren eskumena eskuratzeko, ezta administrazio publikoak azpikontratatutako eremuetan 1.500 euroak bermatzeko ere.
Edozein kasutan, egindako urratsak ez du atzera bueltarik: Hego Euskal Herrian ezarria dago 1.500 eurotik gorako soldata beharrezkoa dela eguneroko bizitzan aurrera egiteko. Zinez eskertzekoa da martxoaren 17an ehunka mila langilek egindako ekarpena, hauspoa eman baitio sektore prekarioen borrokari eta, oro har, aberastasunaren banaketaren aldarrikapenari. Ordutik hona, LABek sinatutako hitzarmenetan 1.500 euroko gutxieneko soldata bermatu da eta LABek gehiengoa duen esparruetan ia ez dago 1.500 euroz azpiko soldatarik. Horixe da LABek negoziazio kolektiboan hartu duen konpromisoa: 1.500 euroko gutxieneko soldata hitzarmenez hitzarmen errealitate izan dadin ekarpen egitea. Horrekin batera, interpelazio politikoari eutsiko diogu, bai Hego Euskal Herriko bi gobernuei begira eta baita Madrilgo Gobernuari begira ere: goizago ala beranduago, gutxieneko soldata ezartzeko ahalmen legegilea eskuratuko dugu.
Era berean, aipatzekoa da enpleguaren defentsan euskal langileak erakusten ari diren konpromisoa. Maderas de Llodiokoa eta Tubos Reunidosekoa bezalako gatazketan argi ikusi da patronalak etekinak baino ez dituela lehenesten eta langileak direla enpleguari eta ehun industrialari eustearren borrokan ari direnak. Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren jarrera ulertezina eta inkoherentea da: industria lurraldean errotzeaz mintzo dira, baina, horren alde egiten duten langileen bidelagun izan ordez, enpresen zuzendaritzekin lerratzen dira maiz.
Hirugarrenik, zerbitzu publikoen egoerari dagokionez, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren apustu estrategiko baten falta nabarmena da. Biek ala biek uko egiten diote enpresarien eta errenta altuen pribilegio fiskalekin amaitzeari eta, ondorioz, uko egiten diote zerbitzu publikoen garapena ahalbidetuko lukeen aurrekontu politikari. Era berean, sektore pribatuaren aldeko ildoari eusten diote hezkuntza, zaintza, osasuna edota etxebizitzaren eremuan, Nafarroan zenbait urrats eman badira ere (anbulantzien publifikazioa eta babes ofizialeko etxebizitzen blindajea, kasurako). Salatzekoa da, halaber, euskarak bigarren mailako hizkuntza izaten jarraitzen duela administrazio publikoan. Azkenik, deitoragarria da Eusko Jaularitzak, Nafarroako Gobernuak eta Eudelek (Udalhitz udaletako hitzarmenaren kasuan) negoziazio kolektiboan ezarritako blokeoa, Sindikatu Medikua delakoarekin aldebiko negoziazio (eta EAEren kasuan, akordio) baztertzaileak egiten dituzten bitartean.
Aipatutako hiru horiek dira, hain zuzen ere, ikasturte honetarako LABen lehentasunak: gutxieneko soldataren aldeko borrokari jarraipena ematea, enpleguaren defentsa irmoari eustea, zerbitzu publikoetan negoziazio kolektiboa desblokeatzea, euskara hizkuntza ofiziala izatea eta zerbitzu publikoak indartzea, etxebizitza, hezkuntza, osasuna eta zaintzaren eremuetan. Azken horri dagokionez, zaintzako langileen bizi baldintzak hobetzearekin batera (ekiparazioa, ratioen hobekuntza, hitzarmenen berrikuntza), Euskal Herriko mugimendu feministak zaintza sistema publiko komunitarioaren alde antolatutako dinamika berrian parte hartuko du LABek.
Funtsean, politika publikoetan egiturazko aldaketak egin daitezen aldarrikatuko du LABek eremu guztietan, eta hori da, hain justu, indartzen ari den oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko modua ere. Izan ere, fase kapitalista geroz eta bortitzago honek autoritarismoan eta faxismoan topatzen du bizirauteko bidea, langileak langileen kontra jarriz, migranteen kontrako jazarpena sustatuz; Ceutan, manteroen kontra… LABek aldarrikatzen dituen neurriek politika publikoen norabidea aldatzea eskatzen dute, kapitalari mugak jartzea, aberastasunaren metaketaren ordez birbanaketa politiken aldeko apustua egitea. Hori da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko bidea.
Gobernua eta patronala: herri ikuspegirik ez eta langileei bizkarra emanda
Bistan da Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dutela borondaterik edota gaitasunik eskari hauen aldeko neurri esanguratsuak hartzeko. Are eta gehiago: kontrabotere sindikalismoak egiten dituen eskariak gustuko ez dituztenez, nahiago dute CCOO eta UGTrekin elkarrizketa sozialaren antzezpena egitea.
Jarrera hori bereziki larria da Eusko Jaurlaritzaren kasuan. Greba Orokorraren biharamunean, elkarrizketa sozialaren instituzionalizazioan urrats berria emateko asmoa iragarri zuen gobernuak, Confebask eta UGT-CCOOekin batera. Gutxieneko soldataren inguruan negoziatzeari ezezkoa ematen dion patronala zilegiztatu eta ordezkaritza sindikalaren %27,6ren babesa besterik ez daukaten sindikatuak instrumentalizatu zituen horretarako.
Ildo berean, Confebaskek “lehiakortasunerako euskal ituna” proposatu du. Confebaskek ez du herri ikuspegirik, ez du herri itunik bultzatu nahi. Etengabeko hazkundean oinarritzen den ikuspegi produktibista kapitalista dago bere gogoetaren oinarrian, eta planteatzen dituen errezetak betikoak dira: batetik, instituzioak interpelatzea birbanaketa politika oro baztertu eta neurri fiskal erregresiboak har ditzaten; bestetik, sindikalismo borrokalaria indargabetzeko presio egitea.
Nafarroan ere gobernua eta patronala elkarrizketa sozialaren eskemari eusten saiatzen ari dira, gero eta zailtasun handiagoekin. Nafarroako testuinguru politikoa aldatu egin da, sindikalismo abertzalearen eragiteko gaitasuna handitu egin da eta hauteskunde sindikaletan indar harremanak aldatzen ari dira: UGTk eta CCOOk ordezkaritzaren %47,9 baino ez dute, sindikatu abertzaleek %41aren langa gainditu duten bitartean.
Hauteskunde sindikalen garai trinkoa
Testuinguru horretan hasiko da hauteskunde sindikalen garai trinkoa. Aukera ezin hobea izango da langileei bizkar ematen dieten patronala eta gobernuari mezu argia helarazteko. Langileek LAB sindikatuari emandako babesa erabakigarria izan da garaiz garai: LAB zenbat eta indartsuago, orduan eta aukera handiagoa euskal langileon aldeko aldaketak eragiteko. Eragin izango da, hain zuzen ere, hauteskunde sindikal hauetako lelo nagusia. Eta, horrekin batera, Kontraboterea gara, LABek ordezkatzen duen eredu sindikala aldarrikatuz.
LABek inoizko ordezkaritzarik handienarekin eta hazten jarraitzeko anbizioarekin eta aukerarekin ekingo dio garai trinko honi. Azken datu ofizialen arabera (2026-6-30), honako hau da LABen ordezkagarritasuna: Nafarroan, %18,53; EAEn, %20,89; eta Hego Euskal Herrian, %20,25. Epe luzeko ikuspegiarekin aztertuta, LABen hazkundea ikusgarria ari da izaten:
Deialdia egin dugun sindikatuok Osasun Sailari ohartarazi diogu ez dugula simulaziorik onartuko. Bilerak hilero deitzeak ez du esan nahi benetako negoziazioa dagoenik, eta benetako edukiak dituzten proposamenak eskatu ditugu. Uztailaren bukaeran SMErekin sinatutako akordioak agerian uzten du lan-baldintzak hobetzea borondate politiko kontua dela.
LAB, SATSE, ELA, CCOO eta UGT sindikatuok bost greba egunera deitu dugu Osakidetzan. Uztaila bukaeran, eta udazkenera begira, greba eta mobilizazio dinamika bat hasteko asmoa iragarri genuen, Osakidetzako kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko helburuarekin.
Mobilizazio egutegia adostu dugu eta datorren urriaren 30ean greba deituko dugu Osakidetza osoan. Abenduan, beste lau greba egun deituko ditugu:
Abenduaren 9an, Arabako plantillari deialdia egingo zaio.
Abenduaren 10ean Bizkaiko plantillari.
Abenduaren 11an, Gipuzkoako plantillari.
Abenduaren 14ean, berriro deituko dute greba Osakidetza osoan.
Egutegiak lantokietako kontzentrazioak ere aurreikusten ditu.
Sindikatuok Osakidetzari eskatzen diogu benetako edukiak jorratu ditzala Mahai Sektorialean, eta proposamen zehatzak eta sakonekoak egin ditzala osasun publikoan lan egiten duten kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko.
Deialdia egin dugun sindikatuok Osasun Sailari ohartarazi diogu ez dugula simulazio hutsik onartuko, hilero bilerak deitze hutsak ez dakarrelako benetako negoziaziorik, eta benetako edukiak dituzten proposamenak eskatu ditugu.
Osakidetzak kontrako itxura eman nahi izan badu ere, gaur egun ez dago mahai gainean inolako proposamenik lan-baldintzen akordioa eguneratzeko eta langileen ordainsariak hobetzeko.
LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk eskatu dugu, edozein bilera egin aurretik, proposamenak idatziz bidaltzeko behar besteko aurrerapenarekin, sindikatu bakoitzak behar bezala aztertu ahal izan izateko, ekarpenak eta negoziazio-gai berriak egin eta proposatzeko aukera edukitzeko.
Uztailaren bukaeran SMErekin (Euskadiko Medikuen Sindikatuarekin) sinatutako akordioak bi gauza uzten ditu agerian: lan-baldintzak hobetzea borondate politiko kontua dela; eta Eusko Jaurlaritzak ez duela kolektibo guztien egoera hobetzeko borondaterik. Horrek mobilizatzera eta gure eskubideak kalean exijitzera bultzatzen gaitu.
Deialdia egin dugun sindikatuok uztailean azpimarratu genuen Osakidetzaren etorkizuna ezin dela eraiki erantzun partzialen bidez, ezta plantillaren zati bati soilik eragiten dioten akordioen bidez ere, kontutan hartuta gainera horiek ez dietela heltzen osasun publikoaren egiturazko arazoei. Gogoratu behar da SMErekin sinatutako akordioak aparteko orduetan oinarritutako eredu batean sakontzen duela; sistema hori, 25 urtez indarrean egon ondoren, agortuta dago, eta, gainera, egungo egoeraren erantzuleetako bat da.
Sindikatuok aldarrikapen-plataforma bat adostu dugu, eta honakoak dira puntu nagusiak:
Hitzarmena berehala negoziatzea, 18 urte baino gehiago igaro ondoren osorik eguneratzeko, honako gai hauek barneratuz:
Kolektibo guztien ordainsariak eguneratzea, soldata hobetuta, galdutako eros-ahalmena berreskuratzera bideratuta.
Lanaldi arrunta murriztea, urteko ordu-kopurua eta/edo asteko 35 orduak hobetzeko unea da.
Lizentzia eta baimenetan benetako aurrerapausoak ematea.
Profesionalen arteko desberdintasunak ezabatzea eta irizpide bateratuak aplikatzea Osakidetzako ESIetan.
Zerbitzuen araberako plantilla-beharren azterketa egitea, egiturazko defizitak identifikatu ahal izateko.
Belaunaldi-errelebo eta talentua erakartzeko plana diseinatzea eta martxan jartzea.
Autokontzertazioa eta aparteko orduak progresiboki murriztea eta ezabatzea.
Sindikatu guztiekin Lehen Arretako eredu berriari ekitea.
Adinari lotutako konpentsazio-neurriak barne hartzen dituen lan-ibilbidea ezartzea.
Bateraezintasun-sistema kontrolatzeko eta gainbegiratzeko mekanismoak indartzea.
Osasun publikoaren pribatizazioaren eta externalizazioaren aurkako neurriak.
Lan osasuna: langileen lan-karga handiak eta arrisku psikosozialak ebaluatzeko eta arintzeko neurriak.
Euskalduntze-plana, herritarrek eta Osakidetzako langileek euskaraz lan egiteko eta bizitzeko dituzten eskubideak bermatuko dituena.
Gizonen eta emakumeen arteko berdintasunerako neurri eraginkorrak eta aurrekontuan aurreikusitakoak.
Azpimarratu nahi dugu ez dagoela kalitatezko zerbitzu publikorik lan-baldintza onik gabe. Horregatik, eta NEGOZIAZIOA DEFENDATU ORAIN! Lan baldintzen hobekuntza = osasungintza publiko hobea lelopean, mobilizatzeko deia egiten diegu langileei, behingoz kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko, horiek guztiak ezinbestekoak baitira Osakidetzak egunero funtziona dezan. Era berean, erabiltzaileak eta eragile sozialak mobilizazio horietara batzera gonbidatzen ditugu.
Azkenik, Osakidetzari eskatzen diogu negoziazio-prozesu bat ireki dezala, langile guztientzako konponbide errealak lortzeko eta herritarren osasun-arreta hobetzeko. Ohartarazi diogu orain hasiko diren mobilizazioek lan-baldintzen benetako hobekuntza lortzeko beharrezko iraupena eta intentsitatea izango dutela. Konponbidea Jaurlaritzaren esku dago.
EAEko lehendakariorde ere baden Lan sailburuak apirilean LABi eta ELAri mehatxu egin zigun ez genuelako Elkarrizketa Sozialeko Mahaian parte-hartzen; bada, hilabete gutxiren ondoren uko egin dio langileen gehiengoa ordezkatzen duten sindikatuekin biltzeari.
LABek eta ELAk greba orokor arrakastatsua egin genuen martxoaren 17an beste sindikatu eta eragile batzuekin batera; Mikel Torresen jarrera erabat autoritarioa eta antidemokratikoa da, eta talka egiten du euskal gizartearen gehiengoaren nahiarekin.
Martxoaren 17ko greba orokor arrakastatsuaren aurretik LABek eta ELAk bilera eskaera egin genion Mikel Torres Lan sailburu eta lehendakariordeari. Sindikatuon helburua zen interlokuzio bat irekitzea gobernuarekin, Eusko Jaurlaritza Euskal Herriko langileen beharretara moldatzen den gutxieneko soldata baten alde inplikatu zedin. Orduan ere Mikel Torresek uko egin zion langileen gehiengoa ordezkatzen duten sindikatuekin biltzeari, eta ez zuen inongo ekarpenik egin gatazka ekiditeko.
Ondoren, apirilean, bere jarrera antidemokratikoa eta autoritarioa erakutsi zuen: LAB eta ELA mehatxatu zituen Elkarrizketa Sozialean parte-hartzen ez dutelako eta hitzez-hitz esan zuen sindikatu nagusien jarrerak “ondorioak” izango zituela.
Bada, berriz ere sindikatuok LGSri buruz hitz egiteko bilera eskatu dugunean, Mikel Torresek uko egin dio bilera emateari. Lan sailburuak erakusten du sail horrentzat elkarrizketa beren helburu politikoak berresteko tresna bat besterik ez dela; horregatik nahi gaitu LAB eta ELA Elkarrizketa Sozialeko Mahaian, eta horregatik egiten dio uko gizartearen gehiengo zabal baten nahia den LGSri buruz hitz egiteari. Gogora ekarri behar da Lan Sailak eskatu ziola Eusko Legebiltzarrari sindikatuok aurkeztutako Herri Ekimen Legegilea ez izapidetzea, ia 150.000 euskal langileren sinadura jaso arren.
Martxoaren 17ko greba orokor arrakastatsuaren ondoren, hitzarmenetan gutxieneko soldata borrokatzeaz gain, LABek eta ELAk interlokuzio fase bat ireki dugu instituzioekin eta ordezkari politikoekin, gatazka bideratzeko eta euskal langileek gutxieneko soldata propio bat izateko duten eskubidea gauzatzeko, besteak beste 140.000 langileri beren soldata 1.500 eurotara igotzeko. Fase hau akordiorik gabe amaituz gero, ekinbide berriei heltzeko unea izango da, eta horren harira, Mikel Torres lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburuaren erantzukizun politikoa ere mahai gainean egongo da, sindikatuokin gai honen inguruan biltzeari uko egin eta gero.
LABek, ELAk eta ESK-k salatu dugu Gizardatz Bizkaiko Esku Hartze Sozialeko patronala blokeo egoerara eramaten ari dela negoziazio mahaia.
2026ko urtarrilaren 29an hasi zen Bizkaiko Esku Hartze Sozialeko VII. Hitzarmen Kolektiboa negoziatzen. Harrezkero, eta sindikatuok proposatuta, bost multzotan antolatu eta aurkeztu ditugu gure plataformetan jasotako gaiak. Aurkezpen prozesu hau gaur, irailak 10, amaituko da.
Hilabete hauetan, langileen ordezkariek proposamen zehatzak jarri ditugu mahai gainean lan baldintzak hobetzeko eta gure gizartearentzat ezinbestekoa den sektorea duintzeko.
Besteak beste, honako hauek planteatu ditugu:
Berdintasun planak eta jazarpenari aurre egiteko protokolo eraginkorrak.
Partzialtasuna eta behin-behinekotasuna desagerrarazteko neurriak.
Bosgarren lanbide kategoria kentzea.
Lanpostu hutsen protokolo argiak eta gardenak.
Kontziliazio neurriak hobetzea eta lizentzia berriak lortzea.
Hobekuntza espezifikoak sektorean nagusi egiten ari diren langileentzat.
Lanaldiari eta oporrei buruzko neurriak.
Arrisku psikosozialak prebenitzeko eta murrizteko neurri espezifikoak identifikatzea eta hartzea.
Sektorean dauden arrisku fisikoak prebenitzeko eta murrizteko neurriak.
Soldaten ekiparazioa eta hobekuntza, sektorea publiko bihurtzeko bidean pausoak ematen hasi.
Hizkuntza eskubideen eta trantsizio ekosozialaren aldeko neurriak.
Garapenerako lankidetzaren inklusioa (GKEak eta ORGak)
Zein izan da Gizardatzen erantzuna? Bat ere ez.
Aurrera egiteko eta langileen baldintzak hobetzeko balio beharko luketen proposamen horien guztien aurrean, Gizardatz ez da erantzun zehatzik ematen ari, ezta alternatibak planteatzen ere. Mahairik mahai, patronalak aurreko hitzarmenaren negoziazioak ekarri zuen hobekuntza handia errepikatu besterik ez du egiten, eta bere borondatea aurreko hitzarmenean lortutakoa sendotzea da. Gainera, adierazi digu ez duela soldata igoerarik edo hobekuntzarik aurreikusten proposatu ditugun alderdietan.
LAB, ELA eta ESKren ustez, jarrera hori ez da errealista eta ez die erantzuten sektorearen egungo beharrei, eta negoziazioa luzatu eta oztopatu baino ez du egiten, beharrik gabe. Nekez pentsa dezakegu aurreko hitzarmenaren negoziazioan, lan egiten duten erakundeekin haserrea eta nekea erakutsi zuen sektore batek, orain ez erronka berriei erantzuteko ez eta proposamenik egiteko ere gai ez den patronala onartuko duenik.
Sektorearen beharrak aldatu egin dira eta gehitzen jarraitzen dute. Bizkaiko Esku Hartze Sozialeko langileek funtsezko zerbitzuak ematen dituzte egunero herritarrentzat, eta, gehiegitan, beren lanaren erantzukizunarekin eta balio sozialarekin bat ez datozen baldintzetan egiten dute.
Hori dela eta, ez dugu onartuko sektorearen beharrak alde batera uzten diren bitartean dagoenari eustea helburu duen negoziaziorik. Eta ez dugu onartuko negoziazio kolektiboa sektoreko baldintzak izozteko erabiltzen jarraitzea. Benetako negoziazioa nahi dugu. Erantzunak nahi ditugu. Aurrerapenak nahi ditugu.
BIZKAIKO ESKU HARTZE SOZIALA BORROKAN. BENETAKO NEGOZIAZIOAREN ALDE!
Oldarraldi faxista eta erreakzionarioari aurre egiteko modurik eraginkorrena Euskal Herrian agenda sozial eta nazional eraldatzaile bat garatzea dela uste du sindikatuak, eta horren aldeko konpromisoa berretsi du, baita bide horretan Ernairekin elkarlanean jarraitzekoa ere.
LAB sindikatutik bat egiten dugu astebururako Ernaik jarritako hitzorduarekin: gazte antolakundeak manifestazio nazionalera deitu du iganderako, 13:30ean Donostiako Bulebarretik hasita, Euskal Herria irabaztera. Faxismoari ez lelopean. Izan ere, ideia faxista eta erreakzionarioen gorakadaren aurrean jarrera irmoa behar dela uste dugu LABen, eta herritar guztien eskubideak bermatzea ezinbestekoa dela. Eskuin muturra bere marko ideologikoa ezarri nahian ari da, eta marko horri erantzuten diote, besteak beste, Ceutako larrialdi humanitarioaren aurrean ikusten ari garen erreakzio xenofoboak, Bilboko kale saltzaileen jazarpenak eta Donostiako Kaleko Afari Solidarioen debekuak. Bereziki kezkagarriak dira, nazioarteko testuinguruan, Alemanian AFD alderdi ultraeskuindarrak lorturiko emaitzak, eskuin muturraren markoaren eta agendaren hedapena erakusle baitira. Premiazkoa da inoiz baino gordinago eta lotsagabeago ageri zaizkigun ideia faxista eta erreakzionarioei atea ixtea.
Bada, oldarraldi horri aurre egiteko modurik eraginkorrena sakoneko agenda sozial eta nazional eraldatzaile bat aurrera eramatea da, kapitalari mugak jarriko dizkiona, herritar guztien eskubideak bermatuko dituena eta birbanaketa politikak ezarriko dituena, zaintza, enplegua eta ondasuna modu justuan banatzeko.
Hala, langileen aldeko politikak aurrera eraman behar dira arrakala matxista, arrazista eta belaunaldi arrakalei aurre egiteko, inor bazterrean utzi gabe. Helburu horrekin lan egiteko konpromisoa dugu LABen, eta bide horretan aktibatzeko deia luzatzen diegu langileei.
Ildo horretan, LABen uste dugu Euskal Herrian badirela baldintza sozial, politiko eta sindikalak agenda sozial eta nazional horren alde indarra egiteko. Horretarako, baina, Euskal Herriak tresna burujabeak behar ditu, euskal langileon lan eta bizi baldintzak duintzeko bitartekoak eskura izan eta eredu sozioekonomiko berri baterako trantsizioa abian jartzeko. Hala, bide horretan elkarlanean segitzeko asmoa adierazi diogu LABetik Ernairi.
Uztailean egindako azken bileraren ondoren, gaur berriro bildu gara Amurrioko eta Trapagarango lantegietako enpresa-batzordeak Tubos Reunidosen Konkurtso Administrazioarekin, enpresaren egoeraren eta inbertitzaile berriak bilatzeko prozesuaren jarraipena egiteko.
Konkurtso Administrazioak jakinarazi digu, enpresa dagoen egoera kontuan hartuta eta zuhurtziaz, jardueraren bilakaera positiboa izaten ari dela, eta baieztatu du uztaileko aurreko bileran baino industria-enpresa interesdun gehiago daudela erosketa-prozesuan.
LABentzat albiste ona da Tubos Reunidosekiko interesa mantentzea eta industria-enpresak prozesuan sartzea aztertzen aritzea. Baina, aldi berean, ez dugu nahi interesdun kopuruaz hitz egitera mugatzea. Garrantzitsuena izango da jakitea bakoitzak zer proiektu planteatzen duen eta zein konpromiso hartzeko prest dagoen langileekin eta enpresaren etorkizun industrialarekin.
Tubos Reunidosek ez du erosle huts bat behar. Industria-proiektu sendo bat behar du, enplegua bermatuko duena, industria-jarduerari eutsiko diona eta bi lantegien eta kokatuta dauden eskualdeen etorkizuna ziurtatuko duena.
Langileek ahalegin handia egin dute honaino iristeko. Lehenik, lanpostuak defendatuz eta altzairutegiaren itxierarekin eta logistikaren kanporatzearekin batera planteatzen zen Enplegu Erregulazio Espedientearen aurka borrokatuz. Eta orain, konkurtso-prozesuaren erdian, langileek jarduerari eusten jarraitzen dute eta Tubos Reunidosek etorkizuna izateko aukera ematen ari dira.
LABetik argi utzi nahi dugu, plantea daitekeen edozein proiekturen aurrean, enpleguari eustea lehentasuna izan behar dela. Industria-jarduerari eutsi behar zaio eta indartu egin behar da. Tubos Reunidosek paper estrategikoa izaten jarraitu behar du. Ezin da aktiboen batura huts bihurtu, ezta berriro ere murrizketetan, itxieretan, kanporatzeetan edo industria-gaitasuna galtzean oinarritutako proiektu bat planteatu.
Ez dugu onartuko konkurtsoaren irteera berriro ere enplegu-murrizketen, itxieren, kanporatzeen edo ekoizpen-gaitasunaren galeraren gainean planteatzea. Tubos Reunidosen etorkizuna industria eta enplegu gehiagoren gainean eraiki behar da, ez enpresak martxan jarraitzea ahalbidetu dutenen lan-baldintzak okertzearen gainean.
LABen ustez, erakundeek ere paper aktiboa jokatu behar dute prozesu honetan. Azkenean erakunde publikoen nolabaiteko laguntza edo parte-hartzea planteatzen bada, ezin da berriro txeke zuririk egon. Baliabide publiko oro konpromiso zehatz eta egiaztagarriei lotuta egon behar da: enpleguari eustea, industria-jarduerari eustea eta Aiaraldearentzat eta Ezkerraldearentzat etorkizuna bermatzea.
Konkurtso Administrazioak jakinarazi digu prozesuak aurrera jarraitzen duela eta industria-interesa dagoela. LABetik gertutik jarraituko dugu prozesuaren jarraipena egiten eta gure eskakizunak dagokien lekuetan helarazten.
Gaur jakitera eman den informazioaren arabera, PSErekin lotutako sare klientelar batek 56 milioi eurotik gorako diru-sarrerak jaso ditu azken hamabost urteetan, Eusko Jaurlaritzaren dirulaguntzen eta administrazio publikoen kontratuen bidez, eta kopuru horren zatirik handiena Lanbidetik eratorria da. Gardentasuna, kontrola eta interes publikoaren defentsa eskatzen dugu LABetik.
El Salto hedabideak berri eman duenez, PSErekin lotutako bi fundaziok eta hiru merkataritza-sozietatek jaso omen dituzte diru-sarrera horiek. Argitaratutako informazioaren arabera, Lanbide izan da sare horren finantzaketa-iturri nagusietako bat, eta erakunde horietatik atera dira Lanbideren azken bi zuzendari nagusiak eta egungo Enplegu sailburuordea. Informazio horrek interes gatazken eta ate birakarien inguruko zalantzak sortzen ditu, eta, horrenbestez, beharrezkoa egiten du baliabide publikoen kudeaketari eta dirulaguntzei buruzko azalpenak ematea.
LABen kezka handiz jaso dugu albistea, ezbaian jartzen baitira Lanbideko dirulaguntzen gardentasuna, inpartzialtasuna eta kontrol-mekanismoak; baita funts publiko horiek kudeatzen dituzten pertsonen eta dirulaguntzen onuradun diren entitateen artean egon daitezkeen loturak ere.
Horregatik, zabaldutako informazioaren inguruko azalpenak ematea ezinbestekotzat jotzen dugu LABen. Eskaera hori Lanbideren Administrazio Kontseiluan egingo dugu (irailaren 21ean egingo den bileran). Era berean, exijituko dugu Lanbideren baliabide publikoak irizpide garden, objektibo eta egiaztagarrietan oinarrituta banatu behar direla, betiere politika publikoen eta herritarren behar sozialen arabera.
Baliabide publikoen kudeaketak gardentasuna, kontrola eta interes publikoaren defentsa izan behar ditu oinarri. Horregatik, LABen lanean jarraituko dugu Lanbiden irizpide horiek bermatzeko eta dirulaguntzen eta baliabide publikoen kudeaketa interes partikularretatik kanpo egon dadin.
