Bizkaiko etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileak greban daude egunotan, eta, gaurko manifestazioa egin aurretik, eserialdia egin dute Eudelek, Euskadiko Udalen Elkarteak, Bilbon duen egoitzaren aurrean. Zaintza eta bizitza erdigunean jartzeko aldarriarekin ari dira borrokan, baita zerbitzuaren kalitatea eta lan baldintza duinak exijitzeko ere. Atzo eta gaur egin bezala, biharko ere deitu dute grebara.
LABek nafar administrazioetako langile guztientzako Lanbide Karrera/Garapen sistema ezartzen duen lege proposamen bat landu du, eta berau foru Gobernuari zein talde parlamentarioei helarazi die. Honen guztiaren helburua argia da: hartzaileei hurrengo legealdian lege hau eztabaidatu ahal izateko euren konpromezua eskatzea.
LABen proposamenak 23/2016 Foru Legea du oinarri, medikuntzako eta erizaintzako langileentzako Lanbide Karrera ezarri zuena. Helburua da sistema hori Nafarroako Gobernuko langile guztiei zabaltzea; izan ere, LABek, klaseko sindikatua den aldetik, beti defendatu du langile guztiek aukera izan behar dutela prestakuntza jasotzeko eta lanbidean gora egiteko, betiere parametro batzuk betez gero eta, horren ordainean, konpentsazio ekonomiko batzuk jasoaz. LABen iritziz, prestakuntza hori oso lagungarria da langile publikoek herritarrei ematen dieten zerbitzua hobetzeko bidean.
Talde parlamentarioek ere hartu dute proposamena
Lanbide Karrerari/Garapenari buruzko legearen proposamena, Nafarroako Gobernuari igortzeaz gainera, gaur egun Nafarroako Parlamentua osatzen duten talde guztiei ere helarazi die LABek. Horregatik, agiriaren zenbait kopia sartu zituen Nafarroako Parlamentuaren erregistroan: alderdi bakoitzarentzat kopia bat. Ongi jakin arren legealdi hau bukatzear dagoela, LABen helburua da talde parlamentarioek beren hitza ematea hurrengo legealdian gure proposamena eztabaidatuko dutela, hauteskundeetatik eratorriko den Parlamentuaren osaera zeinahi delarik ere. Gainera, Osasunbidean LABeko ordezkari den Txomin Gonzálezek iragarri zuen bilera bat eskatuko diela Nafarroako Parlamentuko alderdi politiko guztiei proposamenaren gaineko informazioa emateko.
Sinatzaileok bat egin nahi dugu pertsona honen senide eta lagunen minaiekin.
Ostiral goizeko sutearen ondorioz gertatutako heriotzak halabeharrez ekarri behar du hausnarketa politikoa, errotiko hausnarketa, Donostako errealitateaz eta aurrerabideaz. 2019. urtean tamalez oraindik ere, gure munduaren errealitatea jarraitzen baitu izaten bizi baldintzen muturreko prekarizazioa, desberdinkeria, estigmatizazioa eta bazterkeria. Bizitzaren prekarizazio etengabearen ondorioz, eta azken urteotako erasoaldiaren ostean, gure herriko egoerak okerrera egin du nabarmen.
Pobrezia eta gizarte bazterkeria sistema sozioekonomikoan errotutako egiturazko arazoak dira, gaur gurera ekarri nahi izan ditugunak, argi esateko, Donostian sustatzen den hirigintza eta gizarte ereduaren ondorio zuzena direla. Izan ere, udal gobernuaren hiri eredu honek asko du esateko ostiraleko gertakizunarekin. Hasteko, etxebizitzaren arazoa, gentrifikazioa, salneurri eta alokairuaren igoera neurrigabea, espekulazioa… etxebizitza eskubide izatetik gutxi batzuen pribilegio izatera aspaldi pasa zen Donostian. Hori dela eta, Infernoko auzuneak herriitar askori eman dio aterpe, eman dio etxe, bizitoki duinerako sarbidea ukatua izan zaion pertsona askori, hain zuzen. Lan munduaren bilakaerak eta honen gain esku-hartzeko borondate politiko ezak, langabezia, prekarietatea eta miseriazko bizi baldintzen egoera sozioekonomikoa egonkortu dute Donostan. Eta zeresanik ez, herriitarron arreta eta zainketara bideratutako lan esparru publikoaren merkantilizazioak, horrek zerbitzu sozialen kaliitatean duen inpaktu negatboaz… guzti honek amaiera gordin honetan du isla.
Argi utzi nahi dugu martxoaren 1eko infernuko bizilagunaren heriotzaren arrazoiak estrukturalak diiela eta honen erantzukizuna herritarron ongizatea bermatzeko instituzio lokalena eta arduradun politkoena dela.
Salatu nahi dugu, pertsona honen heriotzaren karietara egin nahi izan den irakurketa mediatkoa. Jakin izan ahal dugunez, besteak beste 7 urtez bertan bizitzen egon diren peitsonak izan dira kaltetuakn, ordea, komunikabideetan hildako pertsona zein haien bizilagunak aterpegabeko gisa izendatu dituzte, gaur egungo merkatuaren logikaren begiekin ikusiz eta, beraz, etxerik izango ez balute bezala, haien eskubidea lapurtuz, eta duintasuna minduz. Etxebizitza duinerako eskubide urraketaren adibiderik muturrekoena izan dugu hau.
Horrez gain, jakina da Infiernoko auzunean etxebizitza okupatuak daudela, eta mahaigainean jarri nahi dugun erantzukizun politkoa dutenak halako ezbeharrez baliatuko direla okupazioaren kriminalizazio kanpainafri ekiteko. Eta bide beretik, baliatuko baitute parada hau Infernoko lurretan aurreikusia dagoen etxebizitza proiektua azkartzeko, ez lehenik bertako bizilagun eta etxebizitzen aurkako ofentsiba bat abiatu gabe.
Guzti honen aurrean, eragileok exijitzen diegu arduradunei, gertakizun honen esku-hartze kontzientea eta, beraz, integrala egin dezaten. Gertatutakoaren zein errealitate sozioekonomikoaren diagnosia errotik egin eta, honela, benetako oinarrizko eskubideen, osasuna eta etxebizitzaren, sistema publiko eta duina gorpuzteko beharrezko neurriak har ditzaten. Bizi baldintzen egoera latz honen aurrean, Donostian etxebizitzarekin daukagun arazoair eusteko konpromisoa har dezan exijitzen diogu Udalari, eta har ditzala lehenbailehen babes sozialeko sistema publikoa indartzeko neurriak, gizarte bazterketa eta pobreziaren aurrean errotik ausart erantzunez, bizitoki eta bizitza duinerako aukera izan dezagun herritar guztiok.
Grebara deitu dute gaurko, biharko eta etzirako, sektorearen defentsan eta hitzarmen duin baten alde. Honetaz gain, emakume guztiei, datorren martxoaren 8rako mugimendu feministak antolatutako ekintza guztietan parte hartzeko deia zabaldu dute langileek eurek, atzo arratsaldean Bilbon egin zuten manifestazioan jakinarazitakoaren arabera. Hain zuzen ere, atzoko manifestazioa mugimendu feministak antolatu zuen, grebalariei babesa adierazteko. Gaur, berriz, manifestazio berri bat egin dute langileek, Unamuno plazatik abiatuta.
Hauxe da atzoko manifestazioaren eta aste honetako greba egunen harira osatutako oharra, LAB, ELA, UGT eta USO sindikatuok sinatuta:
Urteak aurrera joan ahala, jendartearen eboluzioa ematen da, baina zaintza lanak antzinako denboretan geldirik jarraitzen dute. Ematen zaien balioa, hutsa izaten jarraitzen du eta ondorioz, oraindik ere, lan hauek emakumeon eskuetan geratzen dira. Honen adibide argia da Etxez etxeko Laguntza Zerbitzua, non, plantillen %95a baino gehiago emakumeok osatzen dugularik. Nahiz eta, jendartearen ongizaterako ezinbestekoak diren jarduerak egin, gure lana, bigarren mailako enplegutzat hartzen jarraitzen da.
Etxez Etxeko Laguntza, udalei dagozkion zerbitzu publikoa da. Hauek, hein handi batean, lizitazioen bidezko pribatizaziorako bidea hartzea erabaki dute. Honekin, zerbitzuaren titularrak direnak, urteak daramatzate beste alde batera begiratzen langileon lan baldintzei dagokionez.
Zerbitzu honen beharrizana duten erabiltzaile kopurua gorantz egiten jarraitzen duen bitartean, zerbitzuaren kalitatearen gainbehera salatuz, langileok urte bat baino gehiago daramagu mobilizatzen, egindako 26 greba egunekin batera.
Sorospen arloari dagokionez, handitzen doan kolektibo baten babes maila gutxitzen ari da. Prestazio orduan jaisten dira, egin beharreko lanak handitzen diren heinean, honekin, zerbitzuaren kalitatean galera emanez. Lehen 10 orduetan egiten genuena orain 7 orduetan egin beharra daukagu. Nola da posible?
Lan arloari dagokionez, 7 urte daramatzagu soldata izozketa eta lan eskubideen galerarekin. Enpleguaren behin-behineko tasa handia da, lanaldi partzialak ugariak dira eta osasunerako kalte eta arrisku ugari dagoen lan batean, lan osasuneko neurriak ez dira existitzen. Labur esateko, gure lan-baldintzak prekarioak dira.
Azken mobilizazio urtean zehar, gatazkaren konponbiderako pausuak ematea dagozkien subjektu guztiak interpelatu ditugu. Bizkaiko Udal garrantzitsuenetan Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuko kalitatea hobetuko zuten eta onartu diren mozioak aurkeztu ditugu, alderdi politikoekin bildu gara, Bilboko udaleko aurrekontuei egin dizkiegu, sektore feminizatu moduan gure problematika EMAKUNDEri helarazi diogu, eta Patronalak, zuzenean, interpelatu ditugu. Kontaktu guzti hauetatik ez dugu, jendarte osoaren arazoa den honentzako, inolako erantzunik jaso.
Arduradunak seinalatzeko unean, ez dugu beste alde batera begiratuko. Bizkaiko udaletako gobernu taldeak, mozioen erabilera partidista eta gerora hauen ez betetzearekin, eta patronalak, negoziaziorako gogo ezarekin, dira gatazka honen arduradun zuzenak. Lehenengoek, zerbitzuaren titular moduan, zein bigarrenek, zerbitzuaren prestatzaile moduan, ezin dute euren ardura albo batean uzten jarraitu.
Datorren martxoaren 8an, herri honetako emakumeak grebara aterako gara. Beste behin ere, emakumeon esplotazioan oinarritzen den sistema baten aurrean planto egingo dugu. Generoagatiko diskriminazioa ez da zerbait puntuala, jendartean tinko txertatuta dagoen arazo estrukturala baizik. Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzua bezalako sektoreekin, berdintasun erreal batera jotzeko benetako neurriak hartzeko aukerak zabaltzen dira. Emakumeen lan baldintzetan eta ondorioz, bizi baldintzetan, hobekuntzak sustatuz.
Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuko langileak, alde batetik, EUDELeri zaintza lanei dagokien balio eman eta bere ardurapeko zerbitzu honi kalitatea ematea eskatzen diogu. Beste alde batetik, PATRONALEI, emakume langileon lan baldintzen murrizketan oinarritzen diren, etekin ekonomikoei begira jartzeari uztea exijitzen diegu.
Honengatik guztiagatik, hasitako borroka honi eusteko argudioak soberan ditugula argi daukagu, eta hurrengo martxoaren 5, 6 eta 7an sektorearen defentsan eta hitzarmen duin baten alde, grebara bueltatuko gara. Honetaz gain, emakume guztiei, datorren martxoaren 8rako mugimendu feministak antolatutako ekintza guztietan parte hartzeko deia zabaldu nahi dugu.
Zaintza eta bizitza erdigunean jartzeko garaia heldu da! Bizkaiko Etxez Etxeko Laguntzan, kalitatea eta lan baldintza duinak! Bizkaiko Etxez Etxeko Laguntza borrokan!
Bizkaia eta Gipuzkoako DIA supermerkatuetako langileek hirugarren greba eguna egin dute gaur, aurreikusitako kaleratzeen aurrean borrokatzeko, eta gaur ere euren lan baldintzekiko errespetua exijitu dute. Negoziazio mahaia bildu zen atzo Madrilen, eta ez zuten langileen etorkizuna argitu. Hortaz, egoera aldatu ezean, martxoaren 11tik aurrera iragarritako greba mugagabea gero eta gertuago dago.
"Erraustegi planta bat sustatzen dute, eta aldaketa klimatikoari buruz hitz egin nahi digute". Esaldi honekin laburtu daiteke gaur eta biharko, Donostian, antolatu dituzten elkarretaratzeen arrazoia. Hain zuzen ere, egunotan aldaketa klimatikoari buruz Gipuzkoako hiriburuan egingo duten nazioarteko biltzarra dela eta, bi mobilizazio aurreikusita daude: gaur, martxoak 5, 19:00etan, Alderdi Ederren; bihar, martxoak 6, 19:00etan, Kursaalen, Errausketaren Aurkako Mugimenduak antolatuta. LABek bat egin du deialdiekin.
Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?
Egogain helduen egoitzako langileak Eibarko kolektibo desberdinekin egon dira gaur, eta talde feministen eta pentsiodunen babesa jaso dute, lan baldintza duinen alde daramaten borroka dela eta. Langileek eurak pentsiodunen elkarretaratzean egon dira, Untzaga plazan, eta batzarra egin dute haiekin.
LAB sindikatuak jakinarazi du Iruñeko Lan arloko epaitegietan, Escuadrón de Negocios, S.L. y Esquisavel Servicios Navarra enpresei, kopurua eskatuz, 8 auzi eske paratu dituela, ezarri beharreko Hitzarmen Kolektiboa bete ez duelako.
Nafarroako Kirolaren eta Gazteriaren Institutuaren aurka jo dugu ere, irizten baitiogu Nafarroako Gobernuak ez dituela zaintzen garbikuntza sektorean diharduten langileen eskubideak, halaxe eskatzen baitu Kontratu Publikoen Foru Legeak, Escuadrón de Negocios, S.L. enpresari itzuli baitzion dantza ekonomikoa, langileei soldaten ordainketa bermatzen ez zitzaien ere.
LAB sindikatua, 2018ko apirilean, Kontratu Publikoetako Foru Legea landu eta onetsi izanaren egilea izan zen; lege hark, gizarte alorrean, sekulako aldaketa ekarri zuen, azpikontrata publikoetan lan egin ohi duten milaka langileen laneko baldintzak duinduz.
Honen harira, aipatu aldaketa errealitatea egin dadin, administrazio publiko guztiak deitu genituen, lizitazio guztietan eta esleipenen garapean, langileen eskubideen alde, Kontratu Publikoetako Legea zorrozki bete zezaten.
Dena dela, gaurko egunez salatzen dugu Nafarroako Gobernuak ez diola erantzun aipatu deiari, eta oraingoan ez duela ezarri aipatu Kontratu Publikoetako Foru Legearen 152,2 artikulua, zeinak agintzen duen: “[…] la Administración, una vez acreditada la falta de pago de los citados salarios, procederá a la retención de las cantidades debidas al contratista para garantizar el pago de los citados salarios, y a la no devolución de la garantía definitiva en tanto no se acredite el abono de éstos […]”.
Honela, behin Nafarroako Gobernuari jakinarazi zitzaiola Escuadrón de Negocios, S.L. enpresa ez zela hitzarmen kolektiboa ezartzen ari, bermea itzuli zion enpresari, legea bete ez arren; hori eginez, legearen aurka eginez, ez zitzaien bermatu soldaten ordainketa langileei. Eta are larriagoa dena, langileen eskubideen aurka egin zen.
Otsaila amaieran erregistratutako langabezia 153.702 pertsonetakoa zen, Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoaren datuen arabera. %57,6 emakumezkoak dira.
Nafarroan kenduta, herrialde guztietan jaitsi da pixkat langabezia aurreko hilabetearekiko. Bilakaera honek gizonei eragin die batez ere, horrela, ez du isla positiborik izan emakumeen langabezia. Era berean, gazteen langabeziaren igoera eman da, eta 25 urtetik beherako gazte langabetuen kopuruak 519an egin du gora urtarriletik (+%4,8).
Beste alde batetik, modu orokor eta justifikatu gabean erabiltzen da aldi baterako kontratazioa. Sinatutako 10 kontratutik 9 izan dira aldi baterakoak.
Horrela, langabezia gutxietzea prekarietatea larritzearen kontura egiten da, ia onartezinak diren mugetaraino. Azken inkesten arabera, lan-baldintza kaskarrak dira euskal jendartearentzako arazorik larriena, orain arte langabeziak zuen lehen lekua hartuz.
Lanaren Nazioarteko Erakundeak (LANE) txostena aurkeztu zuen otsailean, “Ikuspegi sozial eta enpleguaren ingurukoak munduan: 2019ko joerak” izenburua duena, honakoa jasotzen duena: “aldi baterako enplegua gero eta zabalduago dago (…) eta honekin larritu egiten da soldata bidezko diru- sarreren segurtasun falta.
LANEk Europar Batasuneko buruan kokatzen du Espainiako estatua enpleguaren aldi baterakotasuna eta desegonkortasunari dagokionez. Espainiako estatua da sei hilabetetik beherako iraupena duten kontratu gehien sinatzen diren estatu kidea, zehazki, sinatutako aldi baterako kontratuen %60a.
Hala ere, errekord lotsagarri hori gainditu dugu Hego Euskal Herrian, eta Espainiako Enplegu Zerbitzu Publikoek egindako estatistika-buletinen arabera, lau herrialdeetan sinatutako aldi baterako kontratuen %65a sei hilabete edo gutxiagokoa da.
Portzentaia hauek altuagoak izango beharko lirateke, zehaztu gabeko iraupena duten aldi baterako kontratuak ere gehitu beharko liratakeelako (sinatzerakoan zehaztu gabekoa) sei hilabetetik beherako iraupena dutenak.
Lan baldintzen okertze honen ondorioa da laneko pobreziaren igoera, enplegua lortzea gero eta urrutiago baitago bizi-kalitate duina bermatzetik.
Bien bitartean, hauteskundeen aurrerapenean izkutatzen da Pedro Sanchezen gobernua bere konpromisoak bete ez eta 2012ko lan-erreformaren alderdi kaltegarrienak ez derogatzeko. Hori bai, gai honi datorren legegintzaldian ekiteko asmoa du, biharko utziz gaur ere egin zezakeena.
