2026-05-01
Blog Page 5

Absentismoaren gezurra eta lan eskubideen defentsa uztartuko ditu LABek apirilaren 28an

Apirilaren 28a Laneko Osasunaren eta Segurtasunaren Nazioarteko Eguna da. Aurten ere manifestazioa egingo du LABek, lan osasuneko intersindikala osatzen duten beste sindikatuekin batera, hau da, ESKrekin, STEILASekin, EHNE-etxalderekin eta HIRUrekin (Nafarroaren kasuan, CGT/LKN ere badago intersindikalean). Donostian izango da, 12:00etan, Bulebarretik “Absentismoa: gezurra ari du. Gure lan eskubideak defenda ditzagun” lemarekin.

Salatuko dute patronalak langileen osasunaren aurrean jartzen dituela bere irabaziak eta ez dituela prebentzioaren arloan dituen erantzukizunak betetzen. Honek dakartzan ondorio lazgarriak ere gogoratuko dituzte. Adibidez, 2025ean 84 langile hil ziren lan istripuz eta ehunka gaixotasun profesionalen ondorioz.

Enpresariak absentismoaren inguruan zabaltzen ari diren mezuez ere ohartaraziko dute, eta hauen helburua beren irabaziak handitzea dela salatuko dute. Izan ere, patronalak absentismotzat jotzen duena borrokaren bidez lortutako eskubideak dira: diru-sarrerak galdu gabe gaixotzeko, kontziliatzeko edo eskubide sindikalak gauzatzeko eskubidea, edota Aldi Baterako Enplegu Erregulazio Espedienteak.

LABek inprobisazioa eta kolapsoa salatu nahi ditu iragarritako erregularizazio prozesuaren aurrean

Atzo, apirilak 15, Bilbon bizi izan dugun egoerak ez luke inor harritu behar, eta, hala ere, sumintzeko modukoa da. Hilabeteetan zehar milaka migratzaileri eragiten dien erregularizazioprozesu bat iragarri da, horietako asko egoera bereziki ahulean daudenak. Jakina zen unea iritsiko zela, itxaropenak, urduritasuna eta, batez ere, eskaera administratibo andana sortuko zituela. Eta hala ere, azkenean prozedura aktibatzen denean, udalaren erantzuna nahasgarria izan da.

Ehundaka pertsona ibili dira gizarte-arretako bulegoetan edo erregistroetan, erantzun argirik jaso gabe. Ilarak, zerbitzu batetik besterako deribazioak, jarraibide kontrajarriak. Batzuei Gizarte Ekintzara jotzeko esaten zitzaien; beste batzuei, Erregistro Orokorrera joateko; bien bitartean, praktikan oraindik martxan ez zegoen dispositibo espezifiko bat irekitzeari buruz hitz egiten zen. Emaitza: nahasmena, higadura eta erakundeen utzikeriaren sentsazio orokorra. Egoera hori ez da kasualitate bat, arrazismo estrukturalaren beste sintoma bat baizik, gobernu-erakundeetan eta administrazioan gauzatzen dena.

Ez da arazo txikia, ezta unean uneko akatsa ere. Aurreikuspen eta errespetu kontua da. Bilboko Udalak aldez aurretik zekien horrelako prozesu bat bazetorrela, eta bere ardura aurrea hartzea zen: sailak koordinatzea, protokolo argiak ezartzea eta, batez ere, herritarrei zein langileei gardentasunez jakinaraztea. Horrelakorik ez da behar bezala gertatu.

Argitasunik ezak ez du eraginkortasun administratiborik eza bakarrik eragiten; giza ondorioak ditu. Erregularizazio-prozesuetan daudenak ez dira dokumentu bat izapidetzen ari soilik: beren bizitzak egonkortzen, oinarrizko eskubideak eskuratzen eta prekarietate-egoeretatik irteten saiatzen ari dira. Leihatilen artean ibiltzera behartzea, ziurtasunik eta orientaziorik gabe, berez konplexua den errealitate bati ziurgabetasuna gehitzea da.

Gertakari honek gai zabalago bat ere jartzen du mahai gainean: sektore kalteberenei eman beharreko arretan duen eragina. Gizarte-zerbitzuen kolapsoa, harrera-baliabideetako zailtasunak edo arreta-gailuetako gainkarga ez dira fenomeno isolatuak. Arreta-ereduan eta lehentasun politikoetan egiturazko tentsioak islatzen dituen patroi baten parte dira, Bilboko Udaleko Gizarte Zerbitzuetako dozenaka profesionalek manifestu batean salatzen zuten bezala.

Egoera honek eragina izan du beste udal zerbitzu batzuetan ere, hala nola Erregistro Orokorrean, kolapsatu egin baita lehen ordutik. Zerbitzu hauetako langileei ere, ez zaie behar den informazioa eman zer prozedura jarraitu behar zuten jakiteko. Are gehiago, goiz erdian jakinarazi diete egoera aztertzen ari zirela eta eskaera gehiago bideratzeari utzi behar ziotela eta aurrerago jakinaraziko zietela nola jokatu.

Horregatik, EAJren eta PSEren gobernu taldeak erakutsi duen gaitasunik eza eta herritarrekiko zein bertako langileekiko izan duen errespetu falta salatu nahi ditugu.

LABek aurrerapausoak ikusi ditu Nafarroako zahar egoitzen sektorearen hitzarmen-proposamenean, hilabeteetako blokeoaren ondoren

Patronalek aurkeztu duten proposamenak, LABen arabera, elementu garrantzitsuak jasotzen ditu, hala nola lanaldiaren murrizketa, soldaten hobekuntza eta aldi baterako ezintasunen aurrerapenak, eta negoziazioa desblokeatzen lagun dezake.

LABek positibotzat jo du patronalek azkenean proposamen bateratu bat aurkeztu izana, eta “norabide onean aurrerapauso handia” izan daitekeela uste du. Ildo horretan, sindikatuak adierazi du orain arte LARESek soilik izan duela jarrera proaktiboa negoziazioan, eta ANEAk, berriz, immobilismo-jarrera. Sindikatuaren arabera, egoera aldatu egin da eta bi patronalek negoziatzeko proposamena aurkeztu dute orain.

Proposamenaren edukiak hainbat elementu garrantzitsu biltzen ditu LABen ustez, hala nola lanaldi-murrizketa. Hitzarmeran amaierarako, gaur egun 1.772 ordukoa den lanaldia 1.649 ordura jaitsiko litzateke. Era berean, kategoria guztietako langileak hilean 1.500 euro gordinetik gorako soldatak izatea aurreikusten da hitzarmenaren amaieran, LGSren 1.500 euroko errebindikazioa betez sektore osorako.

Aldi baterako ezintasunen (ABE) hobekuntza ere nabarmendu behar da, laneko bajen % 100eko osagarriarekin. Gaixotasun arruntagatiko bajen kasuan ere hobekuntza esanguratsuak aurreikusten dira, batez ere lehen egunetan, gaur egun ez baitago konpentsaziorik bajaren lehen hiru egunetan.

LABek adierazi duenez, administrazioko langileekin parekatzea “iraupen-karrera bat da, eta ezin da bat-batean lortu”. Gainera, azpimarratu dute Nafarroan hitzarmen bat egoteak indartu egiten duela estatalizaziotik ihes egitea, “hemen lan egiten badugu, hemen erabaki behar dugula” defendatuz.

Sindikatuak adierazi du testua sakon aztertuko duela behin betiko jarrera bat finkatu aurretik, baina negoziazioaren etorkizunean bere ibilbide-orria argi mantentzen duela.

LABek Osasungintza Publikoaren Aldeko Herri Plataformek larunbatean deitutako manifestazioetan parte hartzeko deia egiten du

Promesa gehiagorik ez! Konponbide errealak orain lemapean, osasun publikoa indartu eta defendatzeko deia egingo dute OPA Herri Plataformek larunbatean egingo dituzten manifestazioetan. LABek bat egiten du mobilizazioekin eta euretan parte hartzeko deia egiten du. Manifestazioak Bilbon, Jesusen Bihotzean 12:00etan; Gasteizen, Bilbo Plazan 12:00etan eta Donostian, Bulebarrean 17:00etan, izango dira.

Izan ere, benetako konponbideak behar dira, murrizketa eta pribatizaziorik gabeko kalitatezko osasun arretaren alde, osasun eskubidea arrisku larrian baitago EAEn.

Bestelako Osakidetza bat beharrezko da: publikoa, unibertsala eta doakoa. Lehen mailako arreta erdigunean duena, hurbilekoa, irisgarria eta gizatiarra. Osasunaren prebentzioan eta sustapenean oinarritua, gizarte-baldintzatzaileen gainean jarduten duena; aurrez aurreko kontsultak bermatzen dituena, herritarrak artatzeko denbora nahikoa izango duena eta langileen baldintzetan eta ondorioz herritarrekiko asistentzian jarraikortasuna bermatuko duena.

Osasun publikoaren narriadura gelditzeko, ezinbestekoa da:

  • Pribatizazioa gelditzea eta kanporatutako zerbitzuak berreskuratzea.
  • Murrizketak amaitu eta itxi diren zerbitzuak berriro irekitzea.
  • Finantzaketa publikoa handitzea.
  • Lehen mailako arreta, osasun komunitarioa eta osasun mentala indartzea.
  • Langile kopuru nahikoak eta egonkorrak bermatzea.
  • Kudeaketa-eredu gardena eta parte-hartzailea ezartzea.
  • Herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzea osasun publikoan, eta euskararen erabilera benetan normalizatzea.

Arabako Foru Aldundiaren immobilismoak kalera irtetera behartu ditu langileak

Azken mobilizazioak eta gero, Lanuzte partzialak egiten ari dira Arabako Foru Aldundian, gehiengo sindikalak deituta (Ela, LAB, UGT). Apirilaren 15ean eta 22an eta maiatzaren 6an.

Lanuzte horien arrazoiak behin eta berriz azaldu dituzte: lanpostuak ez betetzea, lan-baldintzak hobetzea, lanbide-karrera, erosahalmena berreskuratzea, arrazionalizazio-planak eta hainbat lanposturen balorazioa berrikustea eta erretiroaren arloko hobekuntzak.

Aski da inposaketekin, bai negoziazioari eta akordioari.

Administrazioak aukerak ezarri behar ditu inork kalean lo egin beharrik izan ez dezan

Aranzadin baldintza penagarrietan bizi ziren dozenaka migratzaileren utzarazpena osatzeko, jarraipena eta laguntza egin behar da, inork kalean lo egin ez dezan bere borondatearen aurka. Nafarroan gero eta jende gehiagok bizi duen muturreko zaurgarritasun egoera dela eta, gure kezka adierazi nahi dugu.

LABetik alternatiba duinak exijitzen ditugu eta desalojoak berehalako irtenbide egokia emateko konpromisoa izatea eskatzen dugu. Utzarazteak berez kritikoa den egoera larriagotzea saihestu behar da, dozenaka pertsona erabateko ziurgabetasun egoeran uzten baititu.

Desjabetutako pertsonek ez zuten gune hori aukeratuta okupatzen, baizik eta etxebizitza duina, baliabide sozial nahikoak eta erregularizatzeko bide errealak ez izatearen azken baliabide gisa. Migratzaileen arteko etxegabetzea prebenitzeko, beharrezkoa da eskumen politiko gehiago izatea, administrazio-erregularizazioko prozesuak arinago eta egokituago kudeatu ahal izateko. Gaur egungo zurruntasunak pertsona asko egoera irregularrean uzten ditu, enplegua, etxebizitza eta babes soziala lortzea eragozten die, eta horrek bazterkeriara bultzatzen ditu.

Erakundeei erabakitzeko gaitasun handiagoa emateko autogobernuan sakontzeak aukera emango liguke eraginkorragoak izateko, epeak laburtzeko, betekizunak malgutzeko eta politika publikoak hobeto koordinatzeko, erantzun aringarrietatik eskubideak bermatzera bideratutako prebentzio-estrategietara igaroz.

Instituzioen erantzuna desalojora ez mugatzea exijitzen dugu, pertsona hauen behar espezifikoetara egokitutako bizipen alternatiba egonkorrak bermatu gabe. Saihestu egin behar da horrelako jarduerek arazoa mugiaraztea edota kroniko bihurtzea. Horregatik, iragarritako neurriak bete daitezela exijitzeaz gain, eskatzen dugu urgentziaz aplika daitezela, harrera-baliabide duin eta nahikoekin, kaltetutako pertsona guztientzako banan-banako jarraipen mekanismoak aktibatzearekin batera.

Funtsezkoa da administrazio publikoen eta gizarte-eragileen arteko koordinazio eraginkorra. Alde horretatik, gizarte-kolektiboek funtsezko zeregina dute, ez soilik zuzeneko arretarako eragile gisa, baita zaurgarritasun-egoerak ezagutzeko eta goiz hautemateko gune gisa ere. Tokian bertan duten esperientziari esker, benetako beharrak identifika ditzakete, banakako prozesu konplexuei lagun diezaiekete eta eragindako pertsonekin konfiantza-loturak sor ditzakete. Hori nekez berma daiteke erakundeen esku-hartzeen bidez soilik.

Nolanahi ere, egungo egiturak sendotzeko beharra azpimarratu nahi dugu, eta sektoreko langileei laguntza handiagoa eskaini, onargarria dena baino askoz ere handiagoa den presioa eta lan-karga jasaten ari baitira. Horretarako, baliabide nahikoak eman behar zaizkie, lankidetza-esparru egonkorrak ziurtatu behar dira eta eragiteko gaitasuna aitortu behar zaie.

Berriro diogu, etxebizitza duina eta bizi baldintza egokiak eskuratzea ez da pribilegio bat, oinarrizko eskubide bat baizik. Migrazioaren kudeaketak printzipio hauek izan behar ditu oinarri: gizatasuna, justizia soziala eta giza eskubideen errespetua.

Eredu baten porrota erakusten du elkarrizketa soziala instituzionalizatzeko Eusko Jaurlaritzaren asmoak

LGS propioaren aldeko greba orokor arrakastatsutik hilabete eskasera eta Confebaskek negoziazioari atea itxi ondoren, gehiengo sindikala alboratuko duen eredu baztertzaile bat instituzionalizateko asmoa dago Eusko Jaurlaritzak, Confebaskek, CCOOk eta UGTk atzo egindako akordioaren atzean, langileen aldeko egiturazko neurriei bizkarra emanda. 

Milaka eta milaka lagunek gutxieneko soldata propioa ezartzearen eta berau 1.500 eurotakoa izatearen aldeko greba orokorrarekin bat egin eta hilabete eskasera, eta Confebaskek negoziazioari bizkarra eman eta aste gutxira, Elkarrizketa Sozialaren Mahaian akordioa egin dute Eusko Jaurlaritzak, Confebaskek, CCOOk eta UGTk. Akordio horrek elkarrizketa sozialaren eta sindikalismo otzanaren porrota erakusten ditu, LABen ustez. 

Izan ere, helburu argi bat du atzoko argazkiak: Eusko Jaurlaritza eta Confebask zuritzea. Argazki hori merke saldu diete CCOO eta UGT sindikatuek. Horrek erakusten du, batetik, izaera autoritarioa eta esplotatzailea duen patronal baten aldeko politikak egiten jarraitzeko Jaurlaritzaren asmoa; eta, bestetik, LGS zentralizatua mantentzearen aldeko jarrerak eta negoziatzeko bere ardura betetzen ez duen Confebsakekin horrelako argazkian parte hartzeak langileei ez diela inolako onurarik ekartzen. Alderantziz; Confebask zuritzen du eta CCOO eta UGT sindikatuen ereduaren porrota agerian uzten du berriro ere. 

Interes patronalak zaintzea beste helbururik ez dutenek ordea, arazo bat dute: langileen gehiengo zabalak beraiek gustoko duten eredu sindikal otzanarekin ez duela bat egiten, eta hori ez dutela gehiengo sindikala baztertuko duen lege berri batekin konponduko.

Asmoez harago ez dago inolako neurri zehatzik, enplegua defendatu eta enplegua duintzeko. Atzoko akordioan ez dago aipamenik gutxieneko soldata propioari buruz, nahiz eta pobreziari buruzko azken datuek argi erakusten duten pobrezia eta desberdintasun sozialak areagotzen ari direla eta aberastasunaren banaketa gero eta desorekatuagoa dela. Gutxieneko soldata propioa ezinbesteko neurria litzateke egoera hori iraultzeko. 

Gainera, atzoko akordioak erabat antidemokratikoa den eredu bat egonkortzeko asmoa du. Elkarrizketa sozialaren instituzionalizazioaren atzean, eta parte hartzearen izenean, gehiengo sindikala baztertzeko asmoa dago, eta, langileen aldekoak baino patronalaren mesedetara egongo diren politikak egonkortzekoa. EAEko langileen kontrako eraso larria litzateke hori, eta Eusko Jaurlaritzaren izaera autoritarioan mugarria, sakontze bat aurretik milaka sinadura jaso dituzten herri ekimen legegileei bizkarra eman dion eredu horretan. 

Hezkuntza publikoa euskalduntzeko baliabide gehigarriak LABek erakutsitako jarrera irmoarengatik adostu eta aplikatu ditu Hezkuntza Sailak, ez bere borondatez

Azken asteetan komunikabide desberdinen bidez Hezkuntza Sailak bere egin ditu hezkuntza publikoan euskara eta euskalduntzea indartzeko hainbat neurri, hala nola, EUSLE, HIPI edo Hizkuntza proiektuen koordinatzaileak. LABek adierazi nahi du neurri horiek ez dituela Sailak bere borondatez eta aldebakarrez egin, baizik eta aurreko ikasturtean burututako greba eta mobilizazioen ondorioz sinatutako akordioan adostutakoa betez. 

LABek irakasleen lan baldintzak arautzen dituen akordioa sinatu zuen STEILAS, CCOO, UGT eta Interinok taldearekin batera, baita ikastetxeak baliabidez hornitzeko irizpideak ere. LABek adierazi du sindikatuarentzat estrategikoa izateaz gain ezinbestekoa izan zela hezkuntza kalitatea hobetuko duten baliabideak lortzea; besteak beste, euskara indartzeko, hezkidetzarako edota aniztasunari erantzuteko. Finean, herri bezala ditugun erronkei erantzuteko. 

Zentzu horretan, akordioan jasotzen diren euskara indartu eta euskalduntzerako baliabideak LABek jarri zituen mahaigainean, euskarak bizi duen egoera larriari erantzuteko, negoziazioaren erdigunean jarriz. Are gehiago, sailak baliabide horiek akordioan gehitzeko oztopoak jarri bazituen ere, azkenean, LABek izandako jarrera irmoari esker lortu ziren negoziazioaren hasieran ez zeuden eta hezkuntzaren kalitatea hobetzea duten edukiak. 

Hezkuntza sailburua den Begoña Pedrosak harrezkero hezkuntza kalitatea hobetuko duten baliabideez zein euskara indartuko duten neurriez aritu bada ere lorpenak bere eginez, oraindik orain zenbait ikastetxeetan akordioan jasotako baliabide eta neurriak aplikatzeko daudela adierazi dio sindikatuak. Eta akordioan jasotakoa bere osotasunean betetzeko exijitu dio LABek.

Bestalde, LABek gogora ekarri ditu aurreko igandean egunkari bati eskainitako elkarrizketan sailburuak adierazitakoak, izan ere, sindikatua bat dator esandakoarekin: “ikastetxeetan ikusten dugunean prozesu bat egitean hezkuntza komunitate guztiari aukera ematen ziola iritzia emateko, erabaki onak adostuak izaten dira”. Aitzitik, LABek salatu duenez, adierazitakoaren aurka, Sailak hezkuntza komunitate zein alde soziala kontutan izan gabe, gardentasun ezaz eta aldebakarrez hartzen jarraitzen ditu erabakiak.

Azkenik, Pradalesen gobernuak egiteko modu berriak aski ezagunak zaizkiola adierazi du LABek. Behin eta berriz elkarrizketetarako eta adostasunerako duen prestutasuna publikoki adierazi arren, bestelakoa da errealitatea. Izan ere, soilik langileek mobilizazioetan erakutsitako indarrari eta borrokaren ondorioz izan dira edukien gaineko benetako elkarrizketak eta adostasunak. 

LABek Hego Euskal Herriko administrazio publikoetako agintariei borondate politikoa izateko eta behin-behinekotasuna murrizteko neurriak adosteko exijitzen die

Europako Auzitegiaren sententziak argi eta garbi adierazi du Espainiako Estatuak behin-behinekotasuna murrizteko hartu dituen neurriak ez direla nahikoa.

2026ko apirilaren 14an, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak sententzia eman du Espainiako Estatuak aldi baterako kontratazio tenporalen abusuei aurre egiteko hartu beharreko neurriei buruz; zehazkiago, Espainiako Estatuak hartu dituen neurrien balorazioa egin du. Orain arteko sententziarik erabakigarriena dela esan daiteke. Erabakia EBJAri berari ez badagokio ere, indarrean dauden neurriak ez direla nahikoak baieztatu du.

Sententzia honek argi eta garbi adierazi du behin-behinekotasuna murrizteko hartu diren neurriak ez direla nahikoa izan; izan ere, kontratazio tenporalen abusua jasan duten langileei “mugagabe ez-finko” izaera aitortzea eta 20 eguneko kalte-ordaina ematea behin behinekotasun egoera iraunaraztea dela dio; eta 33 eguneko kalte-ordaina emanda ere ez du nahikotzat jotzen neurria. Hau da, prekaritate egoera luzarazten duen figura da.

Horrez gain, 20/21 Legeak ezarritako egonkortze-prozesuen ez-nahikotasuna ere azpimarratzen du; izan ere, auzitegiaren arabera, oso orokorra, abstraktua eta anbiguoa da, eta, beraz, ez da nahikoa kontratazio tenporalaren abusua saihestu eta zigortzeko. Hau da, egonkortze-prozesuak administrazioen erantzukizuna badira ere, ez dira nahikoak izan kontratazioaren gehiegikeriak gelditzeko, eta atea irekita uzten diote kontratazio tenporalaren abusuari. Gainera, sententziak dio lan egindako denbora berdin baloratzen dela langileak abusua jasan duen ala ez kontuan hartu gabe.

Egonkortze-prozesuak hasi zirenean, LABek salatu zuen Hego Euskal Herriko eta Madrilgo gobernuek agindutako behin-behinekotasuna murrizteko neurriak ez zirela nahikoak izango, eta ez zirela 20/21 Legeak ezarritako %8ra ere iritsiko. Egonkortze-prozesuak igaro diren honetan, baieztatu dezakegu hori hala dela Hego Euskal Herriko administrazio publiko gehienetan. LABek argi du borondate politiko kontua dela behin-behinekotasun-tasa jaisteko eta egiturazko enplegua sortzeko neurriak ezartzea; horren frogarik argiena EAEko hezkuntza publikoan sindikatu honek lortutako lan-hitzarmenak izan dira.

Oraingo honetan, azken urteotako sententziei jarraikiz, are argiago gelditu da Euskal Herriko langileok ezin dugula epaileen interpretazioen menpe egon, eta erabaki politiko sendoak behar ditugula, hemen bertan erabaki ahal izateko enplegu publikoari dagozkion neurriak, behin-behinekotasuna murrizteko eta egiturazko lanpostuak aitortzekoak barne. Beraz, soldata eta enpleguari lotutako neurri guztiak hemen erabaki behar ditugu: euskal administrazioek eta langileen ordezkariek adostuta, eta lege propioez babestuta.