2026-04-25
Blog Page 401

Hilabeteko epean hiru langile hil dira altueratik erorita

Atzo beste laneko heriotza baten berri izan genuen. Astelehenean, 23 urtetako J.E.U. Amezketako langileak istripu larria izan zuen altueratik erorita Ikaztegietako Hertell kooperatiban, eta atzo hil zen. Bertako langilea zen hildakoa. LABetik, gure elkartasuna adierazi nahi diegu langilearen familia, lankide eta gertukoei.

Hilabete bateko epean altueratik erorita hiltzen den hirugarren langilearen aurrean gaude. Abenduaren 18an, 45 urteko langile bat hil zen honela Zumaian eta urtarrilaren 10ean, 47 urteko J.V.S.F. hil zen Gasteizko Olarizun auzoan. Atzo hildako langilearekin, gutxienez 3 dira aurten Euskal Herrian egon diren laneko heriotzak, urte hasieratik 12 egun baino pasatu ez direnean.

Era berean, atzo ere beste istripu bat izan zen El Buston, Nafarroan, plataforma batetik bi langile erori ziren. Langile horiek hainbat lesio izan zituzten, eta laster sendatzea espero dugu.

Egoera horren aurrean, norbaitek sinets al dezake kasualitatea izan dela? Administrazioei, lan-istripuen eta lanbide- gaixotasunei horri aurre egiteko berehalako neurriak, kontrol handiagoa eta politika zehatzak eskatzen dizkiegu.

Erakundeen erantzun irmoa beharrezkoa da, eta altuerako lanetarako plan espezifiko bat eskatzen dugu, neurri egokiekin eta benetako prebentzio-politikekin, eraikuntzarako zein industri-nabeak eta pabiloiak birgaitze eta mantentze lanetarako. Datuak oso gogorrak dira, eta zifra bakoitzaren atzetik, izenak, familiak eta lagunak daude. Lanetik etxera itzultzen ez diren langileez ari gara.

Azkenik, dei egiten dugu hurrengo orduetan langileen segurtasuna eta osasuna defendatzea aldarrikatuz dei daitezkeen mobilizazioetan parte hartzera.

Gure borrokari esker, Servyrest-ek Bizkaiko esku-hartze sozialeko hitzarmena aplikatu beharko die bere langileei, euren lan-baldintzak hobetuz #LortuDugu

Auzitegi Gorenak berretsi egin du Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren epaia. Epai horren bidez, Servyrest enpresak Bizkaiko esku-hartze sozialeko hitzarmena aplikatu behar die langileei. Enpresa errestaurazio kolektiboan eta hezkuntzako beste zerbitzu batzuetan aritzen da, eta 800 langile ditu.

Duela bi urte, LABek borroka horri ekitea erabaki zuen, enpresa horretako langileen lan-baldintzak hobetzeko, eta lortu egin du. Servyrest enpresak Bizkaiko esku-hartze sozialeko hitzarmena aplikatu beharko die langile guztiei. Berriro ere, LAB sindikatuak hobekuntzak lortu ditu lan-baldintza prekarioak dituen sektore honetan.

LAB sindikatua prest egon da uneoro Bizkaiko esku-hartze sozialeko hitzarmen osoa pixkanaka aplikatzea adosteko, eta enpresak entzungor egin dio horri. Bada, orain hitzarmen hau aplikatu behar du 2020ko urtarriletik aurrera.

Beste batzuek LAB sindikatuak egindako lanari etekina atera nahi izan diote, eta langileei ez diete informazio onik eman eta demanda judizial gehiagotan inplikatu dituzte, horren beharrik gabe.

Enpresak diru asko irabazi du langileen kontura. Orain, euren lan-baldintzak asko hobetuko dira.

FCCko zuzendaritzako kide batek langile bat harrapatu zuen autoarekin, abenduaren 17ko greban

LAB sindikatuak publikoki salatu nahi du gaur egun FCC enpresa, Iruñeko kaleak garbitzeaz arduratzen dena, oraindik ez dela harremanetan jarri enpresako zuzendari batek joan den abenduaren 17ko greban harrapatu zuen langilearekin. Langilea bajan dago ordutik.

2021eko abenduaren 17a greba-eguna izan zen Iruñean kaleak garbitzeaz arduratzen den FCC enpresan, LAB, UGT, ATSU eta CCOO sindikatuok deituta, bertzeak bertze, hitzarmenaren negoziazioa desblokeatzearen alde. Goizeko 5:30etik aurrera, informazio-piketeak egin ziren Lanbaben industrialdeko enpresaren nabearen aurrean. Pikete bitartean, enpresako autoarekin zihoan FCCko zuzendari batek langile bat nahita harrapatu zuen.

Harrapatu ondoren, FCCko zuzendaria autotik jaitsi zen eta langilea iraindu egin zuen: “Zure gainetik pasatu behar nukeen, alfer halakoa, ez baituzu zure bizitza puta osoan lanik egin”. Ondoren, egoera baretzen saiatzen ari zen Enpresa Batzordeko LAB sindikatuko ordezkaria bultzatu zuen zuzendariak.

Harrapatutako langilea, FCC enpresan 32 urteko antzinatasuna duena, Batzordeko ordezkariek eraman zuten larrialdietara. Zuzendariak berak behin baino gehiagotan oztopatu zuen harrapatua zeraman autoa.

Gaur egun, langilea bajan dago, hainbat lesio baititu bizkarrean, eta lesio horien ondorioz errehabilitazio luzea hasiko du. LABek salatu nahi du FCC oraindik ez dela langilearekin harremanetan jarri zer moduz dagoen jakiteko —are gehiago, historiaren bertsio faltsua ere kontatzen ari da—, eta neurri egokiak lehenbailehen hartzeko eskatu dio.

Nafarroako Parlamentu aurrean egin dugu protesta, adinduei arreta eskaintzen dien sektorearen grebaren atarian

LAB, ELA, UGT eta CCOO sindikatuetako zenbait ordezkarik Iruñeko Parlamentuaren Eskubide Sozialetako Batzordean hartu dute parte, adinduen arretarako Nafarroako lehenbiziko hitzarmena izango denaren negoziazioak zertan diren azaltzeko. Horren karietara, lau sindikatuok elkarretaratzea egin dugu Parlamentuaren aitzinean. Protesta hau ostegunerako deitutako egun osoko grebaren atarian egin dugu.

Aberastasunaren bidezko banaketa bermatzea eta sektore osoaren lan-baldintzak duinduko dituen hitzarmena aldarrikatu dugu Bizkaiko metalgintzan

Gaur egin da Bizkaiko Metalgintzako Hitzarmenaren negoziazio-mahaiaren bigarren bilera. Bertan, sektore osoarentzako aldarrikapen nagusiak jasotzen dituen bere plataforma aurkeztu du LABek.

Datozen hilabeteetan erabakiko dira sektoreko langileen lan-baldintzak, eta gogorarazi nahi dugu negoziazio hori hazkunde ekonomikoko eta enplegu asko sortzen ari den egoera batean egingo dela. Beraz, ez dago aitzakiarik hitzarmen honetan, sortutako aberastasunaren bidezko banaketa ez egoteko eta sektoreko langileen baldintzak ez duintzeko.

LABek bi urteko indarraldia duen plataforma bat aurkeztu du, honako aldarrikapen nagusiak jasotzen dituena:

Enplegua sortzea

Lanaldia murrizteko, errelebo-kontratua bermatzeko eta malgutasuna murriztu eta mugatzeko neurriak aurkeztu ditugu.

Aberastasunaren banaketa bidezkoa

KPIaren gaineko soldata-igoerak proposatzen ditugu, bai sektoreko hitzarmeneko tauletan, bai soldata errealetan. Patronalak sektoreko langile guztien eskulanari esker poltsikoratu duen aberastasuna banatzeko garaia da.

Enplegua duintzea

Azpikontratetako langileentzat lan duina izateko eskubidea aldarrikatzen dugu, azpikontratatutako jarduera guztietarako subrogazio-eskubidea, ABLEak desagertzea, gazteen kontratazioa duintzea (praktikak zein prestakuntza-kontratuak…). Aniztasun funtzionala duten langileek jasaten duten diskriminazioarekin eta prekarietatearekin amaitzeko neurriak jasotzen ditugu.

Lanean osasuna eta bizitza zaintzea

Gure osasuna erdigunean jartzeko unea da, bajetan hobekuntzak, prestakuntza, prebentzio-neurriak, lan-istripuengatiko kalte-ordainak. Hitzarmenean, lehen aldiz, amiantoarekiko neurriak ere kokatu nahi ditugu.

Hobekuntza sozialak

Hobekuntzak lizentzietan; zaintza-lana, guraso bakarreko familia-ereduak eta edoskitzea aitortzea, lizentziak lanegunetan hartzea lehen lanegunetik…

Edozein arrazoirengatik (sexua – generikoa, jatorria, kolektibo jakin bateko kide izateagatik…) diskriminazioa debekatzea
Kolektibo jakin bateko kide izateagatik ezein langilek edo langilek diskriminaziorik jasan ez dezan neurriak aurkeztu ditugu; izan ere, guztiok ditugu lan-munduan sartzeko eta parte hartzeko eskubide berberak.

Neurri feministak

Berdintasun-plan eraginkorrak eta benetakoak ahalbidetzen dituzten neurriak aurkezten ditugu. Emakumeok erdigunean jartzen gaituzten edukiak biltzen ditugu.

Lan-erreformaren aurkako neurriak

-Hitzarmenaren ultraaktibitea mugarik gabe luzatzea.

-Itundutakoa ez aplikatzea eragozten duten klausulak.

-Sektoreko lan-baldintzak bateratzea. Enpresetan ezingo lirateke negoziatu Bizkaiko Metalgintzako Hitzarmeneanezarritakoak baino lan-baldintza okerragoak.

-Bizkaiko hitzarmenak lehentasuna izango du estatukoaren aurrean.

Horiek dira LABen plataformak jasotzen dituen aldarrikapen nagusietako batzuk. sektoreko pertsonen lan- eta bizi- baldintzak duintzearen alde egiten dugu, eta, horretarako, badakigu gakoa langile guztiak antolatzea eta aktibatzea dela, eta hori izango da LABen egiteko nagusia datozen hilabeteetan.

2022an lan istripuan hildako langileak

LAN ISTRIPUAN HILDAKO LANGILEAK:
2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 – 2012 – 2013 – 2014 – 2015 – 2016 – 20172018 – 2019 – 2020
20212022

69

Araba: 9 | Bizkaia: 15 | Gipuzkoa: 19 | Nafarroa: 20 | Iparraldea: 2 | Kanpoan: 4

Prekaritateak eraildako 69. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/12/07Iruraiz Gauna- ArabaM.M.D.O., 56 urteConstrucciones TavarEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 68. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/11/30BerriobeitiSant Gobain AbrasivosEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 67. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/11/16DoneztebeHarrapaketa

Prekaritateak eraildako 66. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/11/11TarazonaR.C.A., 40 urteAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 65. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/11/01GasteizP.A.I.L., 50 urteLEDHR Ingeniería y ServiciosEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 64. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10/29AndoainAntex FibresMakina batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 63. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10/19DonostiaS.A., 64 urteAcuña enpresak azpikontratatuaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 62. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10AraiaGarraiolaria Ez traumatikoa

Prekaritateak eraildako 61. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10/06SarrigurenBerlys

Prekaritateak eraildako 60. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10/04AulestiJ.M.O.C., 62 urteExplotaciones Forestales EgurmendiBaso lanetan, makina batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 59. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/10/02Muniain42 urteAbere batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 58. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/09/22Allo60 urteKareaga Mantenimiento y Reparación Industrial Ez traumatikoa. Astebete geroago hil da

Prekaritateak eraildako 57. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/09/10Ituren44 urteAltueratik erorita, egun batzuk geroago hilda

Prekaritateak eraildako 56. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/09/09San Martin de UnxA.D.F., 41 urteIn itinere

Prekaritateak eraildako 55. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/09/08Olazti55 urteCementos Portland ValderribasHarrapaketa

Prekaritateak eraildako 54. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/09/02ElgoibarA.M.S., 58 urteSchaeffler IberiaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 53. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/24ZumaiaI.A.Z, 53 urteConservas OrtizIn itinere

Prekaritateak eraildako 52. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/22Markina34 urtetako B.F.Zeleta S.L.Harri batek zapalduta

Prekaritateak eraildako 51. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/17Zeanuri47 urtetako M.M.S.Q.Edgar René Meléndez ÁvilaZuhaitz batek azpian harrapatuta

Prekaritateak eraildako 50. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/16Oiartzun52 urtetako S.S.EVOTRANSEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 49. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/09ElgoibarKamioia AP-8 autobidetik behera erori eta gero

Prekaritateak eraildako 48. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/08/08ErrenteriaI.G.B., 49 urteZinur Gain, S.L.Aldamiotik erorita

Prekaritateak eraildako 47. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/28TafallaAHTren obretan, uztailaren 15ean izandako istripuaren ondorioz

Prekaritateak eraildako 46. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/16MexikoL.G.L., 67 urteZama gainera erorita

Prekaritateak eraildako 45. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/08EibarT.C.C., 60 urteEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 44. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/05Orio51 urteGrupo AzkuneGidatzen zuen kamioa irauli eta lehertuta

Prekaritateak eraildako 43. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/04Banka56 urteAbeltzainaTraktorearekin istripu bat izanda

Prekaritateak eraildako 42. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/07/01ZornotzaA.A.E., 34 urteVeman S.L., Aludiumek azpikontratatuaPala batek harrapatua

Prekaritateak eraildako 41. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/30LuiaondoM.A.F., 63 urteIn itinere

Prekaritateak eraildako 40. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/17MurgiaM.A.G.O, 59 urteResidencia GorbeaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 39. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/16LezamaJ.A.D.G, 56 urteConstrucciones Urrestimendi S.L.Ez traumatikoa

Prekaritateak eraildako 38. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/14Idiazabal49 urteZuhaitz bat gainera erorita

Prekaritateak eraildako 37. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/13TuteraJ.A.B.B., 26 urteIn itinere

Prekaritateak eraildako 36. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/06OiartzunJ.A.I.E, 47 urteEraikuntzaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 35. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/06OllokiA.E.E., 60 urteLaboratorios CinfaMaiatzaren 20an izandako istripuaren ondorioz. Altueratik erori zen

Prekaritateak eraildako 34. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/06GaresJ.S.P,, 36 urteSeñorío de SarriáPutzura eroritako lankidea lagundu nahian

Prekaritateak eraildako 33. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/06GaresJ.L.C.H., 45 urteSeñorío de SarriáPutzu batera erori eta gero

Prekaritateak eraildako 32. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/03BermeoP.U.R, 50 urteCoviranEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 31. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/06/02Gares (istripua)58 urteEgun batzuk lehenago altueratik erori zen

Prekaritateak eraildako 30. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/20Errenteria52 urte, F.J.L.C..Gureak LaneanEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 29. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/19Zamudio42 urte, K.A.Vancuver Servicios Directos 2000 SL, Tamar Restauración y Catering enpresaren azpikontrataEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 28. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/19IruraGarraiolariaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 27. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/12Aramaio (istripua)58 urteEgun batzuk lehenago altueratik erori zen

Prekaritateak eraildako 26. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/11EtxebarriJ.M.R.L., 58 urtePepsicoEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 25. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/03Iruñea62 urteNafarroako Unibertsitate Ospitalea. Maju garbiketa enpresaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 24. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/05/03HernaniR.D.T.G., 69 urteZikuñaga. Translogistia OSLEKamioi batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 23. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/30IruñeaVolkswagen-en hornitzaileen aparkalekuan aurkitu dute hildaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 22. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/30OndarroaC.F.B., 35 urteZero Plus NZEB BerrikuntzakLan tresna batek eragindako ebakien ondorioz

Prekaritateak eraildako 21. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/23Zaratamo 36 urteArtiachIn itinere

Prekaritateak eraildako 20. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/16Haro (Errioxa)51 urteAte batek zapalduta

Prekaritateak eraildako 19. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/12LeioaT.R.R., 49 urteCARBIZKAIAEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 18. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/12Iruñea52 urteConstrucciones MariezkurrenaMakina bat gainera erorita

Prekaritateak eraildako 17. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/06ZamudioG.M.G., 59 urteINGEMATEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 16. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/04/06Santoña (Kantabria)A.F., 51 urteHondarribiko San Antonio Berria ontziaEz traumatikoa

Prekaritateak eraildako 15. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/03/30BarakaldoEusko Jaurlaritza

Prekaritateak eraildako 14. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/03/28EibarM.J.G.B., 60 urteProyectos y Reformas LeireAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 13. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/03/19ZegamaE.S., 57 urteGoilaserPieza batek kolpatuta

Prekaritateak eraildako 12. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/03/18LakuntzaI.Z.S, 39 urteSakana kooperatibaPieza batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 11. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/03/09BaionaM.K.EraikuntzaGarabi bat erori eta gero

Prekaritateak eraildako 10. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/02/22Cascante21 urteIn itinere

Prekaritateak eraildako 9. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/02/19BilboB.V., 47 urteConstrucciones y Reformas Estroyart S.L.Altueratik erorita

Prekaritateak eraildako 8. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/02/14San Vicente de la Sonsierra (Errioxa)52 urteTransportes ErdellaKamioia gidatzen ari zela

Prekaritateak eraildako 7. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/02/08BarakaldoV.V., 62 urteJPSP, Construcciones y Reformas Andrasak azpikontratatuaMakina bat gainera erorita

Prekaritateak eraildako 6. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/02/02Olaberria48 urteArcelor MittalAuto batek harrapatuta

Prekaritateak eraildako 5. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/01/26IrunX.L.L., 45 urteConstrucciones ArixuAltueratik eroria

Prekaritateak eraildako 4. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/01/19PipaonM.M., 46 urteMaderas Melchor GomezAdar batek kolpatuta.

Prekaritateak eraildako 3. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/01/11IkaztegietaJ.E.V., 23 urteCooperativa HertellAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 2. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/01/10GasteizJ.V.S.F., 47 urteLar Servicios Auxiliares a la construcción S.L.A., Construcciones Urrutiak azpikontratatuaAltueratik erorita

Prekaritateak eraildako 1. langilea

DataLekuaLangileaLantokiaZergatia
22/01/04BarakaldoJ.M.G.F., 59 urteLa Casa del ElectricistaEz traumatikoa

Laneko heriotzen aurrean, instituzioen inplikazioa eta benetako prebentzio politikak izango dituen plan espezifikoa eskatzen dugu eraikuntzarako

Langile bat hil da Olarizun, Gasteizen, aldamio batetik behera erorita. Hildako langile honekin, gutxienez 2 langile hil dira aurten Euskal Herrian, urte hasieratik 10 egun baino igaro ez direnean. LAB sindikatutik, gure elkartasuna adierazi nahi diegu langilearen familiari eta gertukoei eta gogoratu nahi dugu, 2021ean, gutxienez 62 langile hil zirela.

Ikerketaren eta ondorioen zain, beharrezkoa da eraikuntza bezalako sektore baten laneko heriotzen oinarrizko arrazoiei aurre egitea, urtero egoten baitira horrelako lan istripuak, altueratik erortzeagatik. Izan ere, 2021ean laneko zazpi heriotza izan ziren Euskal Herrian altueratik erortzearen ondorioz, eta 2020an, modu berean hil zen langile bat Olarizu auzoan bertan.

EAEko administrazioak gaizki deitutako elkarrizketa sozialean egin zituen publizitate-kanpainetan hasi eta amaitzen diren neurriez gain, beste behin ere ikusten da horien eraginkortasunik eza eta emaitzen falta eraikuntzako istripuen aurrean. Badakigu zein den arazoaren erroa, prekarizazioa, azpikontratazioa eta sektore honetako lan-baldintzak.

Beharrezkoa da erakundeen inplikazioa eta sektore honetarako plan espezifiko bat, neurri egokiekin benetako prebentzio-politikekin. Datuek erakusten digute gaur egun arte hartutakoak ez direla eraginkorrak izan, hainbat aldiz salatu dugun bezala. Gure aldetik, borrokan jarraituko dugu langileek osasuna eta bizitza gal ez ditzaten lan egite hutsagatik.

Laneko heriotza honen aurrean, LABek mobilizazioa egingo du euskal gehiengo sindikalarekin batera datorren ostegunean, urtarrilaren 13an, 11:30ean, Gasteizko Olarizu Hiribidean. Beharrezkoa da aldaketa, langileen segurtasun eta osasuna defendatzea lehentasun izango dituen eredu ekonomiko sozial eta poliko baterantz.

Lan erreforma honi ezezkoa eman behar zaio Kongresuan, lantokietan eta kalean

Garbiñe Aranburu Idazkari Nagusiak eta Xabier Ugartemendia Ekintza Sindikala eta Negoziazio Kolektiboko idazkariak prentsaurrekoa eman dute lan-erreformaren aurrean egiten dugun azterketaren berri emateko. Aranbururen hitzetan, “ez da egon kontraerreformarik. Madrileko Elkarrizketa Sozialaren emaitza CEOEren garaipena izan da: lan erreformarik ez da indargabetu eta aurreko erreformen neurririk atzerakoienak bere horretan mantentzen dira”.

Ugartemendiak aipatu ditu LABek akordioari ikusten dizkion hutsune nagusiak:

  • Negoziazio kolektiboa zentralizatzeko asmoari eusten zaio, marko propioa ez du bermatzen. Gure lan harremanak hemen negoziatu eta erabakitzeko eskubidea ez dago bermatua.
  • Kaleratzeek libreak eta oso merkeak izaten jarraituko dute.
  • Prekarizazioa eta pobretzea sortzen duen lan harreman eredua ez du eraldatuko.

Aranbururen arabera, estatuko elkarrizketa sozialeko mahaiaren emaitza ez da sorpresa izan. “Guk hasieratik esan dugu ez dagoela lan erreformaren indargabetzea eta patronala akordioan egotea batuko dituen itsasgarririk. Bruselak nahi moduan, patronalarekin akordioa lortzea izan da lehentasuna eta horrek noski, edukiak apaltzea dakar berarekin. CEOE pozik agertu da eta egin duen balorazioak ez du zalantzarako tarte handirik uzten, akordio honek ez du patronalaren boterea mugatzen eta lan harremanen desoreka zuzentzen. PSOE – Podemos Gobernuak bere hitza jan du, ez da lan erreforma indargabetu, ez eta eraberritu ere”.

Era berean, gogoratu du estatuko elkarrizketa sozialean euskal langileok ez gaudela ordezkatuak eta akordioak ez diela erantzuten Euskal Herriko langileen aldarrikapenei. Gaineratu du 17 sindikatuk, nazio desberdinetako sindikalismo soberanista eta eraldatzaileak bat egin dugula erreforma hau errefusatzerakoan. Tartean Euskal Herriko gehiengo sindikalak, Galizako CIG eta CUT, Kataluniako Intersindikala edota IAC, Intersindikal Canaria eta Valentziako intersindikalak beste batzuen artean.

“Lan erreforma indargabetzeko eta lan harremanak eraldatzeko lanean, borrokan jarraituko dugu”, gaineratu du Aranburuk, “LAB moduan, urtarrilaren 27an Aldarrikapen Eguna jarri dugu. Baina egoerak hori baina gehiago eskatzen du eta ezker soberanismoaren eremuko eragile politiko, sindikal eta sozialen artean erantzun ahalik eta zabalena artikulatzen saiatuko gara”.

Zehaztu du, Estatuan eta Euskal Herrian, bi eremuetan eragitea izango dela LABen apustua. Estatuari dagokionez, aste hauek erabakigarriak izango dira lan erreformaren bilakaerari dagokionez, Madrilgo Kongresuan oraindik ere badago eragiteko aukera. Inbestidura posible egin zuten nazio desberdinetako alderdi soberanistak erreforma honen aurka azaldu dira. Lan erreforma honi ezin zaio bide eman.

Euskal Herriari dagokionez, euskal bide orri bati ekiteko momentua da. Lan erreforma honen aplikazioa oztopatu behar dugu, patronalaren neurrirako erreforma hau ez aplikatzea izango da gure borroka. Bestetik, erreformaz erreforma eraiki den lan harreman ereduak soldata baxuak, enplegu prekarioa eta langileen pobretzea sustatzen ditu. Eredu horrek eraldaketa sakon bat eskatzen du. Eraldaketa hori, Euskal Herrian borrokatu behar dugu. Euskal Herrirako Lan Kode bat egiteko proposamena erregistratu dugu Gasteiz eta Iruñeako Parlamentuetan.

Lan Kode horrek, soldata eta enplegu duinak ziurtatu, kaleratzeak mugatu, diskriminazio ororekin amaitu, lan harremanak demokratizatu eta negoziazio kolektiborako eskubidea berreskuratu edota, lan guztiak aitortu eta zaintza lanak berrantolatzeko proposamenak jasotzen ditu. Enplegua, zaintza eta ondasuna banatzeko proposamenak, hain zuzen ere.

Euskal Esparru propioa eraikitzeko egun ditugun eskumenak mugatuak dira, burujabetza behar dugu. Edozein Estatus politikoren eztabaidak langileen interesei erantzuteko, erdigunean egon behar duen kontua da hau.

Enplegu eta babes sozial gaietan erabaki ahalmen osoa izan behar dugu. Eskumenak mugatuak izanik ere, gaurdanik, esparru propio bat egituratzen joatea beharrezkoa da. Badaude horretarako formulak eta CONFEBASK eta CEN patronala interpelatu ditugu, gutxieneko soldata 1400 eurotan ezartzeko, soldata arrakala gainditzeko, lanaldia murrizteko, kalerapenak mugatzeko edota enplegua duintzeko proposamena adosteko.

Eta hau ez da patronalari egiten diogun eskaera soila. Gobernuak ere interpelatzen ditugu, bukatu behar da gobernu eta patronalaren arteko sinbiosiarekin eta bada garaia langileen mesedetan izango diren akordioak bultzatu ditzaten.

Bizkaiko merkataritzako langileek mobilizazioa egin dute Bilbon euren lan-baldintzak beherapenetan ez daudela aldarrikatzeko

Merkataritza abiadura bizian aldatzen ari da, eta baita sektoreko lan baldintzetako batzuk ere. Hala ere, Bizkaiko ehun merkataritza, larru eta oinetakoen merkataritza eta merkataritza orokorreko hitzarmenak izoztuta daude eta zaharkituta ari dira geratzen. Hastear dauden beherapenen aurrean, sektoreko langileak kalera atera dira euren lan-baldintzen defentsan eta mobilizazioa egin dute Bilbon, Cortefiel, Douglas eta CEBEK patronalaren egoitzaren aurrean.

Patronalak, hitzarmenek behar duten eguneratze sakona atzeratu nahi ditu eta proposatu dituen azken igoerak lotsagarriak dira. Aitzakia? Enpresek oso txarto pasatu dutela pandemian zehar, hau da, krisi hau langileok onartzea nahi dute.

2021ean greba egin genuen ELArekin batera ekainaren 25ean, beherapenak hasten ziren egunean, besteak beste, goian azaldutakoa salatuz. Gaurko mobilizazioarekin, ELArekin mobilizazio dinamika bateratuari ekin diogu patranalari ikustarazteko ez dugula xantaiarik onartzen:

Hitzarmenen alde kalera ateratzeko 8 arrazoi:

1. Soldatak duindu

Funtsezkoa da soldatak KPIari lotuta igotzea: soldatetan KPIaren igoera bizirauteko igoera bat da; kontrakoa, erosteko-ahalmena galtzea da.

2. Lanaldi jaitsiera

Enpresek hainbeste ordu behar ez badituzte, murrizketak soldatak babestuz egin behar dira. Urteko lanaldiaren murrizketa bat eman behar da, soldata igoerarekin batera.

3. Aldibaterakotasuna eta partzialitatea mugatu

Merkataritza partziala eta aldi-baterakoa den lan feminizatuaren eredu da. Hitzarmenak praktika horiek zigortzeko tresna izan behar dira, hauek garestituz, adibidez.

4. Atzera urratsik ez, eskubideak defendatu

Patronalak lan baldintzak hobetzen dituzten elementuak desagerrarazi nahi ditu, udako larunbat arratsaldeetan lan egitea edo antzinatasuna, adib.

5. Digitalizazioa hitzarmenetan erregulatu

On-line salmentak eguneroko lana aldatu du. Saltzaile batek paketeak egin, plataformak kudeatu, etab. egiten du: langileak polibalenteak dira. Funtzio horiek ez daude kategorietan jasota, ez dute komisiorik sortzen…

6. Lan erreforman… non dago erreforma?

Lan baldintzen funtsezko aldaketa eta kaleratze kolektibo prozesuak asko erabiltzen ari dira merkataritzan eta erreformak ez ditu ukituko.

7. Ultra-aktibitatea

Patronalak negoziaketa mahaian hitzarmenak iraungitzearen xantaia erabili ahal izan ez dezan, ultra-aktibitatea jasotzea funtsezkoa da.

8. Bizitza erdigunean: zaintza lagundu

Adingabe eta nagusiak kontsultetara laguntzeko ordaindutako baimenak, etab. Gainera, zaintza ezin da norberaren lanaldi (eta soldata) murrizketara mugatu: bestelako neurriak behar dituzte langileek.