2026-01-21
Blog Page 393

Eusko Jaurlaritzak Estatuan erabaki den soldata igoera inposatu eta aplikatu ziren murrizketak bere horretan mantendu nahi ditu

Gaur izandako Mahai Orokorrean Eusko Jaurlaritzak ez du inolako negoziazio borondaterik erakutsi. Soldata igoera zein langileen kontsolidazio gaietan ez da Madrilen erabakitzen den bidetik aldentzen. Hori guztia gutxi balitz, komunikabideetan aurretik zabaldu du gaurko mahaian aurkeztu duen erabakia.

Zaharrak berri Euskal Administrazio Publikoen Mahai Orokorrean. Urtero lez, gobernu kontseiluak aurrekontuak langileekin hitz egin gabe autoritarismo hutsez onartu ditu, eta negoziazio mahaia izan beharko lukeen Mahai Orokorra informazio truke hutsera mugatua izan da. Penagarria da, beste behin ere, estatuko gobernuak euskal langile publikoen soldata igoera zuzenean erabakitzea; oso erosoa da inposizioa onartu eta besteari errua botatzea, aitzitik, negoziazio kolektiboaren ukazioa agerikoa da. Langile publikoon soldatetan egindako murrizketak ere ezin ditugu ahaztu. LABek ez du murrizketa hau bere horretan mantentzea onartuko. Halaber, trasladatu duten %2ko igoerarekin eros-ahalmen galera handituko dela salatu nahi dugu.

Langileen kontsolidazioari dagokionez, zehaztasun eta anbizio gutxiko proposamen bat jaso dugula esan behar dugu: MadrilenetordaitezkeenaraualdaketakEAEnegokitzea,hitzezhitz. LABekhainbatetanaldarrikatuduenenplegu plan integral bat adosteari eta zehazkiago bertako negoziazio kolektibo markoari uko egin dio beste behin ere.

Era berean, erretiro partzialerako akordioa berritzeko proposamena ekarri du gobernuak mahai gainera. Aurreko urteetan esan genuen moduan, langile finkoentzat soilik egiten den proposamen bat da, legeak jasotzen dituen minimoei erabat lotuta. Guk lan-kontratudun langile guztiei aplikagarria izatea eskatu dugu, baita ordezkoa finkoa bihurtzea ere. Gobernuak gure ekarpenak onartu gabe jarraitzen du.

Telelanaren dekretuaren zirriborroaren aurkezpena ere egin da. Testuaren aukerak eta arriskuak aztertu eta gure ekarpenak egiteko prestutasuna erakutsi dugu, beti ere lan ez-presentziala emakumeei soilik bideratua izan ez dadin garbi izanda, eta honek langileari eragin diezaizkiokeen gastuak kontuan edukitzea.

Amaitzeko, zerbitzu publikoen defentsan eta enplegu publikoa sortu eta egonkortzeko norabidean lan egiten jarraituko dugula argi adierazi nahi dugu. Gobernuaren azken urteetako jarrera ikusita, are okerrago bere burua gehiengoan eta inposizioak aldebakarrez ezartzeko gai ikusten duenean, mobilizazioak areagotzea besterik ez zaigu gelditzen; atzo bertan Parlamentuaren aurrean egin bezala, hain zuzen ere.Hori guztia dela eta, greba orokorraren prestaketan ari gara, beste sektoreetako langileekin batera, zerbitzu publikoen defentsan eta langileon eskubideen alde kaleak bete daitezen.

Enplegu prekarioa zabaltzeak pobrezia areagotzea dakar

Biztanleria Aktiboaren Inkestak eskaini dizkigun datuen arabera, 2021eko bigarren hiruhilekoan baino 25.700 enplegudun gehiago daude Hego Euskal Herrian. Hala eta guztiz, epe berean baino 3.000 langabe gehiago ere baditugu, enplegua bilatzen modu aktiboan ari diren langileen igoerak eraginda, Nafarroa Garaian %10,70eko langabezia tasa metatuz eta Euskal Autonomia Erkidegoan %9,91koa.

Datuak adinaren arabera aztertzen baditugu, 35 urte baino gehiago dituzten langileen okupazioak behera egin duela ikusten dugu, gazteagoak direnen mesedetan, eta fenomeno bera agertzen zaigu langabeziaren datuetan ere, 25 urte azpikoen artean langabetu gutxiago aurreko hiruhilekoarekin alderatuz, baita epe bereko iazko datuekin alderatuz. Edonola ere, 25 urte azpiko langabezia tasak batez bestekoarenak baino nabarmen altuagoa izaten jarraitzen du, Nafarroa Garaian %16,30ekoa eta EAE-n %27,72koa.

Datu hauek honako bi gogoeta egitera garamatza. Batetik, adinean gora egin ahala enplegua bat aurkitzeko gero eta zailtasun handiagoak daudela. Gainera, epe luzeko langabezia azken urtean izugarri hazi da eta gaurko datuen arabera langabetuen %45 baino gehiago daude egoera horretan.

Bestetik, sortzen ari den enpleguaren kalitatearen inguruko hausnarketa egin beharrean gaude, eta gogora ekarri, adinaren araberako soldata arrakala handitzen ari dela azken urteetan, eta azken datuen arabera, 35 urte azpikoen soldatak batezbestekoaren %20 baxuagoak direla.

Zantzu guztien arabera sortzen ari den enplegua prekarioa da, eta horrek, pobreziaren hedapena dakar. Izan ere, pobrezia beti ez dago langabezia edota enpleguaren eremutik kanpo geratzearekin loturik. Enplegua izateak pobrezian ez egotea laguntzen du, izan ere, heldu guztiak langabezian dauden bizi unitateen %43 benetako pobrezia egoeran dago. Baina era berean, enplegua duten eta pobrezia egoeran dauden pertsonek osaturiko bizi unitateen zenbatekoa ere oso esanguratsua da, enplegua izan arren, oinarrizko premiak asetzeko soldata duinik jasotzen ez dutenena alegia.

Zehazki, enplegu jarduerarekin duten loturaren arabera, honela banatzen dira benetako pobrezia-egoera jasaten duten bizi unitateak:

• Pobrezia jasaten duten bizi unitateen %28,3an enplegua duen pertsonaren bat dago, baina ez dute okupazio egonkorrik bizikidetza-unitateko kide guztiek.

• Pobrezia egoeran dauden bizi unitateen %14an pertsona heldu guztiek enplegu-jarduera bat garatzen dute eta, gainera, okupazio egonkorra dute.

Azken batean, benetako pobreziaren dauden bizi unitateen hamarretik lautan enplegua duen pertsona heldu bat behintzat badago. Enpleguaren prekarizazioak eta lan-baldintzen okertzeak, enpleguaren izaera integratzailea ahuldu dute, zenbaitetan bazterkeria-faktore bihurtzeraino.

Era berean, enplegua sortzea ez da nahikoa pobrezia desagerrarazteko edo nabarmen murrizteko. Egun, enplegua sortzeko enplegu-politikek edozein enplegu mota hartzen dute aintzat, lan-baldintzak kontuan hartu gabe. Eta horrek,

azken hamarkadan gertatu den legez, pobrezia eta bazterketa sozial handiagoetara eraman gaitzake, ez baditugu egiturazko aldaketak behartzen. Horretarako, ezinbestekoa da lan erreforma indargabetzea, baina ez nahikoa. Euskal Herriko langileriaren lan eta bizi baldintzak duindu nahi baditugu beharrezkoa da Lan Harreman eta Babes Sozialerako Euskal Esparruaren eraikuntzan urratsak ematea, eztabaida piztuz, proposamenak eginez eta mobilizazioak bultzatuz. Lan horretan ari da LAB.

Bilera eskaera egin diegu Aldundiari eta patronalari, Gipuzkoako helduen egoitzetako gatazka desblokeatzeko

Greba eguna egin dugu Gipuzkoako Helduen Egoitzetan, eta LABek honako hau jakinarazi nahi du:

Goizeko 8:00etan Piketea egin dugu Txara I erresidentziaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Gizarte Politiken egoitzaren aurrean. Bertan honako hau salatu dugu:

1. Txara I erresidentzian egindako inspekzioak agerian utzi ditu gaur egungo zaintza sistemaren gabezia estrukturalak. Argi diogu Txara I-eko egoera ez dela salbuespen bat, eta Gipuzkoan bezalaxe berdin ematen direla antzerako egoerako gainontzeko lurralde historikoetako erresidentzietan ere (arduradun nagusiak hau izkutatzen saiatu badira ere).

2. 2006. urtetik berritu ez den Ratioen Katalogoa aldatzea marra gorri bat da LAB Sindikatuarentzat. Gehiegizko lan kargak eta egoilarrak behar bezala hartatzeko pertsonal falta ukaezinak dira. Egoilarrek jasotzen duten zerbitzua ez ezik, langileen lan baldintzak hobetzeko ere ratioak aldatu beharko dira.

3. Beste behin ere, %100eko Zerbitzu Minimoen bitartez Grebarako eskubidea urratu digute langileoi. Harrigarria badirudi ere ohiko lan egunetan baina jende gehiagok egingo du lan Greba Egun honetan.

Ondoren, eguerdiko 11:00etan egin dugun Prentsaurreko bateratuaren bitartez, bilera eskaera formal eta publiko bat egin diegu Gipuzkoako Foru Aldundiari zein Patronalari LAB, ELA eta Gipuzkoako Senidea-ek. Gatazka honi irtenbide bat bilatzeko urgentziazkoa baita impasse egoera hau desblokeatzea; alderdi ezberdinen arteko elkarrizketa sustatuz eta Negoziazio Kolektiboa berraktibatuz.

Bide horretan ari gara lanean LAB Sindikatutik eta presio soziala biderkatzeko deia luzatu nahi genuke. Horregatik, batasun sindikalaren alde ez ezik, elkarte, eragile eta mugimendu sozial ezberdinen artean aliantzak eraikitzen jarraitzeko borondatean ere berresten gara; hau ez delako lan-gatazka soil bat, jendarte osoari eragiten dion auzia baizik. Guztion eskubidea delako kalitatezko zaintza jasotzeko, bai eta zaintza lanak baldintzarik duinenetan ematekoa ere.

Azkenik, gatazka honen oinarria zerbitzu publikoen pribatizazioa eta lan feminizatuen errekonozimendu sozial eta ekonomiko eza direla azpimarratu nahi genuke. Diru publikoz finantzatutako enpresak aberasten ari dira menpeko helduen eskubideen eta langileen esplotazioaren kontura. Aski da! Zaintza lanak aitortu eta duindu!

[IRITZIA] “Etorkizuna irudikatuz, industria eredua aztergai”

Industria Federazioko kide Zorion Ortigosak eta Nazioarteko idazkari Koldo Saenz-ek iritzi artikulua idatzi dute, egungo industria ereduari buruz, Euskal Herriko eta Nazioarteko ikuspegitik:

Palestina 1948tik Israelek okupatuta eta kolonizatuta dago. Nazio Batuen Erakundearen Batzar Orokorrak, 1947an, Palestinako lurraldea bi estatutan zatitzea erabaki zuen eta 1948an Israelgo estatua sortu zen. Urte guzti hauetako balantzea ezin da dramatikoagoa izan: 750.000 desplazatu eta errefuxiatu 1948-1950 artean, Palestinako lurren etengabeko lapurreta, palestinarren aurkako apartheidegoera arrazista, esklabotzaren antza duten lan baldintzak, errekurtso naturalen lapurreta, Gazaren kontrako setio eta bonbardaketak mundu mailako kontzentrazio eremu handiena bihurtuz…

Azkenaldian, Euskal Herriko enpresek nazioartean jokatzen duten papera salatu izan dugu, eztabaida honetan CAF ilegalki okupaturiko Palestinako lurretan eraikitzen ari den tranbia egiteko lanek zentraltasuna hartu dutelarik. CAFeko langileek zuzendaritzari behin eta berriz nazioarteko legeria, giza eskubideak eta Palestinako herriaren eskubideak errespetatzeko eginiko eskarietan erakutsitako duintasuna azpimarratzekoa da. Palestinako lurretan izaera kolonizatzailea duen tranbia ez dugu Euskal Herrian eraikitzea nahi. Baina zoritxarrez ordea, CAF ez da giza eskubideak urratzen diren herrialdeetan negozioak egiten dituen enpresa bakarra, eta uste dugu CAFen adibideak Euskal Herrian ekoiztu behar dugunaren eztabaida irekitzeko balio behar duela.

Oraindik jasaten dugun sindemia egoera gogor eta latzak irakaspen batzuk utzi dizkigu: askatasunaren, elkartasunaren eta osasunaren garrantzia eta bizitzaren zaintzarako lanen beharra eta garrantzia esaterako. Pandemiaren hasieran ohartu ginen, esaterako, behar-beharrezko zenbait osagai, musukoak esaterako, ez genituela Euskal Herrian ekoizten, edota automobilgintza sektorean osagaiek mundu osoa zeharkatzen dutela, eta nahikoa dela Italiako hornitzaile batek eskaerak ez betetzea Nafarroan milaka langile lanik gabe uzteko.

Mikrotxipen gaia da beste adibide bat. Erabaki geopolitikoen ondorioz, ekoiztutako txipak automobilgintzara ez bideratzea erabaki dute. Ondorioa? Euskal Herriko milaka langile lanik gabe; asko Enplegua Erregulatzeko Espedienteekin, eta egoera okerrenean dauden langile azpikontratatu asko enplegua galtzeko arriskuan.  

Ba al du zentzurik osagaiak  mundu osoan zehar ibiltzeak, ingurumenari egiten zaion kaltea kontuan hartuta? Ekoizpenaren birlokazioaren eztabaida egin behar da, eta administrazioak interes publikoa bermatu. Herri gisa estrategikoa izango den hori zehaztu eta gure esku egongo dela bermatu behar da.

Norabide horretan kokatzen dugu eraiki nahi dugun Euskal Herrian zer nolako eredu produktiboa nahi dugun eta hor kokatzen ditugu lurraldearekiko lotura dituzten enpresak, lan eta bizi baldintza duinak bermatzen dituztenak, giza eskubideak Euskal Herrian eta Euskal Herritik kanpo errespetatzen dituztenak eta planetaren jasangarritasuna bermatzen dutenak.

Industriaren trantsizioa eslogan eta propaganda marka bilakatzen ari den arren, jakin badakigu industria trantsizio baten atarian dela, digitalizazio prozesuak eta adimen artifizialaren hedapenak azkartuta. Eta trantsizio hori Euskal Herrian diseinatzeko beharra nabarmentzen ari zaigu: zer ekoiztu eta zer ekoiztuko ez dugun ere erabaki beharra dago, noski. Trantsizio horretan, arma ekoizpena, industria kutsagarria eta giza eskubideen kontrako eta ingurumena larriki kaltetzen duten lanen inguruko eztabaida kokatzen dugu, esate baterako.

Ezin dugu gutxietsi sektore horiek ekonomian daukaten garrantzia, eta ezin dugu langileon bizkar jarri trantsizio horren ardura. Euskal Herrian, armak edota produktu kutsatzaileak produzitzen dira, eta milaka dira sektore hauetan lan egiten duten langileak. Gai tabua da, batez ere eztabaida langileen bizkar jarriz egiten delako, eta ez bere osotasunean. Guk ez dugu Palestinari ilegalki okupatutako lurretan tranbia bat eraikitzea nahi, baina ezta mundu osoan banatzen diren lehergailuak, Israelgo armadarentzat tankeak edo Estatu Batuetako armadarentzat helikopteroak ekoiztea ere. Industriaren trantsizioa (etikoa, kasu honetan), bultzada publikoko prozesu orokorra izan behar da, langileen eskubideen bermearekin eta era adostu eta mailakatu batean egin behar da.  

Enpresetan arazoak daudenean sarritan entzuten dugu enpresa denok osatzen dugula. Gauzak ondo doazenean ordea, eskulana soldataren truke saltzen dugunak omen gara. Parte hartzearen mirariak. Ekoizpen erabakietan ez diete langileei erabakirik hartzen uzten eta gure ustez industriaren trantsizioan langileen eskubideek presente egon behar dute eta ahotsa izan behar dute.

Sistema kapitalistan eta negozioa helburu bakarra duen eredu neoliberal honen parte diren enpresek, giza eskubideen eta lan eta bizi baldintzen gainetik, haien mozkin ekonomikoak jartzen dituzte, produzitzen denak eta produzitzen den moduak herrialde horietako pertsonengan eta ingurugiroan eragiten dituen kalteak kontuan izan gabe. Jabetzaren doktrina ezin da auzitan jarri. Diru publikoa beti da ongi etorria, hori bai. Europako funtsetatik etor daitekeena ere bai.

LABetik osatu dugun Programa Sozioekonomikoan eredu berri baterako proposamen bat jarri dugu mahaiaren gainean eta halaber, eredu berri horretarako trantsizioa egiteko hausnarketa bat ere. Programa Sozioekonomikoa herri-erronka nagusiei heltzeko ariketa kolektibo bat da, Euskal Herrian nahi eta behar dugun ereduaren norabidea marrazteko ariketa. Alorrez alor nahi eta behar dugun Euskal Herria amestea baita hura gauzatzeko lehen urratsa. Aurretik dugun erronka ez da makala; denon artean pertsonak, lurraldea eta planeta erdigunean jarriko duen Euskal Herrirako eredua eraikitzea.

Lan, pentsio eta zerbitzu publiko duinak bermatuko dituzten aurrekontuak behar ditugu EAEn zein Nafarroan

Aurrekontuen eztabaida pil-pilean dago egunotan. EAEn Jaurlaritzak aurkeztu berri ditu 2022ko aurrekontu orokorrak. Nafarroan, berriz, Nafar Gobernuak eta EH Bilduk akordioa iragarri dute, oraindik erabat itxi gabe dagoen arren.

Herritarren beharrei erantzuteko “instrumentu baliagarri” gisa definitu ditu Nafarroako Gobernuak aurrekontuok. Jaurlaritzak, berriz, “hazkunde ekonomikoa” du hizpide. Inbertsio publikoaz, hazkundeaz, hitz egiten denean, erabaki politiko horiek nori zuzentzen zaizkion da gakoa, norentzat bideratuak diren. Langileon bizitzak erdigunean jarriko dituzten aurrekontuak eskatzen ditugu LABetik, eta horretarako, politika publikoetan norabide aldaketa bat premiazkoa jotzen dugu.

Jaurlaritzaren aurrekontuen aurrean, lehen erreakzio gisa, LABek ez du politika publikoetan norabide aldaketarik ikusten. Azken urteetan gastu sozialean, hezkuntzan, osasungintzan… egin diren murrizketak lehengoratzeko iragarritako inbertsioak askiezak dira eta Europako batazbestekoen oso azpikoak.

Aurrekontuak aberastasuna birbanatzeko bidea izan daitezen aldarrikatzen du LABek, eta hor, ezinbestean, fiskalitatearen gaia dago. Nafarroan une honetan eztabaida irekia dago. Jaurlaritzak, bere aldetik, ez du inolako borondaterik bide horri heltzeko. LABetik, zerga-erreformaren beharra aldarrikatzen jarraitzen dugu.

Bizitza erdigunean jarriko duten aurrekontuak eskatzen ditugu LABetik

Lan, pentsio eta zerbitzu publiko duinak bermatuko dituzten aurrekontuak eskatzen ditugu, bizitza erdigunean jarriko dutenak, besteak beste:

-Aberastasunaren banaketara bideratuak.

-Erreforma eta murrizketen bidea amaitzeko aurrekontuak.

-Pentsio publiko eta gizarte-babes duinerako aurrekontuak. Pentsio arrakalarekin bukatu eta 1.080 euroko pentsioa bermatzeko.

-Zerbitzu publikoak indartzeko benetako apustua egiten duten aurrekontuak, inbertsio handiagoarekin osasungintzan, hezkuntzan zein gizarte-zerbitzuetan.

-Langile guztientzat etxebizitza eskubidea bermatuko duten aurrekontuak -Zaintza lanak berrantolatu eta banatzea helburu duten aurrekontuak.

Garbiñe Aranburu: “1.400 euroko soldata eta 30 orduko lan-astea bezalako neurriek kolektibo askoren egoerari irtenbidea emango liekete”

Sindikatuko idazkari nagusiak aktualitateko gaiei eta langileen lan eta bizitza duina bermatzeko gure proposamenei buruz hitz egin du Naiz Irratian. Hain zuzen ere, besteak beste, Eusko Legebiltzarrean berriki aurkeztutako Lan Kode eta Gizarte Segurantzako lege propiorako egitasmoa izan du hizpide elkarrizketan

Elkarretaratzea egin dugu Gasteizko Parlamentuaren aurrean, “Enplegu publikoaren lege hau hankamotz, guk geure legea!” lemapean

LABek agerraldia egin du Parlamentuko Gobernantza Batzordean Euskal Enplegu Publikoaren Legearen inguruan bere iritzia emateko. Gobernuak proposatutako Enplegu Publikoaren Lege honek ez ditu konpontzen langile publikoek pairatzen dituzten arazoak. Horregatik, enpleguaren alde mobilizatzen jarraituko du LABek. Kanpokaldean, mobilizazioa egingo dute LABeko kideek, “Enplegu publikoaren lege hau hankamotz, guk gure legea!” lelopean.

Eusko Legebiltzarrean Euskal Enplegu Publikoaren Legearen eztabaidari ekin diote legegintzaldi honetan ere. Dagoeneko hiru bider eztabaidatu da lege egitasmo hau eta orain arte ez da gobernuaren proposamenaren aldeko adostasunik lortu. Azaleko aldaketa batzuk gehitzen joan dira; nolanahi ere, hasierako proiektuaren norabidea mantentzen dela esan behar dugu, ikuspegi merkantilista eta asmo pribatizatzaileak, alegia. EAJ eta PSE alderdien artean duten gobernu akordioa baliatuz, oraingoan lege egitasmoa aurrera joango dela dirudi. Hala ere, sindikatu bat berak ere ez du egitasmoarekin adostasuna agertu.

LABek aurreko legegintzaldian aukera bat eman nahi izan zion negoziazioari. Lege egitasmoa hankamotza zela eta, zerbitzu publikoak babesteko eta garatzeko hainbat proposamen egin genituen, besteak beste:

• Egindako murrizketak leheneratzeko neurriak.
• Jasanezina den behin-behinekotasunarekin amaitzeko neurriak.
• Zerbitzu publikoak indartzeko, beharrezkoak diren enpleguak sortzeko neurriak.
• Pribatizazioak ekiditeko neurriak.
• Administrazio publikoak enpresa pribatu moduan kudeatuak izan ez daitezen neurriak (lanbide karrera eta ebaluazio sistema arbitrarioak, eta zuzendaritza sistema alderdikoia).
• Administrazio publiko euskaldun eta feministak izateko neurriak.
• Estatuaren oinarrizko legediaren garapen hutsa izan ez dadin, legea burujabea izateko neurriak.

Aitzitik, Eusko Jaurlaritzak ez ditu gure proposamenak aintzat hartu. Legegintzaldi honetan, halaber, ez du gurekin negoziatzeko inolako saiakerarik egin. Eusko Jaurlaritza sostengatzen duten alderdiek ez dute bere agendan oztoporik nahi, eta, kasu honetan arrabola erabiliz, zerbitzu publikoak ahultzeko eta pribatizatzeko lege bat aurrera ateratzeko erabakia aurrera eramango dute. Gure iritziz lege honek onartezina izaten jarraitzen du. Hauexek dira gure argudioak:

• Negoziazio kolektiboa ukatzen du eta inposizio eredua betikotu.
• Zerbitzu publikoen pribatizazioari ateak parez-pare irekitzen dizkio.
• Egindako murrizketak betikotzen ditu.
• Administrazio publikoen kudeaketa merkantilista eta alderdikoia ahalbidetzen du. • Enpleguari dagokionez, estatuko legediaren menpe dago.
• Enpleguaren egonkortasunerako bermerik ez du jasotzen.

Hori guztia dela eta, LABen argi dugu Eusko Jaurlaritzaren agenda baldintzatzeko mobilizazioekin jarraitu behar dugula. Enplegua sortu eta egonkortzeko aldarrikapena oinarri sektore publikoan greba orokorra egin genuen pasa den apirilean. Osasun krisiaren ostean itzuli da gure agintarien negozio-gosea. Oinarrizkoak diren zerbitzu publikoak babesteko geure legeak behar ditugu, ez beste legeen garapen hutsa den lege hankamotza. Borrokak bateratzeko garaia da eta LABek ez dio, lege hauen aurrean, borroka eta mobilizazioari uko egingo. Arrazoi gehiagorekin, orain greba orokorra!

Arabako Esku-hartze Sozialeko langileek euren lana aintzat hartzea eta aintzatespen hori hitzarmen duin batean isla izatea eskatu dute

Arabako Esku-hartze Sozialaren sektoreak mobilizazioekin jarraitzen du, hitzarmen duin baten alde, EAJ eta PSEren gobernuaren eta AISA patronalaren erantzukizun faltaren ondorioz. Sindikatuok aurreikusitako mobilizazio egutegiaren baitan egin dugu gaurko elkarretaratze zaratatsua, Arabako Foru Aldundiaren egoitzaren aurrean.

Hau da LAB, ELA, CCOO, ESK eta UGT sindikatuok igorritako oharra, gaurko mobilizazio egunaren harira:

Arabako Esku-hartze Sozialaren sektoreko 2. mobilizazio eguna burutu dugu hitzarmen duin baten alde, EAJ eta PSEren gobernuaren eta AISA patronalaren erantzukizun faltaren ondorioz

Kudeatzen diren zerbitzuak % 100 publikoak dira, pandemia osoan funtsezko jardueratzat hartu den sektore batean. Behar-beharrezkoak diren zerbitzuak dira, eta erabiltzaileei bai ala bai eskaini behar zaizkienak. Krisi honetan, langileek argi erakutsi dute beraien gizarte erantzukizuna, beren lanarengan indar guztia jarriz eta egoerari elkarrekin aurre egiteko prest daudela erakutsiz.

2020ko abenduaren 10ean, Arabako Esku-hartze Sozialeko III. Hitzarmenaren negoziazio-mahaia eratu zen. Une horretatik aurrera, 9 negoziazio-bilera egin dira, baina aurrerapenak oso txikiak izan dira. Sektoreko patronalak, AISAk, bere jarrera aldatzeko planteatutako oztoporik handiena erakundeek hitzarmenean proposatutako hobekuntzen finantzaketa bermatzeari uko egitea izan da.

Negoziazio mahaian gauden sindikatuok, ELA, CCOO, LAB, ESK eta UGT, bat gatoz sektorearen baldintzak hobetzeko ekimenik ez duen patronalaren jarrerak eragindako amorruarekin. Iritsiko ez dela dakiten dei edo bilera baten zain besoak gurutzatzea ez da sektoreko langileek patronalarekiko duten jarrera.

Hamar hilabete baino gehiagoren ostean, AISAk ez duela proposamen formalik aurkeztu sindikatuen proposamenetarantz hurbilketarik saiatzeko salatzen jarraitzen dugu; horren adibiderik argiena, patronalak % 4ko soldata-igoera planteatzen duela 3 urtean, urte arteko KPIa 2021eko irailean % 4koa bada ere. Hau da, sektoreko langileoi erosteko ahalmena bermatzea ere ez da planteatzen. Sekulako adarjotzea oso baldintza eskasetan dagoen sektore batentzat.

Sindikatuen planteamenduak, uda baino lehen plantillei galdetu ondoren, nabarmen murriztu zituen hasierako itxaropenak, eta soldatak % 6,5 eguneratzea zekarren oraingoan. Gainera, 2021-2023 Hitzarmenaren indarraldirako KPIaren bermearekin eta urteko 8 orduko lanaldi- murrizketarekin, aldi baterako ezintasunaren osagarrian, lizentzia eta baimenetan, familia, gizarte eta lan-bizitza uztartzeko eskubideetan, eta txanda-plusen eta txanda-kontratuaren arteko bateraezintasun batzuk ezabatzea suposatuko luke.

Egoera horren aurrean, gaur, urriak 27, berriro ere Probintzia Plazan mobilizatzen gara, Arabako Esku-hartze Sozialeko III. Hitzarmenean planteatutako hobekuntzak erakunde publikoei finantza ditzaten eskatuz, eta AISA patronalari egungo egoera desblokeatzeko konpromisoa har dezatela eskatuz, sindikatuek eskatutako baldintzak lehenbailehen adostuz.

Erakunde publikoek gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna zaintzearen beharra dute, eta, besteak beste, lan-baldintzak hobetu behar dituzte hain feminizatuta dauden sektoreetan, hala nola Esku-hartze Sozialean. Ezin gara Emilio Sola Arabako Gizarte Politiketako diputatuak azken urtean egindakoak bezalako aitorpen pribatu ezta publikoekin ere konformatu, Arabako Esku- hartze Sozialaren III. Hitzarmenaren finantzaketa bermatu behar da 2022ko aurrekontuetan.

Borondate politikoarekin, aitzakia faltsu eta zaharrak ahaztuta, hala nola Espainiako ekonomiaren desindexazioaren legea sektorean aplikatzea, izan ere Arabako Aldundiak bakarrik planteatzen baitu Estatu osoko erakunde guztien artean. Lege hori ez da derrigorrezkoa, EAJk Aldundian duen gobernukideak, PSEk, urriaren 18an batzarkide-taldearekin izandako bileran argi eta garbi esan digunaren arabera.

Guztiz ulertezina da konpromiso politikorik ez izatea, Arabako ahaldun nagusi Ramiro Gonzalezi aurtengoak historiako aurrekonturik altuenak direla entzuteaz nekatuta gauden bitartean.

Gaur, ozen eta argi, sektoreko profesionalen lana aintzat hartzea eskatzen dugu, eta aintzatespen hori ezinbestean hitzarmen duin batetik etorriko da. Berriz kalean irabazi beharko dugu, 2017ko amaieran egin genuen bezalaxe, sektoreko 3 greba-egun arrakastatsu barne hartu zituzten mobilizazioekin.

Klima eta energia premia ez ezik, pertsonen bizitza eta lan baldintzak ere kontutan hartzeko eskatu dugu Nafarroako Legebiltzarrean

LABeko kide Unai Ekizak hitza hartu du Nafarroako Legebiltzarrean, Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Batzordean, Klima Aldaketari eta Trantsizio Ekologikoari buruzko Foru Lege proiektuaz sindikatuak egiten duen balorazioa jakinarazteko.

LABen iritiziz,  beharrezko trantsizioari heltzeko, ezin da kontuan hartu hazkundea areagotzea bideragarria dela eta horrek ingurune fisikoaren ekonomia bereizten duela; “hau da, ez dago egiazta daitekeen alternatiba teknozientifikorik, ondorio ekologiko katastrofikorik gabe mugarik gabe hazten jarrai daitekeela frogatzen duenik. Trantsizioa premisa horretatik egin behar da”, adierazi dugu.

Hain zuzen ere, gure jendartearen matriz sozio-produktiboaren beharrezko eraldaketa errotik egin behar da, arazoari sustraitik helduz eta ahalik eta prozesu ordenatuena izanik. “Kapitalismoa gizatiartzeko edo berdez margotzeko adabakiek eta saiakerak erakutsi dute ez dela eraginkorra. Aldaketa sakon bati ekiteko garaia da, eta lege-proposamen hau oso urrun geratzen da, eta ez dago bizi dugun premiaren mailan”, nabarmendu dugu.

Era berean, lege-proposamenean dierazitako neurriez gain, “aldaketak eta birmoldaketak beharrezkoak dituzten sektore eta enpresei buruz hitz egitea ezinbestekoa da, ekoizpen-modu iraunkorretara igarotzeko. Prozesu horrek kontuan izan behar ditu bai klima- eta energia-premia, bai sektore horietan lan egiten duten pertsonen bizitza eta lan-baldintzak ere”.

Langileen legezko ordezkari garen aldetik, garrantzitsua iruditzen zaigu trantsizio horretan langile-klasearen papera nabarmentzea eta aldarrikatzea: “Funtsezkoa da langile-klaseak zeregin aktiboa izatea, bai eta hausnarketarako eta erabakiak hartzeko guneak ere, enpresen eta sektoreen birmoldaketari dagokionez. Trantsizio hori ezin da goitik egin eta patronalaren eta kapital finantzarioaren esku utzi. Adibide gisa, azpimarragarria da enpresa elektrikoen xantaia PSOEren gobernuaren neurri lotsatien aurrean, zerutik eroritako onurei erreferentzia eginez. Bere onura diruzaleak soilik lehenesten dituen elite ekonomikoaren esku utziko al dugu beharrezko trantsizio bat, guztioi dagokiguna?”.

Horri heltzeko, langileen bizitza zentroan koka dadin, enpresetan eta sektoreetan trantsizio justurako batzordeak sortzea proposatzen dugu. Sektoreko langileen parte-hartzea eta erabakitzeko gaitasuna duten batzordeak, esparru horietan egin beharreko aldaketen buru izango direnak.

Ikuspegi horretatik, “LAB beti egongo da ekologikoki eta sozialki bidezkoa den jendarte baterantz jotzeko ausardia eta ahalegina dagoen espazioetan; denok lan egin ahal izateko, eta, horrenbestez, ordu gutxiago lan egin ahal izateko, bizitzari eusteko beharrezkoa dena ekoitzi eta erreproduzitzeko, ahalik eta lehengai eta energia gutxien sortuz eta hondakin gutxien sortuz eta sortutako aberastasuna banatuz”, erantsi dugu.