Langileek kontzentrazioa egin dute LAB eta ELA sindikatuon laguntzarekin, Summa Humanitate enpresaren jarrera salatuz. Izan ere, Summa Humanitate enpresak kaleratu nahi ditu, legezko gutxieneko kalte-ordainarekin.
Gaur goizean, Iruñeko Sagrado Corazón egoitzako langileek kontzentrazioa egin dute beren 21 langileen kaleratzea salatzeko, kaleratze kolektiboko EEE baten bidez.
Emakumezko langileek Summa Humanitate enpresaren jarrera kritikatu dute. Izan ere, gutxieneko legearekin indemnizatu nahi ditu enpresak, eta negoziazio-aldia amaitzeko astebete falta denean, txosten ekonomiko bat ere ez du aurkeztu egoera baloratzeko. Eta hori guztia, nahiz eta emakume horietako batzuk erretirotik hurbil egon eta eskatutako kotizazioa ere lortzen ez duten. Halaber, Jesusen Bihotzaren ahizpek ez dutela parte hartu kritikatu dute.
Azkenik, plantillak gogorarazi du Egoitzen Estatuko hitzarmena aplikatzen zitzaiela eta, beraz, Nafarroan egoitzei buruzko lehen hitzarmena lortzeko egiten ari diren mobilizazioen alde agertu da berriro.
Durangon elkartu da gaur LABeko Heldu eta Pentsiodunen Arloaren batzarra. 120 kidetik gora elkartu dira bertan, horietatik 35tik gora emakumeak. Batzarrean Igor Arroyo koordinatzaile orokorrak, eta Endika Perez Ekintza Sozialeko arduradunak hartu dute hitza, Lan Talde Nazionaleko Joxe Felix Aguilera eta Ane Mendibilekin batera.
Batzar hau estatuko pentsio sistemaren erreformaren azken zatiaren atarian burutu da, eta lehenik azken urteotan Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak egindako borroka eta bertaraturikoek berau hauspotzeko egindako lana txalotu dira. Pentsioen eros ahalmenaren galeraren aurrean zein pentsio sistema publikoaren pribatizaziorantz Madrildik eman daitezkeen urratsen aurrean mobilizazioaren garrantzia azpimarratu da, eta azaroaren 19an Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak eta hainbat sindikatu eta eragile sozialek deituriko mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatu da.
Horrekin batera, pentsio sistema publiko eta propioaren norabidean urratsak ematearen beharra ere mahaigaineratu da. Batzarrean LABek pentsioen inguruan dituen proposamenak azpimarratu dira: Gizarte Segurantzako Legea, erretiroa 60 urtera aurreratzea, gutxieneko pentsioa 1.260 eurora eguneratzea eta hortik beherako pentsioak kopuru horretaraino osagarritzea, zein gizon eta emakumeen artean dagoen pentsio-arrakala ezabatzeko neurriak hartzea. Guztiak LABek aurkezturiko Programa Sozioekonomikoan jasotzen dira.
LAB Helduak eta Pentsiodunak Arloaren erronken baitan bi erronka espezifiko aipatu dira: Alde batetik, datozen hilabeteetan Pentsio Sistema Propioaren inguruan gogoeta espezifikoa egiteko erronkari heltzea, eta bestetik emakume pentsiodunen parte hartzea handitzera bidean, LAB Helduak eta Pentsiodunak arloaren baitako emakumeen sarea indartzea.
Gaur, azaroak 17, Arabako Batzar Nagusietan LAB-en bi ordezkarik, CCOO eta UGT-rekin batera, osatzen dugun Intersindikalaren izenean Batzar Nagusietako Nekazaritza batzordean agerraldia burutu dugu. Bertan batzarkideei sektorearen arazoak azaldu dizkiegu, asko hitz egiten ari baikara azkenaldia ardoaren etiketa eta jatorriaz, baino ez delako ezer esaten ari hau dena posible egiten duten pertsonei buruz. Bi arrazoirengatik etorri gara Batzar Nagusietara: batetik, negoziazioetan parte hartzen duen pertsonen aldetik lehen eskuko informazioa emateko, eta, bestetik, negoziazioetan inplikatzeko eskatzeko.
Izan ere, negoziazioa ez da eman beharko lituzkeen fruituak ematen ari, modu artifizialean atzeratuz. SEAk eta ordezkatzen dituen upeltegiek badakite hitzarmen berriaren edukiak non dauden:
• Sektorean lan egiten duten pertsonen erosteko ahalmena bermatuko duten soldata-igoerak. • Lanaldia jaistea. Hamarkada baino gehiago daramagu jardunaldi berdinarekin. Bada garaia. • Bajen osagarriak hobetzea. • Aldizkako kontratu finkoak dituzten pertsonen baldintzak arautzea. • Berdintasun-planak, lan-osasuna, kontziliazioa, etab.
Ezin dugu onartu Arabako Errioxa parke tematiko batean bihurtzea, eskualdetik kanpoko jendea asteburua ardoen eta upategien artean igarotzeko, eta bertan bizi eta lan egiten dutenak, hori guztia posible egiten dutenak, prekarietatera kondenatuta egoteko. Horregatik, konpromiso argia eskatzen dizuegu, publikoki Arabako Ardoaren Sektoreko Hitzarmenean lan egiten duten pertsonei laguntzeko, lan-baldintza duinak lor ditzaten.
Honenbestez, datorren abenduaren 1ean Oion inguruan burutuko dugun hirugarren martxan parte hartzeko gonbita luzatzen diogu sektoreko langileei, ostalaritzari. Finean Arabar Errioxako biztanleri osoari. Aparte, hurrengo abenduaren 3an, berriro ere Gasteizera ekarriko dugu sektorearen aldarria, data horretan ospatzen den Ardoaraba ekitaldian berau aurrera ateratzen dugun langileok ikus gaitzaten.
Bizkaiko gasolindegietako langileek grebara joko dute abenduaren 1etik 5era, eros-ahalmena bermatuko duen hitzarmen bat aldarrikatzeko.
Hiru urte daramate negoziatzen, eta, gaur egun, inoiz baino bloketuago daude negoziazioak. Patronalaren (ESTASERBI-CEBEK eta AEVECAR) hitzetan, eros-ahalmena aldarrikatzen jarraitzen badugu, ez dute inongo asmorik gurekin negoziatzeko.
Hiru urte daramate sektoreko langileek soldata igoerarik gabe eta hobekuntza sozialik gabe, eta, bitartean, enpresek geroz eta diru etekin gehiago atera dute. Gipuzkoan eta Estatu mailan eros-ahalmena bermatzen duten hitzarmenak sinatu dituzten arren, Bizkaian greba baino beste aukerarik ez dute utzi.
Egoitzen egoera jasanezina da langileen baldintzei eta zerbitzuaren kalitateari dagokienez. LABek egoera horren erantzule egiten ditu adinekoen zaintzaren eredu merkantilista inposatzen dutenak: Bizkaiko Aldundia eta sektoreko enpresak. Gaur, greba eguna egin du LABek Bizkaiko egoitzetan, eta baita kontzentrazioa ere, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzaren aurrean. Egungo gehiegizko ratioak salatu ditu, zaintzaile batek 15 egoiliar artatu behar baititu, eta ratioen inguruko bere proposamena aurkeztu du. Bihar ere greba eguna egingo du LABek eta 11:00etan mobilizatuko dira Bilboko IMQ Igurco Zorrozgoiti egoitzaren aurrean.
Egoitzen pribatizazioaren ondorioetako bat langileek egunero jasan behar izaten dituzten ratio ankerrak dira: pertsona bat 10 minututan garbitu, jantzi eta dutxatzea, gauean 30 edo 35 egoiliarren ardurapean egotea, langile bakar bat 15 pertsona oinarrizko jardueretan zaintzen saiatzea. Egiten ez diren edo berandu egiten diren pardel-aldaketez ari gara, lesioak eta zauriak saihesteko jarrera-aldaketez, gizatasunaz ari dira langileak, euren lana ondo egiteko aukera ematea eskatzen dute. Administrazio Publikoak gaur egun ezartzen dituen eta enpresek poltsikoak betetzeko erabiltzen dituzten ratioek oso larriki hondatzen dute egoiliarren eta langileen bizitzaren duintasuna. Bizkaiko egoitzen eguneroko egoera oso gogorra da.
LABen ustez, egoera horren erantzuleak administrazio publikoak dira, bai Eusko Jaurlaritza bai Bizkaiko Foru Aldundia, eta erantzukizuna beren gain hartzea eta egoera horri irtenbidea ematea eskatzen dugu.
Egungo ratioen aurrean, LABek gutxieneko ratioen proposamena argitaratu du, egoitzen egoera gizatiartu dadin. Besteak beste, neurri hauek proposatzen ditugu:
– Gaueko ratioa 2 gerokultore/zaintzaile izatea 15 egoiliarreko.
– Eguneko ratioa gerokultore/zaintzaile 1ekoa izatea 4 egoiliarreko.
– Erizaintza-zerbitzua 24 orduz egotea, eta gutxienez erizain bat 16 egoiliarreko.
Neurri horiek hartzeko, Aldundiaren eta enpresen borondatea baino ez da behar. Adibidez, 4 egoiliar bakoitzeko zaintzaile batek 3.300 lanpostu berri sortuko lituzke, eta Aldundiak 24 euro inbertituko lituzke eguneko egoiliar bakoitzeko. Egoitzetako langileok grebak egiten ari gara gure baldintzak hobetzeko eta zerbitzuaren kalitatea hobetzeko, eta ratio duinak gure borrokaren zati handi bat dira. LABek Foru Aldundia eta sektoreko patronalak interpelatzen jarraituko du. Argi dago ratioaek hobera egin behar duela, eta horregatik aurkezten dugu gaur proposamen hau. Gizarte osoa animatzen dugu gure borroka babestera eta mobilizazioetan laguntzera.
Hona hemen ratioen gure proposamen osoa:
Datozen egunetan, bilera bat eskatuko dio LABek Sergio Murillo Bizkaiko Gizarte Ekintzako diputatuari, proposamen hori emateko. Izan ere, LABek uste du proposamen baliodun bakarra dela langileen nahiz erabiltzaileen eta haien familien duintasuna bermatzeko.
LAB eta ELA sindikatuon ohar bateratua, Euskaraldia dela eta:
Urteak dira LAB eta ELA sindikatuek Euskalgintzaren Kontseiluarekin batera abiatu zutela lankidetza ildo iraunkorra. Azken hileotan administrazioa euskalduntzeko proposamena aurkeztu dute, administrazioaren jarduera eta barne funtzionamendua albait arinen euskalduntzeko. Eta Nafarroan, ofzialtasunaren aldarria erdigunean kokatzeko politkoki eragiteko bideak zabaltzen ari dira.
Orain dela bi urte, eragileok eskatu zuten 50 langiletk gorako enpresetan, lanbidearteko akordioaren bidez, euskara planak bultzatzeko neurria; alegia, enpresak edo langileek eskatuta euskara plana gai ordenean jartzeko konpromisoa protokolarizatzea.
Izan ere, norbanakoak euskalduntzea bezain garrantzitsua da espazioak euskalduntzea. Bide motza luke norbanakoak euskalduntzeak, horren ondoren, norbanako horiek euskara erabiltzeko espazio erosoak izango ez badituzte.
Euskararen erabilera erosorako eremua izan beharko du lantokiak eta, norabide horretan, bultzatuko dute Ariguneen bidez enpresek Euskaraldian parte hartzea. Ondorioz, LABek eta ELAk 50 langiletk gorako enpresetan dituzten delegatuen bidez, langileen artean konpromiso proposamenak adostu eta enpresako zuzendaritzei aurkeztuko dizkiete, euren inplikazioa eskatzeko. Halaber, konpromiso horiek langileen zein zuzendaritzen artean adostasunez garatu daitezen lan egingo dute bi sindikatuek.
Euskaraldiaren ondoren, ezinbestekoa da euskaldunok euskaraz bizitzeko eta lan egiteko eskubidea bermatzeko urratsak egitea. 150 enpresa baino gehiago identfkatu, eta ordezkari sindikalon bidez dinamikak sortuko dituzte lantoki horietan, euskaraz lan egiteko eskubidea bermatzeari begirako neurriak har ditzaten: euskara planak abian jarriz, Bai Euskarari Ziurtagiaria hartuz, euskara batzordeak sortuz, zein diagnostkoak eginez. Gainera, horretarako, Euskaraldiaren testuingurua baliatuko dute, bai eta bertan sortuko diren Ariguneak ere.
Euskaraldia euskara ulertzen duten hiztunen arteko hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa sozial masiboa da, eta LAB eta ELA sindikatuek parte hartuko dute ekimenean. Eguneroko harremanetan hizkuntzarekin ditugun inertziak astintzea eta uste baino gehiagotan euskarazko komunikazioa posible dela frogatu nahi dute. Horregatk, Euskaraldiak dirauen bitartean, ahozko kanpo- komunikazio konfederala euskara hutsean egingo dute, eta abian dituzten borroka sindikalak proiektatzerakoan, borroka horien protagonista diren delegatu eta langileekin lanketa egingo dute Euskaraldiari atxiki eta aktboki ahobizi eta belarriprest izan daitezen.
Hilabeteak igaro ahala, gero eta garbiago gelditzen ari da urteetan aldarrikatu dugun Euskal Herriko marko propioa dela langileontzako baldintza duinak adosteko aukera bakarra.
LABen urteak daramatzagu euskal marko propio baten aldeko borrokan, hemen lan egin eta hemen erabakitzeko eskubidea aldarrikatzen. Horretarako ezinbestekoa zaigu bertara begiratu eta tokian toki borrokatzea.
Aski ongi dakigu marko estatalak zein paper jokatzen duen, Asturiaseko interesei erantzutea bakarrik, Euskal Herriko lantegien arazoei inongo erantzunik eman gabe eta azken urteetan, ezta hori ere. Azken adibideak dira aplikatutako Aldi Baterako Enplegu Erregulazio Espedientea eta, enegarren aldiz, akordio markoaren blokeo egoera, zeinaren ondorioz plantetako hitzarmenak negoziatzea erabat oztopatzen den.
Honen guztiaren aurrean, eta bizi dugun inflazio eta ezegonkortasun egoera dela eta, enpresak irabazi historikoak dituen bitartean, aipatutako aldarrikapenak inoiz baino garrantzia eta zentzu gehiago hartzen du, ez dugulako ezer berririk esaten Euskal Herrian lan baldintza duinak borrokatzeko gaitasun gehiago dugula esaten badugu, eta hori ArcelorMittalek aski ongi daki. Horregatik, UGT eta CCOOren konplizitatearekin, akordio markoaren aitzakia erabiliz, Euskal Herriko lan zentro desberdinetan irekita dauden negoziaketak blokeatzen ari da.
Horren harira, mezu bat garbi utzi nahi diogu ArcelorMittali, blokeatze hori amaitu da, Euskal Herriko markoa ez badute onartu nahi, lan zentroz lan zentro ofentsibara igaroko gara. Langileok ezin dugulako gehiago zain egon; hemen lan egin, hemen erabaki.
Beste hamar egunez luzatuko dute greba Gipuzkoako TAO zerbitzuko eta garabietako langileek, azaroaren 17 eta 27 bitartean. KPIari lotutako soldata igoerak bermatzea eta urtean 1.592 lanordu izatea dira aldarrikapen nagusiak.
Azaroaren 16 honetan beste lan istripu hilgarri bat jasan dugu Euskal Herrian, aurten kapitalismoak hildako 67. langilean hain zuzen, 19.a Nafarroan. Donezteben, N-121-A errepidean, Nafarroako Gobernuaren promoziopean egiten ari diren obretan hil da langilea, zapalgailu batek harrapatuta, asfaltatze lanak egiten ari zen bitartean.Â
Lehenik eta behin gure dolumina eta elkartasuna adierazi nahi dizkiogu senide, lagun eta lankideei. Kapitalismoak eragindako beste laneko heriotz bat, beste famili bat birrindurik, eta beste drama sozial bat. Goizean lanera joateko jeiki eta ez etxera itzuli.
Lan osasun ikuspegitik ulertezina da gaur egun edozein obratan eta gehiago promozio publikoko obra batean horrelako istripuak ematea. Obretako arriskuek koordinatzaile eta errekurtso prebentiboaren figura arautua exigitzen dituzte. Honela, inongo momentutan ezin zaio langile bati rodilora edo edozein gailu mugikorrera hurbiltzen utzi, horretarako daude figura hauek eta finkatutako lan osasuneko protokoloak. Araudiak argi dio patronalak guztiaren gainetik bermatu behar duela lan osasun sistema integralaren funtzionamendua eta bermeak eskeini. Zer esanik ez promotorea Nafarroako Gobernua bera denean. Bistan da, neurriak ez direla hartu.
LAB sindikatuko kideak obrara bertaratuta konprobatu ahal izan dugu, langilearen hilotza lurrean zelarik enpresak ez duela obra gelditu nahi izan eta 100 metrotara makinek lanean jarraitzen zutela, ezer gertatu izan ez balitz bezala.
Chiviteren gobernuaren promozioko obra honetan espero dugu oraingoan azalpen luze eta zabalak eskeiniko dituela. Era berean akatsak azpimarratu eta ardurak argituko dituela. Behingoz, patronalari lan osasuneko betebeharrak betearaziko dizkiola alegia.
Bide batez, LAB sindikatutik datozen mobilizazioetan parte hartzera dei eginten zaituztegu.
