2026-05-01
Blog Page 289

Mutualitateek iaz 2.829 laneko gaixotasun aitortu zituzten EAEn; Lan Ikuskaritzak, ordea, 6 kasutan baino ez ditu isun-espedienteak abian jarri

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Mutualitateek iaz 2.829 laneko gaixotasun aitortu zituzten EAEn; Lan Ikuskaritzak, ordea, 6 kasutan baino ez ditu isun-espedienteak abian jarri

Lotsagarritzat jotzen ditugu datuok, eta gogorarazi dugu behin eta berriz salatutako patronalaren inpunitatearen isla direla. Zigorgabetasunarekin amaitu eta patronalak laneko gaixotasunekiko duen erantzukizuna bere gain har dezan bermatzeko neurriak hartzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzari. Izan ere, gaixotasun horiek lan-istripuek baino askoz ere heriotza gehiago eragiten dituzte.

Joan zen otsailaren 10ean 27 urte bete ziren espainiar estatuan prebentzio legea abian jarri zenetik, eta azken hamarkadetan hainbatetan salatugu du patronalak ez duela araudia betetzen, gobernuek horretarako aukera eskaintzen diotelako, hain zuzen ere.

Eusko Legebiltzarrean planteatutako galdera baten erantzunari esker bildu ahal izan ditugu aipatutako zigorgabetasunaren inguruko datu zehatzak. Izan ere, Jaurlaritzaren eskumenpean dauden Lan Ikuskaritzak eta Osalanen Osasun Zaintza arloak, araudiaren ez-betetzeak isuntzeko gaitasuna dute. Bada, 2021ean mutualitateek 2700 laneko gaixotasun aitortu zituzten, eta 2022an, berriz, 2829. Laneko gaixotasun guztien atzean lan osasun neurrien ez-betetzeak daude, eta beraz, arau-hausteak. Hala ere, ikuskaritzak 2021ean 18 isun-espediente soilik jarri zituen abian, eta 2022an are gutxiago, 6 izan baitziren. Hori dela eta, LABek salatu du patronalari 2021ean doan atera zaizkiola 2.682 gaixotasun profesional, eta 2022an, aldiz, 2.823.

Jakinik  gaixotasun profesional horiek Mutualitateek lehen instantzian kalifikatzen dituztela eta gehienak kontingentzia arrunt bezala Osakidetzara igortzen dituztela, larriena zera da, aitortza urri horri jarraikiz Lan Ikuskaritzak egiten duen jarraipena testimoniala baino ez dela, eta patronalari doan ateratzen zaiola langileak lanean gaixotzea. Azpimarratu dugu datu “lotsagarri” horrek amiantoaren eraginez gaixotuak ere barnebiltzen dituela, betiere beste gaitz larri batzuk gutxietsi gabe.

Laneko gaixotasunen arazo nagusia, sindikatuaren esanetan, azpierregistroa da, ia eragile guztiek ezagutzen eta partekatzen dutena. Izan ere, Europar Batasun osoko lan-istripuen eta lan-gaixotasunen portaera erreferentziazko datu gisa hartuz gero, datuak argigarriak dira: lan-istripuei lotutako heriotza bakoitzeko 18 heriotza gertatzen dira lan-gaixotasunek eraginda.  Beraz, lan-gaixotasunek istripuek baino askoz ere hildako gehiago eragiten dituzte, azken horiek estatistiketan jasotzen ez diren arren.

Are gehiago, azterlan batzuen arabera, laneko gaixotasunen %10 baino gutxiago konpentsatzen da, eta kasu gehienetan gaixotasun arinak dira. Hau da, erregistratutako gaixotasunak 2.500 baino gehiago izanik ere, kopuru horrek ez du islatzen errealitatea, benetan kopurua askoz ere handiagoa baita. Alabaina, azpimarratu dugu kasu honetan ere ez da ahaleginik egiten makilatutako eta zifra “barregarrietan” ezkutatutako errealitate horretan sakontzeko.

Egun, errazagoa da enpresari batek trafiko isun bat jasotzea lanera gidatzen doala, langile bati laneko gaixotasun bat eta horren ondoriozko heriotza eragiteagatik baino, arriskuak aldez aurretik identifikatuta egonik ere.

Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko langileok mobilizazioak areagotuko ditugu, Osasun Sailak gatazka konpontzeari uko egingo diolako

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko langileok mobilizazioak areagotuko ditugu, Osasun Sailak gatazka konpontzeari uko egingo diolako

Dagoeneko 14 greba-egun egin ditugu langileok; azken 4 egunetako jarraipena oso zabala izan da, eta laborategiko teknikarien eta erizaintzako kategorietan % 80tik gorakoa izan da.

Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko langileok otsailaren 14an, 15ean, 16an eta 17an egin genuen grebaren jarraipena aldarri bat izan da, Osasun Sailak, Osakidetzak eta Euskal Zentroko Zuzendaritzak beren gain har dezaten eta plantillari adarra jotzeari utz diezaioten; izan ere, gatazka negoziatzeko eta konpontzeko gaitasunik eza erakusten jarraitzen dute, langileok duela bi urte baino gehiagotik aldarrikatzen duguna izanik ere. Nahiz eta gutxieneko zerbitzuak gehiegikeriaz ezarri, guztira 14 greba-egun bete eta solaskide baliodun bat aurrean izatea ezinezkoa izan, langile gehienok bat egin dugu grebarekin otsaileko 4 egun hauetan.

Greba otsailaren 14an hasi zen, Osasun Sailari, Osakidetzari eta TGEEZko Zuzendaritzari gatazkaren konponbidea negoziatzeko egin zitzaion zitazioarekin. Hala ere, Greba Batzordeak eta sindikatuok egindako hitzordura ez joatea erabaki zuten. Aitzitik, Mahai Sektorialean eztabaidatu beharreko gaia dela erantzun zuten, nahiz eta 2021eko apiriletik etengabe uko egin dioten gatazkari heltzeari.

Horregatik, Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroko langile guztion soldata-baldintzak parekatzeko eta jasaten ari garen diskriminazioarekin amaitzeko borrokan jarraitzea beste aukerarik ez dago, hurrengo hilabeteetan mobilizazioak areagotuko ditugularik.

Sindikatuetatik gatazkaren konponbidea negoziatzeko borondatea agertuko dugu etengabe, eta, horretarako, beste bilera bat eskatuko diegu Osasun Sailari, Osakidetzari eta Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroari.

Euskal presoen etxerako bidea oztopatzen duten salbuespen-neurrien kontra mobilizatu gara

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Euskal presoen etxerako bidea oztopatzen duten salbuespen-neurrien kontra mobilizatu gara

2023 urte hasiera honetan, euskal presoek 35 urtez jasan behar izan duten urruntze-politikaren amaieran gaude. Hala ere, salbuespen politikek indarrean jarraitzen dute. Hori dela eta, sindikatuok mobilizazioa egin dugu Bilbon, epaitegien aurrean, “Etxera bidea gertu” lemapean.

LAB, ELA, UGT, ESK, CGT/LKN, CNT, EHNE, HIRU eta Etxalderen oharra

Ia 35 urte luze igaro dira urruntze-politika indarren jarri zutenetik. Denbora horretan sufrimendu psikologiko, emozional, ekonomiko eta fisiko ikaragarria eragin du. Askok ezagutu ditugu Puerto edo Curtis, CastellĂł edo Fresnes. Sakabanaketa horrek astero ehunka kilometro egin behar izatera eraman gaitu, eta ondorio batzuk bereziki larriak eta itzulbiderik gabeak izan dira; nola ahantzi etenik gabeko joan-etorri horietan errepidean hil diren 16 pertsonak.

Baina egoera bortitz horrek euskal gizartearen parte garrantzitsu baten erantzuna eragin zuen; ideologiez harago, hainbat euskal herritar mobilizatu ziren presoen eskubideak ez ezik haien familienak ere urratzen zituen urruntze-politikari amaiera eman ziezaioten eskatzeko. Horrek esan nahi zuenaren jakitun izanik, hainbat lagunek besoz beso lan egin dugu, sufrikario horren bukaera helburu.

Eta bide horretan kokatzen dugu sindikatuok egin dugun lana. Guk ere, duela asko hartu genuen, kontsensu orokor horren atzean, pausu bat eman eta jarrera aktiboa izateko hautua. Hamaika mobilizazio orokorretan hartu dugu parte elkarrekin, eta azken urteetan hilero egon gara Moyua plazan euskal presoek bizi dituzten eskubide urraketak salatzeko.

Zorionez, 2023. urtearen hasieran urruntze-politikaren amaieran gaude.

Gaur berriz elkartu gara bide horretan. Lortutakoa nabarmendu nahi dugu, eta bidearen azkenera arte lanean jarraitzeko konpromiso irmoa erakutsi. Izan ere, oraindik bide luzea geratzen da aurretik.

Presorik gehienak Euskal Herrian daude, bai. Zama handia kendu dugu gainetik, baina salbuespen-politikak indarrean jarraitzen du. Horregatik, trabarik gabeko bide bat aldarrikatzen dugu, gradu-aldaketak eta espetxe-baimenak salbuespenik gabe ezar ditzatela; legeak dioena bete dadila, ez diezaietela presoei legez dagokien eskubiderik ukatu edo murriztu.

Helburu horrekin elkartzen jarraitu nahi dugu, egiazko bakea, egiazko bizikidetza lortzeko urratsak egin nahiak batzen gaitu.

Azken urteotan bezala Euskal Herritik lanean jarraitu behar dugu denok, etxerako bidea legeak dioenaren arabera gauza dadin.

Irudia moldatu dugu. Ez dugu maparik behar, baina, geziek erakutsi diguten bideari jarraikiz, Etxera Bidea Gertu mezua egia bihurtzen hasteko unea da. Irudi hau bazter orotara hel dadin nahi dugu, denok barnera dezagula, etxerako bidea oztopatzen duten salbuespen-neurriei amaiera emanik.

Elkarrekin bidea egiten jarraitzeko, datozen ekaineko, iraileko eta abenduko hirugarren ostiraletan mobilizatuko gara Bilbon, Albiako lorategietan egingo ditugun elkarretaratzeetan. Lekua ere, egun oztopoak jartzen dabilen entzutegi nazionaleko fiskaltzaren jarrera eta honek dakartzan erregresioak ere salatu asmoz.

Kontziliazioa oztopatzen duten neurriak alboratu eta lan baldintzak duintzeko eskatu diogu Eusko Jaurlaritzari

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Kontziliazioa oztopatzen duten neurriak alboratu eta lan baldintzak duintzeko eskatu diogu Eusko Jaurlaritzari

LABek eta ELAk deituta, gaur elkarretaratzea eta prentsaurrekoa egin ditugu Lakuan, Gasteizko Gobernuak ezarritako azken ordu-zirkularraren aurka. Otsailaren 1ean abian jarritako zirkularrean, Eusko Jaurlaritzak B modalitateak kendu ditu lanaldi mistoetatik eta zatituetatik, eta lanaldi guztiak 17: 30ak baino lehen amaitzera behartu ditu, hori guztia energia aurreztea aitzakiatzat hartuta.

Sindikatu deitzaileok ez gatoz bat irakurketa horrekin; izan ere, zirkularrak berak aitortzen du aspaldi bilatzen dela ordutegien mugaketa: “Administrazio Orokorreko langileek dituzten ordutegi- arauen eskaintza zabalari buruzko eztabaida ez da berria, eta aurreko ekitaldietan negoziazio-mahaietan egon da, ez energia aurrezteko arrazoiengatik, orain sortzen direnak bezalakoak, baizik
eta zerbitzuak emateko eraginkortasunagatik eta administrazio honen antolaketan bertan. Egia esan, hurbilen dauden administrazio gehienek ordutegi jarraituan egiten dute lan, eta goizeko lanaldia gainditzen duten kasuak oso espezifikoak dira, batez ere ordutegi zabalagoetan eskaini behar diren zerbitzu jakin batzuetan edo arduraldi handiagoa eskatzen duten erantzukizuneko lanpostuetan.”
Beraz, erabaki horren atzean dagoena langileen bizitza antolatzeko tartea murriztea da.

Izan ere, energia aurrezteko benetako konpromisorik eza erakutsi dute askotan, administrazio honek ez die jaramonik egin energia aurrezteko egindako proposamenei, adibidez telelanari buruzko proposamen oro baztertu dute.

Administrazioak ezarri duen murrizketak hainbat langileri eragiten die, baina beste behin bereziki plantillako emakumeei eragiten dien neurri murriztaile bat ezarri dute. Aztertu al dute neurri honen eragina genero ikuspegitik?

Langile askori bizitza pertsonala eta profesionala uztartzeko benetako aukerarik gabe utzi die neurri honek. Esaterako B modalitatea lanaldietatik ezabatuta, modalitate honekin sortutako egun libreak kontziliatzeko erabiltzeko aukera kendu dute. Ordutegien malgutasuna erabiltzeko aukera ere asko murriztu dute; izan ere orduak berreskuratu ahal izatea asko zaildu dute, hori gutxi ez eta lanaldi jarraituetan 30 minutuko ordaindu gabeko nahitaezko etenaldia egitera behartzen dira orain langileak egunen batean 8 ordutik gorako orduak berreskuratu behar badituzte. Egoera honetanlangile batzuk kontziliatu ahal izateko ordutegi murrizketa eskatu behar izan dute, eta hori oso larria da. Era berean, kontuan izan behar da lanaldi zatituetan bazkaltzeko etenaldia murriztu egin dela.

Zirkular hau Berdintasun Planean jasotako neurrien aurka doa, eta azken finean gizon eta emakumeen Berdintasuna lortzeko helburuaren aurka.

Eskubide horiek alde bakarrez eta sindikatuekin inolako negoziaziorik egin gabe ezabatu dira. Horregatik, ELAk eta LABek zera eskatu diote Administrazioari:

1) Egungo ordu-zirkularra etetea.
2) Sindikatuekin benetako negoziazioa hastea, plantillarentzat inolako murrizketarik ekarriko
ez duen akordio batera iristeko.
3) Alde bakarrez ordutegi-zirkular berririk ez ezartzea, are gehiago kontziliazioari kalte egiten
diotenean.

Bitartean, dei egiten diegu langileei beren desadostasuna adieraz dezaten mobilizazio hauetan:

â–Ş KONTZENTRAZIOAK 11: 00etatik 11: 30era
• Otsailak 21: Eusko Jaurlaritza. Kale Nagusia, Bilbo.
• Otsailak 24: Lantoki guztietan.
• Otsailaren 28an: Lakua, Vitoria-Gasteiz.
â–Ş LANUZTEA 11: 00etatik 13: 00etara
• Martxoaren 2a: lanuzteak lantokietan.

Jaurlaritzaren Mahai Orokorraren negoziazioa aspaldi agortuta dagoela adierazi du LABek

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Jaurlaritzaren Mahai Orokorraren negoziazioa aspaldi agortuta dagoela adierazi du LABek

Gaur berriro bildu da EAEko langile publikoen lan baldintzak arautu beharko lituzkeen Mahai Orokor antzua. Antzua diogu, bertan ez delako negoziaziorik ematen, eta soilik Madrilen eta Lakuan inposatzen diren neurrien berri ematera eta iritziak trukatzera mugatzen delako. Gaurko kasuan, soldata murrizketaren inposizioaren berri zaharra da trasladatu zaiguna, negoziazio aukerak aspaldi itxita. Aldaketa bakarrak aitzakien formak izaten dira.

LABen irakurketa hau bilera bakoitzaren ostean errepikatzen da, eta koiuntura bakoitzaren arabera erabaki izan dugu marko honetan parte hartzea, bai ala ez, eta nola. Oraingoan ere gogoeta egin eta erabaki bat hartuko dugu parte hartzen jarraitzekotan zein baldintzatan egingo dugun. Bestela ere, antzerki hori uztekotan egin beharreko kudeaketa argi edukitzea garrantzitsua da.

Eusko Jaurlaritzari dagoeneko jakinarazten diogu aspaldi utzi geniola hitzei sinisteari, eta bere ekintzak direla benetako borondatearen isla ematen dutena. Ez digu balio dagoeneko, Enplegu Publikoaren Lege berriarekin aurkeztu zaigun moduan, gauzei izena aldatzea dena berdin jarraitzeko.

Erretreten erreforma gaitzesteko mobilizazioek ez dute etenik

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Erretreten erreforma gaitzesteko mobilizazioek ez dute etenik

Beste behin ere, bosgarrenez, Ipar Euskal Herritarrok greba egin dugu Macron gobernuaren erretreten erreformaren aurka. Deialdiz deialdi jendetza batu dute sindikatuen mobilizazioek, eta langileok borrokan jarraitzeko asmoa dugu. Gaurkoan 10.000 pertsonatik gora bildu du Baionako manifestazioak.

Estatu frantsesak erretiro adina 64 urtera atzeratzeko agertutako asmoak hautsak harrotu ditu Zuberoan, Behe Nafarroan eta Lapurdin, eta borroka dinamika sakona abiatu du LABek gainerako sindikatuekin batera.

Bosgarren greba eguna izan da gaurkoa, eta aurrerantzean mobilizazioekin jarraituko dugu. Ildo horretan, martxoaren 7rako blokeo ekintzak aurreikusita daude. Hala ere, Ipar Euskal Herriko LABen koordinatzaile den Argitxu Dufauk zehaztu duenez, data hori baino lehen ere bestelako ekimenak aurrera eraman nahi lituzkete, eta horretarako antolatzen ari dira asanblean.

Oraingoa bezalako erreformek dakartzaten atzerapausoen harira, LABek berresten du Euskal Herriak pentsio sistema propioa behar duela.

Sindikatuok txistualdi handia egin dugu Osakidetzaren inposizioen aurka

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Sindikatuok txistualdi handia egin dugu Osakidetzaren inposizioen aurka

Osakidetzak fronte gehiegi irekita dituela salatu dugu, negoziazioan aurrerapausorik eman gabe jarraitzen duen bitartean.

LABek, SATSEk, ELAk, SMEk, CCOOk eta UGTk txistualdi handia egin dugu gaur Osakidetzako Zerbitzu Zentralen egoitzaren aurrean, Osasun Zerbitzu Publikoak Enplegu Publikoaren Eskaintzaren prozesuen kudeaketan duen kaosa salatzeko. Protesta ozen horrekin, profesionalok argi eta garbi esan nahi izan diogu Euskal Osasun Zerbitzuari ez ditugula bere inposizioak onartzen.

Deialdia egin dugun sindikatuok kritikatu dugu langileok beste azterketa batera aurkeztu behar garela, aurrekoa oraindik ebatzi ez dutenean: “Ohiz kanpoko baldintza horietan LEP berri bat prestatzea ahalegin handia da, eta ondorio ekonomikoak eta bizitza pertsonalean eragiten ditu”.

Osakidetzak 2018-19ko lan-eskaintza publikoaren ebazpena bizkortzeko beharrezkoak diren giza baliabideak eta baliabide materialak jartzea eskatzen dugu. Ez da bidezkoa ahalegin handi hori egin behar izatea agian beharrezkoa ez denean.

Protesta hau gure osasun publikoa desegitearen aurkako mobilizazioen baitan kokatzen da. Horri lotuta, datorren otsailaren 25ean Bilbon, Donostian eta Gasteizen hiru manifestazio handi egingo ditugu.

Duela aste batzuk lehendakaria entzun genuen Osakidetzan arazoak eta zailtasunak zeudela aitortzen. Handik hilabete eskasera, eta errealitatea ezkutatzeko asmoz, euskal osasun publikoa ez dela desegiten eta pribatizatzen ari adierazi zuen. Errealitatea da lan-prekarietateak gure osasunaren arazo handienetako bat izaten jarraitzen duela. Zerrendatu ditugun arazoen artean daude %50etik gorako behin-behinekotasun-tasa, erosteko ahalmenaren %20tik gorako galera, gainkarga, ordezkapenik eza eta Lanbide Garapenean aplikatu nahi den murrizketa erradikala.

Era berean, hainbat zerbitzutan aplikatutako murrizketei eusten zaiela salatu dugu, eta Lehen Mailako Arretaren egoera bereziki prekarioa dela ere bai. Lehen Mailako Arretaren saturazio horrek zuzenean eragiten die beste asistentzia-maila batzuei, hala nola Ospitaleko larrialdiei, horietan gero eta gainkarga handiagoa baitago.

Deialdia egin duten sindikatuentzat, Osakidetzak fronte gehiegi ditu irekita mahai sektoriala blokeatuta dagoen bitartean, eta inposaketaren bidetik baino ez du jarduten.

Euskal Osasun Zerbitzuak mahai sektoriala erabili nahi du existitzen ez den negoziazio baten itxura egiteko. Bada, mobilizatzen jarraituko dugu, euskal osasun publikoan benetako negoziazioa egon dadin lortu arte.

Hezkuntza Sailak Aiaraldeko hezkuntza publikoko langileei greba eskubidea ukatu ziela berretsi dute epaitegiek #LortuDugu

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Hezkuntza Sailak Aiaraldeko hezkuntza publikoko langileei greba eskubidea ukatu ziela berretsi dute epaitegiek #LortuDugu

2021eko martxoaren 5ean eta ekainaren 2an Aiaraldean eskualde mailako bi lanuzte egin zituzten, bertako egoera sozioekonomiko kaskarra salatu eta enplegu eta bizitza duinak aldarrikatzeko.

Lanuzte hauetara eskualdeko langile eta lantoki guztiak deituak zeuden. LABek eta sindikatu deitzaile guztiek Lan Sailari jakinarazitako greba erregistroan argi adierazten zen Aiaraldeko eskualdeko eremu guztietako langileak deituak zeudela, funtzionario eta laboralak ere bai. Izan ere, eskualdeak bizi zuen egoerak langile guztien erantzun irmoa behar zuen.

Lanuzte hauetan Hezkuntza Publikoko langileei greba eskubidea urratu zitzaiela salatu zuten, bereziki martxoaren 5eko lanuztean Hezkuntza Sailak izan zuen jarreragatik. Onartezina da greba eskubidea urratzea ikuskaritza mehatxurako tresna bezala erabiliz. Honen aurrean, neurriak hartu eta zegokion ibilbide juridikoa egingo genuela publikoki adierazi genuen.

Azkenean, epaitegiek arrazoia eman diete LABi eta beste sindikatu deitzaileei, eta egiaztatuta geratu da martxoaren 5ean gutxienez eskualdeko hezkuntzako bi ikastetxetan (Fabian Legorburu eta Zaraobe) greba eskubidea urratu zela.

Hezkuntza Sailak orduan izandako jarrera onartezina berriz ere salatu dugu, eta halakorik ez errepikatzea exijitzen dugu. Greba eskubidea eta langileok enpleguaren defentsan zein lan baldintzen defentsan ditugun eskubide guztiak bermatzea ezinbestekoa da, eta horretarako lanean eta borrokan jarraitzeko asmoa daukagu.

EAEko Diru-Sarrerak Bermatzeko Errentaren lege berriak ekarritako aldaketei buruzko azterketa argitaratu dugu

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
EAEko Diru-Sarrerak Bermatzeko Errentaren lege berriak ekarritako aldaketei buruzko azterketa argitaratu dugu

Honen helburua duela gutxi onartutako Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Legearen erreforma aztertzea da, eta DSBE eskuratzeko euskal langileek aurkituko dituzten aldaketa nagusiak nabarmentzen dira.

LABen-azterketa_Inklusio-eta-diru-sarrerak-bermatzeko-euskal-sistemaren-lege-erreformaren-azterketaDeskargatu

Lehenik eta behin, uste dugu lege berri honen abiapuntua okerra dela. Legeak dio diru-sarrerak bermatzeko euskal eredua gai izan dela pobreziaren eta gizarte-bazterkeriaren hazkundea prebenitzeko eta geldiarazteko, enpleguaren sorrera arriskuan jarri gabe. Baina euskal langileek bizi duten errealitatea oso bestelakoa da.

2020ko Pobreziari eta Gizarte Desberdintasunei buruzko Inkestaren arabera, pobrezia-arrisku errealean dauden pertsonen %30 babes-sistematik kanpo geratzen dira. Bestalde, sistema horrek kasuen %33tan baino ez du laguntzen pobrezia-egoera errealetik ateratzen, eta hartzaileen %37 ez da pobrezia-egoeratik ateratzen.

2021ean 54.145 pertsonak jasotzen zuten DSBE, %57,8 emakumeak* eta %42,2 gizonak. Guztizkoaren %47,4k etxebizitzarako osagarria jasotzen du, %23,7 pentsioduna da eta %16,2 guraso bakarreko bizikidetza-unitateari dagokio. Dau izugarri hauei ez ikusia egiten zaie Eusko Jaurlaritzak eredu arrakastatsu gisa aurkezten duenean egungoa. Egungo Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko Euskal Ereduak pobretzeari eta gizarte bazterketaren hazkundeari aurre ez egiteaz gain, egungo egoera kronifikatzen du.

Araudi berriak aurkeztutako aldaketa ugarien artean, txostenean honako hauek nabarmentzen ditugu: Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako zenbatekoen hazkunde faltsua, prestazioen murrizketak ezkutatuz eta 2008ko legearen indargabetuz; Bestelako neurri negatiboak ere azpimarratzen ditugu, hala nola dagokion prestazioaren % 15eko indize murriztailea aplikatzea etxebizitza berean bizikidetza-unitate bat baino gehiago daudenean, DSBEaren onuraduna izan ala ez, horrela pisuak partekatzera behartuta dauden pertsonak zigortuz, baita legeak jasotzen dituen migrazioa kriminalizatu eta pobrezia estigmatizatzen duten mekanismoak ere.

Erreforma horrek zenbait arazori aurre egiteko gai diren mekanismoak aurreikusi beharko lituzke, hala nola bizitzaren garestitzea, lan duina lortzeko aukerarik eza, gizonen eta emakumeen artean dauden desberdintasunak, egiturazko arrazakeria, infraetxe edo etxebizitza duinik ez izatea, pobrezia energetikoa, alokairuen gehiegizko prezioak, etxegabetzeen ugaritzea, edota gorantz doazen etxegabetasun-indizeak. Aukera bat izan beharko luke beste harreman-, familia- eta zaintza-eredu batzuk babesteko, gizarte gisa ezaugarritzen gaituen eko-interdependentziak orientatuta.

Erreformak baliagarria izan beharko luke pobretzearen eta bazterketa sozialaren hazkundeari, aurre egiteko gai den gizarte-babeseko eredu bati buruzko eztabaida ireki eta aintzat hartzeko. Hala ikuspegi horretatik heltzeak borondate politikoa eskatzen du, bai politika publiko integralak planifikatzeko, bai DSBE gizarte-kohesiorako benetako tresna bihurtzeko. Erreforma honetan ageri ez den borondate politikoa hain zuzen.

LABen uste dugu euskal langileek bizi duten pobretzea ez dela koiunturala, ezta kapitalismoaren “akats” bat ere. Aitzitik, estrategia argia da eskubideak eskura ditzaketen pertsona eta bizitzen, eta azken buruan, bizitzea merezi ez dutenen artean diskriminatzeko.

Horregatik, LABek proposatzen duen eredu sozioekonomikoa banaketa hirukoitzean oinarritzen da. Hau da, enpleguaren, zaintzaren eta aberastasunaren bidezko banaketan. Pertsona guztiek dute eskubidea gizarteari enplegua eta zaintzen bidez ekarpena egiteko, bai eta sortuta aberastasunaz gozatzeko ere errenta-soldaten bidez, hilean 1.400 euroko gutxieneko soldata gordinarekin eta doako eta kalitatezko zerbitzu publikoekin. Horretarako funtsezkoa da administrazioak enplegurako eskubidea bermatzea, eta hala egiten ez badu, errenta bat esleitu behar dio enplegurik gabeko pertsonari, gutxieneko soldataren baliokidea dena eta kotizatzen duena.

Gure ustez, langabezia egoeraren erantzukizuna ez da egoera horretan dagoen pertsonarena, baizik administrazioarena. Hortaz, dagokion errenta ez dagokio “porrot egin duen” pertsona bati “laguntza bat”, baizik eta enplegurako eskubidea urratu zaion pertsona bati kalte-ordain bat. Eraldatzailea den eredu sozioekonomiko bat proposatzen dugu, DSBE arautzen duen lege berriak indartzen duen egungo eredu baztertzailearen aurrean.

Eusko Jaurlaritzak bultzaturiko erreforma guztiek izendatzaile komuna izan dute: diru-sarrerak bermatuta izateko eskubide subjektiboaren debaluaziora bideraturiko diskurtso eta praktika instituzionalak. Beraz, txosten honen helburu nagusia onartutako lege berriarekin mantendu diren gabeziak eta sakondu diren arriskuak mahai gaineratzea da.

Lan Harremanetarako esparru propioa eta gizarte-babeserako sistema propioa behar ditugu, bidezko eta kalitatezkoa, lan, pentsio, zaintza eta bizi duina ahalbidetzeko. Bide honetan lortu diren aurrera pausoak Euskal Herrian eman diren borroka sozialen eskutik etorri dira, eta horixe da jarraitu nahi dugun bidea.

Beraz, azterketa bere osotasunean irakurtzera gonbidatu nahi zaituztegu, eta LABek Gasteizko Legebiltzarrean aurkeztu eta erregistraturiko Euskal Herrirako Lan Kodearen eta Gizarte Segurantzaren proposamena ezagutzera. Hauetan lan- eta bizi-baldintzak hobetzeko neurri erreal eta zehatzak proposatzen ditugu, egungo eskumenetatik egingarriak direnak, eta aldi berean, burujabetzaren bidean aurrera egiteko proposamenak ere jasotzen ditugu. Kaleetan jarraituko dugu langile guztientzako eskubide guztiak aldarrikatu eta defendatuz.

1...288289290...1,613Page 289 of 1,613

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLĂŤTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus