2026-07-05
Blog Page 210

Gasteizko INMON-Carmelitas egoitzako egoera salatu dugu

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Gasteizko INMON-Carmelitas egoitzako egoera salatu dugu

INMON-Carmelitas Madres de la Caridad de Vedruna egoitzako plantilla oso aktibo eta parte-hartzailea izaten ari da Arabako egoitza eta etxebizitza komunitarioak I. hitzarmen probintzialaren negoziazioaren alde egiten ari diren mobilizazioetan. Langile horiek, gainera, hilabeteak daramatzate gaur egun aplikatzen zaien eta 2022tik ultraaktibitatean dagoen enpresa hitzarmena berritzeko borrokan. Enpresaren aurrean erakusten ari den kemena eta mugitzeko gaitasunaren arren, langile horiek zailtasun handiagoa dute zuzendaritzari presioa egiteko, zerbitzu txikia delako eta testuinguru erlijioso batean kokatzen delako, egoiliarrak mojak baitira.

Horrek larriagotu egiten du, berez, zaintza-sektoreko langileen aitorpen oso eskasa, are ikusezintasun handiagoa eragiten baitu, ez baitago familia harremanik horien borrokari lagundu eta egoitzan ematen diren baldintzak ikusarazi ahal izateko; ez da ezer irteten ate horietatik, eta inork ez du egiaztatzen zer egoera dagoen horma horien barruan, erabateko babesgabetasuna dago, eta langile horien presio-gaitasuna asko zailtzen du. Hala ere, langileek ez dute amore ematen, eta borroka sindikalaren alde apustua egiten jarraitzen dute, langile horien eta gainerako sektorearen lan-baldintza prekarioak hobetzeko bitarteko gisa.

Urrian hasi zen mobilizazio-ziklo hau, asteko kontzentrazio eta lapiko-jotzeekin zentroaren ateetan, eta denbora honetan LAB sindikatua enpresaren aldetik plantila honek jasaten duen presioaren eta ikararen lekuko izan da, INMON elkarteko batzorde exekutiboko kideak langileei modu isolatuan zuzendu zaizkienean negoziaziorako ultimatuma emanez, zeina ez baita inoiz negoziazio mahaira edo langileen legezko ordezkaritzara eraman.

LAB sindikatutik uste dugu horrelako praktikak patronalen estrategia krudelak direla plantillak nahastu, beldurtu eta zatitzeko, beldurraren eta mehatxuaren bidez borroka eta antolakuntza gaitasuna murriztuz. Langileei baimenik eman ez zaien grabazioen lekuko ere izan gara, egoitzaren ateen aurrean legezko mobilizazio batean parte hartzen ari ziren bitartean, langileen protesta eskubidea erabat urratuz.

Garrantzitsua iruditzen zaigu egoera hau Arabako egoitza pribatuen eta etxebizitza komunitarioen sektorearen egungo egoerarekin lotzea; izan ere, sektore horretan 1.000 langile baino gehiago daude. Hitzarmen probintzialik ez dagoenez, testuinguru horretan patronalek botere osoa dute beren langileei baldintza kaskarrak ezartzeko, eta hori baliatu dute patronalaren patrikak aberazteko izan ere INMON enpresaren kasuan bezala, uko egiten diote beren langileak bizi diren lurraldeko errealitatea aitortzeari; izan ere, Bizkaian eta Gipuzkoan hitzarmen probintzialak daude, lan-hobekuntza handiak dituztenak Arabarekin konparatutak.

LAB sindikatutik hitzarmen horiek EAEko lurraldean eta Arabako lurraldearentzat erreferente izatea defendatzen eta exijitzen dugu, Madrilen sinatutako estatu mailako hitzarmen bat erreferentziatu beharrean, baldintza guztiz kaskarrak dituena eta Euskal Herriko langileen errealitatea kontuan hartzen ez duena.

Gaurko egunean, langile hauen arteko topaketa eta borroka puntu komun bat sortu nahi dugu, patronalak mehatxuekin eta xantaiekin zatikatzen saiatzen diren langileen batasuna elikatzeko. Horretarako, jarduera-programa bat prestatu dugu, txapa-tailer bat, bingo musikal bat, lapiko bat ordu oro egoitzako ateen aurrean, kafe-tertulia sektorearen egoerari buruz…

Gobernuei exijitzen diegu patronalari lan osasuneko araudia betearazteko bitarteko errealak ipintzea

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Gobernuei exijitzen diegu patronalari lan osasuneko araudia betearazteko bitarteko errealak ipintzea

LAB, ESK, STEILAS, EHNE-etxalde eta HIRU sindikatuok agerraldia egin dugu Bilbon, 2023ko laneko ezbeharren txostena aurkezteko. Lan-istripuak eta gaixotasun profesionalen inguruko datuak jasotzen dira bertan eta adierazi dugu 2023ak azken urteotako joera berretsi besterik ez duela egin. Izan ere, azken 10 urteotan, gutxienez 587 langile hil dira lan istripuz eta 2023an, 59. Gainera, istripu kopuruak ez du etenik, nahiz eta gero eta jende gehiagok zerbitzuetan lan egiten duen zerbitzutan (%73ak), hau da, istripu traumatiko gehien eragiten dituzten sektoretatik kanpo.

2023ko-Euskal-Herriko-laneko-ezbeharren-txostenaDeskargatu

Aurkeztutako txostenak bi atal nagusi ditu. Lehenak, sindikatuon datuak jasotzen ditu. Lehen atalari jarraiki, 2023ko istripu hilgarrien inguruko zehaztasunak eman ditugu. Horrela, 20 heriotza istripu ez traumatikoetan izan dira, 9 kolpe edo harrapaketen ondoriozkoak, 7 in itinere, 6 altueretatik erorita, 3 intoxikatuta eta beste 3 erailda edo euren buruaz beste eginda.

Honetaz gain, sektore kritikoak ere identifikatu ditugu, hala nola industria (18 heriotzarekin), garraioa (10ekin), azpikontratatuak (gutxienez 9rekin, zailtasunak baitaude kopuru zehatza ezagutzeko eta tartean autonomo faltsuak), eraikuntza (6rekin), nekazaritza (4rekin), arrantza (3rekin) eta basogintza (1ekin).

Datu ofizialak jasotzen ditu txostenaren bigarren atalak. Istripuetan, datu ofizialek, enpresa zein mutualitateek eskainitako datuak hartzen dituzte aintzat. Hemen amarrua dago, batetik, istripu arin asko ez direlako aitortzen eta bestetik, istripu larri asko mutualitateetako sendagileek arintzat jotzen dituztelako, administrazioen kontrolik gabe. Hala ere, datu ofizialek 100.000 lan istripu aitortzen dituzte, azken urteotako joera berretsiaz.

Gobernuek heriotzen inguruko datuak ere izkutatzen dituzte. Kasurik ohikoenak garraiolarienak izaten dira edo laneko heriotza bezala hartzen ez diren in itinere zein in mision istripuen kasuak. Edo adibidez, AHTko obretako segurtasun langile baten heriotza, sumariopean zegoen aitzakipean. Istripu eta heriotz hauetako asko gure afiliatu sarearen bidez ezagutzen ditugu. Sindikatuon datuen arabera 59 laneko heriotza izan ziren, eta datu ofizialen arabera, 33.

Sektore batzuetan hiltzeko aukera gehiago dago, hala nola basogintza, eraikuntza, industria edo garraioan, eta beste batzuetan errazagoa da gaixotasun profesionalak garatzea. Honetan, gero eta nabarmenagoak dira afekzio psikosozialak. Hauen kasuan sektore feminizatuek pairatzen dute egoera bortzitzena. Lan batzuek hil egiten dute, beste batzuek aldiz ez dute bizitzen uzten.

Istripu ez traumatikoen hazkundeak, kardiopatiak tarteko, faktore psikosozialean dauka bere iturrietako bat. Arrisku psikosozialen gorakadak heriotza ez traumatikoetan dauka islada, hauen hazkundean. Laneko arriskuen eragina dago heriotza hauen atzean, neurri batean behintzat. Nabarmendu beharrekoa da mutualitateek, une honetan, ez daukatela kasu psikosozial bakarra ere laneko kontingentzia bezala aitortuta, denak jotzen baitute kontingentzia arrunt.

2024ko lehen hilabetea ere orain arteko joera lazgarriaren erakusle da, urtarrilean 13 hildako izan baitira.

Laneko gaixotasunei dagokienez, enpresarioen elkarteak diren mutualiateetako sendagileek erabakitzen dute, lehen instantzian, langileak pairatzen duen gaitz horren jatorria lanekoa ala arrunta ote den. Eta mutualitateen iruzurrak eragiten du gaixotasun profesionalen azpierregistro lotsagarria.

Honen erakusgarri, Osasunerako Munduko Erakundeak (OME) berak aitortzen duela, lan munduan, gaixotasunek istripuek baino heriotza gehiago eragiten dituztela. Hala ere, erregistro ofizialek, laneko gaixotasunen gehiengo zabala ezkutatzen dute. OMEren arabera, minbizi kasu guztien %30 eta 40aren artean izan daiteke lanetik eratorria (EAEn 50 kasu aitortu ziren 2023an) eta heriotza guztien %20a soilik da istripu traumatikoen ondorio, beste %80a istripu ez traumatiko eta laneko gaixotasunek eragindakoa izango litzatekeelarik, beti ere OMEren arabera.

2023ko erregistro ofizialen atzean dagoen gorakadak esan nahi du, dauden guztietatik, bakarren batzuk gehiago izan direla aitortuak, besteak beste sindikatuon presioagatik.

Ia 30 urte martxan daramatzan lan osasuneko araudia ez da betetzen, eta patronalak inpunitate osoa dauka ez betetze honen aurrean.

Erakunde eta amarauna instituzionalek inpunitate hori babesten dute. Gobernuek ez dute patronala isuntzen eta patronalak ederki daki zein den gobernuek bidalitako mezua: “zuek jarraitu horrela, ez baita ezer gertatuko”. Iruzur honetan mutualitateak dira gakoa, patronalaren inpunitatea eta gobernuen antzutasuna baliatzen duten tresna baliagarria baitira. Ondorioz, OSALAN eta NOPLOIek egiten dituzten plan garestien islada ez da inon ageri.

Egoera latz honen aurrean, LAB, ESK, STEILAS, EHNE-etxalde eta HIRU sindikatuok urrats berriak emango ditugu:

  • Gure iruditegi berriarekin bat ekimen berriak burutuko ditugu.
  • Istripu hilgarrietan kontzentrazioak egiten jarraituko dugu eta baldintzak ematen direnean aktibitatea geldiarazi.
  • Istripu asko ematen diren momentuetan mobilizazio bereziak egingo ditugu Patronala eta Gobernuak interpelatuz. Honela, datorren otsailaren 14ean Bilbon mobilizazio bat egingo dugu heriotza asko eman diren bolada berri hau salatzeko eta gobernu zein patronalaren ardurak argitzeko.
  • Mutualitateen publifikazioa lortzeko borroka ezberdinak piztuko ditugu.
  • Gobernuei exijitu diegu patronalari araudia betearazteko bitarteko errealak ipini ditzala:
    • Osalanen eta NOPLOIko teknikariei isunak jartzeko gaitasuna eman.
    • Ikuskari kopurua biderkatu.
    • Ikuskariei ofizioz enpresak zelata ditzatela, ardura guztia delegatuen gain utzi gabe.
    • Patronalaren inpunitatea apurtzeko erabakia hartu, kanpaina hertsatzaile gogor bat abian ipini dezatela eskatuaz.
    • OSALAN eta NOPLOI fiskaltzarekin koordina daitezela kausa penalak dinamizatzeko.
    • Laneko Segurtasun eta Osasunaren Institutu Nazionalak laneko gaixotasun oro katalogatu dezala, bereziki sektore feminizatuetan horrelako eragina duten psikosozialak.

Bizkaiko Foru Aldundiko garbiketako langileek mobilizazioa egin dute soldatak parekatzea eskatzeko

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Bizkaiko Foru Aldundiko garbiketako langileek mobilizazioa egin dute soldatak parekatzea eskatzeko

Bizkaiko Foru Aldundiko garbitzaileek, Optima enpresak azpikontratatuta dituenak, ez dute hitzarmena 2022tik berritu, eta negoziazio-prozesuan murgilduta daude. Soldatak Bizkaiko Foru Aldundiko langile propioekin parekatzea da euren helburua.

Zerbitzua ematen duen enpresak, Optimak, ez du bere gain hartu nahi parekatzea, Eta Aldundiaren oniritziarekin jokatzen du honetan; izan ere, Aldundiak uko egin baitio garbitzaileen ordezkariekin biltzeari, hauek behin baino gehigotan bilera eskatu eta gero, egoera desblokeatzeko helburuarekin.

Gaur elkarretaratzea egin dute Bilbon, Foru Jauregiaren aurrean, eta Bizkaiko Foru Aldundiko eraikinetako garbiketako langile azpikontratatuek euren egoera salatu dute. Beste behin ere, parekatuta egoteko duten eskubidea aitortzeko eskatu dute, haien lanari balioa ematea eta azpikontratatutako langileen eta Bizkaiko Foru Aldundiko langileen arteko soldata-arrakala kentzea.

Akordioa #LortuDugu Nutec Procaleko enpresa itunaren aldeko borrokan

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Akordioa #LortuDugu Nutec Procaleko enpresa itunaren aldeko borrokan

Nutec Procaleko langileen ia %100ek bost greba egun egin ondoren, enpresa-itun propio bat sinatzea lortu dugu bertan, kimiketako estatuko hitzarmenaren hainbat atal nabarmen hobetzen dituena. Nutec Procal Berrizko Eitua industrialdean dagoen 50 bat langileko enpresa bat da, kimikako estatuko hitzarmenaren arabera arautzen dena eta LABeko 3 delegatuk osatutako ordezkaritza sindikala duena.

Sinatutako enpresa-itunak bi urteko indarraldia izango du (2024-2025). Aldi horretan KPIa baino 2 puntu gehiago igoko dela bermatuko da, eta lanaldi-murrizketa 16 ordukoa izango da aurten, eta 24koa 2025ean. Bajen osagarriak ere hobetu dira, oinarri arautzailearen %70 kobratuz hilaren 4tik 20ra, eta ondoren %85.

Horrez gain, borroka honen funtsezko helburuetako bat enpresan ABLEen erabilera desegoki eta neurrigabearekin amaitzea izan da. Akordio horren ondorioz, ABLEetako 10 langile mugagabeak izango dira, eta gainerakoei enpresako plantillaren baldintzak parekatuko zaizkie, eta beren lana ABLEen bidez bete dezaketen denbora mugatuko da.

Plantilla osoak aho batez berretsi du akordioa. LABetik zoriondu egin nahi ditugu Nutec Procaleko langileek erakutsi duten konpromisoa eta determinazioa. Borroka da bidea.

ASPACEko Etxebizitza Zerbitzuko langileen kontzentrazioa Donostian, euren lan baldintzak hobetu eta eros ahalmena bermatuko dien hitzarmenaren alde

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
ASPACEko Etxebizitza Zerbitzuko langileen kontzentrazioa Donostian, euren lan baldintzak hobetu eta eros ahalmena bermatuko dien hitzarmenaren alde

Gaur ASPACEko Etxebizitza Zerbitzuko langileek kontzentrazioa egin dute enpresaren bulegoen aurrean, Donostian. Horrela, langileen asanbladan adostu bezala, ekintza sindikala abiatu dugu LAB, ELA eta CCOO sindikatuok. Euren lan baldintzak hobetu eta eros ahalmena bermatuko dien hitzarmena lortzea da euren helburua.

Enpresako zuzendaritzak hitzarmen berrirako KPIaren bermea eta bestelako lan baldintzen hobekuntzak jasotzen dituen proposamenik ekarri ezean, bestelako pausoak emateko asmoa erakutsi dute.

Eusko Jaurlaritzaren BGAE dekretuak ez die langileriaren beharrei erantzuten

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Eusko Jaurlaritzaren BGAE dekretuak ez die langileriaren beharrei erantzuten

Eusko Jaurlaritzak Borondatezko Gizarte Aurreikuspeneko Erakundeen (BGAE) inguruko dekretua onartu berri du. Dekretua aztertzeko, BGAE-ek izaniko bilakaera aztertu behar genuke. Izan ere, BGAE-ak sortu zirenetik ez dute lortu pentsio sistemaren osagarri duin unibertsala izatea Euskal Herriko langileriarentzat, ezta enplegu BGAE-ak bultzatu diren lurraldeetan ere. Ez dira unibertsalak eta ez dira solidarioak, ez dira langile guztientzako tresna eta ez dira ez banaketa-sisteman oinarritzen eta ez dituzte pentsio sistema publiko batek izan ditzakeen birbanaketa mekanismoak.

Ondorioz, langileen eta pentsiodunen arteko arrakalak handitzen dira: behar gehien duten langileak BGAE-etatik kanpo daude, BGAE duten eta ez dutenen aldea handitzen doa, baita enplegu BGAE duten langileen artekoa ere, sektore prekarizatuenetan, feminizatuetan nagusiki, ekarpen txikiagoek prestazioak murriztea ekartzen baitute. Gainera, pentsio sistemaren osagarri izatetik gero eta urrunago daude, aurrezki funts gisa funtzionatzen dute eta.

Eusko Jaurlaritzaren dekretuak ez du BGAE-en norabidea aldatzen, are gehiago, egungo eredua betikotzen du. Ez dio langileriak eta pentsiodunek dituzten beharrei erantzuten, BGAE-ek garatu duten eredua ezartzen du. Gainera, lehen zirriborrotik hona egin dituzten aldaketek, enplegu BGAE-etan egon zitezkeen aurrerapauso leunak ezabatzea ekarri dute, kapitalizatu ahal izateko muga igoz eta muga gainditzen dutenei ere zati bat kapitalizatzeko aukera eskainiz.

Euskal Herriko langileriak, eskaera indibidualei erantzungo dien BGAE dekretu bat baino, langileriaren eta pentsiodunen aldarrikapenei erantzungo dien politikak behar ditu. Egoera kalteberenean dauden langileentzat neurriak ezarriko dituzten politikak. Horrek, hasteko gutxienez pentsioak 1.080 euro arte osagarritzea ekarri beharko luke, pentsiodunen aldarrikapen historikoei erantzunez eta Euskal Herriko pentsio sistema publiko propio baten mesedetan urratsak emanez.

LABeko ehunka kidek sindikalismoaz gogoetatu dute egunotan, Federazioetako eta Ekintza Sozialeko Biltzarretan

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
LABeko ehunka kidek sindikalismoaz gogoetatu dute egunotan, Federazioetako eta Ekintza Sozialeko Biltzarretan

10. Biltzar Nagusian hartutako erabakiari jarraikiz, Federazioetako eta Ekintza Sozialeko Biltzarrak egin ditu egunotan LABek. Ehunka LABkide elkartu dira Industriako, Zerbitzu Pribatuetako, Zerbitzu Publikoko eta Ekintza Sozialeko biltzarretan; Lazkaon, Gernika-Lumon, Iruñean eta Laudion egindakoetan, hurrenez hurren.

LABen ekintza sindikala garatzeko ardura duten hiru federazioetako (Industria, Zerbitzu Pribatuak eta Zerbitzu Publikoak) ordezkariak elkartu dira lehen hiru egunetan. Hala, elkargune sindikal bat zabaldu dugu egunerokoan lantegi eta sektore desberdinetan lanean ari diren ordezkarientzat. Gogoetak partekatzeko eta informazioa trukatzeko baliatu ditugu espazio hauek, eta baita batzuen eta besteen borrokak ezagutu, irakaspenak atera eta aurrera begirako erronken aurrean antolaketa modu egokienak zein diren hausnartzeko ere.

Lantokietan ez ezik, kalean eragiteko anbizioa ere badu LABek, ordea. Helburu horrekin eratu zuen sindikatuak Ekintza Sozialeko egitura, eta haren baitako ABIATU! komunitateakere biltzarra egin du Laudion. Dozenaka lagunek hartu dute parte. Ekintza Sozialeko Komunitatearen ibilbidearen errepasoa eta balorazioa egin dute, eta, lantaldeka, komunitate horrek etorkizunean dituen erronken gainean jardun dute.

Lan eta bizitza duinaren aldeko konpromisoan berretsi da, beraz, LABeko kidegoa, eta norabide horretan aurrerapausoak emateko borroka eta antolaketa moduez hausnartu du.

Nafarroako Osasun Mental Publikoa desegiten ari dira

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Nafarroako Osasun Mental Publikoa desegiten ari dira

Nafarroako arreta mentalaren egoera salatu nahi dugu; izan ere, gaixoen desinstituzionalizazioa aitzakiatzat hartuta, eraisten ari baitira zerbitzua, baina aurrekontua handituz eta zentro pribatuetara bideratuz. Ondorioz, ezinbestekoak diren zentroetan -San Francisko Javier kasu- jarduerak behera egin du, eta arriskuan jarri ditu bai pazienteen arreta eta baita lanpostuak ere. LAB sindikatuak Nafarroako osasun zerbitzuen pribatizazio estrategia salatu du.

2024. urtearen hasieran, osasun mentalaren arloan lan egiten duten pertsonek, eta, zehazkiago, San Francisko Javier zentrokoek, beren enpleguen eta bizitza profesionalen etorkizuna eta norabidea kolokan dituzte.

Pazienteen ospitalizazio faltak funtsezko zainketa-eremu hori eremu labain bihurtu du; badirudi lanaren egonkortasuna kolokan dagoela eta, ondorioz, etorkizuna zalantzaz betea eta larri ikusten dute. Ingreso horiek enpresa pribatuetara bideratu dira, nahiz eta zentro horrek kalitatezko zaintza publikoak eskaini dituen, horretarako esperientzia duten langile kualifikatuekin.

Ezin dira parekatu gaixotasun mentalak dituzten pazienteen zaintza eta enpresa pribatuek ondasunak edo zerbitzuak enkantean jartzea. Osasun mentaleko paziente kronikoak zaintzeari uzten diogunean, langileen egonkortasunaz gain, gizartearen ongizaterako funtsezkoa den zerbitzu publiko bat ere desegiten ari gara.

Etsigarria da ikustea Osasun Mentalari buruzko 2019-2023 Ekintza Planak, eredu komunitario eta jarraitu baten alde egiten zuenak, ez dituela aurreikuspenak bete. Plan horretan jasotako ekintza asko ez dira bete, eta, beraz, ezinbestekoa da horiek berrikustea eta estrategia berri bat prestatzea, hartutako konpromisoak beteko direla bermatzeko.

Nafarroan, Gobernuaren konpromiso faltak egoera larriagotu egiten du. Osasun mentaleko krisiei aurre egiteko politika sendo eta iraunkorrik ez edukitzeak erakusten du herritarren behar errealekiko deskonexioa kezkagarria dela. Bada garaia Nafarroako Gobernuak bere gain har dezan erantzukizuna, baliabide egokiak bideratuz eta estrategia zehatzak garatuz, osasun mentalaren arretak egungo eskaerei erantzungo diela bermatzeko.

Aktibitate falta horrek, langileei eragiteaz gain, zerbitzu horien mende daudenei ematen zaien arretaren kalitatean ere ondorio zuzenak ditu. Etengabeko zalantzak tentsioa eta antsietatea sortzen ditu, eta horiek, langileengan ez ezik, bizitzako une kritikoetan laguntza eta ulermena behar dutenengan ere eragiten dute.

Testuinguru horretan, funtsezkoa da indarrak batu eta ahotsa altxatzea osasun mentala zerbitzu publiko gisa gutxiestearen aurka.

Horregatik guztiagatik, honako hau eskatzen dugu:

Zainketa mentalaren balioa ezagutzea: Osasun mentala ez da nolanahi bazter utz daitekeen arloa.

Egonkortasuna lanean: Lan baldintza seguruak eta egonkorrak bermatzea.

Gobernuaren konpromisoa: Gobernuak berehala egin behar du zerbait gaixotasun mentalak dituzten pazienteen egoera lehengoratzeko eta, horrekin batera, konpromisoa berresteko, zerbitzu hori osasun publikoko sistemaren atal integrala den aldetik.

San Francisco Javier zentroaren hasierako helburua babestea: Zentroa sortu zenean izan zuen helburutik urrutiratzen ari da eta hori geldiarazi beharra dago; ziurtatu behar da noizbait itxi zituzten unitateak ongizate publikorako erabiliko direla eta, horrela, interes pribatuak onartu eta unitateen itxiera gelditu beharrean, beren jarduerara itzuliko direla.

LAB sindikatuak ez du baztertzen ekintzak egitea osasun zerbitzu publikoen alde, oro har, eta, osasun mentalaren alde, bereziki. Etengabeko harremanetan ari gara langileekin, eta arretaren kalitatea eta profesionalen lanarekiko errespetua defendatuko ditugu.

Ramon Lacalzada: “Mobilizazioa funtsezkoa izan da LABek Nafarroako Agropekuarioko negoziazioa baldintzatu ahal izateko”

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Ramon Lacalzada: “Mobilizazioa funtsezkoa izan da LABek Nafarroako Agropekuarioko negoziazioa baldintzatu ahal izateko”

Iragan urtarrilaren 26an, LAB sindikatuak Nafarroako nekazaritza eta abeltzaintza lantokietako hitzarmenaren aurreakordioa sinatu zuen. Ramon Lacalzada Zerbitzu Pribatuen federazioko arduraduna da Erriberan eta sindikatuko bertze kide batzuekin batera sinatu zuen. Bere ustez, sektoreko langileen mobilizazioa funtsezko faktorea izan da LABek negoziazio-mahaia baldintzatu ahal izateko eta hitzarmen berriak lan-baldintzetan aurrerapen garrantzitsuak ezar ditzan; adibidez, 48 orduko atsedenaldia onartzea.

Zein langileri eragiten die hitzarmen honek?

Hitzarmenaren eremu funtzionala nekazaritza, abeltzaintza eta basogintzako jarduerei buruzkoa da. Hau da, hiru adar horietako inoren konturako langileak dituzten enpresak. Nekazaritzaren barnean, transformazio nekazaritza sozietateak ere sartzen dira, alegia, nekazariak biltegietara eramaten dituzten produktuak landu gabe manipulatzen dituzten sozietateak.

Zenbat langile dira?

Zaila da. Badakigu mila langiletik goiti badaudela ordezkaritza sindikala duten enpresetan; baina egun oraindik enpresa txiki anitz dago ordezkaritzarik gabe. Gainera, jarduera urtaroka antolatzen denez, horrek ere zailtzen du zenbat pertsona diren neurtzea. Baina mila baino gehiago, seguru.

Zein dira sektoreko enpresa esanguratsuenak?

Huerta de Peralta eta Florette HortĂ­cola Navarra dira handienak.

Bi horietan LAB presente dago eta, gainera, gehiengoa du, ezta?

Gehiengo osoa.

Zergatik sinatu du LABek hitzarmen hau?

Tira, arrazoi nagusia izan da langileen mobilizazioak hobekuntzak lortu dituela gai garrantzitsuetan, eta uste dugu, horiek aplikatuz gero, sinatutakoa betetzen badute, nabarmen hobetuko dituztela lan-baldintzak.

Nolakoa izan da negoziazio prozesua?

Martxoko lehen bi bilerak oso protokolokoak izan ziren. Lehenengoan, ehunekoen banaketarekin osatu zen mahaia. Eta bigarrenean sindikatuek plataformak aurkeztu zituzten. Gero geldialdi bat izan zen azaro arte. Patronala luzamendutan ibili zen, ez baitzuen negoziatu nahi produkzio-jarduera handieneko unean. Gero, azaroan negoziazioak berriz hasi zirelarik, ikusi genuen patronalak eta CCOO eta UGTk negoziazioak bizkortzeko eta sinadura lasterra lortzeko interesa zutela, gehiengoa osatzen baitute. Gauzak horrela, LABek bi aukera zituen: geldirik egon, deus egin gabe, edo hitzarmeneko edukia hobetzen saiatu, lehentasunezko aldarrikapenetan oinarrituta. Noski, horretarako, mahaia ez zen nahikoa. Kalean ere mugitu behar zen. Eta langileek egin zuten. Eta hori funtsezkoa izan da LABek negoziazioak baldintzatu ahal izateko. Lan baldintzak benetan hobetuko dituzten zenbait gaitan aurrerapenak lortu ditugu. Mugitu izan ez bagina, hitzarmen kolektibo bat izanen genuke soldata-igoera berdinekin, baina aurrerapenik gabe, eta zenbait gairen okerragotzearekin. Mahaian LAB izan da gehiengo sindikaletik tira egin duena gibelera joan ez zedin.

Zein aurrerapen garrantzitsu biltzen ditu hitzarmen berriak?

Horregatik mobilizatu ginela kontuan hartuta, LABendako garrantzitsuena da esplizituki onartzea asteko atsedenaldia 48 ordukoa dela. Bertze hilabete batez lanaldi jarraitua luzatzea ere bada; hala, urte erdira iritsi gara; eta asmoa da harago joatea. Aurreabisua idatziz egitea ere bada, jasota geldi dadin. Eta jarduera eteten denean, Gizarte Segurantzan baja eman behar izatea ere bada, prestazioa kobratzeko eskubidea izanez gero. Eta deia aurreratzen delarik eta langilea Espainiako estatutik kanpo dagoelarik lanean hasteko epea luzeagoa izatea ere bada. Hori, idatzizko deiarekin batera, urrats txikiak dira zor koloniala onartzeko bidean. Gainera, urtean hilabete arteko ordaindu gabeko lizentzia bat sartu da 15 langile baino gehiagoko enpresetan, atzerritar askok oporrak bermatzeko edo baimenak luzatzeko erabili ahal izanen dutena, zoritxarrez senideren bat hil edo gaixotu bada.

Aurrerapen garrantzitsuak, orduan.

Bai, hala da. Bertze aurrerapen txiki batzuk ere badaude. Betetze-mailari dagokionez, LABek aspalditik salatu du iruzurra, eta, alde horretatik, urrats garrantzitsua egin da digitalizazioan. Printzipioz, hitzarmen honen arabera, 15 langiletik goitiko enpresa guztiek lanaldiaren erregistro digitala ezarri beharko dute, eta asmoa da enpresa txikietara ailegatzea eta sektore osoan ezartzea, iruzurra eragozteko. Asko dago egiteko oraindik. Asko dago hobetzeko Nafarroako landa eremuan. Beraz, garrantzitsua da hitzarmena benetan betetzen dela zaintzea, batez ere ordezkaritza sindikalik ez duten enpresetan.

Zenbateko ordezkaritza zuen LABek negoziazio mahaian?

Eratu zelarik, %28aren ingurukoa. Baina orain 3 edo 4 delegatutara gaude sektoreko lehen indarra izatetik, %40 inguru izatetik. Dagoeneko botoetan bagara lehen indarra. Delegatuen ehunekoan ere izatea falta da. Egun, Agropekuarioko Nafarroako hiru delegatutik bat LABekoa da. Eta helburua da hazten jarraitzea eta baldintzatzetik lider izatera pasatzea.

Hitzarmen hau oraintxe berean aplikatu behar da?

Enpresek betebehar hori izanen dute Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratzen denetik. Baina aurreakordioak dio otsailean 2023ko atzerapenak ordaindu behar direla. Jakina, ordezkaritza duen tokietan, LAB saiatuko da igoerak urtarrileko nominan agertzea, ez joateko atzerapenak metatzen.

Gai hori hainbat lekutan borrokatu beharko da, ezta?

Bai, bai. Hitzarmen honen berezitasunetako bat da enpresaburuen ordezkariak enplegatzaileen sindikatuak direla: nekazariak eta abeltzainak. Uste izatekoa da bai UAGNk bai EHNEk afiliatuei jakinaraziko dietela, aplika dezaten. Baina, seguru asko, norbaitek bertze alde batera begiratuko du. Gainera, izapideak bere garaia du. Hilabete batzuk beharko ditu Nafarroako Aldizkari Ofizialean agertzeko. Ordutik aurrera, langileek urtebeteko epea dute ez-betetzeak erreklamatzeko. Nolanahi ere, ordutegiei eta lizentzia berriei dagokienez, eta aldizkako kontratu finkoa aplikatzeari dagokionez, alde handia egonen da ordezkaritza sindikala duten eta ez dutenen artean, egutegiak birnegoziatu egin behar baitira. Gure asmoa da ordezkaritza dugun enpresetan aurre-akordioari buruzko informazioa ematea, otsailean berean asteko bi eguneko atsedenaldia aplika dezaten, adibidez.

1...209210211...1,632Page 210 of 1,632

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLĂŤTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus