Langile klase osoaren urgentzia da Lanbidearteko Gutxieneko Soldata propioa.
Hego Euskal Herriko langabezia tasa %7,8ra igo da. Nafarroan langabezia jaitsi arren, EAEn langabeziak izaniko igoera narbarmenak Hego Euskal Herriko tasaren gorakadan eragina izan du. Guztira, 109.700 herritar daude langabezian. Azken hiruhilekoari dagozkion datuak aztertuta, langabezia ere igo dela azpimarratu behar dugu, %11,94 igo baita.
Langabezia tasaren bilakaeran, biztanleriaren gorakadak ere eragina izan du, 82.400 herritar gehiago bizi baita Araba, Gipuzkoa, Nafarroa eta Bizkaian. 16.700 langile gehiago daude aktibo moduan, aktiboen tasa %56,28an kokatu delarik.
Sexu-generoari dagokionean, gizon eta emakumeen* artean kontrako joerak jazo dira pasa den urtearekiko. Izan ere, 7.300 emakume* gehiago lanean eta 1.200 emakume* gutxiago langabezian dauden bitartean, 13.000 gizon gehiago daude langabezian, lanean 2.300 gutxiago daudelarik. Modu honetan, gizonen langabezia tasa (%8) emakumeena* (%7,6) baino altuagoa da.
Adinari erreparatzen badiogu, langabezia tasarik altuena 16 eta 24 adin tartean egon arren, pasa den urtetik 25 eta 54 urte arteko adin tartean igo da gehien langabezia tasa, %5,9 izatetik %7,1a izatera igaroz.
Langabeziak sektore bakoitzean izaniko bilakaerari dagokionean, azken urtean gora egin du zerbitzuetan (8.600 langabe gehiago), eraikuntzan (2.700 langabe gehiago) eta epe luzez lan bila dabiltzanen artean. Azken hauek langabetuen %47,49a izatera iritsiz. Langabezian urte bat edo gehiago daudenak (lan bila edo bilatu gabe) ere ugaritu egin dira %17,4ra iritsiz.
Emakume* gehiago lan merkatuan lanean egon arren, lan baldintza prekarioagoetan lan egiten dute.
• Oro har, 7.200 kontratu gehiago egon arren, emakumeen* artean behin behinekoek izan dute igoerarik handiena. Izan ere, gizonen artean 20.000 kontratu mugagabe gehiago egon diren bitartean, emakumeen* artean 6.200 gutxiago egon dira. Behin behineko kontratuen kasuan, alderantzizko joera nagusitu da eta gizonen artean 6.800 behin behineko kontratu gutxiago dauden bitartean, emakumeen* artan 16.900 kontratu gehiago dira behin behinekoak. Beraz, emakumeen* artean behin behieneko tasa %24,8a da eta gizonezkoena %14. Kontratu mugagabeen proportzio igoera orokorra emakumeen* prekaritatearen bizkar erortzen ari da.
• Lan jardunaldiari dagokionean, joera berdina nagusitzen da. Jardunaldi partzialean lan egiten dutenen proportzioa handitzen ari da %17,4ean kokatuz (duela urte bete baino 1,2 puntu handituz). Gizonezkoen artean, aldiz, jardunaldi partziala %7,4koa den bitartean, emakumezkoen* artean %28,1ekoa da.
Nafarroa Garaia eta Araba, Gipuzkoa zein Bizkaiaren artean, joera ezberdinak nagusitu dira langabezia tasari dagokionean.
• Langabezia tasa %6,6ra jaitsi da Nafarroan, EAEn %8,2ra igo den bitartean.
• Pasa den urtetik, sektore guztietan behera egin du langabeziak. Epe luzez lan bila dabiltzanen tasa %50etik %42ra jaitsi da, 5.700 herritar direlarik. Gogora dezagun, EAEn %47,49a dela.
Lan baldintza prekario zein ezegonkorrak nagusitzen ari diren lan merkatu baten aurrean gaudela ohartarazi dugu behin eta berriz, langabezia datuek baieztatzen duten bezala. Errealitate horri langabeziaren gorakada gehitu behar zaio, joera bilakatzen den ikusteke dagoena. LAB sindikatua 2 herritarretik bat prekaritate egoeran bizi dela salatzen ari da azkenaldian, enplegua eduki arren, bizitza duina bermatzeko nahiko diru-sarrerarik gabe. Egoera horren aurrean, langile guztientzat 1.600 euroko Lanbidearteko Gutxieneko Soldata aldarrikatu dugu, Akordio Interprofesional bidez gauzagarria dena. Bide honetan ez gaude bakarrik; gehiengo sindikal zabalarekin elkarlanean Gutxieneko Soldata Propio baten aldeko bidea ireki baitugu, langile klase osoaren bizi baldintzak hobetuko dituen bidea.
