LABek Heziberri dekretuak euskal kulturaren transmisioari inolako ekarpen estrategiko eta eraginkorrik ez diola egiten eta era berean, konpetentzien gaineko formulazio integrala egiten bada ere, konpetentzia horiek ez daudela Euskal Herriaren berezitasun eta beharretara egokituak salatu nahi du. Hezkuntza Sailak bide propioa egin beharrean, etengabean Madrili begira dabil. LABek Euskal Curriculuma eta honen garapen lokala, Ikasle euskaldun eleaniztunak heziko dituen mantentze eta murgiltze eredua eta euskal publikotasunaren definizio berriaren inguruko eztabaida eskatzen du.

LAB HEZIBERRI CURRICULUM ETA DEKRETUEN AURREAN

Aurkeztu zaigun dekretua azterturik, honakoa da LABen balorazioa:

1. Batetik, Hezkuntza Sailak bide propioa egin beharrean, etengabean Madrili begira dabil, horren lekuko dira hizkuntza eta eskolako parte hartzearekin lortutako akordioak, bertan akordio zabalik garatu ez duen bitartean. Bestetik, Madrilen eman daiteken balizko gobernu aldaketa batean jarri dituzte itxaropenak honek LOMCEa aldatuko duelakoan.

Gure iritziz, Heziberri bezalako egitasmo baten zutoinak hauek izatea okerreko emaitza batera eramaten gaitu. Euskal Herrirako eta Euskal Herrian garatu beharreko egitasmoa izan beharrean, herri honen behar eta nahiei ez dielako heldu. Guretzat norabidean dago gakoa, hau da, ariketa honek Euskal Herriko hezkuntza sistema antolatzeko, garatzeko, urratsa den edo ez.

Honetan, Eusko Jaurlaritzak erantzunkizun osoa du balizko egoerei nola aurre egin baino bide propioa ez duelako garatu. Are gehiago, azken curriculuma aztertuta, dagozkion erantzunkizunak beregain hartu baino ikastetxeen ardurapean uzten dituelakoan gaude, autonomiaren izenburupean.

2. Curriculum dekretuak jasotzen dituen edukiak ikusita LOMCEarekin lotura dutela diogu, bereziki, LOMCEk ezartzen duen kontrol neurriak (rebalidak) bereganatzen duelako. Inposizio honi heltzea baino LOMCEaren elementu batzuk ez aplikatzeko zirrikitu batzuk mahaiganeratzen ditu. Horrela, Euskal Curriculuma garatu beharrean, proposatu duten curriculumean ez da inondik inora modu zehatz, argi eta integral batean euskal kulturaren transmisioari inolako ekarpen estrategiko eta eraginkorrik egiten. Era berean, konpetentzien gaineko formulazio integrala egiten bada ere, konpetentzia horiek ez daude Euskal Herriaren berezitasun eta beharretara egokituak.

Gauzak horrela, burujabetzaren bidea hartu behar dugula uste osoa dugu, gure bide propioa. Egungo egoera honek agerian uzten ditu estatutismo honen mugak, bistaz da ez ditugula erabateko eskuduntzak. Horregatik, lehentasunez, Euskal Herriak behar duen hezkuntza sistema propioaren bidean hezkuntza lege berria osatzea premiazkoa da. Lege propioa izango da guk geuk herri gisa behar dugun hezkuntza eredua erabakitzeko modu bakarra; estatuetatik datozkigun inposaketei aurre eginez.

Honako ezaugarriak bete beharko lituzke lege horrek eta berau osatzeko prozesuak:
1.-Prozesua hezkuntza eragile eta alderdi guztien parte hartzearekin gauzatu behar da. Elkarlanean denon adostasunak bilatu beharko ditu.

2.-Legearen osaketak, ezinbestean, orain arte egindako lana kontutan hartu beharko du. Hezkuntza eragileen zein bestelakoen lanak aitortu eta kontutan izan beharko ditu.

3.-Legeak Euskal Herri osorako marko pedagogiko eta normatibo bati bidea ireki behar dio. Jakitun gara, hala ere, Euskal Herria zatitutako herria izanik lege horrek itzulpen propioa izango duela eremu administratibo ezberdinetan.

LAB.en iritziz, marko berri horrek 3 eztabaida nagusiren baitan egituratu beharko litzateke:

• Euskal Curriculuma eta honen garapena lokala.
• Ikasle euskaldun eleaniztunak heziko dituen mantentze eta murgiltze eredua.
• Eta euskal publikotasunaren definizio berriaren inguruko eztabaida bera, bere osotasunean.

LABek hezkuntza burujabetzaren bidean herri gisa elkarlanean legea osatzeko determinazioa du. Egungo markoa gainditu eta inposaketa orori aurre egiteko gure hezkuntza sistema urratsez urrats eraikitzeko bidegurutzean gaude. Autonomismoan sakondu beharrean gure bide propioa egiteko aukera ezin hobea dugu. Bide hau prest dagoen ororekin konpartitzeko prestutasuna dugu gainera. Ez dezagun aukera hau galdu.