Oldarraldi faxista eta erreakzionarioari aurre egiteko modurik eraginkorrena Euskal Herrian agenda sozial eta nazional eraldatzaile bat garatzea dela uste du sindikatuak, eta horren aldeko konpromisoa berretsi du, baita bide horretan Ernairekin elkarlanean jarraitzekoa ere.
LAB sindikatutik bat egiten dugu astebururako Ernaik jarritako hitzorduarekin: gazte antolakundeak manifestazio nazionalera deitu du iganderako, 13:30ean Donostiako Bulebarretik hasita, Euskal Herria irabaztera. Faxismoari ez lelopean. Izan ere, ideia faxista eta erreakzionarioen gorakadaren aurrean jarrera irmoa behar dela uste dugu LABen, eta herritar guztien eskubideak bermatzea ezinbestekoa dela. Eskuin muturra bere marko ideologikoa ezarri nahian ari da, eta marko horri erantzuten diote, besteak beste, Ceutako larrialdi humanitarioaren aurrean ikusten ari garen erreakzio xenofoboak, Bilboko kale saltzaileen jazarpenak eta Donostiako Kaleko Afari Solidarioen debekuak. Bereziki kezkagarriak dira, nazioarteko testuinguruan, Alemanian AFD alderdi ultraeskuindarrak lorturiko emaitzak, eskuin muturraren markoaren eta agendaren hedapena erakusle baitira. Premiazkoa da inoiz baino gordinago eta lotsagabeago ageri zaizkigun ideia faxista eta erreakzionarioei atea ixtea.
Bada, oldarraldi horri aurre egiteko modurik eraginkorrena sakoneko agenda sozial eta nazional eraldatzaile bat aurrera eramatea da, kapitalari mugak jarriko dizkiona, herritar guztien eskubideak bermatuko dituena eta birbanaketa politikak ezarriko dituena, zaintza, enplegua eta ondasuna modu justuan banatzeko.
Hala, langileen aldeko politikak aurrera eraman behar dira arrakala matxista, arrazista eta belaunaldi arrakalei aurre egiteko, inor bazterrean utzi gabe. Helburu horrekin lan egiteko konpromisoa dugu LABen, eta bide horretan aktibatzeko deia luzatzen diegu langileei.
Ildo horretan, LABen uste dugu Euskal Herrian badirela baldintza sozial, politiko eta sindikalak agenda sozial eta nazional horren alde indarra egiteko. Horretarako, baina, Euskal Herriak tresna burujabeak behar ditu, euskal langileon lan eta bizi baldintzak duintzeko bitartekoak eskura izan eta eredu sozioekonomiko berri baterako trantsizioa abian jartzeko. Hala, bide horretan elkarlanean segitzeko asmoa adierazi diogu LABetik Ernairi.
Uztailean egindako azken bileraren ondoren, gaur berriro bildu gara Amurrioko eta Trapagarango lantegietako enpresa-batzordeak Tubos Reunidosen Konkurtso Administrazioarekin, enpresaren egoeraren eta inbertitzaile berriak bilatzeko prozesuaren jarraipena egiteko.
Konkurtso Administrazioak jakinarazi digu, enpresa dagoen egoera kontuan hartuta eta zuhurtziaz, jardueraren bilakaera positiboa izaten ari dela, eta baieztatu du uztaileko aurreko bileran baino industria-enpresa interesdun gehiago daudela erosketa-prozesuan.
LABentzat albiste ona da Tubos Reunidosekiko interesa mantentzea eta industria-enpresak prozesuan sartzea aztertzen aritzea. Baina, aldi berean, ez dugu nahi interesdun kopuruaz hitz egitera mugatzea. Garrantzitsuena izango da jakitea bakoitzak zer proiektu planteatzen duen eta zein konpromiso hartzeko prest dagoen langileekin eta enpresaren etorkizun industrialarekin.
Tubos Reunidosek ez du erosle huts bat behar. Industria-proiektu sendo bat behar du, enplegua bermatuko duena, industria-jarduerari eutsiko diona eta bi lantegien eta kokatuta dauden eskualdeen etorkizuna ziurtatuko duena.
Langileek ahalegin handia egin dute honaino iristeko. Lehenik, lanpostuak defendatuz eta altzairutegiaren itxierarekin eta logistikaren kanporatzearekin batera planteatzen zen Enplegu Erregulazio Espedientearen aurka borrokatuz. Eta orain, konkurtso-prozesuaren erdian, langileek jarduerari eusten jarraitzen dute eta Tubos Reunidosek etorkizuna izateko aukera ematen ari dira.
LABetik argi utzi nahi dugu, plantea daitekeen edozein proiekturen aurrean, enpleguari eustea lehentasuna izan behar dela. Industria-jarduerari eutsi behar zaio eta indartu egin behar da. Tubos Reunidosek paper estrategikoa izaten jarraitu behar du. Ezin da aktiboen batura huts bihurtu, ezta berriro ere murrizketetan, itxieretan, kanporatzeetan edo industria-gaitasuna galtzean oinarritutako proiektu bat planteatu.
Ez dugu onartuko konkurtsoaren irteera berriro ere enplegu-murrizketen, itxieren, kanporatzeen edo ekoizpen-gaitasunaren galeraren gainean planteatzea. Tubos Reunidosen etorkizuna industria eta enplegu gehiagoren gainean eraiki behar da, ez enpresak martxan jarraitzea ahalbidetu dutenen lan-baldintzak okertzearen gainean.
LABen ustez, erakundeek ere paper aktiboa jokatu behar dute prozesu honetan. Azkenean erakunde publikoen nolabaiteko laguntza edo parte-hartzea planteatzen bada, ezin da berriro txeke zuririk egon. Baliabide publiko oro konpromiso zehatz eta egiaztagarriei lotuta egon behar da: enpleguari eustea, industria-jarduerari eustea eta Aiaraldearentzat eta Ezkerraldearentzat etorkizuna bermatzea.
Konkurtso Administrazioak jakinarazi digu prozesuak aurrera jarraitzen duela eta industria-interesa dagoela. LABetik gertutik jarraituko dugu prozesuaren jarraipena egiten eta gure eskakizunak dagokien lekuetan helarazten.
Gaur jakitera eman den informazioaren arabera, PSErekin lotutako sare klientelar batek 56 milioi eurotik gorako diru-sarrerak jaso ditu azken hamabost urteetan, Eusko Jaurlaritzaren dirulaguntzen eta administrazio publikoen kontratuen bidez, eta kopuru horren zatirik handiena Lanbidetik eratorria da. Gardentasuna, kontrola eta interes publikoaren defentsa eskatzen dugu LABetik.
El Salto hedabideak berri eman duenez, PSErekin lotutako bi fundaziok eta hiru merkataritza-sozietatek jaso omen dituzte diru-sarrera horiek. Argitaratutako informazioaren arabera, Lanbide izan da sare horren finantzaketa-iturri nagusietako bat, eta erakunde horietatik atera dira Lanbideren azken bi zuzendari nagusiak eta egungo Enplegu sailburuordea. Informazio horrek interes gatazken eta ate birakarien inguruko zalantzak sortzen ditu, eta, horrenbestez, beharrezkoa egiten du baliabide publikoen kudeaketari eta dirulaguntzei buruzko azalpenak ematea.
LABen kezka handiz jaso dugu albistea, ezbaian jartzen baitira Lanbideko dirulaguntzen gardentasuna, inpartzialtasuna eta kontrol-mekanismoak; baita funts publiko horiek kudeatzen dituzten pertsonen eta dirulaguntzen onuradun diren entitateen artean egon daitezkeen loturak ere.
Horregatik, zabaldutako informazioaren inguruko azalpenak ematea ezinbestekotzat jotzen dugu LABen. Eskaera hori Lanbideren Administrazio Kontseiluan egingo dugu (irailaren 21ean egingo den bileran). Era berean, exijituko dugu Lanbideren baliabide publikoak irizpide garden, objektibo eta egiaztagarrietan oinarrituta banatu behar direla, betiere politika publikoen eta herritarren behar sozialen arabera.
Baliabide publikoen kudeaketak gardentasuna, kontrola eta interes publikoaren defentsa izan behar ditu oinarri. Horregatik, LABen lanean jarraituko dugu Lanbiden irizpide horiek bermatzeko eta dirulaguntzen eta baliabide publikoen kudeaketa interes partikularretatik kanpo egon dadin.
Udalhitzeko mahaian eta udaletako negoziazioetan aurrerapausorik ez dagoenez, LABek eta ELAk hasita dugun greba dinamikarekin jarraituko dugu.
Udalhitzeko negoziazioak 2 urte beteko dituenean, garrantzizkoak diren eduki batzuetan nabarmen sakontzea falta da, besteak beste, eros ahalmena berreskuratzeko neurri zehatzetan, euskaraz lan egin eta bizitzeko neurrietan, publifikazioetan, azpikontrataturiko langileen subrogazio eskubidean, lanaldia gehiago murriztean eta errelebo kontratuan eta gazteberritze planetan.
EAEko udaletan urte asko daramagu lan baldintzak hobetuko dituen akordio integralik gabe eta ondorioz, udaletako langileon lan baldintzak okertzen doaz etengabe. Duela ia 2 urte Udalhitzeko mahaia eratu zen, 2010etik berriztu gabe dagoen akordioa berritzeko. Bitartean, Udalhitzeko lan-hitzarmenetik kanpo dauden udaletako lan-hitzarmenen negoziazioan ere egoera berdina da, eta ez da egon, orokorrean, akordio integral bat lortzeko lortzeko eta lan-hitzarmena osotasunean berritzeko aukerarik.
LABek eta ELAk EAEko udal sektoreak greba eta mobilizazio dinamika bat martxan jarri genuen apiriletik aurrera; 2 orduko lanuzteak eginez apirilean, eta egun osoko 2 greba deituz maiatzean eta ekainean. Balorazio oso positiboa egiten dugu greba dinamika horretaz, udal langileek haien lan baldintzak hemen hobetzeko grina dutelako. Borrokarako prest dagoen kolektibo bat islatu zen data horietan.
Langileek buruturiko greba, lanuzte eta mobilizazio horien ondorioz alderdi politikoek eduki batzuk mahai negoziatzailera eramatea lortu genuen. Baina, zoritxarrez, borrokan dagoen udal sektorearen aldarrikapen asko ez dira oraingoz mahaira eraman. EAJ, EH Bildu, PSE eta alderdi independienteek ez dute gatazka honi eta lan-baldintzen hobekuntza integralari irtenbidea emateko benetako borondatea erakutsi eta orain arte egin diren mahai negoziatzaileetan ez dira behar besteko aurrera pausuak eman.
Hainbat aldarrikapen oraindik ez daude mahai gainean. Besteak beste: azken urteetan galdutako eros ahalmena berrekuratzeko neurri zehatzak, Euskaraz lan eta bizitzeko neurriak, publifikazioetan azpikontrataturiko langileen subrogazio eskubidea, lanaldia gehiago murriztea, errelebo kontratua eta gazteberritze planak Hala, urte eta erdi baino gehiago negoziatzen egon ondoren, ez dira behar besteko aurrerapenak jasotzen Eudel eta alderdi politikoen proposamenetan. Gainera, uztailaren 6an burutu zen azken mahai negoziatzailetik ez dugu edukietan konponbiderako inolako proposamen berririk jaso.
Gauzak horrela, LABek eta ELAk erabaki dugu geldirik ez geratzea. Eudel eta alderdi politikoak mugiarazi behar ditugu, eta uda aurreko hilabeteetan ikusi den bezala, hori soilik greba eta langileen mobilizazioarekin gertatzen da. Ondorioz, urriaren 8an EAEko udal sektorean egun osoko greba deialdia egingo dugu bi sindikatuok.
Bukatzeko, LABetik eta ELAtik zuzenean interpelatu nahi ditugu EUDEL osatzen duten EAJ, EH BILDU, PSE-EE eta Alderdi Independenteak. Bada garaia negoziaziorako borondatea erakusteko eta udal langileen lan baldintzak haien politiken erdigunean jartzeko.
Langileek zentro hauetako negoziazioa blokeatuta dagoela salatu eta EAErako akordio bat eskatu dute, estatuko hitzarmenaren inposizioa saihesteko.
Patronalak EAE mailan enplegu zentro berezietako lehenengo lan-hitzarmena negoziatzeko aukera ukatzen du. Hori dela eta LAB, ELA eta ESK sindikatuok mobilizazioa egin dugu Bilboko auzitegiaren aurrean.
Agerraldi honen bidez sektoreko langileek jarraipena eman diote joan den martxoaren 14ko mobilizazioari; orduan hemen erabakitako 1.500 euroko gutxieneko soldataren alde egin zen greba orokorraren baitan izan zen. Oraingoan, berriz, protesta etorri da LABek, ELAk eta ESKk patronalaren kontrako salaketaren ondorioz epaiketa egin delako; hiru sindikatuek enpresarioei leporatzen diete 13.000 langile baino gehiagok lan- eta bizi-baldintzak negoziatu eta hobetzeko duten eskubidea urratzea.
Sindikatuok gogorarazten dugu enplegu zentro berezien sektorean aspaldidanik galdegiten ari garela negoziatzeko esparru propiotik sortuko den hemengo hitzarmen bat, bizi duin eta autonomoa garatzeko aukera emango dieten lan-baldintzak izateko.
Gaur egun langileen %80 baino gehiago ozta-ozta iristen da hilean 1.500 euroko soldatara, eta kasu askotan ordainsaria osatzen da Lanbidearteko Gutxieneko Soldataren (LGS) pareraino; errealitate honek agerian uzten du sektorean pairatzen den egiturazko prekaritatea.
Halaber, LABek, ELAk eta ESK-k adierazi dugu herri-administrazioek erantzukizun zuzena dutela kolektibo honen garapenerako beharrezkoak diren lan- eta bizi-baldintzak bermatzerakoan. Haatik, irtenbideak bilatu ordez, administrazioek eredu horri eusten diote, zeinak sektoreko prekaritatea iraunarazten duen.
Gainera, sindikatuok nabarmendu dugu erakundeek bermatu behar dutela langile hauek ohiko enplegua izateko aukera, eta enplegu zentro berezietako jarduera aldi baterako izan dadila, ez behin betiko.
Horregatik, LABek, ELAk eta ESK-k Eusko Jaurlaritzari eta sektoreko patronalei eskatu diegu zinezko gogoeta egin dezatela egungo ereduaren inguruan; negoziazio-mahaia eratu behar da EAEko sektoreko lehen hitzarmena lortzeko.
Joan den ostiralean, lan baldintzak hobetzeko beste aukera bat galdu zen Bizkaiko garraioaren eta logistikaren sektorean. CCOO eta UGT sindikatuek aurrera pausorik ez dakarren hitzarmena sinatu dute berriro, ASETRABI-CEBEK patronalaren aurrean belauniko jarriz eta milaka langileren eskubideak salduz.
LABetik gogor salatu nahi dugu sindikalismo otzan eta salduaren erakustaldi hau, etekin errekorrak dituen sektore batean inola ere nahikoa ez den akordio bat ontzat eman duena.
LABek helburu argiekin ekin zion negoziazioari 2025ean: aurreko hitzarmenetan galdutako eskubideak berreskuratzea, langileen erosteko ahalmenaren galera gelditzea eta 0 miliako banatzaileak hitzarmen honetan barneratzea. CCOO eta UGTk horietako bat bera ere bermatzen ez duen testu bat sinatu dute.
Erosteko ahalmena bermatzen ez duten ogi-apurrak soldatetan
Sinatutako akordioak soldata igoera guztiz eskasak aurreikusten ditu, egungo errealitate ekonomikoari erantzuten ez diotenak: joan den abuztuan, EAEko KPIa %4,3koa izan zen, baina CCOOk eta UGTk soldata igoera hauek adostu dituzte:
• 2025: %1,5eko igoera
• 2026: %3,5eko igoera
• 2027: %3eko igoera
Gainera, berrikuspen-klausula tranpa bat da: 2028an aparteko igoera egongo da 2024, 2025 eta 2026ko KPIen baturak %8a gainditzen badu soilik. Beste behin ere, langileek ordainduko dute inflazioaren zama, patronalak bere etekin-marjinei eusten dien bitartean.
Gure bizitzak jokoan egongo dira: lan-istripuen aurkako neurririk ez
LABek bereziki larritzat eta onartezintzat jotzen du akordio honek lan-istripuen tasari aurre egiteko neurri eraginkor bat bera ere ez jasotzea. Negoziazio honek iraun duen 20 hilabeteetan, 33 profesional hil dira Euskal Herrian gidatzen ari ziren bitartean.
Sarraski honen aurrean, lanaldia 12 ordu baino ez da jaitsiko 2027an (1.712 ordutan geratuko da). Erabateko iseka da gure bizitzak jokoan daudenean.
Zentro logistikoak
Sinadura honekin, CCOO eta UGTk berriro ere bizkarra eman diote zentro logistikoetako langileei, sektoreko kolektibo zigortuenetako eta okerren ordainduenetako bati, hauen lan-baldintza prekarioak iraunaraziz eta inolako hobekuntza errealik gabe.
Patronal aberatsa eta erakundeen laguntzarekin biktimismoa egiten duena
ASETRABI-CEBEKen diskurtso biktimistak gora-behera, Bizkaiko garraioaren eta logistikaren sektorearen egoera ekonomikoa sendoa da. Patronalaren poltsikoak diru publikoz betetzen jarraitzen dute,, honako hauen bidez:
• Inbertsio indartsuak azpiegituretan: Bilboko Portua handitzea, Jundiz finkatzea, Arasurren garapena eta azken bosturtekoan Ezkerraldean eta Meatzaldean sortutako zentro logistiko berriak.
• Babes estrategikoa: Atlantikoko Korridorearen aldeko apustua, Eusko Jaurlaritzaren babesarekin EAE erreferentziako polo logistiko gisa finkatzeko.
• Zuzeneko laguntzak: Deskarbonizaziorako, gasolinarako eta sektorea modernizatzeko erakundeen dirulaguntzak.
LABek eskatzen zituen soldata-igoerak eta hobekuntzak bidezkoak, onargarriak eta guztiz bideragarriak ziren. Ez zegoen amore emateko arrazoi ekonomikorik, CCOO eta UGTren aldetik borondate sindikal falta baizik.
LABek borrokan jarraituko du
Gaur CCOO eta UGTk ordezkatzen duten bulegoetako sindikalismo otzanaren aurrean, LABek konfrontazioarekin eta duintasunarekin duen konpromisoa berresten du. Sektoreko langileek bizi duten errealitatea salatzen jarraituko dugu, batzuei entzuteak min ematen badie ere.
LABek bestelako sindikalismo bat ordezkatzen du: borrokalaria, eraldatzailea eta langile klaseraren aldekoa. Hitzarmen honen sinadura ez da bidearen amaiera, zentro bakoitzean antolatzeko eta borrokatzen jarraitzeko arrazoi bat gehiago baizik.
Asteburuan zerbitzuko guardia-burua Garberako suhiltzaile-etxeko bere bulegotik kanporatua izan zen.
LABetik Garberako suhiltzaile-etxean gertatutakoa salatzen dugu, onartezina baita Gipuzkoako Foru Aldundiko EAJ/PNVko diputatua den Irune Berasaluze eta Donostiako udaleko EAJ/PNVko Martin Ibabe zinegotziaren arteko suhiltzaileen inguruko kontraesanek herritarren kaltetan jokatzea.
Joan den irailaren 4an, ostiralean, Gipuzkoako Foru Aldundiko suhiltzaile zerbitzuko guardia-burua, bere lan-ordutegian zegoela, Donostiako Garberako suhiltzaile-etxean zuen bulegotik kanporatu zuten. Bulegoa uztera behartu zuten. LABek oso larritzat jo du gertatutakoa, eta langile guztien aurrean argi eta garbi salatu du.
Garberako suhiltzaile-etxea Donostiako suhiltzaile zerbitzuaren egoitza da. Eraikina sortu zenean, Gipuzkoako Foru Aldundiak ekonomikoki lagundu zuen, eta garai hartan mahai gainean zegoen Gipuzkoa 20-30 proiektuaren baitan —bi suhiltzaile zerbitzuen bateratzea helburu zuena—, Aldundiko suhiltzaile zerbitzuak bertan kokatu zituen bere komunikazio-zentroa eta guardia-buruaren bulegoa. Ez zen kasualitatea izan. Bi zerbitzuak fisikoki toki berean egoteak koordinazioa, informazio-trukea eta larrialdien aurrean erantzun eraginkorragoa bermatzeko helburua zuen.
Horregatik, LABen ustez ulertezina da orain kontrako norabidean doan erabaki hau hartzea. Are gehiago, guardia-burua larrialdi egoeretan eta, bereziki gauez, erabakiak eta koordinazio-lanak egiteko ardura duen pertsona dela kontuan izanda.
Langile bat bere lanpostutik kanporatzea, eta Gipuzkoako larrialdi zerbitzuko arduradun nagusia koordinazioaren erdigunetik ateratzea, ez da arazo pertsonal bat. Guztiontzako eta, batez ere, herritarren segurtasunerako arazoa da.
LABen ustez, erakundeen arteko desadostasunek edo kudeaketa politikoaren ezintasunak ezin dute larrialdi zerbitzuen funtzionamenduan eragin. Herritarren segurtasunarekin ezin da jolastu.
Horregatik, LABek:
– Gertatutakoaren erantzukizunak argitzeko eskatzen du.
– Erabaki honen atzean dauden arrazoiak langile guztiei azalduak izan daitezela exijitzen du.
– Gipuzkoako suhiltzaile zerbitzuen arteko koordinazioa bermatzeko neurriak har daitezela eskatzen du.
– Eta egoera bideratzeko gaitasunik erakutsi ez duten arduradun politiko eta teknikoek beren erantzukizunak har ditzatela exijitzen du.
LABek ez du onartuko larrialdi zerbitzuen antolaketa eta funtzionamendua erakundeen arteko gatazken menpe egotea. Guztion artean defendatu behar dugu Gipuzkoako suhiltzaile zerbitzu publiko, koordinatu eta eraginkorra eta EAJ/PNVk ere bere ardurak har ditzan exigitzen dugu.
Hezkuntza Sailaren inprobisazioa, arduragabekeria, noraeza, itxurakeria, erabakiak aldebakarrez hartzea eta 2025eko irakaskuntza publikoan mobilizazio eta greba zikloei bukaera eman zieten akordioak bere osotasunean betetzen ez dituela salatzeko elkarretaratzea egin du LAB sindikatuak.
2026/27 ikasturteari hasiera emateko Hezkuntza Sailak Amurrioko Mendiko eskolan egin duen ekitaldiaren harira egin du. Era berean, sindikatuak ikasturte honetarako dituen erronkak azaldu ditu.
Lehenik eta behin, eskola publikoak dituen beharrei lehentasunez erantzutea eskatu du LABek. Horretarako, urtero aurrekontu-proiektuan gutxieneko inbertsioa Barne Produktu Gordinaren %6koa izan beharko litzatekeela azaldu du, Europako batezbestekoarekin parekatuz. Inbertsio horren bidez, besteak beste, azpiegiturak hobetu, eta baliabide pertsonalez hornitu beharko liratekeela adierazi du.
Bestalde, Akordioei esker hezkuntza publikoaren kalitatean aurrera-urrats garrantzitsuak ere eman direla gogorarazi du. Zentzu horretan, zerbitzuaren kalitatea hobetzeaz gain, jaiotze tasaren beherakadaren aurrean enplegu publikoa defendatu eta lanpostuak sortu direla adierazi du, baimen eta lizentzietan aurrerapausoak eman, kasuz kasu, urteko lanaldia murriztu edota soldaten ekiparazioak edo igoerak lortuz, besteak beste.
Alta, Heziketa Berezian hezkuntza zerbitzua berme guztietan emateko ezinbestekoa den baliabideak esleitzeko irizpideen akordioa ez dela garatu salatu du LABek, abenduaren 31n iraungitzen den Heziketa bereziko Lan Hitzarmenean jasotzen bada ere, sailak 2024ko abendutik ahaleginik egin ez duelako. Jardun erdian dauden 300 lanpostu baino gehiago lanaldi osora pasatzeko planik ez dagoela ere salatu du, LABek proposamen zehatzak egin baditu ere.
Data berean iraungiko den Haurreskolak Partzuergo Publikoan 2025ean sinatutako Lan Hitzarmena aitzakiak aitzaki, oraindik ez dela EHAAn argitaratu azaldu du sindikatuak, hori dela eta hezitzaile eta kudeaketa alorreko kolektiboetan lortutako hainbat eskubide ez dira ari betetzen.
Zerbitzuetako langileen kasuan, sukaldari, garbitzaile zein IKTko langileen hitzarmena ez dela da osotasunean garatu dio LABek, besteak beste, sortu behar diren hainbat langile kategoria oraindik ere sortu gabe jarraitzen dute, eta sukaldari eta garbitzaileen LEP deialdiaren agindua negoziazioa bukatu gabe eta aldebakarrez argiratu duela salatzen du LABek.
Hezkuntza Sailaren jarreraren aurrean, aipatutako kolektibo hauei dagokien hainbat afera judizializatu zituen LABek aurreko ikasturtean eta hasi berri den honetan, negoziazioak edukiz bete ezean, ekintzak indartuko dituela baieztatu du sindikatuak.
Irakasleei dagokienez, Hezkuntza Sailak erabilitako irizpide murriztaileen ondorioz, ikastetxeek 2026-27 ikasturtean behar baino baliabide gutxiago jasoko dituztela salatu du LABek. Izan ere, etapa guztietan irakastorduen murrizketak lortu badira ere, ez dute behar besteko inpakturik izan baliabideen esleipenean. Haur eta Lehen Hezkuntzan, irakastorduak 23tik 21era jaitsiko badira ere, ordu-konpentsazioa aldebakarrez eta modu murriztailean aplikatu du Sailak, bigarren urtez. Bigarren Hezkuntzan, berriz, Hezi+ programako irakastorduak ordu osagarri gisa ezarri ditu, eta ez die ikastetxeei gehienezko 18 irakastorduetatik 17ra jaisteko behar adina baliabide eman. Era berean, EHI figura egonkortu bada ere, ikas-talde guztiak kontuan hartu beharrean, Lehen Hezkuntzako 2. mailara artekoak soilik hartu dira kontuan; halaber, Lehen Hezkuntza osoan ratioa 22 ikaslekoa izatea adostu arren, neurri hori lehenengo mailan bakarrik aplikatu dela salatu du LABek. Azkenik, gai horiek judizializatuta daudela gogorarazi du sindikatuak.
LABek Imanol Pradales lehendakariaren egiteko modu berriak sindikatuari aski ezagunak zaizkiola adierazi du; izan ere, mobilizazioen eta greben presiopean baino ez dela mugitzen salatu du. Beraz, foro, negoziazio-mahai eta elkarrizketarako marko ponpoxoak irudikatzeari uzteko, akordioak betetzeko eta eskola publikoaren beharrei erantzungo dieten benetako eduki eta neurriak mahai gainean jartzeko eskatu du sindikatuak, baita alde soziala aintzat hartuko duen benetako negoziazioa egiteko ere. Hitzetatik ekintzetara pasa dadin exijitu dio.
Bestalde, LABek langileen gaia sindikatuokin adostea eskatzearekin batera adierazi du eskola publikoen fusioa ezin dela inolaz erabili eskola publikoak duen perimetroa murrizteko, eskola publikoak ixteko, eta ondorioz, D ereduko ikaspostu publikoak murrizteko.
Kalitatezko hezkuntza publikoa izateko, langileen lan-osasuna bermatzea ezinbestekoa dela gaineratu du LABek. Zentzu horretan ikasle zein langileek egunero jarduten duten azpiegiturak osasuna bermatuko duten espazio seguruak izan behar dira. Larrialdi klimatikoak eragindako muturreko tenperaturek agerian utzi dute eraikinak berriztu edo berriak sortu behar direla, izan ere, badira zenbait zentro guztiz zaharkiturik daudenak eta dituzten instalazioek ez diotela erantzuten neguko hotz zein udako beroari.
Era berean, Hezkuntza Sailak lan-osasunari modu integralean erantzun behar diola adierazi du LABek. Administrazioak 30 urte baino gehiago daramatza prebentzio neurriak bete gabe, eta egun dauden protokoloak ez dira eraginkorrak. Are gehiago, geroz eta sarriagoak diren ikasleen erasoen aurrean, administrazioak prebentzio lana ez betetzeaz gain langileak babesgabe uzten dituela salatu du LAB sindikatuak. Udara honetan unibertsitateko sarrera frogetan gertatutakoa gogora ekarri du LAB sindikatuak, izan ere, Pedrosa sailburuak bere langileak babestu beharrean haien profesionaltasuna zalantzan jarri eta gutxiengo baten pribilegioak defendatu eta hauspotu zituen.LABek langileen lan-osasuna bermatzeko baliabide pertsonalak, formakuntza, ikaspostuen azterketa psikosozialak, azterketa medikuak eta protokolo eraginkorrak exijitu ditu, besteak beste.
Azkenik, Euskara eta euskal kurrikulumean eragiteko urratsak eman daitezen lanean jarraituko duela adierazi du LABek Euskal Eskola Publiko Komunitarioaren bidean. Hau da, burujabea izango den eta sare publiko berri bakar deszentralizatuan antolatuko den hezkuntza eredu propio eta berria sortzea: unibertsala eta doakoa; euskararen murgiltze eta mantentzen ereduan oinarritutakoa; inklusibitatea oinarri izango duena; laikoa; pedagogia feminista bultzatuko duena eta ikastetxeen autonomia eta hezkuntza komunitatearen parte hartzea sustatuko duena.
Hogeita hamar urte pasa dira Irun eta Hondarribiko emakume* batzuek gizonek dituzten eskubide berberak bere egin eta euren herrietako alardeetan parte hartzen saiatu zirenetik, hots, emakumeek* ere jaietan modu aktiboan parte hartu ahal izateko bidea hartu zutenetik.
Ekintza hark pauso bat gehiago ekarri zuen emakumeen* eskubideen aldeko borroka feministan. Argi esan behar delako: emakumeen* parte hartze librerik gabe, jaiak ez dira ez parekideak, ez askeak. Kaleak emakumeenak* ere badira, horregatik, egunerokoan eta jaietan libre izateko eta ibiltzeko emakumeen* eskubide osoa aldarrikatzen dugu. Ezin dugulako onartu halako diskriminaziorik espazio publikoan, ezta emakumeen* aurkako halako biolentziarik ere.
Hogeita hamar urtez ukazio, gatazka, biolentzia, irain eta ezeztatze politikoa ezagutu dugu eta, oraindik ere, ez da konponbidearen bidean jarriko gaituen ekinbide argirik egin Irunen. Hondarribian ere ekimenak ez dira sekulakoak izan, hala ere, azken urteetan izan den udal gobernu berriak aurrerapauso txikiak egin ditu. Hala ere, Alarde baztertzaileak, eta horiek babesten dituzten alderdi politiko eta enparauak, emakumeak* espazio publiko eta politikoan normaltasunez aritzearen kontra dabiltza urterik urte. Esku-hartze garbirik egon ez izana, bere horretan, emakumeen* zapalkuntzari gorazarre egitea da eta, beraz, klase zapalkuntza betikotzea. Aldiz, Irunen ez bezala, Hondarribian aldaketarako zenbait urrats izan dira azken hiru hamarkadetan borrokan aritu diren emakumeei* esker.
2023ko Udal eta Foru hauteskundeen ondoren, Hondarribian, EAJren gotorlekua izan den herrian, aldaketarako aukerak zabaldu ziren. Hala ere, balizko normaltasun baterako bidean urrats txikiak eginagatik ere, azken asteetan jasotako berriek argi utzi dute, aurtengoan ere, mugimendu feminista dela, oraindik ere, eraldaketaren ikur nagusi eta bakarra. Zentzu horretan, LABek Jaizkibel konpainiari elkartasun osoa helarazi nahi dio. Era berean, ekidinezina den parekidetasuneranzko bidean trabak jartzen dituzten ente erreakzionarioen jarrera baztertzaileei gaitzespen gogor eta irmoa egin nahi die LABek.
LABek argi du aldaketa bazterketa sustatzen duten horiek egin behar dutela eta, haien jarrerak berdina izaten jarraitzen badu, mugimendu feministaren koordenadetatik abiatutako esku-hartze instituzional irmoa egon behar dela. Beraz, eskaera zehatza egin nahi du LABek: alardea udalak antola dezan bidea berreraiki beharra dago eta, era berean, feminista bilakatzeko behar beste baliabide jarri behar dira.
Instituzioei ahoa betetzen zaie berdintasun politikak sustatzen dituztela esatean. Ordea, halako praktika baztertzaileen aurrean ez dute behar adinako adore eta konpromiso politikorik adierazten.
Lortutako aurrerapenak eta askatasunak arriskutan diruditen garai nahasiotan, udal alarde publiko eta feminista bakarraren alde antolatzen eta borrokatzen dabiltzanei eta, bereziki, Jaizkibel Konpainiaren sortzaile eta bultzatzaileei gure eskerrik beroenak helarazi nahi dizkiegu. Ez gaude lanean, etxean, kaleetan, jaietan ezta alardean ere bazterkeriarik onartzeko prest!
