Gasteizko Udalak larrialdi egoerei aurre egiteko baliabideak eta etxebizitza parke publikoa ez zaintzeak ekarri du egoera hau. LABek Eusko Jaurlaritzaren erantzun polizial bortitza salatzen du.
Gaur Gasteizen 8 kideko familia bat etxegabetu dute, tartean 6 adingabe zirela. LAB sindikatuak etxegabetze hau salatu nahi du, eta baita PSE eta EAJk gidaturiko Gasteizko Udalak ganorazko bizitoki alternatiba bat eskaini ez izana ere. Etxegabetze hau ez da aurreikusi ezinezko egoera bat izan Gasteizko Udalarentzat. Aldiz, urte luzetako etxebizitza politika okerren eta utzikeriaren ondorioa da. Besteak beste, Gasteizko Udalak larrialdi egoerei aurre egiteko baliabideak eta etxebizitza parke publiko propioa ez zaintzeak ekarri du egoera hau.
Etxebizitza eskubide bermatua izan dadin egiturazko aldaketak behar ditugu; horien artean, etxegabetze guztiak gelditzea eta parke publiko indartsu bat eratzea. Horretarako konpromiso irmoa eskatzen die LABek instituzioei, eta hori da, kasu honetan, falta izan dena.
Halaber, LABek Eusko Jaurlaritzaren erantzun poliziala salatu nahi du. Izan ere Ertzaintza indarkeria gogorra erabiliz oldartu da etxegabetzearen aurka protesta egin eta hau ekiditen saiatzeko mobilizatutako herritarren aurka. Elkartasuna adierazi nahi die etxegabetzea gelditzera gerturatu eta Ertzaintzak jipoitutako herritar guztiei, eta atxilotuen berehalako askatasuna eskatzen du.
Plantillak hainbat urte daramatza Aldi Baterako Erregulazio Espedienteak pairatzen eta sakrifizioak egiten, eta orain enpresaren jarduerarekin loturiko arazoak ere langileek ordaindu behar izatea onartezina da sindikatuarentzat. Damaso Quintanak bultzatutako eta Eusko Jaurlaritzak babestutako operazioaren lehentasuna, enplegua eta Vicinayren industria-etorkizuna bermatzea baino, enpresaren lursailak ez ote ziren planteatu du LABek.
Vicinayko zuzendaritzak 60 pertsona kaleratzeko eta gainerako langileei beste ABEE bat aplikatzeko asmoa jakinarazi du. Egoera horren aurrean, LABek argi dauka: ez du kaleratze bakar bat ere onartuko, ezta beste ABEE bat gehiago ere.
Langileek urteak daramatzate ABEEak, hilabete osoak etxean igaro beharra eta sakrifizio ekonomikoak jasaten. Damaso Quintana enpresara iritsi zenean, baldintza berriak onartu ziren, besteak beste, 2027rako eta 2028rako soldatak izoztea, Vicinayren etorkizuna bermatzeko eta enpresa likidatzea saihesteko argudioarekin. Urtebete baino gutxiago igaro denean, erantzuna berriro ere enplegua suntsitzea eta ondorioak langileen gain jartzea da.
Hainbeste sakrifizioren ondoren, langileek eskubidea dute jakiteko operazio hura benetan euren etorkizuna bermatzeko eta industria-jarduerari eusteko egin ote zen.
LABen ustez, ezinbestekoa da mahai gainean galdera bat jartzea, ez enpresak ez erakundeek saihestu ezin dutena: eta Damaso Quintanak eta Eusko Jaurlaritzak bultzatutako operazioaren benetako interesa Vicinayko langileak eta haren industria-etorkizuna ez baziren, enpresaren lursailak baizik?
Gertakarien bilakaerak zalantza larriak sortzen ditu. Ez da sinesgarria halako operazio batean Dámaso Quintanak eta Eusko Jaurlaritzak aurreikusi ezin izana Vicinayk eskaera- eta jarduera-arazoak izan zitzakeela. Horregatik, LABek exijitzen du argitzea zer helburu zituen operazioak, zer berme ezarri ziren enplegua babesteko eta zer eragin duten lursailek enpresaren etorkizunari buruzko erabakietan.
Eusko Jaurlaritzak baliabide publikoekin babestu du operazioa. Orain ezin du beste aldera begiratu, Sestaon eta Ezkerraldean industria-enplegua suntsitzea planteatzen ari direnean. Azaldu behar du zer konpromiso hartu ziren, zer berme eskatu ziren eta zer egingo duen kaleratzeak eragozteko.
Helburua Vicinay salbatzea bazen, nola azal daiteke urtebete baino gutxiago igaro ondoren kaleratzeak eta beste ABEE bat planteatzea? Industria-jardueraren eta enpleguaren jarraitutasuna lehenesten ari al dira, ala horien gainetik dauden beste interes batzuk daude?
LABek gardentasuna eta erantzukizunak exijitzen ditu. Langileen etorkizuna ezin da behar bezala azaldu gabeko interesen mende geratu, eta ezin da onartu enpresa-operazio bati babes publikoa ematea enplegua eta industria-jarduera benetan bermatu gabe.
Eskari bat galtzeak ezin du enplegua suntsitzea justifikatu
Eskari garrantzitsu bat galtzea ezin da automatikoki erabili 60 pertsona kaleratzeko eta gainerako langileei ABEE bat aplikatzeko justifikazio gisa.
Enpresak azaldu behar du zer alternatiba aztertu dituen, zer beste eskaera eta proiektu bilatzen ari den eta zer plan duen jarduera berreskuratzeko. Vicinayk lana, inbertsioa eta etorkizuneko industria-proiektu bat behar ditu, ez kostua berriro langileen gain jartzen duten neurrien segida.
Gainera, beste ABEE batek luzatu egingo luke dagoeneko jarduerarik gabeko aldi luzeak jasan eta langabezia-babesaren zati bat agortu duten langileen ziurgabetasuna. Zer gertatuko da ABEEa amaitzen bada eta eskaera berririk iristen ez bada? Langileak ezin dira bermerik gabeko itxaronaldi batean harrapatuta geratu, gero kaleratzeei aurre egin behar izateko.
LABek enpresari konponbideak bilatzeko exijitzen dio, eta Eusko Jaurlaritzari bere posizioa erabiltzeko Vicinayren jarraitutasuna, industria-jarduera eta lanpostuak bermatzeko.
Proposamenak batzordera, erantzuna bultzatzeko
Datorren astelehenean, LABek proposamen zehatzak eramango ditu batzordera, egoera honi aurre egiteko eta enpresari zein erakundeei erantzukizunak exijitzeko. LABek batzordearen erantzun bateratua bultzatu nahi du, baina uste du egoeraren larritasunak jardutea eskatzen duela, eta ezin dela amore eman enpleguaren suntsiketa saihestezintzat aurkezten denean.
LABek borroka egingo du kaleratze guztiak eta ABEE berria saihesteko, eta eskura dituen tresna sindikal eta judizial guztiak erabiliko ditu lanpostuak eta Vicinayren industria-etorkizuna defendatzeko.
Sindikatuak agerraldia egin du Bilboko Portuan, sektorean askatasun sindikalaren aurkako erasoak etengabeak direla salatzeko eta arduradunei argi uzteko LABek ez duela bazter utziko langile klasearen eskubideen alde borrokatzeko bere betebeharra. Enpresak LABeko hiru ordezkari kaleratu ditu eta hainbat zigor ezarri ditu, mehatxuak eta xantaia baliatzeaz gainera.
Amarradores del Puerto de Bilbao S.A.-k lau pertsona kaleratu ditu aurten (horietako hiru LABeko ordezkariak), 10 zehapen ezarri ditu eta aldi baterako 11 langileri betoa ezarri die. Horrez gain, lankide askoren aurka xantaia erabiltzen ari da behin eta berriro.
Horrenbestez, amarratzaileekin gertatzen ari dena ez da ohiko lan-gatazka batera mugatzen. Aldiz, langileek beren eskubideak defendatu eta antolatzeko duten eskubideen aurkako eraso larria da gertatzen ari dena; zehazki, LAB sindikatuaren aurkako erasoa. Bada, sindikatua prest agertu da eskura dituen tresna guztiak erabiltzeko egoera hau behin betiko amai dadin; izan ere, askatasun sindikala funtsezko eskubidea da, eta LABek ez du onartuko eskubide hori ezerezean geratzea.
Sindikatuak babes osoa adierazi die enpresaren jokabide horien ondorioak pairatzen ari diren langileei, eta arduradunei ohartarazi die LABek ez duela inolako asmorik langile klasearen eskubideen alde borrokatzeko bere erantzukizuna bazter uzteko. Zigorrak eta askatasun sindikalari eraso egiten dioten jokabide oro berehala eteteko exijitzen du sindikatuak, eta aleratutako ordezkarien egoerari berehala konponbidea emateko. Enpresak uste badu LABek uko egingo diola bere erantzukizun sindikalari kaleratzeak, zehapenak eta presioak direla medio, oker dabil. Aitzitik, sindikatuak langileak defendatzeko duen konpromisoa indartu baino ez dute egiten halako egoerek, eta horretarako eskura dituen baliabide sindikal eta legal guztiak erabiltzeko prest dago LAB.
Gerentzia berria iritsi eta amarratzaileen lan-baldintzak errotik aldatzeko asmoa abian jarri zuenean hasi zen guztia. Hainbat hamarkadaz martxan egon diren akordioak hautsi nahi izan zituzten, eta hainbat kontutan atzerapausoak ezarri, hala nola disponibilitatearekin, lansaioekin edota oporrekin lotutako gaietan. Horrez gain, langile kontratatu berriak gainerakoen baldintza berberetan sartzeko printzipioa ere bazter utzi nahi izan zuen zuzendaritzak. Hori guztia P&O Grupo Reyser eta DP World-en babespean gertatu da, zeintzuek amarratzaileen enpresaren kudeatzaileak baitira.
Egoera larri honen aurrean, LABek epaitegietara jo du eta prest azaldu da lan-baldintzen alde nahiz langileak antolatzeko askatasunaren alde borroka egiteko. Gogorarazi behar da langile hauek dagoeneko sei greba egun egin dituztela, ez baitaude prest hamarkadetan zehar lorturiko eskubideei uko egiteko.
Mobilizazio egutegia eta elkartasun kanpaina
Datozen asteetan langileekiko elkartasunez eta askatasun sindikalaren defentsan martxan jarriko dituzten ekimenen berri eman du LABek Santurtzin eginiko agerraldian:
Urriak 26: Informazio-ekintza portuan, 6:30ean
Urriak 29: Elkarretaratzea Bilboko Barroeta Aldamar kaleko epaitegiaren aurrean, 9:15etik 10:15era, aldi baterako langileekin lotutako epaiketaren harira
Azaroak 3: Elkarretaratzea Bilboko Barroeta Aldamar kaleko epaitegiaren aurrean, 10:45etik 11:45era, kaleratzeengatiko epaiketaren harira
Azaroak 5: Elkarretaratzea Bilboko Barroeta Aldamar kaleko epaitegiaren aurrean, 11:00etatik 12:00etara, ordu sindikalen erabilerarekin lotutako epaiketaren harira
Azaroak 10: Elkarretaratzea Bilboko Barroeta Aldamar kaleko epaitegiaren aurrean, 10:00etatik 11:00etara, grebalarien ordezkapenekin lotutako epaiketaren harira
LAB sindikatuak afiliazioari nahiz, oro har, langileei dei egiten die mobilizazio hauetan parte hartzera eta elkartasuna adieraztera; izan ere, langile klase osoa interpelatzen duen gatazka da portukoa.
Era berean, Amarradores del Puerto de Bilbao SA enpresari zuzendu zaio eta bere jarrera zuzentzeko, presio-estrategia alde batera uzteko eta gatazka konpontzea ahalbidetuko duen negoziazioa irekitzeko exijitu dio. Horrez gain, sindikatuak Portuko Agintaritzari eta Eusko Jaurlaritzari galdegin die gai honetan esku-hartzeko, instituzio hauek ez luketelako onartu behar halako eskubide-urraketarik beren eskumeneko eremuetan.
Langileek elkarretaratzea egin dute Nafarroako Parlamentuaren aurrean, eta lanuzteak iragarri dituzte astearte eta ostegunetan, 10:00etatik 12:00etara, datorren astetik aurrera.
Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioko langileek elkarretaratzea egin dute gaur Nafarroako Parlamentuaren aurrean, aurrekontuek dagokien lan hitzarmena aplikatzeko beharrezko finantzazioa jasotzen ez dutela salatzeko. Hori dela eta, 2027ko Aurrekontuetan diru partida espezifiko eta nahikoa sartzeko exijitu diote Nafarroako Gobernuari, hitzarmena efektiboa izan dadin.
Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioa Foru Erkidegoan ikerketa biomediko publikoa garatzeaz arduratzen da. Hori dela eta, haren aldeko hileta-elizkizuna antzeztu dute elkarretaratzean. Ekintza horrekin, langileek adierazi nahi izan dute Osasun Departamentuak eta alderdi politikoek ikerketari babesa emateko egindako adierazpenekin zer nolako tristura, haserrea eta etsipen sakona eragin dizkieten, ez baitoaz konpromisoak betetzeko behar duten diru-hornidurarekin batera.
«Nekatuta gaude ikerketa biomediko publikoaren etorkizunari buruzko hitz onak eta promesak entzuteaz, aurrekontuetan gure hitzarmena aplikatzeko beharrezkoa den partida ekonomikoa sartzen ez den bitartean», adierazi dute.
Langileek gogorarazi dute aldarrikapen honek ez diela soilik beren lan eskubideei eragiten, baita Nafarroako gizarte osoarentzat funtsezkoa den zerbitzu publiko baten etorkizunari ere. Ikerketa biomedikoak herritarren osasuna hobetzen, ezagutza zientifikoan aurrera egiten eta osasun publikoa sendotzen laguntzen baitu.
Egoera hori ikusirik, langileek iragarri dute datorren astetik aurrera lanuzteak egingo dituztela astearte eta ostegunetan, 10:00etatik 12:00etara, euren eskubideak defendatzeko eta hitzarmena aplikatzeko beharrezko finantzaketa eskatzeko.
Era berean, Nafarroako Gobernuaren, Osasun Departamentuaren eta bilera egin duten talde politikoen erantzukizuna eskatu dute: PSOE, Geroa Bai, Zurekin, EH Bildu, UPN eta PP.
«Ez dugu ikerketa defendatzeko dugun borondatea lurperatzen. Hileta sinboliko hau errealitate bihurtzea saihestu nahi dugu. 2027ko Aurrekontuek aukera ematen digute ikerketa biomediko publikoarekiko konpromisoa benetakoa dela erakusteko. Hitzak jada ez dira nahikoak: finantziazioa eta ekintza zehatzak behar ditugu», amaitu dute.
LABek, ELArekin eta CCOOrekin batera, Bilboko Udalari eskatu diogu kontratuaren esleitzaile gisa duen erantzukizuna bere gain hartzeko eta premiazko elkarrizketa-mahai bat abian jartzeko, akordio duin bat bermatze aldera. Gure aldarrikapen nagusietako bat soldatetan dagoen genero-arrakala nabarmena desagerraraztea eta kale-garbiketa bezalako sektore maskulinizatuekin alderatuta pairatzen duten prekarietate-egoera jasanezinari amaiera ematea da.
Bilboko Udaleko Langileen Batzordeko kide garen sindikatu sinatzaileok erabateko babesa eta elkartasuna adierazten diegu udal-eraikin eta lokal publikoetako garbiketako langileei, lan-baldintza bidezkoen alde greba mugagabean baitaude gaur egun.
Justifikaziorik gabeko genero-arrakala soldatetan
Ordezkaritza sindikaletik irmoki salatu nahi ditugu kolektibo honek jasaten dituen soldaten genero-arrakala nabarmena eta muturreko lan-prekarietatea.
Kale-garbiketako zerbitzuek (tradizioz sektore maskulinizatua) «duintzat» jotzen diren baldintzak dituzten bitartean, hiriko ikastetxeak, liburutegiak, polizia-etxeak eta beste eraikin publiko batzuk garbitzeaz arduratzen diren langileek hilean 1.200 eurora ozta-ozta iristen den soldata jasotzen dute.
Soldata-alde horren ondorioz, kale-garbiketako lankideek baino 600 euro gutxiago kobratzen dituzte hilean. Alde ekonomiko hori ez da justifikatzen inolako irizpide teknikoren, ahaleginaren edo arriskugarritasunaren arabera, eta generoan oinarritutako lan-diskriminazioa agerian uzten du.
Bilboko Udalaren zuzeneko erantzukizuna
Sindikatu sinatzaileok Bilboko Udala jotzen dugu egoera honen erantzule nagusitzat.
Udal Gobernu honek bultzatutako zerbitzu publikoen kanporatze-ereduak aurrezpen ekonomikoa lehenesten du eta lan-prekarietatea sustatzen du. Horren ondorioz, enpresa esleipendunek etekin handiagoak lortzen dituzte hiriaren funtzionamendurako ezinbestekoa den langile talde bat pobretzearen kontura, langileen ongizatea erabat baztertuta.
Lan-gatazka honen aurrean, sindikatu sinatzaileok honako hau eskatzen dugu:
Elkarrizketa-mahai bat berehala eratzea, enpresa esleipendunak zein Bilboko Udalak parte har dezaten.
Udalak bere erantzukizunak bere gain hartzea, eremu guztietan lan- eta soldata-baldintza duinak bermatuko dituzten akordioak lor daitezen.
Bilboko herritarrei, eta bereziki udal-langileei, dei egiten diegu garbiketako langile horiei elkartasuna adieraz diezaieten. Era berean, zerbitzu publikoetan soldata-berdintasunaren eta justizia sozialaren alde deitutako mobilizazioekin bat egitera animatzen ditugu.
UGT eta CCOO sindikatuek eskatuta, Nafarroako Metalaren Hitzarmenaren negoziazio mahaia asteartean osatu zuten, indarrean dagoen hitzarmena bukatu baino bi hilabete lehenago. LABen ustez, aurrerapen hori justifikatzeko erabilitako argudioak ez dira nahikoak, eta bi sindikatuek mahaian duten gehiengoari eusteko balizko saiakera bati erantzuten dio.
Azpimarratzekoa da mahaiaren eraketa, sindikatuaren hainbat interpretazio eskaerari hitzarmenaren batzorde paritarioak erantzunik eman gabe zazpi hilabete baino gehiago igaro ondoren egin dela, eta baita ere, joan den maiatzean egindako negoziazio baten ondoren, zeinak behin-behineko langileen prekarietatea areagotzea ekarri baitzuen.
UGT eta CCOOk hitzarmen horren negoziazioak historikoki luzatu direla argudiatu dute, eta egoera ekonomiko orokorrari heldu diote aurrerapena justifikatzeko. LABen, ordea, zalantzan jartzen ditugu bi argudio horiek. Nafarroako Metalgintzako Hitzarmena da akordio bat azkarren lortzen den sektoreko hitzarmenetako bat, eta horrek edukien aldetik galera nabarmena ekarri du. Halaber, ezegonkortasun ekonomikoak urteak daramatzala azpimarratzen dugu, eta aurretik ez dela horrelako argudiorik erabili beste negoziazio mahai batzuen eraketa aurreratzeko.
Mahaian ordezkaritza sindikalak izan duen bilakaerarekin lotzen dugu erabakia. UGT eta CCOO 2022ko negoziazio mahaian ordezkaritzaren % 51,88 izatetik aurtengo abuztuan % 50,71 izatera igaro ziren, eta ehuneko horrekin osatu da mahai berria.
Testuinguru horretan, LABen uste dugu UGTk eta CCOOk negoziazio mahaian gehiengo osoa lortzeko egindako ahaleginari erantzun diezaiokeela aurrerapen horrek, ordezkaritza sindikalaren balizko aldaketa batek hori arriskuan jarri baino lehen. LABen iritziz, gehiengo horren aldaketak nabarmen aldatuko luke hitzarmenak historikoki izan duen negoziazio dinamika.
Negoziazio berriari begira, iragarri dugi Nafarroako industria siderometalurgikoaren sektoreko langileen lan baldintzak duintzean zentratuko garela, duela asko erreferente izateari utzi zion hitzarmen bati edukiz hornituz, eta gure aldarrikapenak defendatuko ditugula bai negoziazio mahaian, baita kalean ere.
Euskal gehiengo sindikala eta etxebizitza sindikatuak elkarrekin mobilizatuko garaEtxebizitza eskubidea bermatzeko, espekulazioari ez! Contra el empobrecimiento, subida de salarios lelopean
LAB, ELA, ESK, Steilas, Etxalde, Hiru, Euskal Herriko Etxebizitza Sindikatuen Sarea eta Etxebizitza Sindikatu Sozialistak azaroaren 11rako deitu dugun greba orokorrerako adostu dituzten aldarrikapenak eta mobilizazioak publiko egin ditugu gaur, Bilbon eta Iruñean egindako agerraldi banatan. Azpimarratzekoa da greba orokor honetan Euskal Herriko markoa babestu eta defendatu nahi dugula, hau da, Euskal Herrian adostutako aldarrikapenak zabaldu eta hemengo instituzioak interpelatu. Etxebizitza eskubide bermatua izan dadila eta espekulazioarekin amaitu beharra dagoela azpimarratu dugu. Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparruan sakontzeko unea dela uste dute deitzaileek.
Etxebizitza langileria pobretzeko eta berau zeharkatzen duten arrakala matxista eta arrazistak sakontzeko arrazoi nagusietako bat bihurtu da. Zentzu horretan, etxebizitzak bermatutako eskubidea izan beharko luke, publikoa, osasungintza eta hezkuntza diren neurri berean. Langileen pobretzearen aurka eta soldatak igotzearen alde eta denon eskubideak bermatuko dituzten kalitatezko zerbitzu publiko unibertsalen defentsa ere egin dugu sindikatuok gaurko egunean.
Hiru aldarrikapen nagusiak
Kalitatezko etxebizitza bermatze aldera erroko hiru transformazio bultzatu behar direla defendatu dugu sindikatu guztiok: batetik, espekulatzaileen espropiazioa, bestetik, jardun espekulatiboaren debekua eta, azkenik, etxebizitzen eta bitartekoen antolaketa justua, langileriaren beharren arabera antolatua. Egiturazko eraldaketa hauek lortu ezean, espekulazioak eta errentismoak bere horretan jarraituko dute.
Erroko hiru aldarrikapen horietaz gain, langileentzat aringarriak izan daitezkeen beste neurri batzuk defendatu ditugu, hala nola etxegabetzeekin bukatzea edota etxebizitzaren prezioaren jaitsiera.
Instituzioen ardura
PSOEk gidaturiko gobernua zuzenean kritikatu dugu, azken 8 urteetan ez baitu inolako neurririk hartu egoera egituraz aldatzeko. Hala ere, maila guztietako ardurak seinalatu ditugu, bereziki Eusko Jaurlaritzarena eta Nafarroako Gobernuarena. Etxebizitzaren esparruan eskumen zabalak izan arren, negozioa indartzen duten politikak babesteko erabili dituzte. Alderdi guztietako udalen ardura ere seinalatu dugu, alternatibarik gabeko etxegabetzeak egin baitira horietako batzuetan.
Confebask eta CEN patronalak ere interpelatuak izan dira. Patronal hauek dira prekarizazioa betikotzen jarraitzen dutenak eta, gainera, uko egin diote hemengo errealitatera egokitutako gutxieneko soldata propioa ezartzeari.
Azaroaren 11rako greba orokorra deitu dugun sindikatuok ez dugu onartuko alderdiek etxebizitzaren auzia euren interesetarako erabil dezatela, konponbide errealik planteatu gabe. Hori dela eta, aipatutako erroko aldaketak ahalbidetu behar direla defendatu dute; espekulatzaileen espropiazioa, jardun espekulatiboarekin amaitu eta etxebizitzen eta bitartekoen antolaketa, langileriaren beharren arabera.
Era berean, etxebizitzaren bidez ez ezik, soldaten debaluazioaren bidez langileriak bizi duen pobretzea salatu dugu deitzaileok, eta Hego Euskal Herrian azaroaren 11ko greba orokorraren aldarrikapen nagusietako bat soldatak duintzea izango dela gogorarazi dugu.
Ildo horretan, bertako errealitatera egokitutako gutxieneko soldata propioa premiazko neurria da. Ez dira 8 hilabete 1.500 euroko gutxieneko soldata propioaren aldeko greba orokorra egin genuela. Horregatik, kaleak hartu eta erroko eraldaketak bultzatzeko unea dela defendatu dugu bertaratutako sindikatuok.
Euskal Herritik Euskal Herrirako greba orokorra izango da, bertako patronalei eta instituzioei pobretzearen eta errentismoaren kontrako neurriak eskatzeko.
Etxebizitzarekin negozioa egitea da kapitalaren estrategia. Soldatak debaluatuz eta pribatizazio politiketan sakonduz egiten den moduan, etxebizitzarekin espekulatuz aberastasuna gero eta esku gutxiagotan pilatzen da. Etxebizitza langileak pobretzeko eta prekarizatzeko arrazoi nagusia bilakatu da, baita aberastasunaren banaketa bidegabea areagotzeko modua eta arrakala sozialetan sakontzekoa ere. Izan ere, soldatekin eta prekaritatearekin gertatzen den moduan, etxebizitza krisiak ez die langile guztiei berdin eragiten.
Azken asteetan etxebizitza eskubidearen aldeko mobilizazioak indartu, eta horrek greba orokorrerako baldintzak sortu ditu. LAB erantzun ahalik eta zabalena, indartsuena eta bateratuena emateko lanean aritu da, eta asmo horrekin egin du greba orokorrerako deia. Hain zuzen, gaur dei hori berretsi du sindikatuak, Bilbon egindako agerraldian.
Pobretzearen eta errentismoaren aurka, Euskal Herrian etxebizitza eta soldata duinak behar direla aldarrikatuko du LABek greba orokorrean. Egun berean izango da greba Espainiako Estatuan eta estaturik gabeko nazioetan, baita Euskal Herrian ere, baina, hala izan arren, Euskal Herritik Euskal Herrirako greba izan dadin lanean ari da LAB. Honako helburuak ezarri dizkio sindikatuak grebari: Euskal Herriko marko propioa indartzea; soldata eta etxebizitzaren eremuan, bertako patronal eta instituzioak egiturazko neurriak har ditzaten behartzea; eta LABek etxebizitzaren gaiarekin irekiak dituen gatazkei aterabidea emateko.
Helburu horiei lotuta, honako lau ideia hauek nabarmendu ditu LABek gaurko agerraldian:
1. Greba gure herrian egiten ari garen ibilbidearen baitan kokatzen da
Kapitalaren eta bizitzaren arteko talkaren aurpegi gordina da etxebizitzarekin gertatzen ari dena, eta hori langileen eta kapitalaren agenda erreakzionarioaren arteko talkaren erakusle da. Horregatik, LABek uste du eskuin muturraren eta faxismoaren aurrean, langileen bizi baldintza duinen eta politika birbanatzaileen alde borrokatzea dela oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko bidea, eta euskal langileek hori ulertu dutela.
Izan ere, Euskal Herrian sindikalismoa bizirik dagoela erakusten dute azken urteek. 2020tik hona egiten den bosgarren greba edo lanuzte orokorra izango da azaroaren 11koa.
2. Euskal Esparruaren aitortza eta defentsa oinarrizko printzipioa da
Indarrak biltzearen aldeko hautua egin du LABek. CCOOk eta UGTk greba egun berean egingo badute ere, LABek ez du aukerarik ikusi gutxieneko bestelako adostasunetarako. Izan ere, bi sindikatu horiek ez zuten martxoaren 17ko greba orokorrean parte hartu, eta, gainera, euskal esparruaren kontrako jarrera izan zuten, gutxieneko soldata propio baterako eskumenak eskuratzearen kontra eginez.
Oraingo greba honetan, Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua aintzat hartzeko prest daudeneko gutxieneko adostasunak eraikitzen saiatzen ari da LAB. Aste honetan greba erregistro bateratua egin dute eragile horiek, gehiengo sindikaleko sindikatuek eta etxebizitza sindikatuek. Greba egunaren diseinua adosten jarraitzen dute.
3. Bertako patronalak interpelatuko ditu greba orokorrak
Confebask eta CEN patronalei soldaten erosahalmena bermatzeko eskatuko zaie greban, bizitzaren garestitzeari aurre egiteko, eta baita gutxieneko soldata propio baterako negoziazioa irekitzeko ere, euskal langile orok gutxienez 1.500 euroko diru sarrera bermatua izan dezan. Higiezin patronalei eta putre funtsei etxebizitzarekin negoziorik ez egiteko eskatuko zaie greba orokorrean, eta gurean ez direla ongi etorriak gogoraraziko zaie.
4. EAEko eta Nafarroako gobernuak interpelatuko ditu greba orokorrak
Batetik, Lanbidearteko Gutxieneko Soldata ezartzeko eskumenak eskuratu eta, bien bitartean, patronala mahaian eser dadin presionatu dezaten. Bestetik, etxebizitza politika ausartagoak egin ditzaten.
Etxebizitza larrialdiari erantzuteko, egiturazko neurriak behar dira:
Instituzio desberdinei dagokie neurri horiek hartzea, estatu mailatik maila lokaleraino.
Alokairu mugagabeak ezarri eta etxebizitza prezioak jaisteko esku hartzea.
Etxegabetze guztiak gelditzeko konpromisoa.
Putre funtsen esku dauden etxebizitzak berreskuratzeko neurriak, eta funtsok gure lurraldetik kanporatzekoak.
Errentismoa elikatzen duten politika publikoak amaitzea, banketxeen esku amaitzen duten diru laguntzarik ez ematea eta politika fiskal progresiboa ezartzea.
Etxebizitza parke publikoa handitzea eta parke publiko indartsua eratzea.
Eskaera argia EAJri
Madrilen jokatzen ari den partidari dagokionez, kaleko presio sozialak eraginda, eskubide batzuk eskuratzea ekarriko luketen bi dekretu aurkeztu zituen Pedro Sanchezen gobernuak Espainiako Kongresuan. LABentzat neurriok ez dira nahikoa, adabakiak dira, baina sindikatuak argi du, larrialdi egoeran, maizterren egonkortasuna eta bizi baldintzak hobetzeko neurriak beharrezkoak direla.
Alokairu mugagabea ezartzeko dekretuaren kontra eginez, kapitalarekin lerrokatu zen EAJ ere. Etxebizitza dekretuak aurrera ateratzeko aukerak zabalik jarraitzen du. Azaroaren 10ean bozkatuko dira berriro ere Batzorde Iraunkorrean eta EAJri eskaera argia egiten dio LABek: bi dekretuen alde bozkatu dezala.
Edozein kasutan ere, partida nagusia Euskal Herria jokatzen da. EAEko eta Nafarroako gobernuek etxebizitzaren eremuan eskumen zabalak dituzte eta ardura nagusiena beraiena da. Bada garaia autogobernua langileen interesekoak diren politikak egiteko baliatzeko eta autogobernu maila zabaltzeko, Lan harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua eratuz; baita etxebizitza politikan ere, alokairuak osoki bertan arautzeko bidea eginez. Bada garaia Madrilen posible ez diren aldaketak Euskal Herrian posible egiteko.
LABek alor honetan dituen proposamenak helarazteko, datozen egunetarako bilerak eskaerak egin ditu Denis Itxaso Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuarekin eta Begoña Alfaro Nafarroako Gobernuko Etxebizitza, Gazteria eta Migrazio Politika kontseilariarekin.
Era berean, larunbat honetan, urriak 17, LABek manifestazioa egingo du Iruñean, hainbat auzotako maizterrekin batera, babes ofizialeko babesa izan zuten 500 etxebizitza funts putreen espekulaziorako baliatu daitezen eragozteko.
Espekulazioaren aurrean, langileak pobretzen dituzten politiken aurrean, LABen hautua argia da: antolakuntza eta borroka sindikala. Zentzu horretan, urriaren 17an Iruñeko kaleak betetzera eta azaroaren 11n Euskal Herria geratzera dei egin die LABek euskal langileei.
Gaur, urriak 21, hiru orduko lanuztea egin dugu Bizkaiko Foru Aldundian eta GUFEn, Langileen Batzordeak eta Enpresa Batzordeak deituta. Bertan, 2018tik blokeatuta dagoen akordioa/hitzarmena benetan negoziatzeko eskatu diogu aldundiari.
500 pertsona inguruk parte hartu dute eguerdian Bilboko kaleetan zehar egindako manifestazioan. Bizkaiko Foru Aldundiak eskaintzen dituen zerbitzu publikoetan nabaritu da lanuztea, eta horietako batzuk itxi egin dira.
Bizkaiko Foru Aldundiak blokeo egoeran jarraitzen du hitzarmenaren negoziazioetan. Ez du azken urteetan galdutako eros-ahalmena berreskuratzeko neurririk eskaintzen, ez du lanaldia murrizten, ez du euskararen normalizazioaren aldeko neurri positiborik eskaintzen, ez du gizarte- eta zaintza-zerbitzuak hobetzearen aldeko neurririk eskaintzen, ez du telelanaren plan berri bat eskaintzen…
Euskal Herriko beste administrazio publiko batzuetan akordio ezberdinak negoziatzen ari diren bitartean, Bizkaiko Foru Aldundiak negoziazio batean aurrera egiteari uko egiten dio, akordio/hitzarmeneko gai garrantzitsuak blokeatuz.
LABek lanuztean parte hartu duten langileak zoriondu nahi ditu eta, bide batez, langileak animatu nahi ditugu datorren azaroaren 11n etxebizitza eskubidearen eta soldata duinen alde deituriko grebarekin bat egitera, Bizkaiko Foru Aldundiari mezu argi bat bidaltzen jarraitzeko: BFAko eta GUFEko langileok gure lan-baldintzen benetako negoziazioa eskatzen dugu, eta ez gaude prest inposaketa gehiago jasateko.
