2026-06-15
Blog Page 9

LABen salaketa baten ondorioz, OANAk ebatzi du Hezkuntza Departamentuaren Nekazaritza eta Basogintza Ikastetxe Integratuak funts publikoak modu bidegabean erabili zituela

Nafarroako Foru Komunitateko Jardunbide Egokien Aldeko eta Ustelkeriaren Kontrako Bulegoak ebatzi du Nekazaritza eta Basogintzako Ikastetxe Integratuak funts publikoak modu bidegabean erabili zituela hamarkada batez baimendu gabeko gastuetan. Hori dela eta Hezkuntza Departamentuari diziplina-espedientea irekitzeko eta Ogasunari dirua berreskuratzeko eskatu die. Kasu honen larritasuna eta Hezkuntza Departamentuaren kontrol faltaren zein ezgaitasunaren aurrean, LABek Gimeno kontseilariaren dimisioa edo kargugabetzea exijitzen du, sindikatuekiko eta langileen bidezko errebindikazioekiko jarrera prepotentea erakusten duen prepotentziagatik. Hala, Nafarroako herritarrei dei egiten die maiatzaren 16an, larunbatarekin, 12:00etan Iruñeko Basotxotik ‘Gimeno kanpora!’ lelopean abiatuko den manifestazioan parte har dezaten.

Nafarroako Foru Komunitateko Jardunbide Egokien Aldeko eta Ustelkeriaren Kontrako Bulegoko zuzendariaren apirilaren 1eko 21/2026 Ebazpenaren bidez, OANAK amaiera eman dio LAB sindikatuak aurkeztutako salaketaren ikerketa-prozesuari. Salaketa hori Iruñeko Nekazaritza eta Basogintzako Ikastetxe Integratuan 2014-2024 hamarkadan langileak kontratatzeko eta ekonomia kudeatzeko ustezko praktika txarrak egiteagatik jarri zen. Ebazpenaren berri eman zaie Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuari eta Ekonomia eta Ogasun Departamentuari, dagozkion neurriak har ditzaten.

Aipatutako ebazpenak egiaztatutzat jotzen du Nekazaritza eta Basogintzako Ikastetxe Integratuak ikastetxearen funtzionamendurako bideratutako funts publikoekin finantzatu ezin ziren 40.000 eurotik gorako gastuak egin zituela.

LAB sindikatuaren iritziz, kasu honen larritasunak Hezkuntza Departamentuan dagoen kontrol falta eta gaitasun eza agerian uzten ditu; Gimeno kontseilariaren kudeaketa negargarriaren beste adibide bat gehiago da, bera baita Nafarroako hezkuntzaren okerragotzearen arduradun zuzena. Bere departamentuan horrelako gertaerak gertatzen diren bitartean, Lanbide Heziketa dualaren erabateko antolaketa-ezaz harrotu, sindikatuekiko jarrera prepotentea mantendu eta langileen bidezko aldarrikapenak, beharrezkoak eta legitimoak, entzungor egiten dien kontseilaria kargugabetu egin behar da.

OANAren ebazpenak, LAB sindikatuak jarritako salaketaren ondorioa dena, egiaztatzen du Nakazaritza eta Basogintzako IIko Zuzendaritzak ikastetxea kortijo gisa erabili zuela, ikastetxearen aurrekontuko funtsak haren funtzionamendu, mantentze eta kontserbazio egokira bideratu beharrean, interes partikularrak asetzeko bideratu zituela. Diru publikoaren bizkar egindako praktika larria eta onartezina da, Hezkuntza Departamentuaren kontroletik kanpo gertatutakoa, nahiz eta Gimeno kontseilariaren konfiantzazko jendea izan.

LAB sindikatuaren ustez, Nekazaritza eta Basogintzako IIko zuzendariak eta Gimeno kontseilariak, ikerketaren esparruan, emandako azalpenak eskasak eta kamutsak dira. LABek eskatzen du Hezkuntza Departamentuak OANAren ebazpena bete dezala, dagozkion neurriak hartuz eta praktika txar hauetan parte hartu zuten pertsonen balizko erantzukizun politiko zein juridikoak argituz, baita Madrilen LHko Nazioarteko Kongresuaren esparruan egin zen afarira joan eta gastuak Nekazaritza eta Basogintzako IIren kontura ordaindu zituzten Hezkuntza Departamentuko karguenak ere. Horrela, ikastetxeko Zuzendaritza osoa kargugabetzeko eskatzen du, beharrezko neurriak ezarriz izendapen berri bat eman arte.

Egiaztatutako gertaeren artean, honako hauek ditugu:

• Justifikatu gabeko bazkari/afariak: 39.138,67 €

• Trafiko isunak: 195,63 €

• Hileta gastuak: 1.681,02 €

• Dietengatiko gastu bikoiztua (faktura berdinak bi aldiz ordainduta): 191,80 €

Aipatu dugun bezala, afari baten ordainketa bidegabe bat dugu, bereziki deigarria dena. Madrilen egin zen, 2023ko martxoaren 31n egindako LHko Nazioarteko Kongresuan; bertan, Nekazaritza eta Basogintzako IIko zuzendariak 470,25 euro ordaindu zizkien LHko zuzendari nagusiari, Nafarroako Lansare Zerbitzuko zuzendariari, Nafarroako Ikaskuntza Integralerako Zentroko zuzendariari eta bertze zazpi pertsonari. OANAk egindako ikerketen ondoren eta Nekazaritza eta Basogintzako azalpenen arabera: “bidaiatu zuen taldea Hezkuntza Departamentuak gonbidatu zuen. Departamentu horrek bere gain hartu zuen gastuen ardura osoa, autobusa, ostatua eta mantentzea. Gau horretako afariari dagokionez, gutxi gorabehera 22 pertsona joan ziren, Nafarroako Lanbide Heziketako zuzendari nagusia izan zen fakturaren erdia unean bertan ordaintzea proposatu zuena, gastuak ondoren doitzeko konpromisoarekin. Doiketa edo likidazio hori, ordea, ez zen inoiz egin”. Azpimarratu nahi dugu Agroforestal IIko zuzendariak bere testigantzan berariaz aipatzen duela Hezkuntza kontseilaria ez zela afari horretara joan, testigantzan aurkeztutako argazkian agertu arren. Ez dugu ulertzen bera errugabetzeko behar hori, inork horri buruz galdetu ez dionean.

Hezkuntza Kontseilariak jakinarazi zuen Ikastetxeari 470,20 euroko gastua ordaintzera bideratuko zirela, bere ustez Hezkuntza Departamentuari berari ordaintzea baitzegokion gastu hori eta ez Nekazaritza eta Basogintza IIri.

LABen ustez, kontseilaria justifikazioa eskasa da. Gertaerak argitzeko, eta egonez gero, afari horretara joan ziren Hezkuntza Departamentuko karguen erantzukizun judizoalak abian jartzeko. Jakin beharko genuke LHko zuzendari nagusiak benetan egin ote zion proposamen hori Nekazaritza eta Basogintzako IIko zuzendariari. Hau al da Hezkuntza Departamentuaren jokatzeko modua? Hezkuntza Departamentuak ordaindu behar al die Nafarroako Lansareko zuzendariari, Nafarroako Ikaskuntza Integralerako Zentroko zuzendariari eta bertze zazpi pertsonari?

Bertzalde, LAB sindikatuak irregulartzat jo zituen pertsona berari egindako bi kontratazio. OANAk hasieran irregulartzat jo zuen lehen kontratazioa, baina ez bigarrena. 2022an egindako ordezko lehen kontratazioan OANAk ondorioztatu zuen berdintasun-printzipioa urratzen ari zela. Hala ere, Hezkuntza kontseilariak ez zuen argudiatu 2026ko urtarrilaren 21eko alegazioak egin arte, hasieran kontratatu behar zen pertsona ezin zela kontratatu, CIP Donapean kontratu bat zuelako. LAB sindikatua bi kontratazioak argitu nahian dabil: batetik, aipatu berri duguna eta bestetik, 18 eskola-orduko lanaldi osoko bertze kontratazio bati dagokiona, zeinetan 6 ordu zuzeneko irakaskuntzakoak ziren eta 12 ordu konpetentziak egiaztatzeko eta lanbide-prestakuntzako eskolara bideratuak. Alabaina, ordutegi horrek ez du ikustekorik kontratatutako irakasleari esleitu zitzaion ordutegiarekin, Nekazaritza eta Basogintzako IIko EDUCA sisteman zegoenarekin eta LAB sindikatuak duenarekin, eta hori susmagarria iruditzen zaigu. LAB sindikatuak ikerketa honekin zein bertze batzuekin jarraituko du gertatutakoa erabat argitu arte.

Era berean, irmoki esaten dugu Nekazaritza eta Basogintzako IIn gertatu diren eta “legezkotasunaren” barruan dauden beste gastu asko ezin dira ez moralki ez etikoki onartu.

EAEko udaletan deitu dugun egun osoko grebak udal eta zerbitzu asko itxi ditu

Gasteizen, Bilbon eta Donostian eginiko hiru manifestazioetan milaka langile egon dira. Hurrengo maiatzaren 29ko mahai negoziatzailean aurrera pausurik egon ezean, sektoreak ekainaren 4ean berriz ere greba egingo du.

EAEko udaletan urte asko daramagu lan baldintzak hobetuko dituen akordiorik gabe eta ondorioz, udaletako langileon lan baldintzak okertzen doaz etengabe. Gainera, udaletako agintaritzan dauden EAJ, EH BILDU, PSE-EE eta Alderdi Independenteek onartu egin dituzte Madriletik datozen enpleguari eta soldatari lotutako neurri prekarizatzaileak. Gauzak horrela, Udalhitz 16 urte darama berritu gabe eta akordioa berritzeko ireki zen mahaian eduki asko falta dira. Urte bat baino gehiago negoziatzen egon ondoren, ez dira behar besteko aurrerapenak jasotzen Eudel eta alderdi politikoen proposamenetan.

Egoera honen aurrean, LABek eta ELAk EAEko udal sektoreak greba eta mobilizazio dinamika bat martxan jarri genuen apirilean. Jada 2 orduko paroak egin genituen apirilaren 23an eta hurrengo urrats bezala, gaur, maiatzaren 14ean egun osoko greba egin dugu. Balorazio oso positiboa egiten dugu gaurko grebaren jarraipenaz. Bizkaian, udal askoren hainbat zerbitzu itxi dira, besteak beste, Basauriko, Sestaoko, Gernikako, Bermeoko, Durangoko eta Arrigorriagoko herrietan ohiko zerbitzu asko ez dira egon greba dela eta; eta Elorrio erabat itxita dago. Bilboko harreta zerbitzua ixteak ere garrantzia izan du, udaltegiak eta Bilbao Eszena ixtearekin batera. Gipuzkoan jarraipena handia izan da ere, eta Hernani, Usurbil, Oñati, Arrasate, Bergara, Ordizia, Beasain, Idiazabal, Anoeta eta Urretxuko udaletan greba erabatekoa izan da udalak itxiz. Donostin ere greba nabaritu da kultura, musika eskola eta kultur etxearen itxierekin. Araban, antzeko analisia egiten dugu sindikatuok. Gasteizko suhiltzaileetaz gain, grebak eragina izan du Gorbeialdeako zonalde osoan, Dulantzin, Asparrenan eta Urkabustaizen.

Argi dago beraz udal langileek haien lan baldintzak hobetzeko borroka babesten dutela. Gaur Gasteizen, Bilbon eta Donostian egin ditugun mobilizazioetan argi ikusten da hori. Milaka langile atera dira kalera haien lan baldintzak hemen erabakitzeko eta mahai negoziatzaileetan edukiak egoteko.

Bukatzeko, LABetik eta ELAtik zuzenean interpelatu nahi ditugu EUDEL osatzen duten EAJ, EH BILDU, PSE-EE eta Alderdi Independenteek. Bada garaia negoziaziorako borondatea erakusteko eta udal langileen lan baldintzak haien politiken erdigunean jartzeko. Hurrengo maiatzaren 29an aukera bat dute horretarako. Hala egiten ez badute, hurrengo ekainaren 4ean berriz ere udal langileak grebara joango gara.

AVIFESen lehenengo hitzarmena #LortuDugu

Bizkaian gaixotasun mentala duten pertsonei eta haien familiei laguntzea xede duen elkarte honetan espainiar estatu mailako hitzarmenari lotuta egon dira orain arte, eta lorpen honekin lortu dugu sektoreko beste enpresen lan baldintzekin parekatzea.

Hamabi urte pasa dira AVIFESen lehendabiziko batzordea eratu zenetik, eta urte guztiotan estatu mailako hitzarmenaren menpe jardun izan dute langileek. Bada, 2025eko hauteskundeetara aurkeztu ginenean, LABen helburu bat geneukan: Bizkaiko Aniztasun Funtzionaleko hitzarmenaren alde borrokatu bitartean, AVIFESeko beharginen lan eta bizi baldintzak sektoreko beste enpresetan zeudenekin parekatzea. Hala, batzordean sartu eta horretan buru-belarri aritu izanaren ondorioz xede hori lortu izana ospatzen dugu, langileen borrokaren eta esfortzuaren fruitu izan baita.

Izan ere, hilabeteotan langileak antolatzen, asanbladak egiten, hausnartzen mobilizatzen eta eztabaidatzen aritu dira etengabe, eta horrek guztiak merezi izan du. Azpimarratzekoa da hori ez litzatekeela posible izango denok batera borrokan jardun ezean eta batasun sindikalik gabe.

2026tik 2028rako indarraldia izango duen hitzarmen honek hainbat hobekuntza biltzen ditu, tartean honako hauek: 60 orduko jaitsiera lanaldian, KPIa %3raino bermatuta izango duten soldata igoerak, bajak %100ean osagarritzea, antzinatasun kontzeptua ezartzea, lizentzien hobekuntza, erretiro partzialak eta euskalduntze prozesua.

Gainera, lorpenari garrantzia bikoitza aitortzen diogu, Bizkaiko Aniztasun Funtzionaleko lehen hitzarmenera bidean aurrera urratsa delako. Bada, sektore horretako langile guztien lan baldintzak duintzeko hitzarmen hori lortzeko borrokan segitzeko konpromisoan berresten gara LABen; izan ere, gogorarazten dugu sektore horretako beharginak pribatizatutako langile publikoak direla.

Mobilizazioak hasiko ditu Gasteizko Vitalquiler Adaniaren maizterren LABeko atal sindikalak

Etxebizitzak babes ofizialeko kalifikazioa galtzen ari direla aprobetxatuz, errenta igoera neurrigabeak eta abusuzko klausulak ezarri nahi ditu Adania promotoreak kontratu berrietan. Horren aurrean, maizterrek mobilizazioa egingo dute ostiralean, baldintza duinak aldarrikatzeko.

Joan den astean, Vitalquiler Adaniaren maizterren LABeko atal sindikalak asanblada egin zuen, eta Gasteizko Salburua auzoko Vitalquilerren bloke guztietako maizterrek hartu zuten parte bertan. Asanbladan, mobilizazioei ekitea adostu zuten, Adania promotorea negoziazio mahai baten bueltan esertzera behartzeko eta bloke horietako alokairu kontratuen berritze guztietan baldintza duinak eta bidezkoak bermatuko dituen akordioa lortzeko.

Maizterrek osatutako atal sindikalak salatu du Adaniak etekin ekonomikoa lehenesten duela etxebizitza horien funtzio sozialaren gainetik. Etxebizitzok diru publikoarekin eraiki ziren, eta hasieratik babestutako alokairura bideratu ziren.

Hala ere, etxebizitzak babes ofizialeko kalifikazioa galtzen ari direla aprobetxatuz, Adaniak bere irabaziak handitu nahi ditu, errenta igoera neurrigabeak eta abusuzko klausulak ezarriz kontratu berrietan.

Diru publikoa erabiliz eraikitzea eta babestutako alokairuaren bidez urteetan zehar negozioa egitea ez da nahikoa Adaniarentzat, dirudienez. Orain, familiak are gehiago estutu nahi ditu, babes ofizialeko kalifikazioaren amaiera aprobetxatuz.

Horren aurrean, Vitalquiler-Adaniaren maizterren LABeko atal sindikalak mobilizazioa egingo du ostiral honetan, maiatzak 15, 18:30ean, Adaniaren Gasteizko egoitzaren aurrean. Hori da adostutako lehenengo elkarretaratzea, baina mobilizatzen jarraituko dute Adania promotoreak kudeatutako Vitalquiler programaren menpeko etxebizitza parkeko alokairu kontratu guztietan baldintza duinak eta egonkorrak bermatuko dituen akordioa lortu arte.

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak mobilizazioak deitu ditu gerraren kontra eta denontzako bizitza duinak eskatzeko

Agerraldia egin dute gaur Bilbon Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartan biltzen diren eragile sozial eta sindikalek. Bertan, gerren, militarismoaren eta gastu militarraren igoeraren aurka eta pertsona guztien bizitza duinen aldeko mobilizazioak iragarri dituzte.

Honela, maiatzaren 17an, 21:00etan, Donostian, Errealak Anoetan jokatuko duen azken partidan, industria militarraren alde egindako apustua eta SAPAko akziodun nagusiak Donostiako klubarekin egiten duen irudia garbiketa salatuko dituzte. Maiatzaren 27an, 19:00etan, Bilboko Bizikidetza Plazatik manifestazioa egingo dute, Zubirik zubi gerraren aurka lemarekin. Maiatzaren 29an, 18:30ean, Gasteizen manifestazioa egingo dute, Gobernu Militarretik Eusko Legebiltzarrera, “gerrei intsumisioa” aldarrikatuz. Eta azkenik, ekainaren 1ean, 11:00etan, elkarretaratze performatua egingo da Iruñeko Gobernu Militarraren aurrean.

Hauek dira deitzen dituzten lehen ekintzak eta mobilizazioak, eta adierazi dute “Euskal Herrian une honetan bizi dugun egoera geopolitikoaren aurrean oso beharrezkoa dela uste dugun dinamika bati” ekiten diotela.

Azaroaren 8an Gasteizen hainbat eragileren hausnarketak eta proposamenak bateratuko dituen “Su txikien itsasoa” eraikitzen jarraitzeko egin zuten bileraren ondoren, manifestu bat adostu zuten, bertan jaso dituzten aldarrikapen partekatuen defentsan eragile sozialak batzen jarraitzeko bokazioa duena.

Manifestua

Gerrari, militarizazioari eta gastu militarrari EZ. Bizitza duina denontzat!

Dinamika belizista, gerra ekonomia eta militarizazioa bizitza duinak bermatzen dituen ereduaren aurkako joera estrukturalak dira. Horrek bidezko trantsizio ekosozialaren aurka egiten du, gastu militarra lehenesten du gastu sozialaren aurretik, eta autoritarismoaren zein oldarraldi atzerakoiaren eskutik dator.

Kapitalismoaren krisi-testuinguru betean, potentzia eta korporazio nagusiek militarismoan aurkitu dute beren interesak bermatzeko eta aberastasuna metatzen jarraitzeko modua. NATOk gastu militarra BPGren %5era igotzea inposatu du. AEBek Venezuelari egindako eraso inperialista, Kubaren erabateko blokeoa, Israel Gazan egiten ari den genozidioa edota Iranen aurkako eraso inperialista eta Ekialde Hurbileko gerra dinamika beraren parte dira.

Jainaga Israeli legez kanpoko esportazioak egiteagatik inputatuta; CAFi salaketa genozidioaren eta kolonialismoaren kontura negozioa egiteagatik; Josu Jon Imazen Repsolek hirukoiztu egingo du Venezuelan duen inbertsioa AEBen injerentziaren ondoren; azken 20 urteetan hirukoiztu egin da industria militarra Euskal Herrian. Adibide batzuk baino ez dira: Euskal Herriko patronalak ere gerraren bidez negozioa egiteko aukera garbi ikusten du.

EBren, Espainiako eta Frantziako gobernuen eta Eusko Jaurlaritza eta Nafarroako Gobernuaren papera ere ezinbestekoak dira estrategia horren baitan, lege, aurrekontu, inbertsio, finantziazio edota babes politiko eta instituzionalaren bidez. Gerra hemen hasten da.

Ondorioak larriak dira; batez ere, gerra horiek zuzenean pairatzen dituztenentzat: heriotza; migrazio behartuak; lurraldeen, komunitateen eta bizitzarako azpiegituren suntsiketa; emakumeen kontrako indarkeria. Hala ere, langile klaseari bere osotasunean eragiten dio, eskubide sozial, zibil eta politikoetan murrizketak egiten direnean gastu militarraren igoerari lotuta. Emakumeak*, arrazializatuak eta, oro har, sektore zaurgarriak dira gogorren kolpatuak direnak.

Euskal Herria gerraren aurka agertu da behin eta berriz, argi eta garbi. NATOri EZETZ esan genion eta intsumisoen mugimendu zabala izan genuen. Asko gara bestelako eredu baten aldeko apustua egiten dugunak, eta, horregatik, EAEko eta Nafarroako gobernuei eskatzen diegu konpromisoak eta erabakiak har ditzatela, baita Hego Euskal Herriko, Madrilgo eta Europako erakundeetan ordezkaritza duten euskal alderdi politikoei ere.

1. Euskal Herria, lurralde baketsua eta desmilitarizatua. Gerrarako azpiegiturei eta armen bidalketari ez. Gastu militarraren murrizketa eta NATO desegiteko urratsak, horretarako EAEko eta Nafarroako parlamentuetan neutraltasun estatutuak onartuz.

2. Gerraren negozioari EZ. Patronalei eta enpresei industria militarraren alde ez egiteko eskatzen diegu, eta Eusko Jaurlaritza eta Nafarroako gobernuari industria militarra zuzenean edo zeharka indartzen duen inbertsiorik eta araurik ez egiteko. Baliabide horiek trantsizio ekosozialerako eta industriaren birmoldaketarako erabiltzeko eskatzen dugu, eta langile klasea erdigunean jartzeko.

3. Baliabide publikoak bizitza duinak bermatzeko: gastu militarrari ez. Eskubide sozialetan, pentsioetan edota zerbitzu publikoetan murrizketarik ez; hezkuntza, osasuna, zaintza eta etxebizitza eskubideak bermatu. Elikadura osasuntsua bermatu eta benetako neurriak hartu krisi klimatikoari aurre egiteko. Harrera duina bermatzeko baliabideak bermatu eta mota guztietako harresiak eta migrazio politika arrazistak ezabatu.

4. Autoritarismoari eta oldarraldi erreakzionarioari EZ. Balio militaristen, matxisten, arrazisten, indibidualisten, klasisten eta kontrol soziala handitzearen aurrean, gardentasuna, eztabaida demokratikoa, eskubide zibil eta politikoen bermea eta herritarren erabakitzeko gaitasuna bermatzeko eskatzen dugu.

Bizkaiko suhiltzaileak lan-baldintzen hobekuntzaren alde borrokan

Bizkaiko Foru Aldundiko Su Itzaltze eta Salbamendu Zerbitzuko suhiltzaileak mobilizazioak egiten ari dira osasunaren eta segurtasunaren arloko hobekuntzak aldarrikatzeko, bai eta beren kategoriako errekonozimendu profesionala aldarrikatzeko ere, Eusko Jaurlaritzaren 2023ko Suteen Prebentzio eta Itzaltze eta Salbamendu Zerbitzuen Legeak jasotzen duen bezala.

Gaur egun, oraindik ez daukagu argi Lanpostuen zerrendako C2 taldetik C1 taldera aldatzeko prozesua zer baldintzatan egingo den eta zeintzuk izango diren ondorioak, eta Funtzio Publikoa orain arte uzkur agertu da lanpostuaren balorazio berri bat egiteko.

Mobilizazio horietan beste aldarrikapen batzuk jarri dira mahai gainean, hala nola hitzarmen-akordioaren negoziazio serioaren faltaren ondorioz azken urteotan izan dugun soldata-galera eta lanbide-karrera horizontala arautzeko beharra.

Bestalde, laneko segurtasunari eta osasunari buruzko neurri irmoak eskatzen ari dira, norbera babesteko ekipamenduak deskontaminatzearekin eta ibilgailuak behar bezala mantentzearekin lotutako eremuetan.

Eusko Jaurlaritzak aurkeztu duen VI. Planak ez ikusiarena egiten dio Ibaiondon pairatzen ari diren lan narriadura larriari

Ibaiondoko adingabeen zentroko langileak Gasteizko Legebiltzarraren aurrean kontzentratu dira Gazte Justiziaren VI. Plana komisioan aurkezten ari den bitartean.

Eusko Jaurlaritzak milioika euroko inbertsioak aurreikusten dituen gazte justiziako plan berri bat aurkezten duen bitartean, Zumarragako zentroko langileak urteak daramatzate sostengaezintzat jotzen dituzten lan-baldintzak salatzen. Plantilla zahartzen ari da, negoziazioa hautsita dago eta plan berriak jasotzen duen «prestakuntza espezializatuaren» promesak, talka egiten du langileek ondo ezagutzen duten errealitatearekin: ez dute inoiz berariazko prestakuntza-planik izan.

Eusko Jaurlaritzak astearte honetan Gazte Justiziaren 2025-2029 aldirako VI. Plana onartu du, arau-hausle diren adingabeen birgizarteratze politikan lorpen garrantzitsu moduan aurkeztua. Planak ia 43 milioi euro aurreikusten ditu Ibaiondoko (Zumarraga) adingabeen zentrorako, Euskadiko I. mailako bakarra, non neurri judizial murriztaileenak betetzen diren. Hala ere, egunero zentro horretan lana egiten dutenek hilabeteak daramatzate beren ahotsa entzunarazi nahian, arrakastarik gabe.

Ibaiondoko Enpresa Batzordeak (ELA, LAB eta CCOO sindikatuek osatua) urteak daramatza Justizia Sailarekin negoziazio antzuetan. 2023. urtean ere, Batzordeak, plantillaren zahartzeagatik eta lan-baldintzen okertze progresiboagatik zuen kezka helarazi zion Eusko Legebiltzarrari. Hiru urte geroago, egoerak hobera egin beharrean, okerrera egin du.

Berrerortze tasaren jaitsierak izen bat du: Ibaiondoko langileak

Eusko Jaurlaritzak harrotasunez erakusten du plan berriaren datu nagusietako bat: adingabeen berrerortze-tasa %13tik %11ra jaitsi da, eta helburua %10etik behera kokatzea da. Hezkuntza eredu berriztatzaile baten arrakasta gisa aurkezten dute. Gauza batean arrazoia dute: hezkuntza-lanaren arrakasta da, bai, baina lan hori, egunez egun, Ibaiondoko profesionalek egiten dute.

Adingabe bakoitzarekin, plan honek modu abstraktuan deskribatzen dituen erantzukizun eta birgizarteratzeko ibilbideak eraikitzen dituztenak, zentroko hezitzaile, psikologo, gizarte-langile eta koordinatzaileak dira. Berrerortze tasaren jeitsiera ez da dokumentu baten lorpena: baldintza gero eta eskasagoetan eta erakundeek eman beharreko babesik gabe lan egiten duten taldeek egindako urteetako lanaren ondorio da, bakoitzaren neurrira egindako esku-hartze iraunkor eta intentsiboaren emaitza da.

Berrerortze-tasa jaitsi da hezkuntza-prozesuan adingabeei laguntzen dieten eta beren lanarekin konprometituta dauden pertsonak daudelako.

Merezimendu hori, ezin da bereiztu administrazioak bizkarra ematen dien bitartean, hori posible egiten duten langileengandik.

Erreleborik eta irtenbiderik gabe zahartzen ari den plantilla

Ibaiondon egiturazko arazoen artean, premiazko arazoetako bat plantillaren zahartzea da. Zentroa eusten duten profesionalek urteak daramatzate higadura fisiko eta emozionala metatzen exigentzia handiko ingurune batean, administrazioak prozesu hori duintasunez eta aurreikuspenez kudeatzeko inolako erantzun errealik artikulatu gabe.

Errealitate honen aurrean, enpresa-batzordeak urrats zehatz bat eman du: indarrean dagoen Ordutegi Bereziko Akordioa berraztertu eta negoziatzeko proposamen bat prestatu eta aurkeztu dio Justizia Sailari. Hain zuzen ere, akordio hori lan txanda exijenteetan, etengabeko presentzialtasunean eta tentsio handiko egoeretan lan egiten duen plantilla zahartu baten beharrei erantzuteko pentsatuta dago. Proposamenak hilabeteak daramatza mahai gainean, eta orain arte Justizia Sailaren erantzuna: isiltasuna.

Erantzunik eza bereziki deigarria da Eusko Jaurlaritzak «profesional espezializatuen hornidura nahikoaz» eta adingabeen arreta pertsonalizatuaz hitz egiten duen plan bat onartu berri duenean. Promesa horri eusteko, ezinbestekoa da arreta hori posible egiten dutenak zaintzea.

Prestakuntza espezializatua agintzen dute, baina inoiz ez dugu prestakuntza-planik izan.

Plan berriaren beste zutabeetako bat «profesionalen prestakuntza espezializatua» da. Zentzuzkoa dirudi. Arazoa da talka egiten duela Ibaiondon urteak daramatzatenen esperientziarekin: zentroak ez du inoiz izan bere lanaren benetako beharretara egokitutako prestakuntza-plan espezifikorik.

Autonomia-erkidego osoan dagoen errekurtsorik murriztaileenean, legearekin gatazkan dauden adingabeekin lan egiteak, etengabeko prestakuntza sistematikoa eskatzen du, konplexutasun handiko profiletara egokitua: jokabide disruptibo larriak, substantzien kontsumoa, osasun-mentaleko arazoak edo indarkeria egoerak. Planak berak aitortzen du horiek direla egungo erronka nagusiak. Hala ere, urte hauetan guztietan, Ibaiondoko profesionalek ahal izan duten moduan trebatu behar izan dute, berezko prestakuntza-ibilbiderik gabe eta administrazioaren benetako konpromisorik gabe.

Plan berri honek orain formakuntza espezifikoa lan ildo estrategiko bezala aurkeztea ongietorria da, baina betiere ekintzaz lagundurik badator, beti hitz antzuak izan dira.

Erantzunik gabeko arrisku psikosozialak

2021. urtearen amaieran egindako arrisku psikosozialen txostenak, zentroan arrisku handiko edo oso handiko faktoreak zeudela ohartarazi zuen: estres kronikoa, lan-karga neurrigabeak, higadura psikologiko-emozionala, astean 47 orduko lanaldiak…. Harrezkero, administrazioak, prebentzio-zerbitzuaren irizpideei muzin eginez, ez du inolako zuzenketa-neurririk hartu. Ondorio zuzen gisa, jatorri psikologikoko baja kopuruak ez du etenik izan, zentroaren eguneroko funtzionamendua zailduz.

Badira 4 urte baino gehiago, bai Jaurlaritzako aurreko lan taldearekin bai gaur egungoarekin, Ibaiondoko langileek protesta-ekintza ugari egin dituztela: Legebiltzarrera joatea, kontzentrazioak Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aurrean, mahai sektorialetan sartzea, auto-karabanak eta protestak ostiralero zentroko ateetan.

Honi erantzunez, Justizia Sailak sindikatuen eskaerei uko egiteaz gain, lan-eskubideen murrizketa nabarmena proposatzen du, eta horrek, batzordearen arabera, langileen osasuna arriskuan jartzen du.

“Gure burua ikusarazteko eta gure lan profesionalean, gizarte osoarentzat funtsezkoa den lanean, neurriko lan-baldintzak izateko borrokan jarraituko dugu.”

43 milioi pitzatutako oinarri baten gainean

Plan berriak datozen lau urteetarako ia 43 milioi euroko diru kopurua iragarri du Ibaiondorako. Paperaren gainean zenbatekoak esanguratsuak dira, baina enpresa batzordearentzat, zentroa kaltetzen duen lan-gatazka konpondu gabe inbertsioak iragartzea kontraesankorra da. Talde nekatuen gain, prestakuntza espezifikorik gabe, erreleborik gabeko plantilla zahartu baten gain ezin da kalitatezko gazte justiziako eredu bat eraiki, hare gutxiago urteetan erantzunik gabe geratzen diren proposamen sindikalei muzin eginez, pilota bat bailitzan gobernu batetik bestera pasatuz .

Orain Eusko Jaurlaritzak aukera du VI. Plana, asmoak iragartzeko dokumentu bat baino zerbait gehiago izateko. Lehen urratsa, ospatzen dituen emaitzak —berrerortzearen jaitsiera, adingabeen birgizarteratzea, hezkuntza ereduaren eraginkortasuna— langile batzuen konpromisoan eta ahaleginean oinarritzen direla onartzea da, administrazioaren aldetik erantzunak eta babesa lortzeko zain, denbora gehiegi daramaten langileak.

Pilota Justizia Sailaren teilatuan dago. Sindikatuok negoziaketari ekiteko prestutasuna mantentzen dugu, baina ez dugu dagoena hare eta gehiago okertuko duen proposamenik onartuko. Bitartean, Ibaiondon gure lana ez da eten eta ahalik eta hobekien egiten jarraitzen dugu.

Ibaiondoko Enpresa Batzordea · ELA · LAB · CCOO

Lanbideren Lanpostu Zerrenda berriaren inguruko akordioa #LortuDugu

LABek, maiatzaren 13an egin den Lan Harremanen Batzordean, Lanbideren LPZ berriaren inguruko akordioa lortu du, hilabeteetako negoziazio, eztabaida eta presio sindikalaren ondoren. Akordioak jasotzen ditu negoziazio osoan defendatu ditugun ardatz estrategikoen funtsezko puntuak, baita langile gehienentzako maila igoera ere.

Lehenik eta behin, akordioak Lanbideren plantillaren dimentsionamendu azterketa egitea jasotzen du. Hau funtsezko lehen urratsa da Lanbidek gaur egun dituen egiturazko gabeziei aurre egiteko. Azterketak kontuan hartu beharko ditu langileen lan zamak, arreta ratioak, zerbitzuen benetako beharrak eta beharrezko lanpostuen kopurua.

LABetik azpimarratu nahi dugu dimentsionamendu egoki bat ezinbestekoa dela kalitatezko zerbitzu publiko bat bermatzeko, Lanbideren egitekoa funtsezkoa baita gizarte kohesiorako. Horregatik, LABen ustez, egiteko horrek behar dituen baliabideak, langileak eta egitura aitortu eta bermatu behar dira. Helburua da Lanbide kalitatezko zerbitzu publiko baten parametroetara gerturatzea, Europako erreferentziazko markoen pare jartzeko bidean.

Gainera, gaur egun esternalizatuta dauden zerbitzuen inguruko azterketa ere negoziazioan txertatzea lortu dugu. Gure ustez, egiturazko eta iraunkorrak diren zerbitzuak pixkanaka egitura publikoan integratzeko bidea aztertu behar da. Horren barruan kokatzen dira, besteak beste, Lanbitelen ari diren lankideak, hau da, telefono bidezko arreta ematen dutenak.

Bigarrenik, LABetik saihestu egin dugu laboralizazio prozesua alde bakarreko inposizio bihurtzea. Sindikatutik salatu izan dugu prozesua xantaiaren logikan planteatzen ari zela eta langileen eskubideetan eta bermeetan atzerapausoak eragin zitzakeela. Lortutako akordioarekin, integrazio prozesua irekiagoa eta berme handiagokoa izango dela jasotzen da eta langileen eskubideak eta aukera profesionalak babesten dira.

Hirugarrenik, LABetik bereziki garrantzitsutzat jotzen dugu euskararen inguruan lortutakoa. Azken hilabeteetan gero eta agerikoagoa izan da Lanbiden hizkuntza politikaren inguruan ireki den eztabaida, eta zenbait kargu publikok kontrako norabidean kokatzeko egin duten saiakera salatu dugu.

Akordio honen bidez, LABek lortu du joera horri muga jartzea eta berariaz jasotzea Lanbiden ez dela atzerapausorik emango hizkuntza eskubideetan, hizkuntza eskakizunetan eta gaur egungo bermeetan. Sindikatuaren ustez, euskararen aurkako diskurtso eta presioei aurre egitea ezinbestekoa da zerbitzu publiko euskaldun bat eta herritarren eskubideak errespetatuko dituen Lanbide bat eraikitzeko. Era berean, berretsi du irmo jarraituko duela Lanbide guztiz euskalduntzeko bidean, eta akordioa osorik bete eta garatu dadin jarraipen zorrotza egingo duela.

LABetik eskerrak eman nahi dizkiegu negoziazio honetan zehar mobilizatu, parte hartu eta babesa eman duten langile guztiei. Langileen presio eta inplikaziorik gabe ezinezkoa izango litzateke gaur aurkezten ari garen akordioa lortzea.

Azkenik, gogorarazi nahi dugu lanean jarraituko dugula akordioa benetan betetzen dela egiaztatzeko eta Lanbideko langileen bozgorailu izaten jarraitzeko.

120 moziotik gora aurkeztu ditugu EAEko udaletan, sektoreko greba deialdia babesten dutenak, eta dozenaka udal eta zerbitzu itxiko dira

120 langile batzordek baino gehiagok EUDELi eta EAJ, EH Bildu eta PSE-EE alderdi politikoei exijituko diete Udalhitzeko eta udaletako mahaietan lan baldintzak hobetzeko. Maiatzaren 14an EAEko udal sektoreak greba eguna egingo du, LABek eta ELAk deituta.

EAEko udaletan urte asko daramatzagu lan baldintzak hobetuko dituen akordiorik gabe. Udalhitzeko mahaian aldarrikapen asko falta dira, eta udal mailako negoziazio esparruak, orokorrean, ez daude aktibo. Ondorioz, udaletako langileon lan baldintzak okertzen ari dira urtez urte.

Bitartean, aurreko urtean Udalhitzeko negoziazio mahaia martxan jarri zen, eta orain dela 16 urtetik berritu gabeko lan-baldintzak adosteko aukera irekita dago. Alabaina, udaletako agintaritzan dauden EAJ, EH Bildu, PSE-EE eta alderdi independenteek gaur-gaurkoz proposamen integralik egin gabe jarraitzen dute, eta onartu egin dituzte Madrildik ezarritako enpleguari eta soldatari lotutako neurriak. Azken mahai negoziatzailea pasa den maiatzaren 7an izan zen, eta ez ziren behar besteko aurrerapenak jaso EUDELen eta alderdi politikoen proposamenetan. Negoziazioa oso motel doa, eta eduki zehatzak falta dira.

Zentzu horretan, LABek eta ELAk EAEko udal sektorean greba eta mobilizazio dinamika martxan jarri genuen pasa den hilabetean. Bi orduko lanuzteak egin genituen apirilaren 23an, eta balorazio positiboa egin genuen. Hurrengo urrats bezala, maiatzaren 14an egun osoko greba egingo dugu. Bitartean, azken asteetan udalez udal atxikimenduak biltzen eta langileen asanbladak egiten aritu gara. EAEko 120 udal eta udal enpresatan lortu dugu bertako langile batzordeak edota langileen ordezkariek babesa ematea LABek eta ELAk aurkeztu dugun mozioari. Besteak beste, hiru hiriburuetan, Getxon, Irunen, Barakaldon eta Errenterian lortu dugu babes hori. Gainera, udal askotan testu hori udalean bertan erregistratu da.

Horrez gain, udal batzuetan langileen asanbladek udal horiek ixteko erabakia hartu dute. Itxiko diren udalen artean daude, besteak beste, Hernani, Usurbil, Oñati, Arrasate, Bergara, Ordizia, Beasain eta Zumarraga. Beste zenbait udaletan eta udalen zerbitzutan ere jarraipen garrantzitsua izango dela aurreikusten dugu LABek eta ELAk.

Argi dago, beraz, udal langileek haien lan baldintzak hobetzeko borroka babesten dutela. Apirileko lanuzteetan ikusi zen, eta maiatzaren 14ko eta ekainaren 4ko greba egunetan EAEko udal sektorea kalera aterako da. LABek eta ELAk maiatzaren 14an egingo dugun greba deialdia eta egun horretan egingo diren mobilizazioak babestera gonbidatzen ditugu langileak.