2026-02-15
Blog Page 820

Bizkaiko erresidentzietako langileen egoera ez da konpondu hitzarmenaren sinadurarekin

admin
-
0
Bizkaiko erresidentzietako langileen egoera ez da konpondu hitzarmenaren sinadurarekin

Bizkaiko Helduen Egoitzetako hitzarmenaren balorazioa egin dugu gaur, Bilbon egindako agerraldi batean. Era berean, EAEko parlamentuan aurkeztu den helduen egoitzak arautzeko dekretu proposamenari buruz dugun iritzia eman dugu, eta zerbitzu sozialetan martxan jarriko dugun kanpainaren xehetasunak jakinarazi ditugu. Hain zuzen ere, LABeko soziokomunitario sektoreko arduradunek hartu dute hitza, sektoreko delegatuak ondoan zituztela.

Erresidentzietako langileok bizi duten egoera ez da konpondu Bizkaiko hitzarmenaren sinadurarekin. Helduen egoitza hauei irtenbidea ematea premiazkoak da, arazo larri eta errealak izaten jarraitzen bait dituzte.

Egoitza batzuetan greba garaiko langile kopuru berdinarekin jarraitzen dute, jardunaldiak luzatu dituzte, beste batzuetan, txanda aldaketetaz baliatzen dira lan karga gutxitzen den orduetan pertsonal gutxiago ezartzeko, honela lanpostuen murrizketa gauzatuz.

Lan bolumena, pertsonal falta, aldi baterako ezgaitasun luzeak, jardunaldi eta ordutegiak, ratio lege baliogabe bat eta aldundiaren parte hartze faltak, egoitza bizkaitar batean lan egiteak jarduera nekeza bilakatu dute.

Aldundiak ez ditu baldintza pleguak argitaratzen, honek, nahiz eta zerbitzuaren kalitatearen bermatzailea izan, ez du bere betebeharra betetzen, beste alde batera begiratuz. Aldi berean, Eusko Jaurlaritzak, prekarietatea egonkortzen duen ratio lege berri bat prestatzen ari da, ratio kopuru ez nahiko bat inposatuz, publikoa den zerbitzu honen kalitate falta bermatuz. Erresidentzietan langile kopuru egoki bat finkatzeak, zerbitzuaren kalitate egoki bat finkatzea dakar. Pertsona ororen bizitzarentzako funtsezkoa den zerbitzu hau hobetzen, jendarte osoaren bizitza kalitatea hobetuko delarik.

Patronalak, pertsonal gehiago kontratatzeari uko egiten dio, kontratu prekarioak langileon egunerokotasunaren parte bihurtu direlarik, jardunaldi partzialak zein, jai egunetan eta asteburuetan lan egiteak, enplegu duin baterako eskubidea ukatzen digutelarik. Langileon osasuna bermatuko duten erabakiak ez dira hartzen eta atseden gehiago izateko, lan gehiago egin beharra dagoenaren ideia saltzen digute (atseden egun gehiago izateko, jardunaldien luzapena ematen delarik). Lan neketsu batean, eguneroko jardunaldiaren luzapenak soilik alde batengan izango ditu onurak. Patronalaren helburua, onura ekonomiko handiena lortzea da , ahalik eta pertsonal gutxiagorekin, gainontzeko baldintzak kontuan hartu barik.

Dekretuaren zirriborroa, lotsagarria
LAB sindikatutik adierazi nahi dugu, Eusko jaurlaritzak ez duela bete hartutako konpromisoa. Eusko Jaurlaritzak jarrera onartezinak du. Lehenik eta behin, ez du inongo elkarrizketa gune sortu sindikatuekin, ezta sektoreko langileekin. Bestetik, Eusko jaurlaritzak onartezina den helduentzako dekretu baten zirriborroa aurkeztu du. Gure ustez, berriro ere azpimarratzen dugu, dekretu honen zirriborroa lotsagarria da:

-Proposamena ez dago ikerketa batean oinarritua. Beraz ez dago deus sostengatzen duena.
-Gipuzkoaren adibidez duela 10 urte, %50 igoera eman ze aurreko arauketa. Dekretu berri honekin ratioak gutxituko litzateke.
-Gipuzkoako eredua oinarri minimotzat erabili beharko litzateke. Egun ratio altuena baitu.
-Proposatzen den arauketa duela 20 urteko egoerara eramango gaitu.
-Parametro ekonomikoetan oinarritzen da. Arreta zuzenezko orduak ez dira ezta kontutan hartzen.
-Instalazioetan berriak arautzen ditu bakarrik. Gaur egun dauden egoitzen instalazioen arazoak konpondu gabe utziz.
-Zerbitzu sozial guztiak arautzeko hautua egin zen eta ez bakarrik helduen egoitzak. Ze interes enpresarial eta sindikalak egon dira honen atzean?

Gure ustez, egungo eredua goitikan behera aldatu beharra dago. Interes ekonomikoetatik aldentzen den eredu berri batera joan behar gara. Gizartearen oinarrizko eskubideen bermea izan behar dena. Gaur egungo ereduak oinarrizko eskubideak pribatizatu egiten ditu. Erabiltzaile zein langileentzako kalte larriak eragiten ditu, ondorioz, gizarte guztia kaltetuz.

Gainera, feminizatua den sektore honi, behar den aitortza eman behar zaio. Ezin baitugu ahaztu, egungo baldintzak eredu heteropatriarkalaren ondorio zuzena direla. Zaintza lanak betidanik, emakumezkoei inposaturiko lanak izan dira. Eta inoiz behar den aitortza ez zaie eman. Gaur egungo gizartean, garrantzi gehiago ematen zaio 24 orduz kotxeen produkzioei, gizartea zaintzen, baloreetan heziz, pertsonak inkluitzen edo eta gizartea eraldatzen aritzen diren langileei baino.

Beste alde batetik, azpimarratu behar dugu, lan osasuna ez dela babesten. Industriatik eratorritako eredua egokitu zaigu. Premiazkoa da egoera hau ere iraultzea. Prebentzio eta lan osasunaren egokitu behar da.

Lan osasunaren ikuspegitik, sektorea hankaz gora dago. Arrisku psikosozialak ikaragarriak dira. Lan karga ikaragarriak dira, lan erritmoak ikaragarriak dira, eraso fisiko eta psikologiko latzak daude. Egungo ereduak kalte oso larriak sortzen ditu sektorean aritzen diren langileen lan osasunean.

Oinarrizko eskubideen pribatizazioa
Guzti honekin adierazi nahi dugu, Eusko Jaurlaritzan hainbeste urtetan agintzen egon direnek PNV/PSE/PP, oinarrizko eskubideen pribatizazioa ekarri dutela. Beraien eta beraien lagunen arteko negozio erraldoiak sortuz. Guztion dirua, diru publikoa esku pribatuetara bideratuz, inongo kontrolik gabe. Ez dute inongo borondaterik ongizate estatua bermatzen duten zerbitzu sozialak eredu ekonomikoetatik aldentzen den beste eredu batean kokatzeko. Dirua, interesatzen zaien gauza bakarra da.

Beraz, hau guztia eraldatzeko, LAB sindikatutik, zerbitzu sozialetan lanean aritzen diren langileei ahalduntze eta aktibaziora deitzen ditugu. Bide honetatik bakarrik eraldaketa etorriko baita.

 

 

 

Gogora ekarriko dugu berriro 1976ko martxoaren 3ko sarraskia

admin
-
0
Gogora ekarriko dugu berriro 1976ko martxoaren 3ko sarraskia

LAB, ELA, ESK eta Steilas sindikatuok eta Martxoaren 3ko elkarteak agerraldi bat egin dugu gaur Gasteizen, martxoaren 3ari begira egingo ditugun ekimenen berri emateko, martxoaren 8ko greba feministarekin bat egiteaz gain. Hain zuzen ere, 18:30ean, omenaldi bat egingo dugu data esanguratsu horren izen bereko plazan, eta, 19:00etan, manifestazio bat irtengo da bertatik; hau guztia, poliziak 1976an hildako eta zauritutako langileen oroimenez. Goizean, berriz, LABek bere ekimen propioa egingo du Gasteizen eta, 10:30ean, batzar ireki bat antolatuko du Martxoaren 3ko plazan bertan.


 

 

 

Foster’s Hollywoodek zortzi langile modu txarrean kaleratu izana salatu dugu

admin
-
0
Foster’s Hollywoodek zortzi langile modu txarrean kaleratu izana salatu dugu

Bilboko Gran Via 68ko jatetxearen aurrean elkarretaratze bat egin dugu, eta Bilboko gazte prekarioen asanblada den Eragin taldearen babesa jaso du protestak.

Foster’s Hollywood jatetxe kateak zortzi langile kaleratu zituen Bilboko Bidebarrieta kalean duen lantokitik. Gainera, modu txarrean aritu da enpresa, errespetuaren, duintasunaren eta begirunearen marra gorriak gaindituz. Izan ere, sukaldean jarritako ohar baten bidez jakinarazi zien langileei kaleratuta zeudela, urtarrilean.

Orain kaleratuak izan diren langileek prekarietatearen aurpegirik krudelena pairatu dute euren buruetan:

– Zor zaiena ez zaie ordaintzen
– Tratu umiliagarriri eta apalesgarriak jaso.
– 40 ordu baino gehiagoko jardunaldiak bete, kontratu partzialak izanda.
– Ohiko lanak bete dituzte aldi baterako kontratuekin.
– Betetzen dituzten funtzioetatik beheragoko Kategoria Profesionalaren aitortza.
– Azken kontratuarekin lotutako antzinakotasuna.
– Langileak zenbat eta hizkuntzaren eta eskubideen inguruko ezjakintasun handiagoa izan, harrokeria handiagoz jokatu du enpresak.

Enplegu duinaren aldeko eta prekarietatearen aurkako borrokan, langile antolaketa eta mobilizazioaren aldeko borrokari eutsiko dio LABek.
 

 

 

Auzitegi Gorenaren Cabieces kasuko sententzia ezagututa, bere poza adierazi du Herri Akusazioak

admin
-
0
Auzitegi Gorenaren Cabieces kasuko sententzia ezagututa, bere poza adierazi du Herri Akusazioak

Kutxabank kasuko akusazioa osatzen dugun eragileok (LAB, ESK, Steilas, EHNE, Hiru, EKA eta Euskal Herriko Pentsiodunen Plataformak) prentsaurreko bat eskaini dugu gaur, Bilbon, auziaren azken erabaki juridikoak baloratzeko.

Pasa den asteko asteartean, Cabieces – Kutxabank auziko Auzitegi Gorenaren sententzia ezagutu genuen, sententzia honek, Mikel Cabieces, Rafael Alkorta eta Mario Fernandezek aurkezturiko EAEko Auzitegi Nagusiko sententzio zigortzailearen aurkako kasazio errekurtsoak gaitzesten ditu.

Sententziak, demandanteek aurkezturiko alegazio guztiak gaitzesten ditu, eta Mario Fernandez, Rafael Alkorta eta Mikel Cabiecesn bidegabeko jabetzea zigortzen dituen Auzitegi Nagusiaren sententzia berrestera dator.

Kasu honetan, eta fiskaltzaren eskaera asumituz, zeinetara Herri Akusazio hau gehitu zen, sententziak, hasierako zigorrari, Mario Fernandezen inhabilitazioa Merkataritza Sozietatako administrazio kontseiluetan eta askatasuna kendua duen sasoian komertzio jardunetan aritzeko ezintasuna gehitzen zaio. Bai eta, kasazio errekurtso honek sorturiko kostuak ordaintzera ere, inpugnaturiko sententziaren gainontzeko guztiak mantenduz.

Sententzia honetan, Auzitegi Gorenak, berriz ere Herri Akusazio honi arrazoia ematen digu. Zigortuek, bidegabeko jabetzearen delitua egin zuten, horren helburua, Mikel Cabiecesek Entitatearentzat inolako lanik bete gabe, hilean 5.000 euro baino gehiago kobratzea zen.

Herri akusazio honentzat, harrigarriena da delitu hau burutu zutenentzat, eta beraien defentsentzat, egindakoa normalena eta ohikoena izatea dela da, eta ondorioz, beraien aktibitatea penalki zigortezina izatea da.

Zigorturiko pertsona hauen egiteko moduak, argi uzten digu pribatizazio prozesuetan, eta Kutxabanken pribatizazio prozesuan zehazki, mesede tratuak beharrezkoak zirela, eta bultzada politikoak behar direla horrelakoak aurrera ateratzeko sententzian jasotzen den bezala.

Berriz ere berresten dugu, iruzur erraldoi baten aurrean gaudela. Iruzur hori posible izateko, delitu hauek beharrezkoak zirela bultzada politikoarekin batera. Iruzur hori urteetan aurreztaileak izan garen eta gure konfidantza Euskal Kutxetan jarri dugunon aurkakoa dela, Kutxa horien izaera publikoa gaur pribatizatua dagoelako, eta guri horren gaineko inongo kontrolik gabe uzten gaituztelako.

Funts publikoak beraien interesetarako erabili zituzten pertsona hauen aurkako zigorra, Herri Akusazio bezala aurkeztea erabaki genuen eragile sozial eta sindikaloi eskerrak izan da posible. Gure parte hartze aktibo gabe, frogak eta lekukoak eskatuz, gaurko sententzia zigortzailea ez litzateke posible izango.

Mario Fernandezen adierazpenak entzun ditugu Repsoleko administrazio kotseiluko bokal kargutik bere dimisioa aurkeztu duela esanez, bere borondate propioz egin izan balu bezala esaten du gainera, eta bere kondenaren inhabilitazio aginduarekin zerikusirik izango ez balu bezala. Gure ustez, kostatu zaio dimititzea, eta ez luke izendatze hori sekula ere onartu behar izango.

Herri Akusazio hau oso pozik gaude burutu dugun lan juridikoarekin, egin dugun salaketa politikoarekin, eta orokorrean gure ibilbidearekin. Iruzur hau azaleratzeko beharrezkoak izan gara, eta iruzurra egin duten autore materialak zigortzea lortu dugu. Sententzia hau eskutan dugula, arduradun politikoei interpelatzen diegu, aurpegia eman dezatela, eta beraien ardurak asumitu ditzatela.

 

 

 

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak asanbladan landu ditu 2018ko erronkak: Herri Ekimen Legegilea eta Alternatiben Herria

admin
-
0
Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak asanbladan landu ditu 2018ko erronkak: Herri Ekimen Legegilea eta Alternatiben Herria

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak bere 11. asanblada egin du Eibarren. Bertan elkartu diren sindikatu eta gizarte eragileetako ordezkariek iragan urtean egindakoaren balorazioa egin eta 2018rako lan-ildo nagusiak eztabaidatu dituzte. Erronka horien artean bi dira aipagarriak.

Erronken artean lehena datozen hilabeteetan pobreziaren eta bazterketa sozialaren kontra garatuko den Herri Ekimen Legegilea. Ekimen herritar honen helburua kalitatezko sistema publiko soziala lortzea da.

Bigarrena ekainaren 2an Iruñean egingo den Alternatiben Herria da. 2015eko urrian Bilbon egindako ekitaldiaren arrakastaren ostean orain Nafarroako hiriburuak hartuko du lekukoa.

Sortu berri den “Natura gure ardura” lan taldearen plangintzaren berri ere eman da eta 2017ko diru-kontuen errepasoa egin da.

Amaiatzeko, martxoaren 8ko greba feministarekin bat egin du Kartaren asanbladak (M8 Emakumeok* planto) eta deia egin da egun horretan herri eta auzoetan egingo diren mobilizazioetan parte hartzera.
 

 

 

Gasteizko Udalak aho batez onartu du kontratazioetan iruzurra eta diskriminazioa ezabatzeko gure proposamena

admin
-
0
Gasteizko Udalak aho batez onartu du kontratazioetan iruzurra eta diskriminazioa ezabatzeko gure proposamena

Gaur, hilak 23, LAB eta Ipar-Hegoa Fundazioko bi ordezkarik Gasteizko Udalbatzan agerraldia egin dute, bertan kontratazioari buruzko mozio bat aurkeztuz. LABeko kideek konpromiso aktiboak eskatu dizkiete taldeei iruzurra eta diskriminazioa borrokatzeko eta eztabaidaren ondoren mozioa aho batez onartu da. Mozioarekin batera, LABek elkarretaratzea egin du Udaletxe aurrean “Ni fraude ni discriminación, ARABAn enplegu duina” lelopean.

Dei egin diete Udalari eta, oro har, arlo politikoari ez emateko inolako babes politikoa kontratazioan iruzurra eta diskriminazioa baliatzen diutzten enpresa handiei. Eztabaidaren ondoren, LABek aurkeztutako mozioa onartu egin da.

Gaurko agerraldiaren aurretik, LABek eta IPAR-HEGOAk Gasteizko Udaleko Enplegua sustatzeko Batzordean egon ziren pasa den urrian, Arabako lan merkatuaren azterketa aurkezteko, baita hortik ateratako ondorioak eta LABen kontratazio proposamena.

Gaurkoan, aldiz, Udalari inplikazio zuzena eskatzera joan gara mozioa eta mobilizioaren bidez. Gure ustez, Udalak, eta oro har erakunde politikoek, ezin diete inolako babes politikoa eskaini gaur-gaurkoz kontratazioan iruzurra -Lan Ikuskaritzak eta epaitegiek berresten duten bezala- eta zenbait kolektiboen diskriminazioa baliatzen dituzten enpresei. Horren ordez, gure mozioaren bidez konpromiso zehatzak eskatu dizkiegu Gasteizko enpresetan ematen diren iruzurra eta diskriminazioa borrokatzeko.

Mozioaren edukia honakoa da:

– Lan Ikuskaritzari, Arabako Patronalari eta enpresei neurriak har ditzaten eskatzen zaizkie. – Dei egiten zaio Eusko Jaurlaritzari, bere eskuduntzen arloan, beharrezkoak diren neurriak bultza ditzan berdintasunaren inguruko lan araudia betetzen dela bermatzeko.
-Udala langile berrien diskriminazioaren kontra agertu dadila
-Udalak bere arloan konpromiso zehatzak hartu ditzala: kontratazio mugagabea bultzatuko du, aldi baterako kontratazioetan bermeak eskainiz iruzurra ezabatzeko eta edozein diskriminazio ekiditeko neurriak hartuz. Aldi berean, udalak edozein lan edo zerbitzu egiteko kontratatzen dituen enpresa guztiei irizpide horiek exijituko dizkie.

Alderdien jarrerari dagokionez, azpimarratu nahi dugu aho batez onartu dela mozioa. Halere, espero dugu gaurkoa itxurakeria hutsa ez izatea eta alderdien inplikazioa benetakoa izatea. Hortaz, LAB sindikatua adi egongo da Udalak eta alderdiek beraien konpromisoak betetzeko eta irmoki salatuko dugu enpresa horiei babes politikoa eskaintzen bazaie.

LABek jarraituko du iruzurra eta diskriminazioa borrokatzen, arlo guztietan salatzen eta langileok horren inguruan antolatzen; aldi berean enpresetan gure kontratazio proposamena aurkeztuko dugu ere beste kontratazio eredu bat bultzatzeko.
 

 

 

Pobrezia eta bazterketa sozialaren aurkako Herri Ekimen Legegilea erregistratu dute Gasteizko Legebiltzarrean

admin
-
0
Pobrezia eta bazterketa sozialaren aurkako Herri Ekimen Legegilea erregistratu dute Gasteizko Legebiltzarrean

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak pobrezia eta bazterketa sozialaren aurkako Herri Ekimen Legegilea sustatzeko lehen urratsa eman du gaur Gasteizen, ekimena beraren erregistroarekin. Hain zuzen ere, Herri Ekimen Legegile hau Euskal Autonomia Erkidegoan zein Nafarroan aurrera eraman nahi du, eskubide sozialak bermatze-aldera, eta gaurkoan Gasteizko Legebiltzarrean erregistratu du. Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartaren baitan dago LAB, eta sindikatuko Ekintza Sozialeko idazkari Bea Martxuetak adierazpenak egin ditu. Martxuetaren hitzetan, Herri Ekimen Legegile honen oinarrian babes sozialerako kalitatezko sistema publiko baten aldarrikapena dago.

  

 

 

EAJk menpekotasuna duten pertsonen eta zerbitzua eskaintzen dieten emakumeekiko egiten duen apustua agerian utzi du Barakaldoko Udalean

admin
-
0
LAB sindikatuak, Barakaldoko Udaleko atzoko plenoan, sindikatuen dinamikaren baitan aurkeztu zen Etxez Etxeko Lagunta Zerbitzuaren defentsan aurkeztutako mozioaren inguruan honakoa adierazi nahi du: EAJko alkateak bere boterea erabili du mozioa puntuka bozka dadin eragozteko, ulertuta 6tik 5 puntu lehenengoarekin lotuta zeudela, zeinetan zerbitzuaren errebertsioa adosten zen.

Mozioa blokean eztabaidatu zuten, eta osoko bilkurak baztertu egin zuen, EAJ eta PPren kontrako botoekin, PSOEren abstentzioarekin eta EH Bildu eta Irabaziko aldeko botoekin. Mozioa puntuka onartzeko gehiengoa zegoen, baina udalbatzan ez da horrela gertatu. Gainera, zerbitzu hau hamarkadez eskaintzen ari diren langileei bizkar eman zaie, aitortza bat nahi zutenei; euren lanaldiak bermatzeko, subrogazioa, aldi baterako langileentzako lan-boltsa arautuak, orduko prezio nahikoa laneko hobekuntzetarako, lan osasuneko neurri prebentibo nahikoak eta zerbitzuaren garapenerako kontrol mekanismoak exijitzen zituztenei. PSEk bere abstentzioarekin, eta EAJren maniobra antidemokratikoaren aurrean, men egin dio azken honen zerbitzu sozialen ereduari.
 

 

 

Prekarietatea, enpleguaren kalitate eskasa eta prebentzio neurri desegokiak daude lan istripuen oinarrian

admin
-
0
Prekarietatea, enpleguaren kalitate eskasa eta prebentzio neurri desegokiak daude lan istripuen oinarrian

LABek 2017ko lan istripuen eta laneko gaixotasunen inguruko txostena aurkeztu du gaur Donostian. Hala, azken urteotan izandako bilakaeraren berri eman dugu agerraldian, eta datuekin batera, langileon lan osasuna eta segurtasuna hobetzeko neurriak proposatu ditugu. Sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk, Ekintza Sindikala eta Negoziazio Kolektiboko idazkari Xabier Ugartemendiak eta Lan Osasuneko idazkari Luli Erasok hartu dute hitza, komunikabideen aurrean.

 

Garbiñe Aranburu oso argia izan da lan istripu eta gaixotasunen arazoaren irakurketan: "Gai sozial honek arduradun zuzenak ditu, patronala, eta erakundeek beste alde batera begiratzen dute". Hori esanda, arazoa estrukturala dela nabarmendu du.

Ildo honetan osatu ditu sindikatuak 2017ko txostenaren ondorioak: "Eskandalu bat da, urtero, lan egiteagatik hamarnaka hildako egotea".

Hain zuzen ere, azken urteetan langileak lan osasunaren atalean ondorio bera duen arazo bien aurrean aurkitzen gara: lan istripuena eta lanbide gaixotasunena. Eta biek ondorio bera uzten dituztela esaten dugu, biek langileen biziarekin amaitzen ari direlako.

Laneko biolentzia arazo sozial larria da, arazo estrukturala, inposatzen diguten politika neoliberalen ondorio zuzena. Hildako langileen zenbakiek zer pentsatu eman beharko lukete. Hala ere, gaiak daukan gordintasunean azaleratzeko ez dago interesik Hego Euskal Herriko gobernuen aldetik. Ez da guzti honen atzean dagoen patronalaren buruzko irakurketa politikorik egin nahi. Botere politiko zein instituzionala behin eta berriz lerrokatzen dira patronalarekin, beraien prekarizazio politikak bultzatuz eta babestuz.

Izan ere, prekarietatea, enpleguaren kalitate eskasa eta prebentzio neurri egokiak ez hartzea dira lan istripu eta gaixotasunen oinarrian dauden egiturazko arrazoiak: azpikontratazioa, aldi baterakotasunak, kontratu partzialak, lan erritmo biziak, formakuntzarik eza… Larriena dena da, honen atzean dagoen zio bakarra, enpresen diru gosea dela, lan kosteak murriztu eta irabazi tasak mantentzeko sakontzen da prekarietatean, eta ez da prebentzio neurririk hartzen. Batzuk gehiago irabazten jarraitzeko, gero eta gehiago dira egunero egunero, beraien bizitza arriskuan jartzera behartuak, baita hiltzen diren langileak. Istripu ia guztiak oinarrizko segurtasun neurri batzuekin ekidin zitezkeela azpimarratu nahi dugu. Prekarietate egoera gordinetan gertatutakoak izan dira, eta horrelako kasuek agerian uzten dute prebentzio arloan atzera goazela prekarietatearen ondorioz. Hau oso larria da, hildako hauek ekidin zitezkeen.

Lanbide gaixotasunei dagokionez, mutualitateek ukatu egiten dute patologien laneko jatorria, enpresek egiten dieten presioa onartuz. Gizarte Segurantzaren Institutu Nazioanalak, era berean, mutualitateen irizpideak jarraitzen ditu eta gaixoek epaiketa luze eta bihurriei aurre egin behar diete laneko gaixotasunak onartuak izan daitezen.

Estatistikek argi uzten dute lan istripuetan jazotzen den heriotza bakoitzeko lanbide gaixotasunek 18 heriotza eragiten ditula Europar Batasunean. Aitzitik, Euskal Herrian, amiantoak eragindako gaixotasunengatik bakarrik, azken sei urtean, 201 langile hil dira (2008an 12, 2009an 18, 2010ean 24, 2011ean 14, 2012an 29, 2013an 14, 2014an 22, 2015ean 20, 2016.ean 27 eta 2017an 19). Baina horrelako parametroak neurtzen dituen estatistikarik ez da existitzen, datuak eta ondorio hilgarriak ezkutatuz.

Beraz, 4 baieztapen egin behar ditugu bizi dugun egoera ulertzeko:

1.- Gure lan harremanetan prekarietatea da lan istripu eta gaixotasunen oinarrian dagoena.
2.- Hego Euskal Herriko gobernuek murrizketak egin dituzte lan osasunera bideratutako gastu publikoan eta babesa aitortzen diote patronalari bere prekarizazio politiketan.
3.- Ez dago enpresen gaineko egiazko kontrolik, ikuskaritzarik edo zigor eredugarririk.
4.- Krisiaren aitzakiarekin enpresa askotan prebentzio arloko inbertsioak murriztu egin dira.

Zein da irtenbidea?
a) Enplegu duina eta kalitatezkoa sortzea lehentasunezkoa izan behar da gobernuen ekintzan. Osasuna bermatuko duen enplegua sortzeko eta prekarietatea ezabatzeko enplegu politikak aldarrikatzen ditugu.
b) Lan osasun politikak errotik aldatzeka. Hori eskatzen diegu gobernu guztiei, horretarako behar diren baliabide ekonomikoak eta giza baliabideak handituz.
d) Enpresen gaineko kontrola, ikuskaritza eta zehapen eredugarriak areagotzea.
e) Lanbide-gaixotasunei beharrezkoa duten zentraltasuna ematea lan osasun politiketan. Erregistro bat sortzea eskatzen dugu.

Nola lortu?
• Langileen sentsibilizazio eta formakuntza landuz.
• Tresna eraginkorrenak diren mobilizazioa eta ekintza sindikala areagotuz, patronala eta erakundeak interpelatzeko eta presionatzeko: enpresako langileak antolatu, mobilizatu eta ahalik eta erantzun irmoena ematea, lanuzteak, elkarretaratzeak…

Datu beldurgarriak
Lan istripuen eta lanbide gaixotasunen datuek ez dute zalantzarako tarterik uzten. 2017ko urtean, lan ezbeharren egoerak nabarmen egin du txarrera: azken 5 urteotan, hau da, 2013tik, lan ezbeharrak 13.000 inguru handitu dira. Egunero 289 lan istripu jazotzen dira. Edo bestela esanda, 5 minuturo lan istripu bat gertatzen da.

Lanbide gaixotasunei dagokienez, egunero 12 bat lanbide-gaixotasun sortzen dira. Horietako 8k ez dute bajarik eragiten, eta lauk egun bat baino gehiago eragiten dute.

2017an, 53 langile hil ziren lanean Hego Euskal Herrian: 41, Euskal Autonomia Erkidegoan; eta 12, Nafarroan.

 

 

 
1...819820821...1,592Page 820 of 1,592

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLÍTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus