LABetik publikoki salatzen dugu CEBEKeko presidente Guillermo Bucesen diskurtso publikoaren eta berak zuzentzen duen enpresan gertatzen diren praktiken arteko kontraesan larria.
BIOLID enpresako langile bat kaleratua izan da zaintza-premiei erantzuteko lanaldia egokitzeko eskaera egin eta eskubide hori baliatzen hasi eta egun gutxira. Familia eta lana uztartzea errazteko legeak aitortutako eskubidea da hori. Enpresak kaleratzea justifikatzeko bestelako arrazoiak aipatu baditu ere, gertakarien segidak, bederen, egoera oso argi uzten du, eta LABetik adierazten dugu dagozkion bide juridikoak martxan jartzeko prest gaudela.
Gertatutakoa lan-gatazka huts bat baino askoz harago doa. Bizkaiko patronalaren ordezkari gorena den pertsonaz ari gara; bere agerraldi publikoetan elkarrizketa sozialaren, berdintasunaren, kontziliazioaren eta emakumeen lidergoaren alde egiten duen pertsonaz, hain zuzen ere. Baina, aldi berean, berak zuzentzen duen enpresan langile bat kaleratu dute zaintzarekin lotutako eskubide bat baliatu eta berehala.
Guillermo Bucesek publikoki adierazi izan du berdintasuna enpresetatik eraiki behar dela, kontziliazioan aurrera egitea ezinbestekoa dela eta enpresa-sareak benetako berdintasunarekin konpromisoa hartu behar duela. Hala ere, BIOLIDen gertatutakoak diskurtso horren sinesgarritasuna larriki kolokan jartzen du.
LABek galdegiten du ea zer lan-harreman eredu sustatu nahi duen CEBEKeko presidenteak: zer zilegitasun moral dauka berdintasunaz eta kontziliazioaz hitz egiteko, bere enpresan langile batek lana galdu badu, hain zuzen ere, lana eta zaintza uztartzea ahalbidetzen duen eskubide bat baliatu ondoren?
Kontziliazio-eskubideak ezin dira errepresaliarako tresna bihurtu, ezta emakumeen enplegurako arrisku-faktore ere. Eskubide bat baliatzeak lanpostua galtzea badakar, langile guztiei —eta bereziki emakumeei— helarazten zaien mezua onartezina da.
LABen ez gara isilik geratuko horrelako jokabideen aurrean. Langilea bide juridiko eta sindikal guztietatik defendatuko dugu, eta oinarrizko eskubideez baliatzea zigortzeko helburua duen edozein praktika publikoki salatzen jarraituko dugu.
CEBEKeko presidenteak aukera du orain erakusteko berdintasunarekiko eta kontziliazioarekiko duen konpromisoa benetakoa den ala diskurtso instituzional huts baten parte besterik ez den. Izan ere, enpresa-lidergoa ez da adierazpen publikoen bidez neurtzen; norberaren enpresan ematen den exenpluaren bidez neurtzen da.
Parte-hartze eskasa eta beharrizanetatik urrun dauden neurriak.
2026ko maiatzean, Michelin Gasteizko lantokirako mugikortasun jasangarriko plana negoziatzen hasi zen. Uztailaren 21ean, enpresak amaitutzat eman zuen prozesua, eta plana onartu zuen, CCOO, UGT CCM eta CSIf-en botoekin, CGTren abstentzioarekin eta LAB, ELA eta ESKren kontrako botoekin.
Hasieratik, LABetik kritikatu egin genuen prozesu hori nola garatu zen, eta ohartarazi genuen enpresak ez zuela egindako proposamenak onartzeko borondaterik. Emaitza eskasa eta etsigarria da.
Plantillaren mugikortasunari buruzko inkestak lan-orduetan egin behar ziren, eta soilik plantillaren %60tik gorako ehunekoa lortzean jo behar zen betetzat. Aitzitik, diagnostiko osoa erantzunen %30 baino gutxiagorekin egin zen.
Gainera, Gasteizko Michelinen azpikontratetan lan egiten duten ehunka pertsonak plan horretatik kanpo utzi dira une oro. Beraz, hasiera-hasieratik plan partzial gisa jaio zen.
Enpresak proposatutako neurriak urrun geratzen dira langileek adierazitakotik. Erantzun dutenen %37k uste du lanera bizikletaz joateagatik pizgarriak jasotzeak eragin positiboa izango lukeela, baina proposatutako neurria “bizitza osasungarria eta aktiboa sustatzen duten erronkak” egitea da. Erantzun dutenen %41ek ibilbide egokituak dituen enpresako autobus-zerbitzua babesten du, baina enpresak arratsaldeko txandan ibilbideak “nola inplementatzen diren aztertzea” besterik ez du aipatzen.
Horrekin batera, auto partekatuaren Ciclogreen aplikazioaren erabileran sakontzea proposatzen du enpresak, erantzukizun guztia langileen esku utziz. Horri buruzko informazioa eskatu arren, enpresak ez digu eman plataforma horrekin eginiko kontratu ekonomikoaren baldintzen berri.
Erantzun dutenen %68k baino gehiagok adierazi du ez duela garraio publikoa erabiltzen lanera iristeko, ordutegian ez dagoelako nahikoa linea edo zerbitzu. Enpresak esan du ordutegiak luzatzeko eskatuko diola udalari, baina adierazpen hutsa da, eta argi eta garbi ez da nahikoa.
LABetik proposamen alternatiboak eraman ditugu bileretara, eta prozesuaren jarraipen sendoa egin dugu. Emaitza porrota dela uste dugu, eta horregatik bozkatu dugu kontra. Aukera galdua gure poltsikoei, denborari eta osasunari asko eragiten dien gai bati dagokionez.
Ikasturte oparoa izan da: LABek 180 borroka antolatu ditu, eta greba erabili du horietatik 86tan. Langileek erantzun egin dute prekarizazioaren, eskubide murrizketen edo patronalaren eta instituzioen inmobilismoaren aurrean, eta euren lan zentroetatik harago eraman dituzte borrokak.
2025-2026 ikasturteak berriro erakutsi du Euskal Herria langileen antolakuntzarako eta borrokarako espazio propio eta bizia dela. Ikasturtean zehar izandako gatazkek, grebek eta mobilizazioek agerian utzi dute langileek ez dutela onartzen prekarizazioa, eskubideen murrizketa edo patronalaren eta instituzioen inmobilismoa. Aitzitik, antolakuntzaren bidez erantzun dute, eta borrokak lan zentroetatik harago zabaldu dituzte, lan eta bizi baldintza duinak defendatzeko.
Hala erakusten du LABen 2025-2026 ikasturteko Ekintza Sindikaleko Informeak, sindikatuak gaur aurkeztu duenak. Borroken ezaugarri nagusien eta emaitzen inguruko balantzea jaso du sindikatuak bertan, eta honako hauek dira ondorio nagusiak:
Lehenik eta behin, ikasturte honek berretsi du euskal langileriak borroka sindikalaren aldeko apustua egiten jarraitzen duela. Palestinarekiko elkartasun internazionalistatik hasi eta gutxieneko soldata propioaren aldeko greba orokorreraino, mobilizazioek erakutsi dute langile mugimenduak gaitasuna duela aldarrikapen sozialak eta politikoak agenda publikoaren erdigunean kokatzeko. Era berean, ehunka lan zentrotan garatutako borrokek berretsi dute eguneroko ekintza sindikala dela eskubideak irabazteko tresnarik eraginkorrena.
Ikasturte honetako mugarri nagusietako bat gutxieneko soldata propioaren aldeko dinamika izan da. Greba orokorrak eta aurretik egindako lanketak inflexio puntua ezarri dute eztabaida sozial eta politikoan. Gaur egun gero eta zabalduago dago Euskal Herriak bere gutxieneko soldata erabakitzeko eskubidea behar duela, eta 1.500 eurotik beherako soldatak ez direla onargarriak. Borroka horrek lan baldintzen inguruko zoru sozial berri bat ezartzen lagundu du. Horrek bereziki indartzen ditu prekaritatea modu gurutzatuan pairatzen duten kolektiboen borrokak (esaterako, sektore feminizatuenak, arrazializatuenak eta gazteenak), eta oraindik 1.500 euroz azpiko soldatak dituzten sektore horietan borroka irabazleak aktibatzeko baldintza hobeagoetan jartzen gaitu. LABek horretan jarriko du indarra datorren kurtsoan: indarrak metatu eta 1.500 euroko gutxieneko soldata bermatzeko borroken aktibazioan. LABek gehiengoa duen sektoreetan ia ez dago 1500 eurotik beherako soldatarik, eta gainerako sektoreetan ere borrokak aktibatzera doa LAB.
https://www.youtube.com/shorts/Hk3UZIml6Hw
Bestalde, Lan Harremanetarako Euskal Esparruaren aldeko apustuak emaitzak eman ditu. Espainiako Estatuaren zentralizazio saiakeren aurrean, bertako hitzarmenek frogatu dute lan eta bizi baldintzak hobetzeko tresna eraginkorra direla, bereziki sektore feminizatu, arrazializatu eta prekarizatuetan. Lortutako hitzarmenek ez dituzte soilik lan eskubideak hobetu; Euskal Herrian lan harremanak bertatik bertara erabakitzeko gaitasuna ere sendotu dute.
Industrian ere mobilizazioek erakutsi dute enpleguaren defentsak lehentasun izaten jarraitzen duela; hor ditugu Maderas de Llodio eta Tubos Reunidoseko borrokak, beste batzuen artean. Aktibatu diren borroken erdia erasoei aurre egiteko izan dira, eta horietatik %60 kaleratzeei, Enplegua Aldi Baterako Erregulatzeko Espedienteei edo itxierei aurre egiteko. Egoera horren aurrean, gero eta agerikoagoa da gatazka bakoitzari banaka erantzutea ez dela nahikoa. Industria politika berri bat behar da, langileen parte hartzean, planifikazio publikoan eta bidezko trantsizio ekosozialean oinarritua, enplegua eta jarduera ekonomikoa babestuko dituena, espekulazioari mugak jarriko dizkiona eta langileen interesak erdigunean jarriko dituena.
Era berean, LABen sindikalismo feministak eta antiarrazistak sendotzen jarraitu dute. Sektore feminizatuetan lortutako emaitzek frogatzen dute antolakuntza sindikalak lan baldintzak hobetzen dituela. Izan ere, zaintza sektorean, azpikontratetan eta sektore feminizatuetan borroken itxiera tasak nabarmen hobetzea lortu dugu, iaztik hona. Aldi berean, langile migratuen antolakuntzan emandako urratsek erakutsi dute arrazismo laboralari aurre egitea ezinbesteko osagaia dela gaur egungo ekintza sindikalean. Langile migratu eta arrazializatuak protagonista izan dituzten hainbat borrokaren parte izan da LAB: Bilboko etxebizitza komunitarioetan, Estaños Matienan eta Beti Aingeru arrantzontzian, esaterako. Horrez gain, langileen ahalduntzea eta etorkizuneko borroketarako indarra eraikitzen jarraitu du LABek.
Sektore publikoari dagokionez, itxitako gatazken portzentajea %12,90 da soilik, batezbestekoa %43,10 den arren. Gainera, langileek mobilizazioak egin behar izan dituzte behin akordioak eginda ere, adosturikoa bete dadin. Hori gertatu da hainbat eremutan; adibidez, Nafarroan Osasunbidean edo EAEko hezkuntzan. LABek kezkaz bizi ditu datu horiek, administrazio publikoak kudeatzen dituzten alderdiek negoziazio kolektiboari ematen dioten balio eskasa uzten baitu agerian.
Azkenik, etxebizitzaren eremuan egindako apustuak lehen fruituak eman ditu. LAB etxebizitza sindikalismoa egiten ari da, eta aurtengo informean jaso ditu, lehen aldiz, aktibaturiko borrokak. 6 gatazka kolektiboren parte izan da sindikatua. Hainbat garaipen lortu ditu, eta beste hainbat aholkularitza kolektibo egin ditu. Gatazka kolektiboen bidez lortutako garaipenek berretsi dute etxebizitzaren arazoari ere erantzun sindikala eman dakiokeela, eta langileen antolakuntzak etxegabetzeak geldiarazteko, abusuei aurre egiteko eta eskubideak zabaltzeko balio duela.
Zenbaki zehatzei dagokionez, 180 borroka antolatu ditu LABek, eta horietatik 86tan greba erabili du. Urte oparoa izan da borroka sindikalei dagokienez. Ikasturte honetan euskal langileriak berriro frogatu du borroka sindikala dela eskubideak irabazteko eta alternatibak eraikitzeko tresnarik eraginkorrena. Etorkizuneko erronkak handiak izango dira, baina baita antolakuntza eta borrokarako aukerak ere. LABek konpromiso bera berresten du: langileen antolakuntza indartzen jarraitzea, lan eta bizi baldintza duinak bermatzeko, Lan Harremanetarako Euskal Esparrua eta burujabetza eraikitzeko eta Euskal Herri justuago baten alde borrokan jarraitzeko.
Hainbat eskaera egin behar izan dizkiogu Udalari, bi helegite Nafarroako Administrazio Auzitegiari eta bi kexa Arartekoari. Guztia, Toqueroren lantaldeak eskatutako informazioa eman ziezagun. Nahiz eta Legeak horretara behartzen duen.
Azkenik, frogatu ahal izan dugu Tuterako Udalak ezin diela goi-mailako funtziorik esleitu bere plantillako langileei, eta horren ordez langileak ordezkatzeko lege-prozeduretara jo behar duela. Frogatuta gelditu da ere bere langileei behar baino gutxiago ordaintzen ari zaiela. Eta azkenik, baita askatasun sindikalerako eskubidea etengabe urratzen duela ere. Urte eta erdi kostatu da, baina lortu dugu.
2024ko otsailean LABek salatu zuen Tuterako Udalak prozedura desegoki bat aplikatu zuela baja luzeak edo oporraldiak betetzeko: langile batzuei, beren funtzio propioez gain, maila altuagoko lanpostuetako eginkizunak esleitu zizkien, eta horren truke zuzenbidearen araberakoa ez den soldata-osagarri bat ordaintzea erabaki zuen.
Orduan Nafarroako Administrazio Auzitegira jo genuen eta horrek arrazoia eman zigun: edozein lanpostu betetzeko, Udalak aldi baterako kontrataziora edo behin-behineko izendapenetara jo beharko zukeen. Eta are gehiago, konpentsazioak egindako lanpostuaren soldatara iritsi beharko zukeen.
Nafarroako Administrazio Auzitegiaren ebazpena gauzatuz, Udalak 2025eko martxoan ekin zion “udal langile bakoitzari dagokion konpentsazioaren kalkulu berria eta aplikazioa” izeneko azterketari. Berririk ez zegoenez, maiatzaren amaieran LABek Udalari eskatu zion azterketaren eta egindako ekintzen berri emateko. Urrian erantzun ziguten kaltetutako pertsonei goiko mailako lanpostuaren soldataren %60raino konpentsatuko zietela, baina ez zuten inolako txosten edo azterketarik aurkeztu hori azaltzeko. Beraz, azaroan berriro eskatu genuen.
Tuterako Udalak behin eta berriz urratzen du lan arloko eskaerei erantzun eta informazioa emateko duen betebeharra, eta horrela, LABen askatasun sindikalerako eskubidea urratzen du. Hala, abenduan kexa bat aurkeztu genuen Arartekoaren aurrean. Horrek argi eta garbi ondorioztatu zuen Udalak ez diela gure eskaerei erantzuten, eta hori egiteko legezko betebeharra duela gogorarazi zion; konpentsazioen azterketa LABi ahalik eta azkarren bidaltzeko konpromisoa hartu zuen Udalak orduan, baina bi hilabeteren ondoren ezer jaso ez genuenez, beste kexa bat aurkeztu genuen, bigarrena jada, Arartekoaren aurrean.
Apirilaren erdialdean jaso genuen Udalaren erantzuna, eta egiaztatu genuen ez zela betetzen ari Nafarroako Administrazio Auzitegiaren ebazpena: ez zigun helarazi ez ordainsarien kalkuluari buruzko txostenik, ez goi-mailako lanpostuei dagozkien funtzioak egiteagatik ordaindu izanaren ebazpenik ere. Hori dela eta, berriro jo genuen Administrazio Auzitegira. Eta oraingoan bai, eskatu eta urte eta erdira igorri digu informazioa Udalak. Guztiz osatu gabeko txostena da, baina argi erakusten du konpentsazioa ez dela iristen Nafarroako Administrazio Auzitegiak ezartzen duenera.
Tuterako Udalaren jokabidea onartezina da, baina, hala ere, jartzen dizkiguten traba eta oztopo guztiak gaindituz, LABek ez du etsiko langile publiko guztien eskubideak defendatu eta errespetarazteko ahaleginean.
Gaur ere Lakuan egin den Funtzio Publikoaren Mahai Orokorraren bileratik haserre atera da LAB. Izan ere, bere ustez foro horretan jaurlaritzaren ardurapean biltzen diren sektoreen eta langileen baldintzak zehaztu beharko ziren, eta ardura eta erantzukizun falta antzeman du beste behin ere.
Agertzen diren arazo handiei inprobisazioz erantzuten zaie, unean une eta kolektiboz kolektibo. Zerbitzu eta langile publikoen gaiak estrategikoki aztertu eta luzera begirako konponbideak Euskal Herrian bilatu ordez, Madrilek inposatzen dituen neurriak ezartzearekin konformatzen da.
Horrela, gaurko bileran eztabaidatutako gaietan argi ikusi da noraino iristen den autogobernuaren defentsa: erretiro-txanda kontratua dela eta, Madrilek agindutako irizpideak zainduko ditu jaurlaritzak, eta langile askori ukatzen jarraituko du, funtzionarioak, estatutarioak eta behin-behinekoak; birjartze-tasekin ere, Madrilek zer erabaki zain; baita Europak derrigortzen duen behin-behinekotasun tasa %8ra jaisteko irizpideak ere, estatu espainiarrari begira; langile publikoen eros-ahalmena ere Madrilek erabakitzea nahiago du administrazioak. Hau guztia Euskal Herriko errealitatetik urrun, borondate nahikorik ez dagoelako.
Inprobisazioa eta langileen zatiketarako borondatea aldiz, agerian utzi ditu Jaurlaritzak: lanaldia murrizteko eskaeren aurrean (LABek 30 orduko lanastea aldarrikatzen jarraitu du), gaia sektoreka lantzea lehenesten du. Bai eta plantillak gaztetzeko neurriak ere, Jaurlaritzak lehenago sektoreka negoziatu nahi du, eta ondoren akordioak orokortu. Zentzu honetan gogorarazi behar dugu, LABek gazteberritze neurriak mobilizazioen bidez lortu dituela, hezkuntza publikoan grebak eta Jaurlaritzako Alorreko mahaian lanuzteak eginda, eta gainerako sektoreetan oraingoz ez duela negoziazio mahaietara proposamenik eraman. LABen iritziz lehenago eremu osorako orube bat adostu behar da soldata eta enpleguari dagozkion gai guztietan, izan ere honek sektoreetan egokitzen lagunduko luke, eta ez alderantziz. Langile klasearen zatitze estrategia hori aste honetan Osakidetzan ere argi ikusi da, non kolektibo minoritario batekin adostuta, lan baldintzak eta sektore oso baten izaera baldintzatuta geldi daitezke.
LABek argi du, zerbitzu publikoen eta bere langileen lan baldintzak defendatzeko Administrazioaren eta hau kudeatzen duten alderdien borondateak aldatu egin behar dira. Eta aldaketa hau ez da bilera antzuetan lortzen, greba eta mobilizazioen bitartez baizik
Berriro elkartu gara ikuskizunen eta ekitaldiaren hitzarmena negoziatzen dugun sindikatuok. Oraingoan, EAEko hiru hiriburuetako jaietako greba-datak iragartzeko egin dugu. Aski dela esan duen sektore oso baten indarrarekin eta babesarekin egiten dugu, gainera.
EUKI patronalaren aldetik utzikeria berbera sentitzen jarraitzen dugu; erabateko isiltasunaren oihartzuna.
Erabat kontrajarria da patronalaren aldetik sumatzen dugun utzikeria hori eta herri-eragileen aldetik sentitzen dugun indarra eta batasuna. Alde batetik, lan-ikuskaritzan salaketak aurkeztu ondoren, iritsi dira arrazoia ematen diguten, eta hainbat enpresa zigortzen dituzten, lehen txostenak. Eta, bestetik, elkarteetatik, sindikatuetatik eta gizarte-kolektiboetatik babesa lortzen jarraitzen dugu. Batasuna adierazten azkenak, Bilboko Konpartsetako, Donostiako Piratetako eta Gasteizko Txosna Batzordeko herri-mugimenduetako kideak izan dira. Sektorearen problematika eta prekaritatea lehen eskutik ezagutzen dute (EUKIk behin eta berriz ukatu duen hori) eta, horregatik, gurekin bat egin nahi izan dute. Batasun horrek erakusten du jai duinak defendatzeko langileen eskubideak defendatu behar direla derrigor.
Kultura ezin baita esplotazioaren sinonimo izan.
Borrokan jarraituko dugulako, enpresarien aldetik zentzutasuna ez dagoen bitartean, eta langileei baldintza duinak bermatzeko elkarrizketei berriro ekitea erabakitzen duten artean.
Beraz, gaur, Arriaga Antzokia baino leku esanguratsuagorik ez baitzen, greba eta borroka egun hauetara joateko dei bateratua egin dugu:
GASTEIZ: abuztuaren 5a (Araban greba)
DONOSTIA: abuztuaren 14a (Gipuzkoan greba)
BILBO: abuztuaren 26a (Bizkaian greba)
Gora langileon borroka! Ikuskizunen eta ekitaldien sektorerako hitzarmen duinaren alde!
LAB EAEko Lan Harremanen Kontseiluarekin (LHK) bildu da negoziazio kolektiboan euskarak izan behar duen presentziaz eta erabileraz aritzeko. Bileran, sindikatuak berretsi du euskarak lan harremanetan eta negoziazio kolektiboan urrats sendoak egin behar dituela, eta horretarako neurri zehatzak hartzea ezinbestekoa dela.
LABek gogorarazi du azken urteotan behin baino gehiagotan proposatu dituela LHKren baitan euskara indartzeko neurriak. Horien artean, bitartekariak euskal hiztunak izatea eskatu izan du, eta egindako lanketaren ondorioz, gaur egun bitartekari ia guztiak euskal hiztunak dira.
Ildo berean, LABek ongi etorria eman dio ELAk negoziazio kolektiboa euskaraz garatzeko egin duen proposamenari, sindikatuak urteotan landu eta defendatu duen norabide berean kokatzen delako. Horrenbestez, LABek, LHK-ren parte hartzaile den heinean, bere tresna eta baliabideak eskura jarriko ditu proposamen hori gauzatzeko bidean.
Helburu horrekin, LABek Lan Harremanen Kontseiluari datorren ikasturterako euskaraz negoziatu ahal izateko plan zehatz bat prestatzeko eskatu dio. Sindikatuaren ustez, plan horrek negoziazio kolektiboko prozesuetan euskararen erabilera bermatzeko beharrezko baliabideak, irizpideak eta antolaketa-neurriak jaso beharko lituzke. Hori aurkezteko, LHK-n ez-ohiko pleno bat deitzeko saiakera egingo dugu. Ez dakigu zein izan den ELAk euskaraz negoziatzeko eskaera 27 negoziazio mahaietara soilik mugatzeko arrazoia, izan ere, 47 dira EAE-n negoziatzen ari diren hitzarmenak. LABek 47 hitzarmen horiek guztietan euskaraz negoziatzeko gaitasuna eta borondatea izanik, negoziazio guztietan neurriak ezartzeko proposamena egingo du.
Era berean, Nafarroan ere hitzarmen ia guztiak gazteleraz negoziatzen direnez, euskara bermatzeko neurriak proposatzea aztertuko dugu datorren ikasturtean.
Azkenik, LABek nabarmendu du euskararen presentzia lan munduan oraindik ere oso urria dela, eta erronka nagusietako bat dela egoera hori iraultzea. Hitzarmenak euskaraz negoziatzeko dugun eskubidea gauzatzeko urratsak garrantzitsuak izanik, ezinbestekoa iruditzen zaigu neurri sakonagoen alde egitea. Negoziazio kolektiboak euskara gehiago behar du. Horretarako, ezinbestekotzat jo du bai sektore mailan bai enpresetan euskara planak sustatzea eta garatzea. LABek iragarri du datozen hilabeteetan lan ildo horri lehentasuna emango diola eta horren aldeko indarrak bilduko dituela, euskarak lan munduan eta negoziazio kolektiboan dagokion tokia izan dezan.
LABen uste dugu langile kolektibo guztien ahotsa entzun behar dela, eta negoziazio kolektiboa ezin dela sindikatu edo kolektibo bakar baten eta administrazioaren arteko aldebiko harremanera mugatu. Udazkenean, lan baldintzak hobetzeko eta osasun zerbitzua indartzeko mobilizazio dinamika bultzatuko dugu.
Duela aste batzuk LABek eskatu zuen Euskadiko Sendagileen Sindikatuak (SME) eta Osakidetzako zuzendaritza isilpean egiten ari ziren negoziazioa mahai sektorialera eramateko, gardentasuna bermatzeko eta gainerako langileekiko zein haien ordezkariekiko errespetuz jokatzeko.
Joan den ostegunean helarazi ziguten LABi aldez aurretik adostutako proposamena. Gainerako sindikatuen iritzia kontuan hartu gabe aurkeztu dute, eta, are larriagoa dena, medikuen oniritzirik gabe; izan ere, SME ez da medikuen ordezkari bakarra. Horrenbestez, mahai sektoriala negoziazio kolektiborako esparru gisa deslegitimatu dute, nahiz eta Alberto Martinez Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak behin eta berriz adierazi duen Madrilek ezarritako mugak ezin zirela gainditu.
LABen ustez, faltsuki itxitako gatazka honek ondorio larriak izango ditu Osakidetzako zuzendaritzarentzat, erabiltzaileentzat eta negoziazio kolektiboarentzat. Izan ere, osasun sistema publikoaren arazoak egiturazkoak dira, eta akordio honek ez ditu konpontzen; aitzitik, estali egiten ditu.
LABen bat egiten dugu medikuen diagnostiko eta aldarrikapen askorekin, baina uste dugu arazoaren izaera estrukturala dela, eta erantzunak ezin duela kolektibo bakar batera mugatu. Osakidetzako langile guztien lanbaldintzak hobetzea eta erabiltzaileei eskaintzen zaien arreta indartzea dira benetako erronkak. Horretarako, osasun sistema publikoa indartuko duen bestelako eredu baten alde egiten dugu.
LABen iritziz, gaur aurkeztutako akordioak hutsune nabarmenak ditu, eta ez du benetako aldaketa estrukturalik proposatzen.
Ez dio guardien sistemaren eta lanaldiaren arazoaren erroari heltzen. Guardiak mantentzen dira, baina beste modu batean antolatuta. Gainera, guardietan, lokalizazioetan eta arratsaldeko jardueretan egindako lanordu guztiak ez dira lanordu gisa aitortzen edo konpentsatzen, eta horrek egungo desoreka mantentzen du.
Neurri asko “jarduera asistentziala bermatzearen” baldintzapean utzi dira. Horrek, praktikan, zuzendaritzen eta zerbitzuburuen esku uzten du neurriak aplikatzea, eta arbitrariotasuna eta desberdintasunak betikotzeko arriskua dakar.
24 orduko guardiak 12 ordukoetan banatzea ez da hobekuntza. Plantilla handitu gabe, presentzia egun gehiago eta asteburu libre gutxiago ekar ditzake, lan karga murriztu gabe.
Medikuen arazo nagusia ez da soldata, baizik eta lanaldiaren antolaketa, atsedenaren bermea eta lan karga. Horregatik, ordainsariak handitzeak ez ditu benetako arazoak konpontzen.
Akordioak ez ditu langileen osasuna, atsedenaldia eta lana eta bizitza pertsonala uztartzeko beharra erdigunean jartzen.
LABen defendatzen dugu medikuen lan antolaketa ez dela aparteko araubide batean mantendu behar; aitzitik, Osakidetzako gainerako langileen lan baldintzetara hurbildu behar dela, salbuespenak eta mediku batzuen pribilegioak gaindituz. Gogorarazi behar dugu gatazka nabarmen areagotu zela ministroak iradoki zuen unetik zerbitzuburuek ezin izango zutela jarduera publikoa eta pribatua bateragarri egin.
Kategoria bakar bati hobekuntzak eskaintzeak ez du Osakidetzaren arazoa konpontzen. Alderantziz, eredu oker bat betikotzen du, eta ez die erantzuten kolektibo horren benetako arazoei ere. Osakidetzako langile guztiek —medikuek barne— soldatak eguneratu gabe dituzte, lanaldi luzeak egiten dituzte, planifikatu gabeko txandak pairatzen dituzte eta giza baliabide eskasiari egin behar diote aurre. Horiei guztiei, besteak beste, erantzun behar die Osakidetzako zuzendaritzak.
Horregatik, LABen ustez mobilizaziorako garaia da. Udazkenean, lan baldintzak hobetzeko eta osasun zerbitzua indartzeko mobilizazio dinamika berri bat bultzatuko du, grebak barne. Helburua mobilizazio ahalik eta zabalena bultzatzea da, gainerako sindikatu eta eragileekin elkarlanean, borroka estrategia eraginkorrena adostu eta aurrera eramateko.
Uste dugu langile kolektibo guztien ahotsa entzun behar dela, eta negoziazio kolektiboa ezin dela sindikatu edo kolektibo bakar baten eta administrazioaren arteko aldebiko harremanera mugatu.
Azkenik, LABetik Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari exijitzen diogu duela 18 urtetik eguneratu gabe dagoen Akordio Arautzailea negoziatzeko eta berritzeko.
Beraz, osasun sistema publikoa indartzeko, pribatizatutako zerbitzuak berriro kudeaketa publikora itzultzeko eta Osakidetzako langile guztien lan baldintzak negoziatzeko benetako prozesua abian jartzea exijitzen dugu.
Atzo, Arabako PRIMAFRIO enpresan bigarren lanuzte deialdia gauzatu zen. Aurrekoan bezala, enpresak berriro ere greba batzordeari lan zentrora sartzea debekatu zion, greba eskubidea urratuz eta lanuztea egin zuten langileen lanpostuak ez direla ordezkatzen egiaztatzeko aukera eragotziz.
Enpresak jazarpen sindikalaren bidean jarraitzen du eta benetako negoziazioari uko egiten dio. LABek langileen eskubideen defentsan lanean jarraituko du, jazarpen sindikalarekin amaitzea eta benetako negoziazio bati berehala ekitea exijituz.
