LAB, ELA eta STEILAS sindikatuok elkarretaratzea egin dugu gaur Gasteizko legebiltzarraren aurrean.
Sindikatuok, EAErako hezkuntza lege aurreproiektuari ezezkoa esateko, gure eskaerak plazaratzeko eta Eusko Jaurlaritzak Legebiltzarrera bidali beharreko behin betiko lege-aurreproiektuan zein ondorengo Hezkuntza Legean eragin eta eskaera horiek jasoak izateko asmoz mobilizazio eta greba dinamika bat dugu adostua.
Azaroak 30ean sindikatuek deitutako greba eta mobilizazio egunak oso jarraipen zabala izan zuen. Bertan argi geratu zen Hezkuntzako langileen desadostasuna Hezkuntza Lege aurreproiektuarekiko.
Gaurko elkarretaratzea dinamika horren baitan kokatzen da. Eta sindikatuek Hezkuntza sistemako langile guztiak datorren Abendua 14rako deituta duten greba eta mobilizazioetan parte hartzera animatu dituzte. Balizko Hezkuntza Legea izango bada langileokin eraikitakoa izango delako.
Mobilizazio hauen helburua adostutako aldarrikapenak behin betiko aurreproiektuan zein Legean jasoak geratzea da. Izan ere, EAEko Hezkuntza lege-aurreproiektuaren zirriborroa aztertuta, egungo hezkuntza-eredu duala betikotu eta gainditze bidean jartzen ez duela baloratu dute hiru sindikatuek. Eta aldi berean, sare publiko bakar, euskaldun eta propiorako bidea egin beharko lukeen legea behar dugula partekatzen dute.
Hezkuntza Legearen behin-betiko aurreproiektuan sindikatuen aldarrikapenak jasoko ez balira, egindako mobilizazio eta greba dinamikak baloratu eta ondoren etorriko den Legebiltzarreko izapidetzan zehar, hurrengo mobilizazio dinamika definituko dute.
Legean jaso beharreko aldarrikapenak:
1. Publikoa ardatz izango duen hezkuntza legea nahi dugu.
2. Segregazioari aurre egin eta gizarte kohesioa bermatuko duen legea nahi dugu.
3. Publifikazio-marko eta araudi orokor eta adostua ezartzea nahi dugu.
4. Hezkuntza lege propioa nahi dugu.
5. Inbertsio eta baliabide nahikoa izango dituen hezkuntza legea nahi dugu.
6. Euskara erdigunean jarriko duen Hezkuntza legea nahi dugu.
7. Betebehar eta kontrol mekanismo zehatzak dituen legea nahi dugu.
8. Hezkuntza sistema osatzen dugun langile guztion enplegua eta lan baldintza egokiak bermatuko dituen legea nahi dugu.
9. Merkatuen interesen gidaritzatik eta enpresa pribatuen negozio esparrutik at egongo den hezkuntza legea nahi dugu.
10. Hezkuntza lege parte-hartzailea nahi dugu, langileak aintzat hartuko dituena.
Sindikatuok, Abenduak 14ko greba eta mobilizazio egunean parte hartzeko deia luzatu diegu hezkuntzako langileei
35 eskola jantokitan deituriko grebaren ondorioz Nafarroako Gobernuak atzera egin du begiraleen lanaldietan egin behar zituen murrizketetan #LortuDugu
LAB sindikatuak uste du garaipen handia dela Gobernuak garraiatutako jantokietako begiraleen lanaldi-murrizketa atzera bota izana: asmoa zuen gutxieneko lanaldia 2,5 ordutik 2 ordura jaistea. Hiru eguneko greba-deialdia funtsezkoa izan da hori lortzeko.
Eskola-jantokiak kudeatzen dituzten enpresek jakinarazi zutelarik Nafarroako Gobernuak baldintza-agirietan araututako begiraleen lanaldia murriztuko zuela, LAB sindikatuak ez zuen zalantzarik izan garraiatutako jantokietako begirale guztientzat eguneko 2,5 orduko lanaldia mantentzeko borrokatu behar zela. Horregatik, hiru greba egun deitu ziren Nafarroa Garaiko 35 jantokitan abenduaren 13, 15 eta 20rako.
Iragan ortziralean, grebaren lehen egunerako lau egun falta zirelarik, enpresek jakinarazi zuten Hezkuntza Departamentuak kenduko zuela proposaturiko murrizketa, eta 2,5 orduko lanaldia mantenduko zuela Nafarroako Gobernuaren mendeko kontratua duten garraiatutako jantokietako begirale guztientzat. LAB sindikatuak enpresei eskatu die lanaldia murrizteko planteatutako aldaketa kolektiboa kentzeko eta lanaldia 2,5 ordura luzatzeko.
Murrizketen aurka borrokatzeko prest dauden langile guztiei esker, Nafarroako Gobernuak zein enpresek planteatutako bertze kolpe hau gelditzea lortu da.
Jokin Bildarratzen Hezkuntza Sailari exijitzen diogu jangelen aldeko benetako apustua egitea
Azken urtoetan, jendaurrean salatu dugu jangela publikoak arautzen dituen 2000ko martxoaren 22ko Agindua eta hauen funtzionamenduari buruz Hezkuntza eta Zerbitzuen sailburuordearen zirkularra aldatzeko premia ere adierazi dugu. Hala ere, Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak eta Xabier Aizpurua sailburuordeak bi araudi horiek negoziatzeari uko egin diote, eskola jangeletakoak azpikontratatutako langileak direla eta zerbitzua kudeatzen duten enpresekin negoziatu behar dugula justifikatuz.
Zerbitzuaren enpresa emakidadunekin hitzarmen kolektiboa negoziatuko dugu, baina ez jangelen funtzionamendu-araudiak, Hezkuntza Sailaren eskumen esklusiboa baitira.
Zergatik exijitzen diogu Hezkuntza Sailari sindikatuen langileen ordezkariekin negoziatzera esertzeko? Araudi desberdinetan eskola jangeletako langileen lan-baldintzei zuzenean eragiten dieten alderdiak jasotzen direlako, hala nola ratioak, funtzioak, lanaldiak, jangelako ordutegia…
• 2 urteko ikasleak dituen jangelako begirale baten ratioa 9 umekoa da.
• Haur-hezkuntzako ikasleekin (2-5 urte) jangelako begirale batek duen ratioa 15 umekoa da.
• Lehen hezkuntzako ikasleak (6-11 urte) dituen jangelako begirale baten ratioa 37 umekoa da.
• Bigarren hezkuntzako ikasleak (12-15 urte) dituen jangelako begirale baten ratioa 45 umekoa da.
Langileek ahal duten guztia egiten dute kalitatezko zerbitzu segurua eman ahal izateko, baina gero eta zailagoa da, lan-baldintzak okertzen ari baitira.
Egunetik egunera, ez dagozkien gero eta funtzio gehiago beren gain hartu behar dituzte. LAB sindikatuak askotan salatu du Hezkuntza Sailaren aurrean, eta honek entzungor egin du.
Jangela funtsezkoa da ikasleek beren etapa akademikoan jasotzen duten hezkuntza integralean, 0 urtetik hasi eta derrigorrezko hezkuntza amaitu arte; beraz, ikastetxeko beste gune bat bezala hartu behar da, non ikasten eta hezten jarraitzen den, eta ez da zerbitzu osagarri huts gisa baloratu behar, Hezkuntza Sailak egiten duen bezala.
Argi dago Hezkuntza Sailari ez zaiola axola jangela-zerbitzuarekin zerikusia duen guztia, eta horren erakusgarri da Hezkuntza Lege berrian berriro ahaztutakoak garela.
Jangela seguru eta kalitatezkoak nahi ditugu, bai langileentzat, bai ikasleentzat, eta horretarako ezinbestekoa da Hezkuntza Sailak baliabide gehiago ematea. LAB sindikatuak hainbat proposamen aurkeztu dizkio Hezkuntza Sailari hainbat formularekin egoera horri irtenbidea emateko, baina denak baztertu ditu.
Hau esanda, LAB sindikatuak Jokin Bildarratzen Hezkuntza Sailari exijitzen dio jangelen aldeko benetako apustua egin dezala eta lehenbailehen dei ditzala langileen ordezkariak elkarrizketa-mahai batera, 2000ko martxoaren 22ko agindua eta jangelen zirkularra negoziatzeko; bestela, LAB sindikatuak, langileekin batera, ekintza sindikala areagotu beharko du.
Dagoeneko 69 langile hil dira lan istripuz Euskal Herrian aurten, 2021eko datu larria gaindituz
Joan den abenduaren 7an, 56 urteko langile bat hil zen Arabako Iruraiz Gauna udalerriko Arrieta auzoan, txalet batean eraikuntza-lanak egiten ari zela, lan istripu ez-traumatikoan. Langilea ondoezik sentitu zen, eta ondorioz, osasun zerbitzuari abisua eman zitzaion, baina ezin izan zuen ezer egin haren heriotza saihesteko. LABek bere elkartasun eta babes osoa adierazi nahi die hildako langilearen familia, lankide eta gertukoei.
Eraikuntzaren sektorean azpikontratazioaren katea gehiegi erabiltzen dela salatu nahi dugu, honek langileentzako arrisku egoerak biderkatzen dituelako eta laneko segurtasunari buruzko araudia betetzen dela kontrolatzea zailtzen duelako. Kasu zehatz honetan, hildako langilea Construcciones Tavares enpresak kontratatutakoa zen, eta obra horretarako, Construcciones y Reformas Villaredondak kontratatu zuen aurretik aipatutako enpresa. Enpresen etekina langileen prekaritatearen aurretik lehenesten duen eredu baten emaitza da hau, eta prekaritate horrek hil egiten du.
Heriotza honekin dagoeneko 69 langile hil dira Euskal Herrian aurten, iazko datu latza gaindituz. 2021ean, 68 langile hil ziren.
Zenbaki hau onartezina da, eta erakundeek, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak, batez ere, neurriak hartu behar dituzte enpresak laneko segurtasun eta osasunaren arloko legedia betetzera behartzeko.
Mahai sektorialeko sindikatuok eskatu arren, osasun sailak aldebakarreko bidean jarraitzen du
LAB, SATSE, ELA, SME, CCOO eta UGT sindikatuok kezka azaldu diogu Sailburuari Osakidetzak azkenaldian izan duen noraezagatik, eta plantillak pairatzen dituen arazoei irtenbidea emateko eta Mahai Sektoriala benetako negoziazio-foro bihurtzeko konpromisoa eskatu dugu.
2022. urtea Osakidetzako langileek eta herritarrek kaleak hartu dituzten urtea izan da, osasun-politika publikoetan norabidea aldatzea eskatzeko eta gure osasun-sistemaren desegitea berehala gelditzeko.
Lau izan dira gehiengo sindikalak asistentzia-maila guztietan deitu dituen greba-egunak, eta milaka pertsona izan ziren urtarrilaren 23an, otsailaren 26an eta ekainaren 26an deitutako manifestazioetan, Gasteizko, Donostiako eta Bilboko kaleak gure osasun publikoaren alde bete dituztenak.
Bitartean, Gotzone Sagarduik zuzentzen duen Osasun Sailak eta Osakidetzako Zuzendaritzak beren ibilbide-orriarekin jarraitu dute, hau da, osasun-sistema publikoa desegitea eta plantillaren legezko ordezkaritzarekin dagoen edozein zubi eraistea.
Santiago Ospitaleko larrialdiak itxi egin dira, Etengabeko Arretako Guneetako ordutegiak eta zerbitzuak murriztu egin dira (Zumarragan edo Deustun, adibidez), Basurtuko Ospitaleko Bihotzeko Kirurgia itxi nahi izan da, eta langileak itotzen jarraitzen da, lan-eskubideetan atzera eginez eta nahiz eta legeak aldi baterakotasuna % 8ra jaistea eskatzen duen arren, %58ko tasetan mantentzen da.
Era berean, Mahai Sektorialaren foroa erabiltzen da existitzen ez den elkarrizketa eta negoziazio itxura egiteko, eta horretan, sindikatuek ez dugu inolako zereginik. Horregatik, behin baino gehiagotan altxatu gara eta mahai horretatik kanpo geratu gara, ez ordezko bitartekoak proposatu gabe, hala nola Lan Harremanen Kontseilua. Osakidetzako arduradun nagusiek bi aldiz erabaki dute mahai horretara ez joatea.
Osakidetzako Zuzendaritza negoziatzeko solaskide balioduna ez dela ikusita, sindikatuok Osasun Sailari dei egin diogu aurreko guztiaren berri emateko.
Hala ere, sindikatuek eskatuta gaur egindako bileran, horma batekin topo egin dugu, hartzen ari diren erabaki guztien erantzukizuna hartzen ez duena. Aitzitik, Mahai Sektoriala negoziazio-gune ez izateko erabakiari eusten dion sailburu batekin egin dugu topo, eta Osakidetzaren murrizketa- eta desegite-politikarekin jarraitzea erabaki du.
Mahai Sektorialeko sindikatuok Osasun Sailari negoziazio-dinamika aldatzeko benetako konpromisoa hartzea proposatu diogun arren, ez dugu aldaketa hori egiteko inolako borondaterik aurkitu.
Konpontzen ez badugu, aurtengo ekainean iragarritako kultura-aldaketak aurrera jarraituko du, eta orain arte izan dugun arretaren kalitate-galera are okerragoa izango da datozen hilabeteetan.
Mercabilbaoko sarreren kontrolaz arduratzen diren ALSEko langileek lehen lanuzte eguna egin dute, euren lan-baldintzen defentsan
Mercabilbaoko sarreren kontrolaz arduratzen diren ALSEko langileek lehen lanuzte eta mobilizazio eguna egin dute gaur, eta elkarretaratzea egin dute 04:00etatik 08:00etara Basauriko lan-zentroaren aurrean. Ostegunean, abenduaren 9an, bigarren lanuzte eta mobilizazio egun bat egingo dute, 04:00etatik 08:00etara. Eta abenduaren 23 eta 30ean, beste horrenbeste egingo dute, 6 orduko lanuztea eginez, 03:00etatik 09:00etara.
Salatu dute enpresa publikoko langileek historikoki egiten zituzten funtzioak betetzen dituztela, baina lege- baldintza askoz okerragoekin. Gainera, adierazi dute lan egiten duten baldintza materialak jasanezinak bihurtu direla, batez ere ezarritako sistemen funtzionamendu txarrak eta egiten duten lanaren muturreko fiskalizazioak eragiten dituzten arrisku psikosozialen ondorioz. Azken urtean, aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboa nola aldatzen zen ikusi dute, Lanbidearteko Gutxieneko Soldatara kondenatuta egotera pasatuz.
Honetaz gain, salatu dute ALSE enpresak euren grebarako eskubidea urratu duela, Mercabilbao eta Bilboko Udalaren eskutik, langileei lan-zentroa aldatu dielako eta ordezkatu egin dituelako. Horregatik, LABek ALSE enpresa, Mercabilbao eta Bilboko Udala demandatu ditu grebarako eskubidea urratzeagatik. Sindikatuak 7.501 eurotako kalteordaina eskatu du langile bakoitzarentzat sortutako kalteengatik.
Pentsio sistema publiko eta propioa izan dugu hizpide gaurko barne mintegian
Madril eta Pariseko gobernuek pentsio sistema publikoa ahuldu, erretiro adina atzeratu eta pribatizatzeko hartutako erabakiak langileriaren bizi baldintzen aurkako eraso gisa ulertzen ditugu eta gaineratzen dugu badagoela indarra, aukera eta beharrizana bertako langile eta pentsiodunen bizi baldintzak ziurtatuko lituzkeen pentsio sistema propioa eraikitzeko.
Abenduaren 6 honetan Donostian bildu gara LAB sindikatuko hamarnaka militante eta pentsio sistemaren inguruko hainbat aditu eta aritu, sindikatuak antolatutako barne mintegian. Jardunaldiari Igor Arroyo Leatxe Koordinatzaile Orokorrak eman dio hasiera. Arroyok gogorarazi du pentsio sistema langile mugimenduaren historian garaipen garrantzitsua izan dela eta oldarraldi neoliberalak berau pribatizatzeko eta erauzteko saiakera ez dela nolanahikoa. Langileok sortzen dugun aberastasunaren bidezko banaketa eta enpleguaren ibilbidea amaituta bizi baldintza duinak ziurtatzeko pentsio sistema unibertsal eta publikoaren garrantzia azpimarratu du. Modu berean, sindikatuak bere Programa Sozioekonomikoan bildutako banaketa hirukoitzaren proposamenak zehaztu ditu eta bost urte hauetan Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak erakutsitako borroka eta determinazioa goraipatu.
Saioaren lehen mahai-inguruan, Euskal Herriko pentsiodunen egoeraren argazkia bildu da, baita azken erreformek Hego Euskal Herrian zein Ipar Euskal Herrian eragindako egoera azpimarratu ere. Horrela, Hego Euskal Herriari dagokionez erretiro adina 67 urteetara atzeratzea, pentsio pribatuen eredua hedatzeko erabakia eta egunotan aztertzen ari diren kotizazio urteak luzatzeko nahiak aztertu dira. Ipar euskal Herriari dagokionez, ereduaren konplexutasuna zein datuak eskuratzeko ezintasuna izan dira azpimarratutako bi gako nagusi.
Bigarren mahai-inguruan, pentsio sistema publiko eta propioa eraikitzeko bideragarritasun ekonomiko, instituzional eta politikoa aztertu dira, eta honen ereduaren inguruan ikuspegi feminista eta eraldatzailetik ber-aztertzeko beharraz aritu dira hizlariak. Egungo eskumenekin bidea egiteko aukera, pentsio minimoak osatu eta soldata minimoari lotzeko aukerak eta babes sistema propiorako LABek aurkeztutako Gizarte Segurantza eta Lan Koderako proposamena ekarri dira gogora.
Mintegi honen xedea, pentsio duinen aldeko borrokari ekarpena egin eta bertako sistema eraikitzeko urratsak eman daitezen aldarrikapen eta tresna berriak eskaintzea izan da. Euskal langileriari Madrilen eta Parisen posible ez dena Euskal Herrian eraikitzeko deia eginez amaiera eman diote mintegiari.
Gaur, abenduaren 6an, ez dugu zer ospatu
Abenduaren 6a jai egun inposatua da Hego Euskal Herrian, Espainiako Konstituzioaren urteurrena dela eta. Bada, lan egutegi propio bat aldarrikatzen dugun neurrian, planto egingo diogu inposatutako jai egun horri, eta lan eguna izango da guretzat. Hain zuzen ere, egoitza guztiak zabalik izango ditugu, ohi moduan.
Espainiatik alde egin nahi dugunok ez dugu ezer ospatzeko. 1978az geroztik geure borondatearen kontra lotzen gaituen katea, Espainiako Konstituzioa, lan duina eta bizi duinaren aurkako eraso zuzena da. Eta zer esan emakumeon* egoera espezifikoari dagokionez, Konstituzioaren aterkipean garatu den sistema kapitalista eta heteropatriarkalaren ondorio baitira egun bizi-bizirik dauden diskriminazio ezberdinak, soldata arrakala eta indarkeria matxista.
Ez dugu zer ospatu, baina badugu zer borrokatu: independentzia, sozialismoa eta feminismoa. Demokrazia, justizia eta bakea. Burujabetza. Konstituzio propio bat, Estatu egitura propio bat. Azken batean, Euskal Errepublika aldarrikatzen dugu. Berton bizi gara, berton egiten dugu lan, eta gure lan egutegia berton erabakitzeko eskubidea dugu. Hori dela eta, gaur normaltasunez izango ditugu zabalik gure egoitzak, beste edozein lanegunetan bezala.
Dimisioak eta kargu-uzteak Osakidetzan urteetan zehar eman den gobernantza-ereduaren hondatzearen ondorio dira
Osakidetzako zuzendaritzak beste behin ere agerian uzten du bere ezgaitasuna. Ez gaude ados Osakidetzako goi-karguen kanporatzeen osteko balorazioaren atzean ezkutatzen den klasismoarekin. Gogaitasuna zuzendaritza-taldeengana iristen ari da, baina ez da zerbait berria, guztiz kontrakoa baizik. Aspalditik, autoritarismoak Osakidetzako gobernantza-eredu guztiak ordezkatzen ditu, zuzendaritzei handi datozkien karguetan betikotzeko ahaleginean.
LABek agerian utzi nahi du milaka profesionalek duela hilabeteak dimititu izango luketela, ahal izan balute. Donostialdeako zuzendaritzan ematen ari den egoera euskal osasungintza publikoko langile-oinarrian orokortzen ari den gogaitasunaren isla da.
Errefortzu falta, narriadura-aurreikuspenak, autoritarismoa, lan-kargak, eskubideen murrizketak, eta abar. aspalditik hainbat mobilizazio eta grebetan salatu ditugun gaiak dira. Zuzendaritza minimoki profesionala izango balitz, gatazka batzuk konponduta egongo lirateke duela urte batzuk. Osakidetzako zuzendaritzak minimoki profesionala izango balira, duela hilabete batzuk dimitituko zuketen. Baina betiko estrategia berari jarraitzea erabaki dute, akatsak estaltzea euren karguen obedientziatik tira eginez eta plantilla gutxietsiz. Gobernantza-ereduaren usteltzea hain da jasanezina eta osasunaren aurkako erasoak hain dira larriak, ezen kargu-uzteak beharrezkoak baitira, eta Urkulluk sinatu behar ditu.
Egungo zuzendaritzarekin ez dago konponbiderik, ez delako zuzendaritza bat, pentsamendu bakarreko batzar militar bat da, sekulako gogortasunarekin bakarrik zuzentzeko gai dena, gabezia asko eta garrantzitsuak baititu.
Egungo zuzendaritza da dimitu behar duena edo kargua utzi behar duena, eta sailburuak gogoeta sakon bat egin behar du, edo gogaitasuna bere bulegora ere iritsiko da.