Emakume pentsiodunen nazio batzarrean izan gara Gasteizen, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak antolatuta, eta, bertan, Idazkaritza Feministako kide Eli Etxeberriak hartu du hitza.
Sektore feminizatuetan prekaritatea nagusi dela nabarmendu du, eta egungo sistema heteropatriarkala salatu du. “Sistema kapitalistak emakumeok egiten ditugun zaintza lanak behar ditu bizirauteko eta etekinak ateratzeko. Eta sexuaren eta jatorriaren araberako banaketan oinarritutako lan-segregazioaren bidez egiten du”, azaldu du.
Borrokan dauden sektoreak eta euren aldarrikapenak zerrendatu ditu ondoren, eta emaitzak borrokarekin bakarrik lor daitezkeela azpimarratu du: “Baina emaitza bakarrik ez da inportanteena. Borroka ere bada ahalduntze kolektiborako eta askapenerako ezinbesteko prozesua emakumeontzat”.
Kartzela politika aldatu eta salbuespen neurriak bertan behera uzteko helburuarekin 2018ko abenduan hasitako dinamikaren barruan, elkarretaratzea egin dugu LAB, ELA, UGT, ESK, STEILAS, CGT/LKN, CNT, EHNE, HIRU eta Etxalde sindikatuok Bilbon, “Etxera bidea gertu” lemarekin.
Presoen auzian Fiskaltza eta Audientzia Nazionala jarritako oztopoak eta gauzatutako urraketak salatu ditugu: “Legeak ezarritako bideari oztopoak jartzeko jarrera hau iraganeko egoerara itzultzeko nahiarekin baino ezin dugu lotu, halakorik ezin baita bestelakoan ulertu. Izugarria da 2022. urtean oraindik mendekuan eta gorrotoan oinarritutako jarrerekin jarraitzea”.
Hala, urtarrilaren 7ko manifestaziorako deia egin dugu bertan. “Guk argi dugu, guk elkarbizitza eraiki nahi dugu, eta hori guztion artean egin behar dugu. Salbuespenezko espetxe politika behin betikoz amaitzea nahi dugunok elkarlanean aritu behar dugu, hori delako erantzunik eraginkorrena. Horregatik, sindikatuok ere, bide hori eraikitzen laguntzen jarraitu nahi dugu, atzerapausoak onartu gabe. Bidea eraikitzen jarraitzeko, datorren urtarrilaren 7an ere Bilboko Autonomia kalea betetzera deitzen dugu”.
Osakidetzako zentroetan garbiketa zerbitzuko enpresa emakidadunetan aritzen diren langileek haien hitzarmenaren defentsan mobilizazio segida bati hasiera eman diote.
Ia lau urteko negoziazio prozesuaren eta 50 bilera ingururen ostean, begibistakoa da azken hamarkadetan zehar indarrean egon den homologazio printzipioa arriskuan dagoela. Hori dela eta, gaurko enpresa emakidadunekin deituta zegoen bilera berriarekin batera, garbiketa zerbitzuko langileek Bilboko Lan Harremanen Kontseiluan mobilizatu dira, “Homologazioa ez ukitu!” lemapean, LAB, UGT, CCOO eta ESK sindikatuok deituta.
Bizkaiko metalgintzako langileak ordezkatuz, Gasteizko Legebiltzarrean egon gara, eta, bertan, ordezkaritza duten alderdi politikoekin bilerak egin ditugu. Jaurlaritzak Ertzaintza patronalaren zerbitzurako segurtasun pribatu moduan erabiltzen duela salatu dugu eta metalgintzako greben bidez aberastasunaren bidezko banaketa eskatzen dugula adierazi diegu.
Bestalde, sindikatuok Bilbon mobilizatu gara, eta EAJ eta PSEren egoitzetan idatzi bana erregistratu ditugu, metalgintzako grebetan egon den errepresioa salatuz.
[BIDEOA] Bizkaiko metalgintzan izandako errepresioa salatu dugu Gasteizen eta Bilbon, hainbat ekimenen bitartez
Langileek kontzentrazioa egin dute LAB eta ELA sindikatuon laguntzarekin, Summa Humanitate enpresaren jarrera salatuz. Izan ere, Summa Humanitate enpresak kaleratu nahi ditu, legezko gutxieneko kalte-ordainarekin.
Gaur goizean, Iruñeko Sagrado Corazón egoitzako langileek kontzentrazioa egin dute beren 21 langileen kaleratzea salatzeko, kaleratze kolektiboko EEE baten bidez.
Emakumezko langileek Summa Humanitate enpresaren jarrera kritikatu dute. Izan ere, gutxieneko legearekin indemnizatu nahi ditu enpresak, eta negoziazio-aldia amaitzeko astebete falta denean, txosten ekonomiko bat ere ez du aurkeztu egoera baloratzeko. Eta hori guztia, nahiz eta emakume horietako batzuk erretirotik hurbil egon eta eskatutako kotizazioa ere lortzen ez duten. Halaber, Jesusen Bihotzaren ahizpek ez dutela parte hartu kritikatu dute.
Azkenik, plantillak gogorarazi du Egoitzen Estatuko hitzarmena aplikatzen zitzaiela eta, beraz, Nafarroan egoitzei buruzko lehen hitzarmena lortzeko egiten ari diren mobilizazioen alde agertu da berriro.
Durangon elkartu da gaur LABeko Heldu eta Pentsiodunen Arloaren batzarra. 120 kidetik gora elkartu dira bertan, horietatik 35tik gora emakumeak. Batzarrean Igor Arroyo koordinatzaile orokorrak, eta Endika Perez Ekintza Sozialeko arduradunak hartu dute hitza, Lan Talde Nazionaleko Joxe Felix Aguilera eta Ane Mendibilekin batera.
Batzar hau estatuko pentsio sistemaren erreformaren azken zatiaren atarian burutu da, eta lehenik azken urteotan Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak egindako borroka eta bertaraturikoek berau hauspotzeko egindako lana txalotu dira. Pentsioen eros ahalmenaren galeraren aurrean zein pentsio sistema publikoaren pribatizaziorantz Madrildik eman daitezkeen urratsen aurrean mobilizazioaren garrantzia azpimarratu da, eta azaroaren 19an Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak eta hainbat sindikatu eta eragile sozialek deituriko mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatu da.
Horrekin batera, pentsio sistema publiko eta propioaren norabidean urratsak ematearen beharra ere mahaigaineratu da. Batzarrean LABek pentsioen inguruan dituen proposamenak azpimarratu dira: Gizarte Segurantzako Legea, erretiroa 60 urtera aurreratzea, gutxieneko pentsioa 1.260 eurora eguneratzea eta hortik beherako pentsioak kopuru horretaraino osagarritzea, zein gizon eta emakumeen artean dagoen pentsio-arrakala ezabatzeko neurriak hartzea. Guztiak LABek aurkezturiko Programa Sozioekonomikoan jasotzen dira.
LAB Helduak eta Pentsiodunak Arloaren erronken baitan bi erronka espezifiko aipatu dira: Alde batetik, datozen hilabeteetan Pentsio Sistema Propioaren inguruan gogoeta espezifikoa egiteko erronkari heltzea, eta bestetik emakume pentsiodunen parte hartzea handitzera bidean, LAB Helduak eta Pentsiodunak arloaren baitako emakumeen sarea indartzea.
Gaur, azaroak 17, Arabako Batzar Nagusietan LAB-en bi ordezkarik, CCOO eta UGT-rekin batera, osatzen dugun Intersindikalaren izenean Batzar Nagusietako Nekazaritza batzordean agerraldia burutu dugu. Bertan batzarkideei sektorearen arazoak azaldu dizkiegu, asko hitz egiten ari baikara azkenaldia ardoaren etiketa eta jatorriaz, baino ez delako ezer esaten ari hau dena posible egiten duten pertsonei buruz. Bi arrazoirengatik etorri gara Batzar Nagusietara: batetik, negoziazioetan parte hartzen duen pertsonen aldetik lehen eskuko informazioa emateko, eta, bestetik, negoziazioetan inplikatzeko eskatzeko.
Izan ere, negoziazioa ez da eman beharko lituzkeen fruituak ematen ari, modu artifizialean atzeratuz. SEAk eta ordezkatzen dituen upeltegiek badakite hitzarmen berriaren edukiak non dauden:
• Sektorean lan egiten duten pertsonen erosteko ahalmena bermatuko duten soldata-igoerak. • Lanaldia jaistea. Hamarkada baino gehiago daramagu jardunaldi berdinarekin. Bada garaia. • Bajen osagarriak hobetzea. • Aldizkako kontratu finkoak dituzten pertsonen baldintzak arautzea. • Berdintasun-planak, lan-osasuna, kontziliazioa, etab.
Ezin dugu onartu Arabako Errioxa parke tematiko batean bihurtzea, eskualdetik kanpoko jendea asteburua ardoen eta upategien artean igarotzeko, eta bertan bizi eta lan egiten dutenak, hori guztia posible egiten dutenak, prekarietatera kondenatuta egoteko. Horregatik, konpromiso argia eskatzen dizuegu, publikoki Arabako Ardoaren Sektoreko Hitzarmenean lan egiten duten pertsonei laguntzeko, lan-baldintza duinak lor ditzaten.
Honenbestez, datorren abenduaren 1ean Oion inguruan burutuko dugun hirugarren martxan parte hartzeko gonbita luzatzen diogu sektoreko langileei, ostalaritzari. Finean Arabar Errioxako biztanleri osoari. Aparte, hurrengo abenduaren 3an, berriro ere Gasteizera ekarriko dugu sektorearen aldarria, data horretan ospatzen den Ardoaraba ekitaldian berau aurrera ateratzen dugun langileok ikus gaitzaten.
Bizkaiko gasolindegietako langileek grebara joko dute abenduaren 1etik 5era, eros-ahalmena bermatuko duen hitzarmen bat aldarrikatzeko.
Hiru urte daramate negoziatzen, eta, gaur egun, inoiz baino bloketuago daude negoziazioak. Patronalaren (ESTASERBI-CEBEK eta AEVECAR) hitzetan, eros-ahalmena aldarrikatzen jarraitzen badugu, ez dute inongo asmorik gurekin negoziatzeko.
Hiru urte daramate sektoreko langileek soldata igoerarik gabe eta hobekuntza sozialik gabe, eta, bitartean, enpresek geroz eta diru etekin gehiago atera dute. Gipuzkoan eta Estatu mailan eros-ahalmena bermatzen duten hitzarmenak sinatu dituzten arren, Bizkaian greba baino beste aukerarik ez dute utzi.
Egoitzen egoera jasanezina da langileen baldintzei eta zerbitzuaren kalitateari dagokienez. LABek egoera horren erantzule egiten ditu adinekoen zaintzaren eredu merkantilista inposatzen dutenak: Bizkaiko Aldundia eta sektoreko enpresak. Gaur, greba eguna egin du LABek Bizkaiko egoitzetan, eta baita kontzentrazioa ere, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzaren aurrean. Egungo gehiegizko ratioak salatu ditu, zaintzaile batek 15 egoiliar artatu behar baititu, eta ratioen inguruko bere proposamena aurkeztu du. Bihar ere greba eguna egingo du LABek eta 11:00etan mobilizatuko dira Bilboko IMQ Igurco Zorrozgoiti egoitzaren aurrean.
Egoitzen pribatizazioaren ondorioetako bat langileek egunero jasan behar izaten dituzten ratio ankerrak dira: pertsona bat 10 minututan garbitu, jantzi eta dutxatzea, gauean 30 edo 35 egoiliarren ardurapean egotea, langile bakar bat 15 pertsona oinarrizko jardueretan zaintzen saiatzea. Egiten ez diren edo berandu egiten diren pardel-aldaketez ari gara, lesioak eta zauriak saihesteko jarrera-aldaketez, gizatasunaz ari dira langileak, euren lana ondo egiteko aukera ematea eskatzen dute. Administrazio Publikoak gaur egun ezartzen dituen eta enpresek poltsikoak betetzeko erabiltzen dituzten ratioek oso larriki hondatzen dute egoiliarren eta langileen bizitzaren duintasuna. Bizkaiko egoitzen eguneroko egoera oso gogorra da.
LABen ustez, egoera horren erantzuleak administrazio publikoak dira, bai Eusko Jaurlaritza bai Bizkaiko Foru Aldundia, eta erantzukizuna beren gain hartzea eta egoera horri irtenbidea ematea eskatzen dugu.
Egungo ratioen aurrean, LABek gutxieneko ratioen proposamena argitaratu du, egoitzen egoera gizatiartu dadin. Besteak beste, neurri hauek proposatzen ditugu:
– Gaueko ratioa 2 gerokultore/zaintzaile izatea 15 egoiliarreko.
– Eguneko ratioa gerokultore/zaintzaile 1ekoa izatea 4 egoiliarreko.
– Erizaintza-zerbitzua 24 orduz egotea, eta gutxienez erizain bat 16 egoiliarreko.
Neurri horiek hartzeko, Aldundiaren eta enpresen borondatea baino ez da behar. Adibidez, 4 egoiliar bakoitzeko zaintzaile batek 3.300 lanpostu berri sortuko lituzke, eta Aldundiak 24 euro inbertituko lituzke eguneko egoiliar bakoitzeko. Egoitzetako langileok grebak egiten ari gara gure baldintzak hobetzeko eta zerbitzuaren kalitatea hobetzeko, eta ratio duinak gure borrokaren zati handi bat dira. LABek Foru Aldundia eta sektoreko patronalak interpelatzen jarraituko du. Argi dago ratioaek hobera egin behar duela, eta horregatik aurkezten dugu gaur proposamen hau. Gizarte osoa animatzen dugu gure borroka babestera eta mobilizazioetan laguntzera.
Hona hemen ratioen gure proposamen osoa:
Datozen egunetan, bilera bat eskatuko dio LABek Sergio Murillo Bizkaiko Gizarte Ekintzako diputatuari, proposamen hori emateko. Izan ere, LABek uste du proposamen baliodun bakarra dela langileen nahiz erabiltzaileen eta haien familien duintasuna bermatzeko.
