2026-07-05
Blog Page 211

Eusko Jaurlaritzaren hipokrisia kritikatzen dugu, nazioarteko ekitaldiekin etxebizitza politika antisozialak justifikatzeagatik

Etxebizitzaren arazoak bete-betean kolpatzen du langileria, eta oso negozio errentagarria bihurtu da gutxi batzuentzat, baita mugatutako eskubidea ere gehiengo sozial handiarentzat. LABek salatzen du, funtzezko neurri eraginkorrak hartu beharrean, Eusko Jaurlaritzak bere erantzukizuna saihesten duela, euskal langileok pairatzen ditugun benetako arazoak konpontzetik urrun dauden ekitaldiak antolatuz.

Gaur, urtarrilak 29, Eusko Jaurlaritzak International Congress on Housing Policies (Etxebizitza Politikei buruzko Nazioarteko Kongresua) inauguratu du. Kongresu horrek hitza emango die egungo egoeraren arduradun diren erakundeetako ordezkariei, eta, ohikoa den bezala, ez die jaramonik egingo urteetan eragile sozial eta sindikalek egin ditugun aldarrikapenei. Etxebizitza duina izateko eskubidea ez dago bermatuta, eta, beraz, premiazkoa da Euskal Herriko langileentzako etxebizitza duina eta irisgarria bermatuko duten egiturazko neurriak hartzea.

Gainera, etxebizitza sozial bat eskuratzea argi eta garbi mugatuta dago higiezinen lobby-aren beharrei erantzutearen ondorioz gaur egun dagoen parke publiko eskasagatik. LABek hasieratik kritikatu zuen prestazio ekonomiko bat konpentsazio gisa ordaintzea, helburua behar duen orori etxebizitza duina bermatzea izan behar baitu. Hipokrisia hain handia da, ezen, dozenaka udalerri eta auzo tentsiopeko eremu izendatzeko eta, horrela, prezioei eusteko lehen urratsa emateko legezko tresnak izan arren, Gobernua sostengatzen duten alderdiek uko egin baitiote hori egiteari.

EMALen datuen arabera, 2023an Bilbo eta Donostia bezalako hiriburuetan alokairuaren batez besteko prezioa 800 euro eta 950 eurokoa zen, hurrenez hurren. Hori dela eta, oso larria da Etxebizitzarako Eskubide Subjektiboari buruzko dekretu berriak Etxebizitzarako Prestazio Ekonomikoa (EPE) aurreikustea, zenbatekoa ez dela hilean 300 eurotik gorakoa. Are kezkagarriagoa da adieraztea urte honetatik aurrera, nahikoa ez den prestazio hori, alokairu-gastuei dagokienez, Gizarte Larrialdietarako Laguntzekin (GLL) eta Gaztelagun programako laguntzekin bateraezina izango dela.

Hori gutxi balitz, Eusko Jaurlaritzak Etxebizitzako Gastuetarako Prestazio Osagarria (EPO) ere kendu zuen. DSBEari lotutako prestazio garrantzitsua, 3 urteko errolda eskatzen zuena, baina ez eskatzen zuenak administrazio-egoera erregularra izatea. GLLen kasuan, are atzerakada zorrotzagoa da, 6 hilabeteko errolda eskatzen baitzuen soilik. Gainera, bi kasuetan ez zen beharrezkoa erresidentzia-baimena indarrean izatea. Beste aldetik, EPEak 3 urteko erroldatzea eskatuko du EAEn eta 3 urtez izena eman izana Etxebiden. Neurri horrek, argi eta garbi, are gehiago zaildu nahi die etxebizitza eskuratzea langile migratuei.

Eskubideak oztopatzen dituen norabide berean, joan den azaroan Eusko Jaurlaritzak DSBEaren araudi berria argitaratu zuen. Pobrezia kriminalizatzeko neurri askoren artean, beste muga batzuk gehitu ziren bizilekua aitortzerakoan. Urtarriletik aurrera, logelak alokatzen dituzten pertsonei soilik emango zaie DSBEa, gela bakoitzak komun esklusibo bat duenean.

Neurri horrek, etxe berean bizikidetza-unitate bat baino gehiago daudenean DSBEaren zenbatekoa %15 murriztearekin batera, egungo gobernuaren irizpidea adierazten du: etxebizitza partekatzera behartuta dauden pertsonak zigortzea. Bitxia da egungo gobernuak bultzatutako kanporatze eta gizarte-bazterketako neurri horiek ez direla agertzen bere finantza-internazionalizazioarako Basque Country zigiluan.

Azken batean, Eusko Jaurlaritzak bultzatzen dituen politika publikoek argi uzten dute helburua higiezinen patronalaren interesak blindatzea dela, hau da: bankuak, putre funtsak eta jabe handiak. Etxebizitzarekiko espekulazioa gaur egun langileriaren expropiatzeko modu nagusietako bat izatea ahalbidetzen duten politikak

LABen defendatzen dugu etxebizitza pertsona guztien oinarrizko eskubidea eta behar materiala dela autonomia izateko, segurtasuna eta osasuna bermatzeko, errotzea eraikitzeko eta bizi-proiektu duin bat garatzeko. Horretarako, ezinbestekoa da higiezinen negozioarekin amaitzea, etxebizitza publiko eta sozialen parke bat premiaz garatzea, eta neurri legalak eta politikoak hartzea, alokairu eta hipoteken prezioak mugatzeaz gain, prezioak jaisteko.

Era berean, LABek berretsi egiten du etxebizitza duin, kalitatezko eta sarbide unibertsaleko baten aldeko borrokarekin dugun konpromisoa, eta borroka hori defendatzen dugun eredu sozioindikalaren barruan lehentasun gisa kokatzen dugula.

12 langile hilik 26 egunetan

Atzo iluntzean, Pasaiako portuan langile bat hil zen itsasontziak zamatzeko kamioi batek azpian harrapatuta. Noatum UECC enpresako Mafi motako kamioi erraldoi batek (50 Tonakoa) itsasontzian karga sartzen ari zela, 47 urteko segurtasun zaindaria azpian harrapatu zuen eta unean bertan hil zen.

Lehenik eta behin senide, lankide, zein gertukoei, LAB sindikatutik gure samina eta elkartasuna luzatu nahi genieke.

2024a hasi denetik 12 langile hil dira lan istripuz Euskal Herrian. Paradoxa da segurtasun zaindarien lanetako bat ontzietan polizoiak sartzea eragoztea dela. Hori dela-eta zamaketa unean zelatan ibiltzen dira, kamioiek harrapatzeko dakarren arriskuarekin. Sistema kapitalistaren miseriak agerian geratu dira, beste behin, heriotza berri horrekin, non langile prekario batek bizitza galdu baituen pertsona behartsuagoak zelatatzen.

Istripua gertatu bezain laster LABen delegatuek jarduna eten eta langileak etxera bidali zituzten. Larunbatean ere langileek lana bertan behera uztea erabaki dute. Igandean, komiteak deituta, kontzentrazio bat egingo dute portuaren barnealdean.

Istripu maila izugarri honen aurrean neurriak hartzea eskatzen dugu, patronalaren inpunitatearekin amaitu behar da. Horretarako, instituzioek erabaki politikoa hartu behar dute, behingoz, ia hiru hamarkada abian daraman lan osasuneko araudia betearazteko. Bete ezean, langile klasea hiltzen jarraituko dute.

Beste langile bat kotxe istripuz hilik Nafarroan
Aste honetan bertan, Iruñean egin dugun agerraldian salatu dugun moduan, Nafarroan dagoen mugikortasun handiaren eraginez, errepideko hilkortasun maila handiagoa da. Oraingoan, berriro ere, autoa pista batetatik gidatzen ari zen 36 urteko H.Z. nekazaria hil da istripuz, Tuteran.

2024ko urtarrilean, dagoeneko 5 langile hil dira Nafarroan istripuz, horietako 4 errepideetan.

2021an salatu genuen Nafarroan joera ilun bat agertzen ari zela auto istripuz hiltzen ziren langile kopuruagatik. Urte horretan, lan istripuz hildakoen erdia errepidean hil zen, 20tik 10 hain zuzen. Heriotza horiek baldintza ezberdinetan eman ziren, artean muturreko prekaritateak sortua. Gogora dezagun goizeko ordu txikietan baratzera lanera bizikletaz zihoan langile migratua Zarrakaztelun.

Aste honetan bertan proposatu dizkiogu Txibiteren gobernuari hainbat neurri, momentuz erantzunik jaso gabe.

Gure proposamena:

  • Mugikortasuna murrizteko neurriak:
    • Enpresetan etxetik lana egin ahal izan jardunaldiaren zati batean (egun pare bat astean).
      • Enplegu publikoan distantzia arrisku item etan sartzea eta plazak horren arabera esleitzea.
      • Zentralizazio joera apurtzea.(herri ikuspegitik ere garatu)
  • Enpresa guztiek mugikortasun planak delegatuen eta NOPLOIko teknikarien onespenarekin.
    • Mugikortasun planen neurriak arrisku ebaluaketan txertatu inplantazioa derrigorrezko bilakatuaz.
    • Langileei laguntzak garraio publikoan
    • Garraio publikorik ez denean laguntzak ibilgailuen mantenuan.
  • Planaren neurrien inplantazioan kontrola (ikuskaritza)
  • Garraio plublikoan hobekuntzak.
  • Errepide eta azpiegitura jakin batzuen hobekuntza

Sortzen den enpleguaren ezaugarri nagusia prekaritatea da

Hego Euskal Herriko langabezia tasa %7koa da, 98.000 langabetu daude Araba, Gipuzkoa, Nafarroa Garaia eta Bizkaian. Datu baikorra beharko lukeen honek, ordea, ez du enpleguaren errealitatea islatzen. Are eta gehiago, langabezia eta enpleguaren kalitatearen arteko korrelazioa gero eta txikiagoa da. Gaur egun, enplegua sortzeak ez dakar berarekin prekarietate egoera gainditzea, kronifikaturiko prekarietatearen gainean indartzen ari dira lan merkatua.

Emakumeen* artean sorturiko enplegua prekarioa da bere osotasunean

Azken hiruhilabetean 15.600 emakumek lana aurkitu dute, baina kontuan hartu behar dugu jardunaldi osoko emakumeen* kopuruak behera egin duela (2.400) eta 18.000 jardunaldi partzial gehiago daudela. Beraz, azken hiruhilabetean Hego Euskal Herrian emakumeen artean sortu den enplegua jardunaldi partzialekoa izan da bere osotasunean; beraz, prekarioa.

Oro har, jardunaldi partzialen kopuruak egin du gora eta azken hiruhilabetean jardunaldi partzialeko 31.500 enplegu sortu dira. Modu honetan, egun lanean daudenen artean, %16,2a jardunaldi partzialean ari da, emakumeen* artean proportzioa handiagoa delarik (emakumeen* %25,4a jardunaldi partzialean dago, gizonen %7,7a).

Azken urtean etxeko lanetara emanda zeuden 21.700 emakume* inaktibo (lan merkatutik kanpo), aktibo izatera pasa dira, lana bilatzera, eta lortu duten enplegua prekarioa izan da. Etxeko lanen ardura nagusia emakumeena* izanik, bizi unitate edota familiaren egoera kaskarrak bultzatuta, lan baldintza prekarioak eskaintzen dizkion lan merkaturanzko igarobidea egin du, lanaldi prekario bikoitzera derrigortua.

Pasa den urtetik iraupen luzeko langabetuen kopuruak behera egin arren, proportzioak gora egin du eta emakumea* da gehiengoa (%56,4a), langabezia egoeratik ateratzeko zailtasun handiagoak izan ditzakeela adierazten duena.

Gazteek lan merkatua utzi dute

Azken hiruhilabetean, 25 urtetik beherako 10.100 gazte (horien artean 8.000 gizonak izanik) aktibo izatetik inaktibo izatera pasa dira; honek esan nahi du euren burua lan merkatutik kanpo kokatu dutela, arrazoi ezberdinengatik (tartean, lan merkatuak eskaintzen dien enplegu prekarioa baztertu eta euren burua formatzen jarraitzea, etorkizunean kalitatezko enplegua lortzeko itxaropenez). Gaur gaurkoz, gazteen langabezia tasa balio oso altuetan mantentzen da, %19,5ean.

Industriaren eraisketak jarraitu egiten du

Larria da industria sektorean egoniko langabeziaren igoera, pasa den urtetik %17,24 igo baita (1.500 langabetu gehiago daude). Herri baten garapen zein burujabetzarako industria estrategikoa izanik, joera honen atzean dauden arrazoiak tentuz aztertu eta neurriak hartu beharko direla uste dugu.

Beraz, langabezia bereziki prekarioak diren sektore (zerbitzuak) edo egoera zaurgarrietan dauden herritarren artean (emakumeak* eta migratzaileak) egin du behera. Sortu den enpleguaren ezaugarri prekarioekin gurutzatzen badugu (jardunaldi partzialak, behin behineko kontratuen igoera…), ondorioa argia bezain larria da: sortzen ari den enplegua prekarioa da.

LAB sindikatuak ohartarazi duen bezala, langabeziak enpleguaren egoeraren adierazle izateari utzi dio. Gero eta herritar gehiago lanean egon arren, gero eta herritar gehiago daude egoera prekarioan, zoritxarrez, bizitza duina bermatzeko diru-sarrera nahikorik gabe. Azken hilabeteetako joerak aztertuz gero, gertaera puntual baten aurrean ez gaudela baieztatu dezakegu. Prekaritatea estrukturala da lan merkatuan, lan baldintza prekarioak kronifikatu dira eta horien gainean eraikitzen ari dira lan harreman zein eredu sozioproduktiboa.

LAB sindikatua inoizko afiliazio eta ordezkaritza handienarekin iritsi da 50.urteurrenera. Indar hori guztia baliatuko dugu egoera eraldatu eta langileon lan zein bizi baldintzak hobetuko dituen eredu berri baten aldeko borrokan.

Protesta Donostiako Zinema7 hotelean lanpostuaren amortizazioaren 7 jakinarazpen egin dituelako zuzendaritzak

Kirol eta Ikuskizunen Sozietate Anonimoak (aurrerantzean, SADE Taldea), gaur egun Astoria Hotel historikoa eta Lasala Plaza Hotela zuzentzen dituenak, urtarrilaren 23an jakinarazi zien jatetxe eta kafetegia saileko 13 langileri lanpostua amortizatu zitzaiela, erabaki horrek Zinema7 Hotelean (Astoria historikoa) 7 langileri eragiten dielarik.

Javier Hurtado Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo sailburuaren arabera, sektore hori “inoizko unerik onenean” dago autonomia-erkidegoan, eta hotelen okupazioa % 10 igo da 2023an Gipuzkoan, hiru milioi ostatu-gau inguruko datuak lortuz. Aldiz, enpresak datu ekonomiko negatiboak eta defizitarioak argudiatu ditu Elikagaien eta Edarien saileko egungo negozio-ereduan –zeinak, Enpresa Batzordearen iritziz, datu akastun eta lerratuak diren erabat-.

Egungo kafetegia eta jatetxe zerbitzua kanpo faktoreetara eta faktore orokorretara zein ziurgabetasun-egoera berrietara egokitzeko beharra defendatzen du enpresak (Ukrainako gerra edo inflazioa adibidetzat jarriz). Aldiz, Enpresa Batzordetik argi ikusten dugu guztiaren atzean eraiste-maniobra bat besterik ez dagoela, zeinak helburu gisa duen SADE Taldearen onura ekonomikoa neurri handiagoan handitzea.

Hori bai, berriro ere langile klaseak jasan behar ditu enpresaren zikoizkeriak eragindako ondorio latzak: gauetik goizera lankideak kalean gelditu direla barneratzeak dakarren kolpe gogorrari aurre egitea, lan-karga handitzen den bitartean gure lan-baldintzak nola prekarizatzen diren ikustea, eta abar.

Ez dago arrazoi errealik enpresak hartutako neurria justifikatzeko. Sinetsarazi nahi digute jatetxe eta kafetegiaren sailak ez duela behar bezala funtzionatzen, eurek direnean sailaren aldeko apustua egiten ez dutenak. Gure ustez, argi dago ezinbesteko pieza dela hotel osoaren funtzionamendu egokian. Gainera, denboraldi baxuko garaietan ere, auzoaren beharrak asetzen dituen zerbitzua eskaintzen da bertan. Horixe da Amarako ohiko bezeroek adierazten digutena.

Horregatik guztiagatik, SADE Taldeak egindako bidegabekeria publikoki salatzera eta euren lankideak berehala lanera itzul daitezen aldarrikatzera behartuta ikusi dute euren burua, eta mobilizazioei ekin diete.

2024an 10 dira dagoeneko lan istripuz hildako langileak

Jakin berri dugu, atzo, Ibarrako Voith Hydro enpresako langile bat Ourenseko RubĂ­a herriko zentral hidroelektrikoan hil zen. Jaso ditugun datuen arabera, langilea makina baten harrapatua hil zen eta suhiltzaileek erreskatatu behar izan zuten bere hilotza. Lehenik eta behin senide, lankide, zein gertukoei, LAB sindikatutik gure samina eta elkartasuna luzatu nahi genieke.

2024a hasi denetik 10. hildakoa da. 3. hildakoa industria arloan, makinak harrapatuta edo hauen kolpeen ondorioz. 1997tik, langileentzako eskuragarri jartzen diren makinek araudi zorrotza bete behar dute. Gaur egun oraindik ere ohikoa da araudia betetzen ez duten makina arriskutsuak nonahi topatzea. Ez da kasualitatea beraz, urteroko ezbeharren tauletan makinek eragin handia izatea. Patronalak inpunitate osoz egiten ditu arauen ez betetzeak, nahiz eta araudiak hamarkadak daramatzan abian.

Bitartean, Osalan zein Lan Ikuskaritza eraginkorrak ez izateko sortuak izan direnez, patronalak lasai jarraitzen du lan osasunerako neurriak bete gabe. Lan osasuneko araudia, ez betetze gehien pairatzen dituen araudi bezala da ezaguna esparru juridikoan. Egitura instituzional horiek iraultzen ez diren bitartean, patronala kontrolatu eta isuntzeko plangintza gogor bat ezartzen ez den bitartean, egoerak berdin jarraituko du. Guzti hau gure bizitzarekin ordaintzen dugularik.

Langile klase antolatuak soilik lortuko ditu aldaketa sakonak. Egoera hau salatzeko eta langileriaren elkartasuna adierazteko, datozen orduetan Voitheko enpresa-batzordeak Ibarran deituriko elkarretaratzearekin bat egingo dugu.

Mobilizazioa egin dugu Gasteizen, urte hasi zenetik hildako langileen heriotza salatzeko

LAB, ESK, STEILAS, EHNE eta HIRU sindikatuok mobilizazioa egin dugu gaur Gasteizko Andra Mari Zuriaren plazan, urtea hasi zenetik lan istripu asko izan direla salatzeko. Izan ere, 9 langile hil dira jada lan-istripuz Euskal Herrian. Azkena, joan den ostiralean, Urizaharrako harrobian. Urte hasiera hau, beraz, oso gogorra izaten ari da langileentzat. Baina gogorrena da ez dela une puntuala edo isolatua. Urtero, batez beste, 60 langile hiltzen dira lan-istripuen ondorioz Euskal Herrian, eta 1.000 baino gehiago hil dira 2008tik.

Zerrenda amaigabe horren atzean lan-osasuneko araudiaren ez-betetze larriak daude. Araudia duela hiru hamarkadatik existitzen den arren, patronalak ez du betetzen eta, inpunitate osoz, zerrenda makabro hori elikatzen jarraitzen du.

Horrela, bada, gaur Gasteizen salatu dugu Urkullu jaunaren Eusko Jaurlaritzak ez duela borondaterik prebentzio-legea betearazteko. Salatu dugu patronalaren zigorgabetasuna langileen heriotza dela, eta, horregatik, baliabideak eta neurriak eskatu ditugu, behingoz lan-osasunari buruzko araudia bete dadin.

LABek honako hau eskatzen dio Eusko Jaurlaritzari:

– Patronala behartzea, behingoz, laneko osasunari buruzko araudia betetzera. Lan-eremuan ere jarrera bera ikusi nahi dugu bizitzako beste esparru batzuetan aplikatzen den araudia betetzeko. Trafiko-istripuetan eta lan-istripuetan hildakoen kopurua ia berdina izanik, lehenengo kasuan, 293.000 isun jarri zitzaizkien gidariei 2022an, eta 700 isun baino ez ziren jarri prebentzio-araudia betetzen ez zuten enpresei. Onartezina da.

– Lan-ikuskatzaile gehiago. 41 ikuskatzaile besterik ez daude EAE osoko enpresa guztiak kontrolatzeko, Europako kopuruetatik oso urrun.

– Osalaneko teknikariek gaitasun exekutiboa izan behar dute, alegia, bere ebazpenak bete behar dituzte enpresek. Egun, aholkularitza-erakunde hutsa baino ez da, eta haren ebazpenak ez dituzte nahitaez bete behar enpresek.

Beraz, gobernuei exijitzen diegu neurriak har ditzatela patronalak lan osasuneko eta prebentzio neurri guztiak bete ditzan. Hori gertatzen ez den bitartean, patronalak neurriak bete gabe jarraituko du. Hori lortu arte, LABek langileak lantokietan antolatzen eta kalean mobilizatzen jarraituko du.

Kristau Eskola eta AICE-IZEA patronalek gizarte ekimeneko negoziazio mahaira eduki nahiko ekarri ezean 5 greba egun gehiago deituko ditugu otsailean

Urtarrileko mobilizazio eta 5 eguneko greba dinamikari bukaera ematen diogu. Guztira 14 greba egun egin ditugu lan gatazka honetan. Hori dela eta, LABek sektoreko langileak zoriondu nahi ditu egindako lana eta borrokagatik eta adierazitako konpromisoagatik.

LABek gatazka desblokeatzeko lan kargak arintzeko neurriak, langileak birkokatzeko bermedun prozedura hitzarmenean txertatzea eta langile publikokoekin soldata ekiparatzeko bidean eros ahalmena berreskuratzeko proposamena mahai negoziatzailera ekartzea eskatzen die Kristau Eskolak eta AICE-IZEA patronalei.

Gizarte Ekimeneko lan-hitzarmena berritzeko borrokan hamalaugarren greba eguna egin dute gaur sektoreko langileek. Gaurkoan ere Jaurlaritzak ezarritako zerbitzu minimo gehiegizkoen aurrean milaka langile bildu dira Bilboko kaleetan.

LABek berriro ere adierazi nahi du ikastoletan lorturikoa Gizarte ekimeneko mahaira ekarri behar dela eta bide horretan Kristau Eskola eta AICE-IZEA patronalei eduki horiek mahai negoziatzailera ekarri behar dituela eskatzen die lan gatazka konpondu nahi badute.

Zehazki, hurrengoa eskatu du LABek: 2024rako %15etik gorako soldata igoera, 0-2 urteko hezitzaileen soldata 2 urteko hezitzaileekin parekatzea, lan-hitzarmenean bermeduna izango den birkokapen klausula jasotzea eta lan zamak jaisteko neurri konkretuak. Haur eta Lehen Hezkuntzan ordu osagarri gehiago norberaren lanetarako izan behar dira, DBHn ikastoletako lan-hitzarmenean dauden neurriak ekarri behar dira eta Lanbide Heziketan bikoizketak arautzeko prozedura zein konpentsazio ordu gehigarriak behar dira.

LABek patronalei eskatzen die eskakizun gehigarri horiek mahaira ekartzeko eta bere prestasuna adierazten die negoziazioetan jarraitzeko. Izan ere, LABek Kristau Eskola eta AICE-IZEAri erantzukizuna eskatzen die eta gatazka luzatzera ez jolasteko. Egin ezean LABek ez du beste biderik ikusiko eta otsailaren 6, 7, 8 eta 19 eta 20an grebak eta mobilizazioak deituko ditu.

Negoziazio mahaiak aipatutako edukiekin deitzen ez diren bitartean, LABek gainerako sindikatuekin batera greba eta mobilizazio dinamiketan jarraituko du, diskurtso propioarekin, langileek behar dutena eskuratu arte.

Basurtuko Ospitalean langileentzako uniformeak eta erabiltzaileentzako izarak eta mantak falta dira

Bilboko Basurtuko Ospitalean aspalditik bizi den egoera salatu nahi dugu, lentzeriako material gutxi dagoelako. Hain zuzen ere, langileen uniforme eta neurri urritasun kezkagarria dago kategoria guztietan, eta, bestalde, izara eta manta falta dira ospitaleratutako pertsonen oheetarako.

Adierazi nahi dugu ikuztegi-zerbitzua (banaketa, bilketa eta garbiketa) pribatizatuta dagoela Bilbo-Basurtu ESIan, eta  Ilunion enpresari esleitu zaiola.

Uniformerik ez izateak arazoak eragiten dizkie ospitaleko langileei; izan ere, beren kategoriako koloreko jantzirik ezean, beste kategoria batzuetako koloreak eta neurri desegokiak konbinatu behar izaten dituzte. Ondorioz, ezin da identifikatu pertsona bakoitza zein kategoriatakoa den, eta langileek deseroso lan egin behar dute, egokiak ez diren neurriak jantzi behar dituztelako.

Bestalde, izararik, oheko arroparik eta mantarik ez izateak gainkarga dakarkio pazienteen oheak egiten dituzten erizain-laguntzaileen lan-zamari, beste zerbitzu batzuetara joan behar baitute jantzi horien bila. Era berean, egoera horrek zuzenean eragiten du ospitaleratutako pertsonen ongizatean.

LAB sindikatuak askotan salatu du egoera hori ESIko hainbat arduradunen aurrean, baina jakinarazi digute zerbitzua enpresa pribatu bati esleitu zaiola, eta Ilunion enpresa esleipendunari eskatu zaiola arazo horiek lehenbailehen konpontzeko. Uniformeen gaiarekin, konponbide gisa, uniformeak banatzeko sistema berri batean itxaropena jarri da, txipen bidezko sistema automatikoa duen karrusel batean, proba fasean dagoena eta egun hauetan martxan jartzen ari  dena, pixkanaka.

LABek uste du ez dela nahikoa egiten ari dena. Karrusel sistemak ekarriko dituen ustezko hobekuntzen zain, ez dugu uste sistema hori panazea eta arazo guztietarako erantzuna denik. Gainera, oheko arropa eta mantak sistematik kanpo geratzen dira. Ez da nahikoa Ilunion enpresaren kudeaketa kaskarrak eragiten dituen arazoak konpondu nahian inpintzen ari diren partxeak.

Ondorioa argia da. Arazo nagusia gure ESIaren funtzionamendu egokirako funtsezko zerbitzu baten pribatizazioa da. Berriz ere ikusten dugu zerbitzu publikoen pribatizazioak, onurak ekarri beharrean, arazoak, kalitatearen galera eta, gehienetan, gastu handiagoa baino ez dakarrela. Ez dugu ulertzen nola den posible hitzartutakoa betetzen ez duen azpikontratatutako enpresa batek diru publikoa jasotzen jarraitzea. Ez du balio kexuekin. Konponbidea kontratua bertan behera uztea da hitzartutakoa ez betetzeagatik, eta publifikazio-prozesu bat abiaraztea, ikuztegi-zerbitzua berriro publikoa izan dadin Bilbo-Basurtu ESIan. Zerbitzu honen esleipena arautzen duen baldintza-agirian bertan jasotzen denez, “Bost akta negatibo betebehar bat ez betetzetzat joko da, eta BILBO-BASURTU ESIak eskatuta kontratua deuseztatzeko arrazoia izan daiteke. Gehienez ere 30 eguneko epea egongo da zerbitzua amaitzeko, eta horrek ez du inolako konpentsazio ekonomikorik ekarriko Bilbo Basurtu ESIaren kalte-ordain gisa, eta esleipendunak fidantza galduko du“. Beraz, arazo hau urrunetik datorrenez, ez dugu ulertzen zergatik ez zaion kontratua eten Ilunioni, beste ESI batzuetan arazoak izan dituen enpresa, Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzeta eta Santa Marinan, kasu.

Ez da onargarria Ilunion bezalako enpresa batek, ONCE Gizarte Taldekoa denak, dirulaguntza publiko ugari jasotzen dituenak, salaketa sindikal asko dituenak plantillari ezarritako lan-baldintzengatik, eta gure ESIan bost urtean 12 milioi euro baino gehiagoko aurrekontua poltsikoratzen duenak (3 urteko hasierako kontratua gehi balizko bi urteko luzapenak eta gehikuntzak), hain kalitate txarreko zerbitzua eskaintzea, uniformerik eta ohe-arroparik eta mantarik ez izatea eguneroko ogia bihurtuz Basurtuko Ospitalean.

Ildo horretan, gogorarazi nahi dugu Osakidetzako zuzendaritzak osasun publikoaren pribatizazioaren aldeko apustua egiten jarraitzen duela, adostutakoa ere bete gabe. Urteak dira Bizkaian ikuztegi publikoko zerbitzu bat izan behar genuela, lurraldeko Oskaidetzako zentro guztien eskaerari erantzuteko. Hala hitzartu zen gaur egun indarrean dagoen eta ordutik berritu ez den 2007, 2008 eta 2009ko Lan Baldintzen Akordioan, 12. atalean, honako hau adierazten baita: “12. ATALA – Zerbitzuak kanpora ateratzea. “Osakidetzak, akordio hau sinatzean, bere gain hartzen du erakunde publikoak Bizkairako ikuztegi-zerbitzu propio bat sortzeko berariazko konpromisoa, eta konpromisoa hartzen du zerbitzu hori akordioaren indarraldian martxan jartzeko, Osakidetzako zentroek azpikontratatutako zerbitzuak arian-arian bere gain hartzeko, dagozkien kontratuak amaitu ahala” (ekainaren 3ko 106/2008 Dekretuaren 13. atala).

Beraz, LABetik honakoa eskatzen diegu Bilbao-Basurtuko ESIko eta Osakidetzako zuzendaritzei:

– Bilbo-Basurtu ESIan,  pleguak betetzea eta Ilunionekin egindako kontratua bertan behera uztea behin eta berriro hitzartutakoa ez betetzegatik.

– Bilbo-Basurtu ESIan ikuztegi-zerbitzua publiko bihurtzeko prozesua abian jartzea.

– Mahai Sektorialean hitzartutakoa bete eta Bizkairako garbitegi publiko bat abian jartzea, Osakidetzak herrialdean dituen zentro guztien eskaerari erantzuteko.

Kristau Eskola eta IZEA patronalek dute gizarte ekimeneko lan gatazka gainditzeko giltza, negoziazio mahaira edukiak ekarriz

Gatazka desblokeatzeko lan kargak arintzeko neurriak, langileak birkokatzeko bermedun prozedura hitzarmenean txertatzea eta langile publikokoekin soldata ekiparatzeko bidean eros ahalmena berreskuratzeko proposamena mahai negoziatzailera ekartzea eskatzen diegu Kristau Eskolak eta AICE-IZEA patronalei.

Gizarte Ekimeneko lan-hitzarmena berritzeko borrokan hamahirugarren greba eguna egin dute gaur sektoreko langileek. Gaurkoan ere Jaurlaritzak ezarritako zerbitzu minimo gehiegizkoen aurrean milaka langile bildu dira Gasteizko, Donostia eta Bilboko kaleetan.

LABek berriro ere adierazi nahi du ikastoletan lorturikoa Gizarte ekimeneko mahaira ekarri behar dela eta bide horretan, Kristau Eskola eta AICE-IZEA patronalei eduki horiek mahai negoziatzailera ekarri behar dituela eskatzen die, lan gatazka konpondu nahi badute.

Zehazki, hurrengoa eskatu du LABek: 2024rako %15etik gorako soldata igoera, 0-2 urteko hezitzaileen soldata 2 urteko hezitzaileekin parekatzea, lan-hitzarmenean bermeduna izango den birkokapen klausula jasotzea eta lan zamak jaisteko neurri konkretuak. Haur eta Lehen Hezkuntzan ordu osagarri gehiago norberaren lanetarako izan behar dira, DBHn ikastoletako lan-hitzarmenean dauden neurriak ekarri behar dira eta Lanbide Heziketan bikoizketak arautzeko prozedura zein konpentsazio ordu gehigarriak behar dira.

LABek patronalei eskatzen die eskakizun gehigarri horiek mahaira ekartzeko eta bere prestasuna adierazten die negoziazioetan jarraitzeko. Are gehiago, eduki horiek mahai negoziatzailera lehen bait lehen ekartzea exijitzen dio eta negoziazioei bide emateko eta gatazka gehiago ez luzatzeko.

Bestetik, LABek adierazi nahi du soldaten ekiparazioa langileek lortu duten garaipen handia dela eta langileen eros ahalmena berreskuratzeko tresna oso baliogarria dela. Ez dugu ulertzen sindikatu batzuek zergatik ez duten ekiparazioaz hitz egin nahi, mahai gainean dauden edukien artean %18ko eta %20ko igoerak daude, hau da, Gizarte ekimeneko langileek langile publikoen soldata berdina kobratzeko igoerak. Gainerako sindikatuei galdetzen diegu ia zergatik uko egin behar dioten langileek igoera horri. Borroka honen garaipena izan daitekeen igoera osoari uko egiten behar al zaio?

Negoziazio mahaiak aupatutako edukiekin deitzen ez diren bitartean, LAB gainerako sindikatuekin batera greba eta mobilizazio dinamiketan jarraituko dugu, diskurtso propioarekin, langileek behar dutena eskuratu arte.