LABek kontzentrazioa egin du Gurutzetako ospitalean, lana eta familia kontziliatzeko eskubidearen defentsan. Mobilizazioan, familia eta lana kontziliatzerako orduan Osakidetzarik aldetik oztopoak izan dituzten zenbait langileren kasuen berri eman dugu.
Gero eta gauza gehiago entzuten ditugu, hala nola osasuna humanizatzeko kontzeptua, familia kontziliatzeko neurri berriak edo emakumeen eta gizonen berdintasun eraginkorra. Osakidetzan hori hori guztiori esparru kontzeptual baten barruan baino ez dago. Kontzeptuzko esparru horretatik kontzeptuak baino ez dira hartzen, publizitate-esloganak sortzeko ideiak, Eusko Jaurlaritzaren jardun ona saltzen duen propaganda.
Errealitatea kontzeptu bat izatetik oso urrun dago, errealitate bat gertatzen dena baino besterik ez da. Osakidetzan osasunaren humanizazioa propagandan dago, laneko arriskuen prebentzioa karpetetan dago eta gizon eta emakumeen arteko berdintasuna ez dakigu non geratzen den.
Hurrengo 2020/02/28 eguneko kontzentrazioarekin Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzeta ESIan gertatutako bi kontu salatu nahi ditugu. Egun ESI horren arazo bat izan da, baina Osakidetzan egunero ematen den arazo endemikoa da. Osakidetza “bezero” berriak sortzeaz, familia kontziliazioa sustatzeaz baino kezkatuago dago, langileen osasunari kalte egiten baitio saihestu egin ahal diren arrisku psikosozialeko faktoreekin.
Bi kasuek erlazionatuta daude 12 urtetik beherako adingabea zaintzeagatiko lanaldi-murrizketarekin, eskubideen urratzearekin eta urratzeak langileen osasunean eragindako ondorioekin. Ez dugu gehiegi pentsatu egin behar, bi pertsona hauek emakumeak direla jakiteko.
Lehengo kasuari ukatu egin zaio zaintza-egunak erabaki ahal izatea, eta modu onartezinez tratatu dute gertuko nagusiek eta haien gainetik dauden buruzagiek. Familia-kontziliazioa "enpresaren" beharretara egokitzea inposatu nahi izan diote eta errefusatu diote ukazio hori idatziz emateari, araudiak jasotzen duen bezala. EAEko enpresarik handiena den Osakidetza oso feminizatuta dago. Osasungintza enpresa izanez, berak batez ere prebentzioan, enpatian eta asertibitatean oinarrituta babestu beharko luke langileen osasuna. Baina kasu horretan zentzugabekeria etengabearekin topatu gara. Askotan, honelako egoeretan, enpresaren presioen aurrean, langilea izan da amore eman duena.
Bigarren kasuan, ama ospitaleratzeagatik beste langile bati dagokion egunen zati bat ukatu diote, langileak lanaldi murriztua duela justifikazioaz. Kasuistika hori dagoeneko judizializatu da, justiziak arrazoia eman zion beste langile bati, esanez senidea ospitaleratzeagatiko lizentzia hori ezin dela lanaldiaren ehunekoaren mende egon. Hala ere, ESI honetan, ez dute irizpidez aldatzeko asmorik, Osakidetzak lehen aipatutako ebazpen judizialak arrazoitutako instrukzio bat atera arte.
ESI horrek, araudia ez betetzeaz gain, langileak erruduntzat jotzen ditu beren eskubidea baliatzeagatik, eta zerbitzuaren antolamenduaren ardura haien gain botatzen du. Antolakuntza nahiz eta Osakidetzaren ardura izan, bera kudeatzeko ezintasuna erakusten ari da.
LAB sindikatutik salatu nahi dugu bi egoera horiek martxoaren 1eko 6/2019 Errege Lege Dekretuaren, enpleguan eta okupazioan emakumeen eta gizonen arteko tratu- eta aukera-berdintasuna bermatzeko premiazko neurriei buruzkoaren, Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko azaroaren 8ko 31/1995 Legearen, Osakidetzako Lan Baldintzen Akordioaren eta etika sinpleenaren aurkakoak direla. Argitu nahi dugu, halaber, ESI honetako bitarteko agintari batek langile bati tratu desegokia ematearen arazoa, ez dela soilik nagusi horrekin duen arazo bat; arazo horren erantzukizuna Erizaintzako zuzendariak, pertsonaleko zuzendariak, kudeatzaileak eta Osasuneko sailburuak dute.