Berriro ere iruzurra egin zaigu emakume langileoi. Zaharrak berri. Lege honek ez du inolako aldaketa estrukturalik proposatzen. LABen derrigor begiratu behar diogu emakume langileon egoerari, lege honen hutsune nagusiak azpimarratu nahi ditugularik.
Aurreko martxoaren 8an egindako analisian, zera ondorioztatu genuen: Euskal Autonomia Erkidegoko langileen %8,3ak ez dituela inoiz bere lan baldintzak lan hitzarmen bidez arautu. Horietatik % 75a emakumeak dira. Arautze eza prekaritatearekin lotzen da, beti. Eta ezin ahaztu, langile horien artean gehienak etxeko langileak direla, lan baldintza txarragoak ezartzen dien erregimen bereziaren pean lanean.
Lege honetan lanaren eta enpleguaren arteko dikotomia faltsua ez da zalantzan jartzen, izan ere, egoera ulertzeko funtsezkoa den ideia hori betikotzen da. Eremu produktibo, publiko, ordaindu eta ongi baloratuan erabakitzen den guztiak baldintzatzen du eremu erreproduktibo, pribatu, ordaindu gabeko eta gutxietsian gertatzen dena. Eta hori aintzat hartu gabe, egiturazkoa den horri begiratu gabe, berdintasuna bilatzea alferrikakoa da. Hala gertatu da aurreko berdintasun legeekin, horrela gertatuko da baita honekin ere.
Bizitzaren jasangarritasunak eta zaintza lanek duten garrantzia ez dute merezi duten zentralitatea lege proiektuan, ez dago gizartea eraldatzeko borondate politikorik lege honetan. Etxeko langileen egoera aipatzen bada ere, ez da figura hori ezta gaurko etxeko langileen ereduaren existentzia bera auzitan jartzen. Baliagarria da, antza denez, legea egin dutenenentzat, esklabutzatik gertu daten sistema hau zaintza premien auzia konpontzeko.
Zahar-egoitzak, jantokiak, garbiketa, etxez etxeko laguntza… emakumoek egiten ditugun lanak dira, erakunde publikoek pribatizatzen eta azpikontratatzen dituzten lanak hain zuzen. Arrakalari aurre egin nahi bazaio, hor dago giltza, eta legean ez da halakorik jasotzen, ez kritikarik, ezta egoera zuzentzeko mekanismorik ere.
Ezin ahaztu zaintza-sektore feminizatuetako lan-gatazketan (egoitzak, etxez etxeko laguntza…) agerian geratu dela konpromiso eta esku hartze publikoaren falta. Erakunde publikoen aldetik ezer gutxi egiten da irtenbideak bilatzeko, eta izan ere, lege hau da emakume horiek guztien aldarrikapenei beharrezko eta merezitako erantzuna emateko aukera: kalitatezko zaintza, ratioak, arreta-denborak eta lan-karga egokiak, kalitatezko enpleguaren bidez. Halakorik ez, batere ez.
Legeak ez du zaintza-sistema publiko komunitario baten alde egiten. Kontran, zaintzaren merkatua (beraz, negozioa) elikatzen jarraitzearen aldeko apustua egiten du autonomia sustatzeko eta mendekotasuna artatzeko gaurko sistemaren bidez (gehitu datuak): zerbitzuari lotutako prestazio ekonomikoak lehenetsiz, administraziotik geroz eta erabiltzaile gehiago bideratzen sektore pribatura, gizarte-zerbitzurik artatu.
Indarkeria martxistaren inguruan puntu oso bat garatzen duelarik legeak, non geratzen da lan munduan gertatzen den indarkeria matxista? Sexu jazarpena eta sexuagatiko jazarpena eguneroko errealitatea da lan merkatuan, eta beste aldera begiratzen dute instituzioek. Ez da inolako protokolorik ezta esku hartzerik aurreikusten.
Eta bukatzeko, aurreko legearekin esan genuen berdina azpimarratuko dugu: lege honek ez du behartze mekanismorik ezartzen, beraz, oso zaila da benetako aldaketatik lortzea gauzak dauden bezala uztea aukera bat denean. Aldaketak borondate kontua direnean.
Zein aldaketa lortuko da legeak ez badu behartzen eta legeak ez badie berdintasuna eskuratzeko funtsezkoak diren arazoei (soldata-arrakala, prekaritatearen feminizazioa, emakumeen pobrezia, zaintza-zerbitzuen pribatizazioa…) benetan begiratzen? Lege eraldatzaileek jaso behar dituzten erantzukin politiko eta ekonomikoak bereganatzen ez dituen legea egin dute, benetako hausnarketarik gabe, proposamen zehatzik gabe, eranginkorrak izango diren neurriak hartu gabe.
Ezin dugu proposamen orokor eta boluntaristetan oinarritutako berdintasun-politikarik eta legerik babestu; ezta benetako politikak garatzeko baliabiderik (pertsonalak zein ekonomikoak) bermatzen ez dituztenik ere. Ez dira hitz handien atzean konpromiso hutsalak izkutatzeko garaiak. Koherentzia behar dugu, egiturazko aldaketak egiteko konpromiso garaiak dira. Zalantzarik gabe, politika feministak egiteko garaia da.