2026-10-02
HomeIdazkaritzakIdazkaritza Feminista "Ez, ez dira aurrekontu feministak"

[IRITZIA] “Ez, ez dira aurrekontu feministak”

LABeko idazkaritza Feministako Elixabete Etxeberriak eta Ane Escondrillas-ek EAEko 2020ko aurrekontuei buruz idatzi dute, aurrekontuak feministak ez direla salatzeko: "Eusko Jaurlaritzak emakumeei begira martxan jarritako egitasmoak iruzur hutsa dira".

PNV-PSEren gobernua ez da feminista. Ez du urrats bat bera egin Euskal Herriko Mugimendu Feministarekin zuzenean hitz egiteko. Ez du mintzakide ikusten. Ez du politikak zehazterakoan aintzat hartzen. Argi zegoena are argiago dago 2020rako aurrekontuak aztertu ondoren.

Jaurlaritzak hainbat konpromiso iragarri ditu azken urtean genero politiketan urratsak egiteko. Badago zer egin emakumeen egoera hobetzeko gaurko instituzioetatik, baita instituzio hauen mugak bistakoak badira ere. Badago (eta beharrezkoa da) emakumeak babestea indarkeriaren, prekarietatean eta bazterketa sozialaren aurrean. Badago mugimendu feministarekin lerrokatzea bultzatzen ditugun aldaketak hauspotzeko. Aurrekontuak Jardunaldi Feministen testuinguruan aurkeztu ziren, aukera paregabea politika feministen aldeko ustezko apustua aurrekontuetara eramateko. Arrastorik ez.

Aurrekontuetan dagoen gauza berri bakarra orain arte baino zorrotzagoak izan direla genero azterketan. Genero aldagai gehiago kontuan hartuta egin dute proiektua eta, hoenla, genero politiketan egiten den gastua ikusgarriago egin dute. Baina funtsean berririk ez, ez politiketan ez finantziazioan. Gaurko genero politikak aldarrikatzen dituzte aurrekontu hauekin, egiten dutenaren eraginkortasuna eta balioa neurtzeko emakumeen egoera aztertu gabe.

Emakumeen egoera nabarmen aldatu beharko lituzteken hiru egitasmo daude martxan EAEn. Berdintasun legea berritzeko konpromisoa hartu dute, baina ez dute diru partida berezirik gorde horretarako. Emakunderen esku utzi dute eta Emakunderen finantziazioan alde nabarmenik ez. Gauza bera egingo dute, modu berean, aurrekontu berdinekin. Emaitza ezberdina izango al da?

Berdintasun Lege berrian indarkeria sexistaren kontrako plan integrala gaurkotuko dute, inbertsio berezirik aurreikusi gabe. Jauzirik ez, aldaketarik ez, borondaterik ez.

Urtean zehar bitan edo hirutan aurkeztu duten arrakalaren aurkako plan estrategikoak finantziazioa behar du. Bere garaian salatu genuen ez zela plan horretan inbertsio berririk egiten, jada zeuden plan ezberdinen bilduma zelako. Aurrekontu proposamen honi zegokion hori zuzentzea. Eta ez, horretan ere kale.

Ez dago arreta eman digun partida berezirik, ez dago gorakadarik aurreko aurrekontuekin alderatuz gero. Iruzurra ez da horretara mugatzen. Genero politikak, zeharka egin behar diren eta politika guztiak busti behar dituzten politika horietan, atzera egingo da. Hor dago aurrekontu hauen iruzur nagusia.

Aurrekontu hauekin politika publikoek indarra eta pisua galtzen jarraituko dute. Merkatuaren mesedetan, esku hartze pribatuaren eta interes partikularren hobe-beharrez. Hezkuntzan eta osasungintzan, besteak beste, 2009an baino gutxiago inbertituko da. Esku hartze publikoa txikiagoa eta ahulagoa izango da. Nola aldatu emakumeon errealitatea arrakalaren, indarkeriaren, diskriminazioaren eta prekarietatearen atzean dauden arrazoietan esku hartu gabe? Politika publiko nagusiak merkatuari jaten emateko dira, eta bigarren mailakoak dira gauzak benetan aldatzeko egin behar diren politikak.

Feministok aspaldi ikasi genuen izenik ez duenak ez duela izanik. Eta hori, politikara eramanda, finantziaziorik ez duenak ez du izanik. Aurrekontuetan ez dagoena diskurtso hutsa eta hutsalak. Horrek badu izena: iruzurra.

Ez dago genero politikarik, politika publikoak indartzen ez badira, ekimen publikotik errealitatea eraldatzeko neurri zehatzak hartzen ez badira. Ez dago politika feministarik zaintzaren auziari begiratu gabe, indarkeria sexistaren atzean dauden botere harremanak aldatzeko erabakirik gabe. Ez dago politika feministarik emakumeon zapalkuntzaren gainean eratu eta garatu den sistema auzitan jarri gabe.

 

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.