2026-01-01
Blog Page 948

Ainhoa Etxaide: “Jaurlaritza berriari prekarietatearen eta pobreziaren kontrako plan orokor eta estrategikoa egitea eskatzen diogu”

Jaurlaritzak publiko egin berri dituen aurrekontuek agerian uzten dute datozen urteei begira hartutako norabidea. Merkatuari begira egindako aurrekontuak dira eta bien bitartean jendarteak geroz eta bitarteko ekonomiko gutxiago ditu. Gai honen inguruan LABek emandako agerraldian Ainhoa Etxaide, Idazkari Nagusiak, azaldu du egoera honek baduela konponbidea, “aberastasuna banatuz dirua ongizate sozialean inbertitzea eta dauden eskuduntzak baliatzea garapen eredu zuzen bat ezartzeko”.

2008. urteaz geroztik, krisiak eta krisiaren kudeaketa politikoak kostu ekonomiko eta sozial izugarriak ekarri dituzte. Garesti ordaindu dugu, suntsitutako enplegua, murrizketak eta inposatutako erreformak direla eta. Gaur aurkeztu dugun txostenean jasotzen denaren arabera “babesa behar duten kolektiboak handitzen ari dira”, prekarietatearen gorakadaren ondorioz geroz eta gehio dira lan munduan egon arren babes publikoaren beharra dutenak. Gainera azpimarratu behar dugu kolektibo hauek daukaten babes maila murrizten ari direla. Horrez gain gehien dutenen eta gutxien dutenen arteko aldea handitzen ari da, eta hala izaten jarraituko du politikak aldatu ezean.

Jaurlaritzak badu zer aldatu hala erabakiz gero, “egoera soziolaborala aldatzeko bidea martxan jarriz eta aurrekontu sozialak eginez”. Baina Politika ekonomiko eta soziala Confebasken eskutan uztea erabaki du. Jaurlaritzak uko egin dio ditugun premien araberako eta merezi duen herri proiektuaren araberako aurrekontuak egiteari. Alderantziz “Jaurlaritza berriaren asmoetan ez dugu egitasmo bat bera ere ikusi errealitate sozioekonomiko berri bat eraikitzeko helburuarekin”. Beste adibide askoren artean AHTa, prekarietatean oinarritzen den eta prekarietatea indartuko duten Industria 4.0 lerroa eta ikerkuntzan aplikatutako murrizketak aipatu ditu Etxaidek.

Alternatiba badago aldaketa eragiteko borondatea egonez gero. Horregatik, Jaurlaritza berriari prekarietatearen eta pobreziaren kontrako plan orokor eta estrategikoa egitea eskatzen diogu eta plan horren arabera marraztu daitezela erreforma fiskala, enplegu plan berria, babes sistemaren erreforma eta emakumeen egoera iraultzeko neurri espezifikoak. Urrats hau, Confebasken bulegoetatik urrun, egoera ekonomiko eta sozial berri bat eraiki nahi dugunokin eztabaidatuz eta akordioak eginez soilik lortuko da.

 

 

“Estatu bat nahi dugu, baina proiektu konkretu baterako: euskal sozialismoa”

LABek solasaldia egin du Iruñean, burujabetza prozesuari zein ekarpen egingo dion ezagutzera emateko. Sindikatuak berretsi du Euskal Herriak estatu propio bat behar duela aldaketa soziala gauzatzeko, eta nabarmendu du ezinbestekoa dela burujabetza maila guztietan berreskuratzea, Kapitalismotik haragoko alternatiba eraiki nahi bada.

LABek antolatutako solasaldi zikloak aurrera darrai, eta atzo Iruñean izan ginen, “Burujabetza garaia” lelodun hitzaldia eskaintzeko. Solasaldi bera Donostian egingo dugu bihar, 18:00etan, Egiako kultur etxean.

Garbiñe Aranburuk eta Igor Arroyok hartu dute hitza Iruñean, eta euskal langileriak zein prozesu behar duen eta sindikalismoak zein ekarpen egin dezakeen azaldu dute, beti ere burujabetza aldaketa soziala gauzatzeko bidea dela nabarmenduta.

Arroyok adierazi du egungo egiturazko krisiari aurre egin behar diola prozesuak, herria egin beharrean, herria desegiten ari direla ohartarazi eta gero. Hala, des-herria kontzeptua jarri du mahai gainean; solasaldi zikloaren lehen mahai inguruan aipatutako gaia, hain zuzen ere. “Krisi garaian, ez da apusturik egin herri ikuspegi batetik. Eredu neoliberalaren alde egin dute nabarmen, bi arrazoi nagusiengatik: estatuei aurre egiteko borondate faltagatik eta, batez ere, kapitalaren proiektu ekonomiko eta sozialari aurre egin nahi izan ez diotelako”, esplikatu du LABeko ordezkariak.

Hortaz, bere iritziz, langileek behar duten prozesuak egiturazko ibilbide bat egin beharko luke, Kapitalismotik haragoko alternatiba eraiki nahi bada. Hortarako, eredu ekonomiko eta sozial berri baten eraikuntza ahalbidetzeko, burujabetza maila guztietan berreskuratzea ezinbestekoa dela azpimarratu du: “Elikadura, energia eta herri mailan behar dugu burujabetza. Elite trasnazionalek eta estatuek bahitutako burubajetza berreskuratu behar dugu Estatu propio bat eraikitzeko, eredu ekonomiko eta sozial berri horren tresna izango den estatu bat lortzeko. Bide hori egin behar dugu, gaurtik hasita, Euskal Herria banatzen duten hiru errealitate instituzionaletatik abiatuta, Estatu Konfederal batekin lotzeko”, esan du Arroyok. LABek prozesu egituratzaile eta eraldatzaile bat defendatzen duela berretsi du, eta esparru berriak langileen gehiengoaren gizarte eskakizunei erantzun beharko liekeela azpimarratu du: “Aldaketa politiko eta soziala txanpon bereko bi aurpegi dira. Hala ulertzen dugu guk”, erantsi du.

Garbiñe Aranburuk Euskal Estatuaren proiektuari buruz hitz egin du: “Ez dago herri proiekturik egitasmo sozioekonomikorik gabe. Estatu bat nahi dugu, baina proiektu konkretu baterako: euskal sozialismoa. Hau da Euskal Herriko gehiengo sozialari egiten diogun eskaintza, prozesuarekin bat egin dezaten”.

Sindikatuak proiektu hori lortzeko ekimena hartu duela azaldu du, eta konpromiso hori 9. Biltzar Nagusian berretsiko duela jakinarazi du.

Era berean, LABek kontraboterearen paperean sakonduko duela adierazi du, kapitala eta erakundeen aurrean, aipatutako proiektua garatzeko egungo eredu ekonomiko eta soziala defendatzen dutenekin borrokatzea baino beste biderik ez dagoelako. “Gure eredu sindikala berritu dugu bizitzaren prekarizazioa geldiarazteko eta kapitalaren aurkako borrokan eraginkortasuna irabazteko”, aipatu du Aranburuk. “Patronala eta erakundeen arteko sinbiosia puskatu behar da. Instituzioek langileen gehiengo sozialaren zerbitzura egon behar dute”, esan du.

Burujabetza lortzeko prozesuak aliantzak behar dituela azpimarratu du. Zentzu honetan, adierazi du “logikoa eta beharrezkoa” dela beste gizarte sektore batzuekin herri akordioak lortzea. Gurpil-zoro batean gaudela onartu du, non EAJri interpelazioak egitera mugatu garen, jeltzaleek aldaketarako borondaterik ez dutenean. “Sindikatu, alderdi eta ezkerreko indarren artean zein akordio mota behar dugun planteatzeko ordua da, gurpil-zoro horrekin amaitzeko”, erantsi du.

Iruñeko solasaldia osorik

 

 

 

Elorrioko Metal Smelting enpresan hildako langilearen heriotza salatu nahi dugu

Honekin, 8 dira 2017an zehar Euskal Herrian laneko istripuz hil diren langileak. Istripu gehienen atzean bezala, kasu honetan ere, enpresaren egoera, lan baldintzen prekarietatea, laneko erritmo bortitzak eta lan gainkargak salatu behar ditugu.

Lehen Fundiciones San Eloy zena, konkurtso gogor eta luze baten ondoren, Metal Smelting-eko jabeak erosi zuen. Langileen arteko tentsioak, etorkizunaren belztasuna, eguneroko ika-mikak, negoziazioak… une gogorrak bizi izan zituzten; eta, gaur egun ere, ondorioak pairatzen dituzte.

Enpresa berriak egindako lehen gauza kaleratzeak eta lan baldintzen okertzea izan zen; baita beldurraren politika aplikatzea ere.

Presioa, laneko erritmoak, prebentzioarik eza… guztiz salagarriak dira enpresa honetan. 2014ko urrian laneko heriotza bat egon zen eta LABek, orduan ere, argi eta garbi salatu genuen egoera.

Administrazioek ordea, horrelako jardunak txalotu egiten dituzte, besteak beste, Bizkaiko Foru Aldundiak enpresa 2016ko ekainean diruz laguntzeko erabakia publiko egin zuen. Beste behin ere, politikariak kapitala babesten ikusi ditugu, langileak eta haien bizitzen gainetik.

Langileok ezin dugu onartu urtero istripuen kopuru hau. Ezin ditugu kapitalaren mesedetan diharduten politikak jasan. Presioekin, laneko erritmo bortitzekin, beldurraren politikaren… bukatu beharra dugu.

Elkarretaratzea, bihar, Oiartzunen

Ikaztegietan, atzo, beste langile bat hil zen; garraiolari bat, kasu honetan, errepide istripu baten ondorioz. Euskal gehiengo sindikalak elkarretaratzea egingo du bihar, asteazkena, Oiartzunen, lan heriotz hau salatzeko. 
 

 

 

Jasoko langileek 50 egun bete dituzte greban

0

Asteazkenero bezala, Ordiziako azoka dela eta, manifestazioa egingo dute bihar. Hamargarrenez hartuko dituzte Ordiziako kaleak, hitzarmen duin baten alde. Gaur, berriz, Itsasondoko lantegiaren kanpoaldean egin dute protesta. 2015 amaieratik hitzarmenik gabe daude, eta 16 hilabete eman dituzte jada negoziatzen.

Hauxe da Jaso Itsasondoko enpresa batzordeak gaur argitaratutako oharra:

Greba abenduaren 1ean hasi genuen batzarraren %70aren babesarekin. Gaur 50. greba eguna dugu eta bihar, 10. manifestaldia egingo dugu Ordiziako azokan. Aipatu behar dugu, 2015 amaieratik hitzarmenik gabe gaudela eta 16 hilabete daramatzagula negoziatzen. Martxoan aste beteko greba ere egin genuen, egoera desblokeatzeko helburuarekin.

Igoera ekonomikoen gainetik, eskubide sozialak lortu nahi ditugu eta enpresan dagoen diskriminazioarekin amaitu. Tailerreko langileen nominaren homogeneizazioan eta gaixotasun bajetan dago negoziaketa blokeatua. Helburua, presarik gabe baina pixkanaka tailerreko langileen egoera bulegoetakoarekin berdintzen joatea da. Ulertzen dugu ardura gehien duten langileek diru gehiago irabazi behar dutela, baina eskubide sozialek ere denentzako berdinak izan behar dute.

Greban sartu aurretik eta greban gaudela ere, langileak behin eta berriz hitzarmenaren gatazkari irtenbide bat eman nahian gabiltza eta enpresa berriz, ez da batere mugitzen.

Langileok mugimendu garrantzitsuak egin ditugu egoera desblokeatzeko, hoien artean:

– Lorturiko soldata igoera jaistea proposatu diogu zuzendaritzari homogeneizazioak duen kostu guztia konpentsatzeko.

– Gaixotasun bajei jarraipena egin eta absentismoak nabarmen gora egingo balu, hurrengo hitzarmenean baldintza okerragoak sinatzeko gure konpromezua hartu genuen.

– Ikusirik enpresan akordio batera iristea ezinezkoa zaigula ikusita, PRECOraen mediazioa deitu genuen eta erakunde neutral honek esandakoa onartzeko konpromisoa hartu genuen. Dakizuen bezala enpresa etzen agertu.

– Tartean mugimendu gehiago ere egin ditugu

Zuzendaritzak egindako mugimenduei dagokienez, ez dute mugimendurik egin eta horrelaxe aitortzen dute, ez direla beraien posiziotik mugitu.

Otsailaren hasierako batzarra

Bi hilabete greban egon ondoren, komenigarria ikusten genuen beste batzar bat egitea. Esan behar dugu, oso ondo joan zela, langileak oso indartsu gaudela eta denok argi dugula ez garela lanera sartuko zuzendaritzak punturen batean jarrera aldatu gabe. Helburua ez da garaipen batekin ateratzea, baizik eta bi aldeak akordioarekin pozik irtetea eta pixkanaka, eskubide sozialak lortzen joatea. Batzar hau, komitearentzat eta langileentzat oso garrantzitsua izan zen, batzarrak, indar handia duela erakutsi zuelako bi hilabete ondoren.

Gizarte geroz eta indibidualista eta egoistagoa dugun honetan, JASO Itsasondoko batzarra, elkartasun eta duintasunez betea dago. Greba babesten ez duten langileon inguruan, esan, JASOn gertatzen dena lotsagarria dela. Ez dago eskubiderik langile batzuen borroka eta sufrimenduaz lortzen diren hobekuntzak aprobetxatzea, beste batzuek ezertxo ere egin gabe. Badakigu, langile batzuk presio handia duzuela grebara irteteko, baina urrats hori eman behar duzue, zuen laguntzaz eta denok bateginik langileon eskubideak defendatzeko bidea askoz errazagoa izango baita. Presiorik ez eta greba babesten ez dezuten langileon jarrera ulergaitza eta onartezina egiten zaigu.

Oso kezkatuak gaude bai hitzarmen honekin eta batez ere gure etorkizunarekin. Zuzendaritzak jarrera aldatu behar du, langileak entzun egin behar ditu, horrela ezinezkoa da harreman normal bat eramatea enpresa baten barruan. Langileak eta zuzendaritza bat eginda ez bagaude, Plan Industrialik onenak ere ez du balioko gure enpresa aurrera ateratzeko. Langileok prest gaude elkarlan hori berreskuratzeko eta gure indar guztiak JASO indartsuago bat izaten laguntzeko baina horretarako, beharrezkoa da harremanetan eta eskubideetan enpresa justu eta demokratigoagoa izatea. Badakigu egun batetik bestera ez dela egiten baina hori izan behar da bidea.

Amaitzeko, gaur Goierri eta Tolosaldeako enpresa ezberdinetako delegatu sindikal ugari Itsasondon izan dira gure borrokari babesa eman eta elkartasuna adieratziz. Mila esker JASO Itsasondoko batzarraren partetik, gu ere zuekin izango gara behar duzuenean.
 

 

 

Osakidetzaren pribatizazioaren aurka irten gara kalera

0

Osakidetza pribatizatzearen aurka mobilizatu gara gaur Gasteiz, Bilbo eta Donostian. Hain zuzen ere, LAB, SATSE, ELA, CCOO, UGT eta ESK sindikatuok erabaki dugu beharrezkoa dela berriro kalera ateratzea, Osakidetzak bere jarrera aldatzen ez duen bitartean. "Haien esku dago gatazka hau bideratzea", adierazi dugu gaurko protestetan.

Sindikatuok berriro ekin behar izan diegu mobilizazioei, pribatizazio gehiagoren mehatxuen aurrean. Zehazkiago esateko, Osakidetzak pribatizazio berri hauek azaldu ditu: Urdulizko Ospitaleko lentzeria eta sukaldaritza, Lezako Ospitaleko garbikuntza-zerbitzua, informatika-zerbitzua kanpora ateratzea edo Eibarko Ospitalea ireki orduko zenbait zerbitzu kudeaketa pribatuaren esku uztea, besteak beste, errehabilitazioarena.

Osakidetzak pribatizazioaren estrategiari eusten dio. Eta sindikatuok egiaztapen bat azpimarratu nahi dugu: osasun-sistemak zenbat eta pribatizatuago egon, orduan eta desberdintasun handiagoa osasun-zerbitzuak eskuratzeko. Guk apustu egiten dugu ekitatearen alde; baina, horretarako, ezinbestekoa da gure osasun publikoa sendotzea.

Osakidetzaren politikak gehiago begiratzen du interes pribatuengatik, herri-onuragatik baino, otsailaren hasieran egindako agerraldian azaldu bezala. Hortaz, hau guztia salatzeko, kalera irten gara gaur.

 

 

 

Ardura penal eta politikoak eskatuko dizkiegu Kutxabankeko iruzurraren berri zutenei

LAB, ESK, STEILAS, EHNE Bizkaia eta HIRU sindikatuok eta Pentsionistak Martxan eta EKA kontsumitzaileen elkarteak osatzen dugun akusazio partikularrak agerraldia egin dugu gaur Bilbon, Kutxabank auziaren balorazioa egiteko. "Akusazio partikular hau oso pozik dago urte honetan gauzatutako ibilbidearekin, baina gure egitekoa ez da hemen eta ez orain bukatzen", nabarmendu dugu.

Hauxe da akusazio partikularrak gaur egin duen irakurketa:

LAB, ESK, STEILAS, EHNE Bizkaia eta HIRU sindikatuok eta Pentsionistak Martxan eta EKA kontsumitzaileen elkarteak osatzen dugun akusazio partikularrak publiko egingo ditu epaiketaren ondorioak.

Mario Fernandez, Mikel Cabieces eta Rafel Alcortaren aurkako epaiketa, euskal aurrezki kutxak likidatzea eta berau banku batean bihurtzea eta 15 pertsonen esku akzioak kapital pribatuari saltzearen erabakia, euskal jendarteari egindako expolio horren barnean kokatzen da. Erabaki hori hartu duten alderdi politikoek, mesede tratuak, klientelismoa eta kromoen elkarbanatzea egin behar izan dituzte prozesu honetan, horrelakoak izan dira EAJ, PP eta PSEren arteko negoziazioak.

Behin epaiketan zuzeneko egileen adierazpenak entzunda, argi geratu zaigu arrazoia geneukala eta iruzur hau salatu beharra geneukala Euskal Kutxetan fede onez beraien aurrezkiak sartuta zituzten aurreztaileen alde. Akusatuen lekukotzek ezin izan dituzte ukatu leporatzen dizkiguen delituak: administrazio desleiala, dokumentuen faltsutzea eta bidegabeko jabetzea.

Frogatua geratzen da bestalde, ustezko iruzur honen bultzada politikoa ere. Oso argi utzi digute Mario Fernandezen adierazpenek epaiketan zehar. Cabieces kasua, ate birakarien betiko funtzionamenduarekin argitu nahi izan da. Baina guk argitara atera arte, kargu politiko ohi bat finantziatzeko modu bat baino ez zen, honek ustez lan egiten zuen enpresari inolako lan zerbitzurik eskeini gabe. Gogorarazi beharra dago gainera, Cabiecesek Kutxabanketik ia 6.000 euro kobratzen zituen momentu berean, antzeko kopurua kobratzen zuela Iberdrolako Administrazio Kontseiluko kide izatearren, eta horretaz aparte, 14.000 euro kapitalizatu zituen langabeziatik.

Akusazio partikular hau oso pozik dago urte honetan burutu dugun ibilbideaz, baina gure egitekoa, ez da ez hemen ez orain bukatzen, beharrezkoak izan gara Kutxabank auziko iruzurraren egile zuzenak akusatuen aulkian eseri daitezen, baina ahal dugun neurrian, lanean jarraituko dugu pribatizazio prozesu honetan eta kutxen akzioen salmenta prozesu ilun honetan beste bidegabeko ordainketarik edo klientelismorik egon den argitu dadin.

Gure ustez, orain arduradun politikoei dagokie aurpegia ematea eta beraien ardurak hartzea. Beraien gardentasun diskurtsoak eta ustezko zintzotasuna ez datoz bat harria bota eta eskua izkutatzearekin.

Akusazio partikular honek bi eta hiru urte arteko kartzela zigorrak eskatu ditu Kutxabankeko iruzurraren zuzeneko egileentzako, baina era berean, hauen berri jakin, eta BBKko patronatotik eta zuzendaritza organoetartik honen jakitun izan zirenei ardura penal eta politikoak eskatuko dizkiegu.

Kutxabank publikoa izatea exijitzen dugu, pribatizazio prozesuan atzera egin dadila, euskal ehun produktiboak eta orokorrean euskal jendarteak behar duena euskal sistema fiantziero publikoa delako. Horrela bakarrik ekidin daitezke esku artean dauzkagun iruzur hauek.
 

 

 

Elkarretaratze bat egingo dugu asteazkenean, Oiartzunen, azken lan istripua salatzeko

Gaur 58 urteko langile bat hil da laneko istripuz. Kasu honetan Transportes Insausti enpresako autonomo faltsu bat zen. Gidatzen ari zen ibilgailua irauli egin da N-1ean, Ikaztegieta parean (Gipuzkoa). 06:50ean gertatu da istripua. LABetik gure babes eta elkartasunik zintzoena erakutsi nahi diegu hildakoaren senitarteko, auzokide eta gertukoei, eta langile-klaseari orokorrean.

Kasu honetan ikusten dugu, garraioan ere, beste sektore askotan gertatzen den moduan lan baldintzak gero eta prekarioagoak direla. Garraiolariek ez daukate giza nahiz lan gaixotasunen aurrean babes egokirik askotan, izan ere, gehiengo batean langile autonomoak baitira, edo autonomo faltsuak, eta gainera, euren lan istripuak ez dira maiz estatistika ofizialetan kontutan hartzen. Horrela, Administrazioek beste alde batera begiratzen dute, sektoreak bizi duen prekarietate egoera ezagutu arren.

Azpimarragarria da garraiolariek jasaten dituzten lan istripu gehienek agerian uzten dutela errepideetako merkantzien garraioak urte luzez pairatzen daraman prekarietatea eta desarautze basatia. Gainera, garraiolarien eskubide eza ere nabaria da, izan ere, lana mantendu ahal izateko, askotan kargatzaileen presak, ezinezko ordutegiak, gehiegizko pisudun kargak, prezio baxuak, lan egun luzeak eta atseden eza jasan behar baitituzte. Beste askotan, gainera, zama deskargatzera behartuak dira. Hauek eta honelako beste hainbat arrazoi dira lana modu seguru eta duinean egitea oztopatzen dutenak, garraiolarien bizitza arriskuan jartzeaz gain. Arazo hauek dira Administrazioa behin eta berriz ezkutatzen saiatzen direnak, gehienetan beste alde batera begiratuz, euren nahia garraio merkea lortzea baita, edozein preziotan.

Mobilizazioa ezinbestekoa da, eta istripuak gertatzen direnean ELA, LAB, ESK, STEILAS, EHNE eta HIRU bertan egongo gara salaketa egiten eta hildako langilearen familia eta lagunei babesa ematen, enpresa eta erakundeei hobekuntzak exijitzen dizkiegun bitartean. Horretarako elkarretaratze bat deituko dugu hurrengo asteazkenean, hilak 22, goizeko 11:00etan Transportes Insausti enpresaren aurrean, Oiartzunen (Poligono Lanbarren, Aranburu Bidea 3B).
 

 

 

Gizarte zerbitzuetako ratioak hobetzeko eskatu dugu Gipuzkoako Batzar Nagusietan


Dekretua egiten den bitartean, bermeak bilatze aldera Gipuzkoako Batzar Nagusietako Gizarte Politikako Batzordeari ondoko hau aldarrikatu diogu: langile kopurua handitzea; langileen profilen eta funtzioen hedapena; erabiltzaile bakoitzari eskaintzen zaion dedikazio eta zerbitzu denbora igotzea; eta gizarte zerbitzuak euskaraz eman ahal izateko beharrezkoak diren bitartekoak eskaintzea.

Gaur, otsailak 20, LABek Gipuzkoako Batzar Nagusietako Gizarte Politikako batzordean parte hartu du gizarte Zerbitzuen ratioak hobe daitezen eskatzeko.

LABek “Zaintza Zaindu” kanpaina abiarazi zuen aspaldi azpikontratatutako gizarte zerbitzuetako langile falta eta lan kargak salatzeko. Kanpaina honen ekimenaz, otsailaren 9an Eusko Legebiltzarrean gure aldarrikapenak jasotzen dituen Erdibideko Zuzenketa bat onartu zen Osoko Bilkuran gehiengo osoz.

Erdibideko zuzenketa horretan, ratioak eta pertsonala arautzen dituen dekretu berri bat egingo dela jasotzen da. Baina dekretu hau egitea Eusko Jaurlaritzaren esku dagoela kontutan edukita, komenigarria ikusten dugu bai Jaurlaritza bera interpelatzen jarraitzea zein neurriok Gipuzkoan dagoeneko ezartzen hastea.
 

 

 

Emakumeen soldata %33,6 igo beharko litzateke gizonen soldatarekin parekatzeko


Gehienentzat ezaguna ez bada ere, otsailaren 22an emakume eta gizonen soldata berdintasunaren aldeko eguna da. Egun honen leloak aipatutako berdintasuna, oraindik ere, lortzetik oso urrun gabiltzala erakusten dute datuek, tamalez. Emakume eta gizonen soldaten arteko arrakala ez da gauza berria, baina kezkagarriena da arrakala honek 2009tik hona gora egiten jarraitzen duela etengabe Nafarroaren kasuan, eta EAEren kasuan, azken urteetan apur bat murriztu bada ere, oraindik ere esanguratsua izaten jarraitzen du. Gaurko sistema kapitalista hetereopatriarkalak ezarri duen sexuen araberako lan banaketaren ondorioetako bat baino ez da. LABek txosten bat osatu du hainbat daturekin.

Aurreko urteko ekainean INEk kaleratutako azken datuetatik, 2014ko datuetatik alegia, hurrengoa ondoriozta daiteke: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan, emakumeen urteko soldata gordina 7.489,45 euro gutxiagokoa izan zen, batez bestez, gizonezkoen urteko soldata gordinarekin alderatuz. Nafarroaren kasuan, emakumeek, batez bestez, 8.496,64 euro gutxiago jaso zuten gizonezkoekin alderatuz.

Hortaz, azken datuen arabera, Hego Euskal Herriko emakumeek, batez bestez, bere kide gizonezkoak baino 7.710 euro gutxiago irabazten dute. Beraz, emakumeen batez besteko soldatak %33,6a handitu beharko luke gizonezkoenarekin parekatzeko.

Emakume eta gizonen soldaten arteko arrakala, gaurko sistema kapitalista hetereopatriarkalak ezarri duen sexuen araberako lan banaketaren ondorioetako bat baino ez da. Emakumeoi zaintza eta etxeko lanak egotzi izana, emakumeen lan merkaturatzea oztopatu, eta era berean lan merkatu horretan aitortza eta maila baxuagoko lanetara bideratu gaitu. Oraindik ere emakumeak gara, lan merkatuan lan baldintza prekarioenak eta ezegonkortasuna pairatzen dugunak. Lanaldi partzialen % 78,3a guk betetzen dugu, eta gure behin behinekotasun tasa %26,7koa da gizonezkoena % 21ekoa denean. Soldata ezberdintasuna ez da beraz emakumeok lan munduan jasaten dugun diskriminazio bakarra.

Datuak erakusten duten moduan, emakumeak lan merkatura sartu izanak ez du ekarri zaintza lanen banaketa erantzunkide batetik, ezta lan merkatuan lan baldintzen parekatzea.

Emakumeon lan baldintzak prekarioagoak izatea, gizonezkoek baino gutxiago kobratzeak, gure burujabetza ekonomikoa mugatu eta menpekoak bihurtzen gaitu, gure bizi baldintzetan eraginez. Egun pairatzen ditugun diskriminazio egoera hauek gainera, eragin eta ondorio kaltegarriak eragiten dituzte gure etorkizuneko erretiro zein langabeziako prestazioei.

Diskriminazioarekin amaitzeko, politika feministetara jauzia

Gaurko egunek, eta egun hauetan publiko egiten ditugun datuek argi erakusten dute orain arteko berdintasun politiken porrota zein diskriminazioa gainditzeko dagoen borondate politiko eskasa.

Bada garaia sistema kapitalista hetereopatriarkalaren logikaren baitan kokatzen diren berdintasun lege, politika eta neurrietatik benetako politika feminista ausartetara jauzia emateko. Egungo sistemak ezarritako sexuen araberako lan banaketan eta gizon eta emakumeen arteko hierarkia harremanetan oinarritzen den jendarte zein lan harreman eredutik, emakume eta gizonen arteko harreman justu eta parekidetan zein lanaren aitortza integrala oinarri izango duen lan harreman eredu berrira trantsizioa egitea ahalbideratuko duten politika feministak behar ditugu. Ausardia eta borondate politikoa da instituzio, botere publiko zein agintari politikoei eskatzen dieguna, egoera honekin amaitzea benetan interesatzen bazaie.