Euskal pentsionisten plataformek iragarritako mobilizazioetan izan gara gaur, eta euren aldarrikapenak geure egin ditugu hainbat herritan egindako elkarretaratzeetan. Hain zuzen ere, PP zein PSOEk egindako pentsioen erreformak baztertzen ditugula adierazi dugu kalean, eta %0,25arekin konformatzen ez garela ozen esan dugu, gure eros-ahaleman murrizten duelako.
LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk eta Idazkaritza Feministako idazkari Elixabete Etxeberriak agerraldi bat egin dute gaur Bilbon, soldata arrakalari aurre egiteko esku artean ditugun ekimenen berri emateko. Hain zuzen ere, ostegunean, soldata arrakalaren aurkako egunean, enpresatan proposamen bat erregistratuko dugu, non soldata arrakalaren azterketa egitea eskatuko diegun enpresei eurei. Egoeraren azterketa egin ondoren, diskriminazio egoerak zuzentzeko proposamenak egingo dizkiegu enpresei, baita instituzioei ere.
Enpresek egin beharko duten azterketan ezaugarri hauek hartu beharko dituzte kontutan: enpresako lanak nola antolatzen dituzten sexuen arabera, gizonen soldataren batez bestekoa eta emakumeena, zein kontziliazio neurri eta nortzuk eskatzen dituzten, zenzendaritza karguetan zenbat emakume eta zenbat gizon dauden eta kontrataziorako eta promoziorako sistemak, besteak beste.
Gaurko agerraldian bertan, txosten bat aurkeztu dugu soldata arrakalari buruz. Garbiñe Aranburuk azterketa hori aipatu du, egunerokoaz gain, errealitatearen erradiografia egiteko: “Aurkeztu dugun txostenak eta ematen diren bestelako diskriminazio egoera batzuek ere argi utzi dute berdintasunaren aldeko politika publikoen porrota. Instituzioen lehentasunen artean egon beharko luke berdintasunaren aldeko politikak sustatzea”.
LABeko idazkari nagusiaren esanetan, “LABek bere lehentasunen artean kokatu du soldata arrakalari aurre egitea. Urteak daramagu azterketa espezifikoak egiten eta aurten urrats bat harago joatea erabaki dugu”.
Elixabete Etxeberriak martxoaren 8an deitutako greba feminista ekarri du gogora, eta greba hori egiteko arrazoiak soberan daudela nabarmendu du: soldata arrakalaren arazoa, tarteko. “Oraindik ere, gaur egun, guk, emakumeok, lan munduan diskriminazio ugari pairatzen ditugu: lanaldi partzialak, soldata arrakala, jazarpen sexuala, lanaldi murriztutak, aldi baterako kontratuak, sexu araberako lan banaketa, kontziliazio neurri eskasak, prekarizazioa, zaintza lana ikustezinak, feminizatuak eta pribatizatuak, etxeko langileen egoera onartezina, autonomo faltsuak, erabat prekarizatuta emakume pentsionistak, eskubiderik gabeko emakume migranteak…”, zerrendatu du.
Bilerara, gure proposamenarekin
Eusko Jaurlaritzako Lan eta Justizia Departamentuak bilera bat egingo du asteazkenean, soldata arrakala hizpide, eta LAB gonbidatu du. Gonbidapen horri buruz ere hitz egin du Garbiñe Aranburuk: "Soldata diskriminazioaren arazoa eztabaida sozialean kokatzea lortu da. Orain arte, Lan eta Justizia Sailaren aldetik ez da inolako lanketarik egon gai honetan, eta justu bilera deialdia soldata arrakalaren kontrako egunaren bezperan izateari oportunista deritzogu. Argazkia bilatzen da, eta bilera horri ez diogu inolako ibilbiderik ikusten. Baina, soldata arrakalarekin amaitzeko proposamenak baditugu. Hala, bilerara joango gara eta proposamen horiek eramango ditugu”.
Garbiñe Aranbururen esanetan, “LABentzat irtenbidea ez dago horrelako mahai antzuetan, baizik eta aktibazioan eta mobilizazioan. Horregatik, egun horretan bertan ere gure aldarrikapenak egiteko aprobetxatuko dugu kalean. Horregatik, martxoaren 8an, emakumeak sistemaren porrota irudikatzeko planto egitera deitzen ditugu. Emakumeak jendartearen erdia gara eta ezinbestekoak gara sistema honek funtzionatu dezan. Martxoaren 8ko planto egunarekin irudikatu nahi duguna da, gure lanik gabe, sistema honek porrot egiten duela”.
Hain justu, Elixabete Etxeberriak azaldu bezala, “sistemaren bidegabekeria guztiak azalarazteko eta dena gelditzeko lau ardatz izango ditu martxoaren 8ko grebak: kontsumo greba, zaintza lanen greba, hezkuntza greba eta lan munduko greba.
7.680 euro gutxiago urtean
Agerraldian aurkeztu dugun txostenak ez du zalantzarako tarterik uzten: gizon eta emakumeen arteko soldata desberdintasuna lan munduan ematen den diskriminazio nabarmenena da. Izan ere, Hego Euskal Herrian, emakumeek gizonek baino 7.680 euro gutxiago kobratzen dute urtean. Beraz, emakumeen soldata %33,6 handitu beharko litzateke, gizonenarekin parekatzeko.
Soldata arrakala egoteko hainbat arrazoi daude. Zuzeneko dikriminazio egoerak tartean dira, hau da, lan beragatik soldata desberdina aplikatzea. Zeharkako egoerak ere badaude, hauek legalak. Lan berari ezin zaio soldata desberdina ordaindu, baina enpresa batzuetan egiten da, zenbait trikimailu erabilita.
Lanbideen segregazioa, sektore feminizatutako enpleguari balio sozial txikiagoa emateao, lanaldi partzialak, zaintza lanen ardura emakumeongan geratzea, kontziliazio politiken porrota korrespontsabilitatea ez delako lantzen… hauek dira zeharkako diskriminazioa egoteko ematen diren ezaugarrietako batzuk.
LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk eta Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiborako idazkari Xabier Ugartemendiak agerraldi bat egin dute gaur Bilbon, hilabete luzetako barne lanaren ondorioz osatutako “Ekintza sindikaleko gida” aurkezteko. Dokumentuan, sindikalismo berriak patronalak eta botore politikoak inposatu nahi diguten eredu prekarioari aurre egiteko beharko lituzkeen baliabideen inguruan LABek egiten dituen estrategia eta proposamenak jaso ditugu.
Gidan proposamen zehatzak jasotzen direla azaldu du Garbiñe Aranburuk. "Aldarrikapen orokorrak konkretatzen ditugu: prekarietateari aurre egiteko, lan osasuna bermatzeko, emakume eta gizonen arteko diskriminazio egoerekin amaitzeko klausula feministak, diskriminazioa pairatzen duten kolektibo desberdinei aukera berdintasuna ziurtatzeko klausulak, azpikontratetako baldintza pleguetan jasotzeko klausulak, hizkuntza eskubideak bermatzeko…. Gidaren berrikuntza da borrokak antolatzeko tresna berri bat dela, orain arte egin dugun bidean urrats bat gehiago dela. Kontua ez delako mobilizatzeko arrazoiak ditugula esatea, kontua ez delako proposamenak edukitzea, kontua aldarrikapen horien alde borrokarako gaitasuna izatea da".
Horregatik, LABeko idazkari nagusiak nabarmendutakoaren arabera, gidan proposamenaz harago, irizpide argi batzuk jasotzen ditugu aldarrikapen horien aldeko borrokak antolatzeko:
• Prekarietatearen kontrako borroka aurrera eramateko gune naturalena lan zentroak dira. Egoera zehatzari erreparatu eta Gidan jasotzen diren proposamenak egokitu behar dira.
• Langileak aktibatu nahi baditugu, langileek informazio zuzena izan behar dute momentu oro, protagonista sentitu behar dute, subjektu aktiboak izan behar dute. Beraiek dira pairatzen duten egoera hobekien ezagutzen dutenak eta beraiek dira egindako borrokaren onurak jaso behar dituztenak.
• Antolatzeko modu berriak ere planteatzen ditu GIDAK. Ohiko sail sindikalak ez du egoera guztiei erantzuteko balio.
• LABek oso argi du mobilizazio gehiago sustatu behar ditugula baldin eta patronalaren jarrera baldintzatuko badugu. Eta langileok mobilizaziorako dugun bitartekorik garrantzitsuena greba dela zalantzarik gabe.
• Mobilizazioa horien helburua eraginkortasuna bilatzea izan behar da, langileei ahalik eta kostu sozial gutxien eta patronalari ahalik eta kostu gehien ekarriko dien mobilizazio ereduaren alde egiten du LABek
• Helburua hau izanik, ez dago borroka eredu bat eta bakarra leku guztietarako balio duenik, kasuz kasu aztertu behar da ze nolako borroka planteamendua egingo dugun
• Greba deialdi horiek bestelako dinamika batzuk ere izan behar dituzte. Borroka horiek, kalera atera behar dira, sozializatzeak garrantzia berezia dueta elkartasun ariketa moduan, erabiltzaileak ere inplikatzeko, irakaskuntzako konfliktoak ez die eragiten irakaskuntzako langileei bakarrik, neri ere ama moduan eragiten dit eta beraien borrokaren parte izan nahi dut.
• Eta guzti honetan borroka kutxa tresna bat gehiago da, langileek grebak irauten duen bitartean izan dituen kostu sozialak arintzeko, baita isunak ordaintzeko ere.
Aktibazioan dago giltza
Xabier Ugartemendiak, bere aldetik, gida gisako tresna bat osatzeko arrazoiei buruz hitz egin du. Hala, testuinguruaren kokapena egin du lehenik: "Azken urte hauetan, eta lan erreformek emandako tresnak erabiliz, lan harremanetan prekarietatea neurri gabe hedatzen ari da. Patronalak, botere politikoaren babesarekin, prekarizazio prozesu bat aurrera eraman nahi du, langileen lan baldintzen merkatzean oinarrituz beraien irabaziak. Oraingo lan harremanak laneko legedia eta negoziazio kolektibo ereduaren araberakoak dira, eta hori patronalaren interesei bakarrik erantzuten du, langileen eskubideak eta interesak alboratuz".
Lan erreformekin laneko legedia guztiz desorekatu da patronalaren alde, Ugartemendiaren hitzetan. Gurean, gainera, laneko legedian ez dugu eskuduntzarik, ahalmen legegilea estatuarena baita. Horregatik aldarrikatzen dugu erabakitzeko eskubidea, Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua eraiki ahal izateko. Erreformen ondorioz ere, Estatalizazioaren mehatxua behin ta berriz agertzen zaigu, gero eta gehiago hedatzen ari delako. LABentzat honen aurkako borroka lehentasunezkoa da. "Aipaturiko egoera ikusirik, LABen erabaki dugu ezin dugula mahaien dinamika antzuari lotuak egon, eta soldata eta lan baldintzak hobetzeko, hau da langileak bizi duten egoerari aurre egiteko, negoziazio kolektibotik harago eraman behar dugula gure ekintza sindikala, inposatu nahi diguten prekarietatearen kontra borrokatu ahal izateko", adierazi du.
Ugartemendiaren arabera, "egoerari buelta emateko ezinbesteko giltza langileen aktibazioan dago, eta aktibazio hori lortzeko eta langileak bizi duten egoeraren irtenbidearen protagonistak izatea ahalbidetzeko, tresna berriak martxan jartzearen beharra ikusi dugu".
Langile batzordeak ohar hau idatzi du, gaurko agerraldiaren harira:
1-Ia urtebete iraun duen prozesu honetan ez da benetako negoziaziorik egon, baizik eta argudiorik gabeko “bai/ez” erantzunak gure eskaera gehienei.
2-Gipuzkoako Foru Aldundiak (GFA) zenbait hobekuntza ezarri dituen arren, ALDEBAKARREZ, adostasunik gabe eta inongo bermerik gabe egin du eta erraztasun berberarekin ken ditzake.
3-2017ko lan enplegu eskaintza langileen ordezkaritzarekin negoziatu gabe onartzean, GFAk negoziazio kolektiboko eskubidea eta legea urratu ditu.
4-Diputatuen Kontseiluak araudi berri bat ALDEBAKARREZ eta adostasunik gabe onartu eta argitaratuko du; eta ezin dugu ahaztu indarrean dauden adostutako akordioak aldebakarrez aldatzeak legea urra dezakeela.
5-Azkenik, GFAko langileek egin dituzten kontzentrazioak eta mobilizazioak gogora ekarri nahi ditugu eta horrek ematen digun zilegitasunean oinarrituta, eskaera bat luzatu nahi diogu batzorde honi: Diputatu Nagusia den Markel Olano jaunari interpelatzea, berriro negoziazio mahaia ireki dezan eta akordio adostu bat lortzeko benetako negoziazioa bultza dezan.
EAEko gizarte ekimeneko ikastetxeetako langileak borrokan dira, hitzarmen berriaren negoziazioaren blokeoa dela eta. Martxoaren 20an greba egingo dutela jakinarazi dute egunotan, eta, bitartean, mobilizazioekin aurrera jarraitzen dute. Atzo, esaterako, elkarretaratzeak egin zituzten Bilbon eta Portugaleten, benetako negoziazioaren alde eta hitzarmen berri baten alde.
LABeko Helduak eta Pentsiodunen arloak biltzar nazionala egin du gaur Bilbon. Hala, urteko balantzea egin dute, hurrengo hilabeteetarako erronkak zehazteaz gain. LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk eta Ekintza Sozialeko idazkari Bea Martxuetak hartu dute hitza biltzarrean, eta PP zein PSOEk egindako pentsioen erreformak gogor salatu dituzte.
Gaurko biltzarrean, otsailaren 19tik aurrera euskal pentsionisten plataformek iragarritako mobilizazioetan parte hartzeko deia egin dugu, euren aldarrikapenak geure eginez. Hala adierazi genuen joan den asteartean, pentsiodunen elkarteek mobilizazioak iragarri zituzten egunean. Hain zuzen ere, manifestaziora deitu dute otsailaren 22rako Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean.
Bestalde, LABeko Helduak eta Pentsiodunen arloak berak deituta, Donostiako Hotel Amara Plazaren aurrean mobilizatu ginen atzo. PSOEk pentsioei buruzko hitzaldi bat eman zuen hotel horretan, eta hara bertaratu ginen, PSOEk bere aurpegia zuritu nahi baitu pentsioen gaian. Kanpaina horren baitan kokatzen dugu atzoko hitzaldia, eta ezinbestekoa iruditu zitzaigun sindikatuaren aldarrikapenak gogoratzea eta PSOE eta PPren pentsioekiko erreformak salatzea.
Martxoaren 8a antolatzeko batzarrak egiten ari gara egunotan, eskualdez eskualdez. Gasteizen txanda iritsi zen atzo, eta egun horretarako Euskal Herriko Mugimendu Feministak deitutako grebak LABen gogoeta eta erabakiekin bete-betean bat egiten duela berretsi dugu. Hain zuzen ere, "Emakumeok* planto!" lemapean, martxoaren 8an mobilizazioak gauzatzeko arrazoiak soberan ditugula nabarmendu dugu.
Atzo Eibarko El Corte Inglés denda aurrean elkarretaratzea egin genuen zuzendaritzak azken hilabeteotan bertako langileekiko duen jarrera salatzeko. Azken gertakaria oso larria izan da, bertako langile batek umeen zaintzagatiko eszedentzia hartu eta behin baimenaz gozatu ondoren lanera itzultzeko eskaera egin ostean, zuzendaritzak kaleratze disziplinario baten bitartez (inolako indemnizaziorik gabe) langilea kaleratu egin du. LAB sindikatuak salaketa jarri du epaitegian, enpresak despidoa bertan behera utz zezan baina enpresak ez du despidoa atzera bota.
Egoera hauek behin eta berriz ematen dira El Corte Ingles-en. Umeen zaintzagatiko lanaldi murrizketa edota eszedentzia baimenaz gozatzea langile ororen eskubidea da eta legeak babesten duen egoera bat da. Hala ere, Eibarko El Corte Ingles-en, eskubide honetaz baliatu diren langile emakumeak lanera berriz itzultzeko eskaera egiten dutenean, kaleratze gutuna edo ez berronartzearen aurrean aurkitzen dira. Gainera, enpresak errealitatearekin zerikusirik ez duten argudio faltsuak erabiltzen ditu, langileen eskubideekiko duen errespetu eza justifikatzeko. Azpimarratu beharrekoa da, aipatzen ari garen enpresa handi hau bezalako komertzio handien sektorea, sektore feminizatua izanik, emakume langileak direla diskriminazio mota hau pairatzen dutenak.
LAB sindikatuak ez du horrelako jarrerik onartuko. Are gehiago; emakume langileen kontrako erasoak bailiran salatuko ditugu aipatu jarrerok. Jakin badakigu, merkataritza sektorea, sektore feminizatu eta prekarizatua dela, lanaldi luzeak, soldata eskaxak… eta hori gutxi balitz, langileen kontrako jarrera zapaltzaile hauek jasan behar! Guztiz onartezina da hau!
DESPIDORIK EZ!!!
EMAKUMEEN AURKAKO DISKRIMINAZIORIK EZ!!!
PREKARIETATEA GARAITU!!!
LAN DUINA BIZI DUINA!!!
